Bijlage 5 Presentatie Sturen op indicatoren van 9 juli 2026 A25.002705

Sturen op indicatoren

Rekenkameronderzoek Zuidplas

1.

Aanleiding en doel van het onderzoek

2.

De hoofdvraag van het onderzoek

3.

De gebruikte onderzoeksmethoden

4.

Bevindingen op basis van het onderzoek

5.

Aanbevelingen naar de toekomst

Aanleiding en doel Aanleiding Toenemende urgentie van adequate, juiste en tijdige sturingsinformatie voor de raad door toegenomen complexiteit van de taken en verantwoordelijkheden van gemeenten. Doel Met dit onderzoek wil de GHR een beeld krijgen of de indicatoren uit de begroting van de gemeente Zuidplas inzicht bieden in de realisatie van de doelen die de gemeente wil behalen en in de activiteiten die de gemeente daarvoor uitvoert. Daarnaast maakt dit onderzoek inzichtelijk welke sturingsmogelijkheden deze indicatoren bieden voor de gemeenteraden.

Vraagstelling Bieden de indicatoren uit de begroting een bruikbaar inzicht in de doelen en activiteiten van de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Waddinxveen en Zuidplas? Aard en kwaliteit van de indicatoren 1. Hoe zijn de doelen zoals opgenomen in de P&C-documenten te duiden? 2. Van welke indicatoren (wettelijk verplicht en aanvullend vanuit de couleur locale van de gemeenten) maken de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Waddinxveen en Zuidplas gebruik? 3. In hoeverre geven de indicatoren inzicht in de activiteiten en doelrealisatie van de gemeenten? Sturen op indicatoren 1. In hoeverre wordt er op een juiste en consequente manier verantwoording afgelegd over de indicatoren in de P&C-cyclus? 2. Op welke wijze maken de gemeenten (uitgesplitst naar de verschillende rollen) gebruik van indicatoren in de P&C-cyclus, in het bijzonder in de begroting, de tussentijdse rapportage(s) en de jaarstukken? a. In hoeverre krijgt de raad op basis van de indicatoren de juiste, tijdige en voldoende sturingsinformatie om zijn kaderstellende en controlerende rol te vervullen? b. In hoeverre gebruikt de raad deze sturingsmogelijkheden? Verbetermogelijkheden 1. In hoeverre en op welke wijze kan de bruikbaarheid van de indicatoren worden verbeterd? 2. In hoeverre en op welke wijze kan het gebruik van indicatoren worden versterkt?

Onderzoeksmethoden Het onderzoek is uitgevoerd door adviesbureau BMC In dit onderzoek is een combinatie van onderzoeksmethoden gebruikt om de onderzoeksvragen te beantwoorden. Deze aanpak omvat de volgende onderzoeksmethoden: • Bureauonderzoek - documentenanalyse • Veldwerk vragenlijst onder raadsleden interviews met ambtelijk en bestuurlijk betrokkenen werkateliers met raadsleden Onderzoeksperiode: 2022 - 2024

Bevindingen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Verkiezingen van 2022 was de start voor Zuidplas om meer opgavegericht te sturen. Gekozen is voor een meer doelgericht coalitieakkoord en collegeprogramma. Coalitieakkoord bleek nog niet de juiste basis te bieden. Zuidplas is zichtbaar zoekende naar een passende en werkbare structuur waarin indicatoren daadwerkelijk een concretisering zijn van de doelen die op hun beurt weer voortvloeien uit de ambities. Onvoldoende integraliteit indicatoren in de P&C-documenten en in beleidsdocumenten. In de P&C-documenten lopen effect-indicatoren en prestatie-indicatoren door elkaar. Het gesprek tussen college en gemeenteraad over de indicatoren vindt plaats. Toch is meer dan eens onduidelijk aan welke doelen de indicatoren bijdragen.

Aanbevelingen Aan het college: • Behoud het coalitieakkoord als vertrekpunt en zorg dat een volgend akkoord zich beperkt tot het bieden van een fundering in de vorm van ambities. Hierop kan de organisatie voortborduren met doelen en bijbehorende (prestatie)indicatoren. Aan het college en de gemeenteraad: • Maak expliciet welke indicatoren, en dus welke activiteiten, bijdragen aan welke doelen. Dit vraagt van zowel het college als van de gemeenteraad om ook zicht te hebben op de lange termijn en het gesprek aan te gaan over de relatie tussen indicatoren en doelen. • Kies nu eerst voor het werken met (een beperkte set van) prestatie-indicatoren en werk, wanneer wenselijk, daarna aanvullende effect-indicatoren uit. • Zorg voor integraliteit tussen de indicatoren in P&C-documenten en indicatoren in de beleidsdocumenten. De P&C-documenten lenen zich dan voor een beknopte versie waarbij in beleidsdocumenten meer ruimte is voor een uitgebreide toelichting. Bij nieuw beleid moet het altijd een beslispunt zijn welke indicatoren erbij komen en welke verdwijnen om het doel te bereiken.