Bijlage 6 Beantwoording technische vragen Erfgoedvisie 'verbindend Erfgoed' Z21.000058

*Z21.000058*

Memo

onderwerp Beantwoording technische vragen raadsvoorstel Erfgoedvisie 'verbindend Erfgoed'

datum 11/01/2021

kenmerk Z21.000058

ter attentie van

kopie aan

bijlage

afzender C.P. Quik

telefoon 0180-330300

e-mail c.quik@zuidplas.nl

afdeling Ruimte

Ter voorbereiding op de programmacommissie van dinsdag 19 januari 2021 zijn technische vragen gesteld ten aanzien van agendapunt 9: Erfgoedvisie ‘verbindend erfgoed’. Hieronder worden deze vragen beantwoord. ChristenUnie/SGP 1a Wat ziet het college als beschermd dorpsgezicht in onze dorpen? Antwoord: De gemeente Zuidplas kent sinds 24 oktober 2008 één rijks beschermd dorpsgezicht, te weten de dorpskern Moordrecht. 1b Hoe ziet die beschermende rol eruit in de praktijk? Antwoord: Bij ontwikkelingen wordt rekening gehouden met de aanwezige historisch ruimtelijke kenmerken van het gebied. Dit heeft als bovenliggend doel de identiteit van de historische dorpskern te behouden. Dit is geregeld in een (reeds vigerend) beschermend bestemmingsplan. 1c Welke kenmerken passen hierbij? Antwoord: De cultuurhistorische waarden van het beschermd dorpsgezicht Moordrecht worden in het aanwijzingsbesluit als volgt omschreven: De goed herkenbare historisch-ruimtelijke structuur en het historisch bebouwingsbeeld van dit rivierdijkdorp met zijn binnen de dorpspolder verdichte kom, zijn van algemeen belang vanwege de bijzondere gaafheid van de cultuurhistorische, architectuurhistorische, historisch-ruimtelijke en situationele waarden. 1d Wat verandert er als dit stuk wordt vastgesteld?

Pagina 1 van 4

onderwerp

Beantwoording technische vragen raadsvoorstel Erfgoedvisie 'verbindend Erfgoed'

registratienummer

Z21.000058

Antwoord: Er verandert niets aan het bestaande rijks beschermd dorpsgezicht. De gemeente heeft op dit moment geen gemeentelijke beschermde dorpsgezichten en dit verandert niet bij het nemen van dit besluit. 2

Is de administratie van de gemeente wel goed op orde als het gaat om vergunningen beheer als er aanvragen komen vanuit beschermd dorpsgezicht?

Antwoord: Ja, de administratie is goed op orde voor beoordeling van vergunningen. De werkwijze is al lange tijd gelijk. De ODMH ontvangt de aanvragen omgevingsvergunningen en toetst bij binnenkomst of een aanvraag in het beschermd dorpsgezicht ligt. Maar er zijn zeker nog verbeteringen mogelijk, waarmee we vooral de informatie voor collega’s met een aanverwante discipline, eigenaren en andere initiatiefnemers inzichtelijker en toegankelijker kunnen maken. Hiermee voorkomen we verrassingen achteraf bij voorgenomen ontwikkelingen. Dit is de reden dat we onder Pijler 1, A3 voorstellen om deze informatie beter in beeld te krijgen en te brengen. 3a In de stukken wordt er gesproken over een commissie voor kwaliteitstoetsing (p. 35, Visie). Is dit de vervanger van de zogenoemde welstandscommissie? Antwoord: Dat klopt. De welstandscommissie gaat in het kader van de Omgevingswet veranderen naar een commissie ruimtelijke kwaliteit. Ook hun rol wordt anders, van toetsend achteraf naar een meer actieve rol als meedenkers aan de voorkant van het proces. 3b Wat wordt het mandaat voor deze commissie? Antwoord: De grondslag van deze commissie, de samenstelling en de manier van organisatie wordt opgenomen in de erfgoedverordening.

Deze erfgoedverordening gaat onderdeel uitmaken van de VFLO (Verordening Fysieke Leefomgeving), die u als gemeenteraad in het eerste of tweede kwartaal zal behandelen. Hierin kunt u dan ook lezen wat de bevoegdheden zijn van deze kwaliteitscommissie en wat hun mandaat is. 3c Wordt de commissie samengesteld vanuit verschillende disciplines? Antwoord: Deze commissie wordt samengesteld vanuit verschillende disciplines. Welke disciplines benodigd zijn en bij wat voor soort advies, wordt nog nader onderzocht. 4a Zijn er nog meer rijksmonumenten naast de Geertruidahoeve in Zuidplas waar het in ere moet worden hersteld? Antwoord: Bij de gemeente Zuidplas is momenteel geen informatie bekend dat naast de Geertruidahoeve een Rijksmonument zich in slechte staat bevindt. 4b Vindt het college dat er handhavend moet worden opgetreden wanneer de eigenaren er niets aan doen? Antwoord:

Pagina 2 van 4

onderwerp

Beantwoording technische vragen raadsvoorstel Erfgoedvisie 'verbindend Erfgoed'

registratienummer

Z21.000058

Bij voldoende beschikbare middelen voor het uitvoeren van de erfgoedvisie wordt geprobeerd deze situaties in de toekomst te voorkomen door tijdig actie te ondernemen en in gesprek te gaan met de eigenaar. Voorkomen is immers beter dan genezen. Handhavend optreden is een mogelijkheid als het een bijdrage levert aan het herstel van een rijksmonument. Dit is echter niet altijd het geval omdat bij het opknappen van een rijksmonument veel komt kijken en het bijvoorbeeld van belang is dat samen met een eigenaar gewerkt wordt aan een oplossing. 5

“Hierbij voelen we ons gesteund door de ervaring dat investeren in erfgoed economisch loont.” (p. 13 Visie). Zou dit nader onderbouwd kunnen worden? Gaan de investeringen in economisch opzicht terugverdiend worden?

Antwoord: Erfgoed is één van de grootste trekkers voor recreatie en toerisme. Het versterkt het vestigingsklimaat en de vitaliteit van stad en platteland. In het rapport Investeren in monumenten uit 2010 en een recenter onderzoek van de NVM-Makelaars (2017) blijkt dat erfgoed waardevast is en dat wanneer € 1 wordt geïnvesteerd in erfgoed er €1,50 terugvloeit in de samenleving in de vorm van bijvoorbeeld hogere huizenprijzen, overnachtingen, museumof horecabezoek. Dit biedt onder andere kansen voor ondernemers en culturele partijen. Indirect zal ook de gemeente hier weer van profiteren door inkomsten uit gemeentelijke belastingen (o.a. toeristenbelasting, onroerendzaakbelasting), leges, e.d. 4

Hoe wordt de afweging gemaakt bij historische gebouwen t.o.v. verduurzaming van deze gebouwen?

Antwoord: Het is niet de vraag of maar hoe monumenten verduurzaamd kunnen worden. Op dit moment worden nog weinig monumenten verduurzaamd, maar de vraag naar het verduurzamen van monumenten neemt toe. Vanwege de fysieke kenmerken van monumenten is verduurzaming altijd maatwerk. In de uitvoering van de Erfgoedvisie willen we de aandacht voor het verduurzamen stimuleren. Daarnaast kunnen we door actieve doorverwijzingen naar goede voorbeelden en beschikbare fondsen voor verduurzaming van monumenten, zoals van het Restauratiefonds, eigenaren verder gaan helpen. 5

“Op dit moment zijn er grote tekorten voor de jaren 2022 en verder, de komende tijd wordt via het project keuzes maken een integrale afweging gemaakt om weer te komen tot een sluitende begroting. De kosten voor de uitvoering van de erfgoedvisie 2021-2026 worden hierbij betrokken.”(RV). Kunt u uitleggen waarom het juist nu al moet worden vastgesteld? Kan dit niet wachten tot na het vaststellen van het herstelplan?

Antwoord: In het collegeprogramma staat opgenomen dat in de periode 2019-2022 gewerkt wordt aan het opstellen van een Erfgoedvisie, als een bouwsteen van de Omgevingsvisie. Het is dan ook logisch de erfgoedvisie vast te stellen voordat de Omgevingsvisie in de gemeenteraad medio mei 2021 behandeld wordt en hierin goed kan worden verwerkt. In de raadsplanning was bovendien aangegeven dat begin 2021 de Erfgoedvisie behandeld zou worden in de gemeenteraad. In de voorbereiding van de erfgoedvisie was niet voorzien dat de erfgoedvisie betrokken zou worden bij het project keuzes maken om te komen tot een sluitende begroting. De erfgoedvisie is gereed en hieraan is samen met partijen hard gewerkt. Dat is ook de reden dat deze nu wordt voorgelegd. Vanaf 2022, de inwerkingtreding van de Omgevingswet, worden er tevens nieuwe eisen bij gemeenten gesteld ten aanzien van de omgang met erfgoed binnen de fysieke leefomgeving.

Pagina 3 van 4

onderwerp

Beantwoording technische vragen raadsvoorstel Erfgoedvisie 'verbindend Erfgoed'

registratienummer

Z21.000058

Deze visie speelt daarop in. Het is noodzakelijk deze wijzigingen en te nemen stappen nu al helder in beeld te hebben. 6

Kunt u bij het bedrag wat u vraagt een splitsing maken voor wat noodzakelijk is om aan de wettelijke voorwaarden te voldoen en tussen wat nodig is voor niet wettelijke eisen?

Antwoord: Wij zijn van mening dat alle onderdelen van de visie noodzakelijk zijn om aan de wettelijke eisen te kunnen voldoen. De Omgevingswet gaat voornamelijk in op het in beeld hebben van het aanwezige erfgoed binnen de gemeente (van bodem tot en met gebouwd object en immaterieel erfgoed) en het op passende wijze benutten van dit erfgoed. De afgelopen jaren hebben wij weinig tot niets met het erfgoed gedaan. De eerste jaren zal het budget daarom hoger zijn doordat een inhaalslag nodig is. Na een aantal jaren kan het budget structureel minder groot worden. Hierin is in het voorstel al rekening gehouden. Wij zijn daarnaast van mening dat er ook draagvlak en brede kennis van erfgoed nodig is om aan de wettelijke taken te voldoen. Het is zonde van de inzet en de kosten als we ons niet ook inzetten voor het benutten van de meerwaarde die het erfgoed voor de samenleving kan brengen op bijvoorbeeld sociaal-maatschappelijk, economisch en klimatologisch vlak. De aanpak in de visie is er dan ook op gericht het erfgoedbeleid te laten voldoen aan de wettelijke eisen en beoogt tevens het erfgoed een dusdanige natuurlijke plek in de fysieke leefomgeving en de samenleving te geven, zodat het sturen op het voldoen aan minimale wettelijke eisen straks steeds minder nodig zal zijn. Het is daarmee naast een inhaalslag ook een investering in de toekomst.

Pagina 4 van 4