Bijlage 5 B 1606 Raadsinformatienota Teruggave meeropbrengsten OZB in 2024 Z23.002579

*Z23.002579*

Informatienota aan de raad

onderwerp

nummer raadsstuk

Teruggave meeropbrengsten OZB in 2024

B 1606

datum 07/11/2023 afzender

portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

College van burgemeester en wethouders

J.W. Schuurman

K. Bahida

registratienummer

bijlagen

openbaar of geheim

Z23.002579

Openbaar

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Kernboodschap In deze raadsinformatiebrief wordt een toelichting gegeven op de aanpak en proces om tot een teruggave van de meeropbrengsten OZB 2023 te komen en de uitdagingen die bij de uitvoering van de belastingtaken op het moment komen. Inleiding Het jaar 2021 was een uitzonderlijk jaar met een explosieve groei van de huizenprijzen. Deze hogere waarden waren ook in de WOZ-waarden van belastingjaar 2023 zichtbaar (vanwege de peildatum van 1-1-2022). Bij de inschatting van de trendontwikkeling is rekening gehouden met een forse stijging van ca. 11%. Op basis hiervan heeft de raad op 29 november 2022 het OZB-tarief voor 2023 vastgesteld. Bij de aanslagoplegging in februari/maart 2023 bleek de daadwerkelijke stijging van de WOZ-waarden nog hoger te liggen dan waarmee met de vaststelling van de tarieven rekening was gehouden. Via '2023M020 Motie vreemd teruggaven meeropbrengst OZB 2024' heeft uw raad het college opgeroepen om het positieve verschil tussen de gerealiseerde en de begrote OZB-opbrengst 2023 (woningen) terug te geven aan de woningeigenaren door deze meeropbrengst in 2023 te reserveren en zichtbaar in mindering te brengen op de OZB-aanslag 2024. De hogere WOZ-waarden hebben daarnaast ook geleid tot een viervoud aan bezwaren in vergelijking tot voorgaande jaren.

De gemeente Zuidplas wijkt daarbij overigens niet af van het landelijke beeld. Een dergelijke toename heeft een grote invloed op de beschikbare (zeer vakinhoudelijke) capaciteit op de toch al krappe arbeidsmarkt. Dit zorgt voor een uitdagende situatie voor de WOZ-uitvoering, waarbij enerzijds de bezwarenafhandeling adequaat aangepakt moet worden en anderzijds de nieuwe herwaarderingsronde met peildatum 1-1-2023 vormgegeven moet worden. Toelichting Afhandeling 2023 Om goed in beeld te kunnen brengen welke meeropbrengsten in 2023 zijn gerealiseerd, is naast de aanslagoplegging ook de bezwarenafhandeling van belang. Immers, bij een toegekend bezwaar en verlaging van de WOZ-waarden moet ook de aanslag naar beneden worden bijgesteld.

pagina 1 van 4

onderwerp

registratienummer

informatienota aan de raad

Z23.002579

De afgelopen maanden is veel inzet gepleegd om deze golf aan extra bezwaren af te handelen. De krappe arbeidsmarkt maakt het lastig om voldoende taxateurs en WOZ-medewerkers te vinden. Intussen zijn we erin geslaagd om diverse mensen aan ons te binden waardoor de afhandelcapaciteit weer op een acceptabel niveau is gekomen. Zo komt steeds beter in beeld wat de meeropbrengst OZB 2023 zal worden. Daarnaast heeft een klein gedeelte van de eigenaren nog geen aanslag over 2023 ontvangen. Het streven is om voor het einde van het jaar deze aanslagen op te leggen. Het gaat om specifieke objecten waarvan de waarde nader onderzocht moest worden. Aangezien de bezwaren en eventuele verminderingen die daaruit voortvloeien nog niet zijn afgerond, houden we voor nu een brandbreedte aan voor de meeropbrengst OZB-woningen van € 500.000 tot € 700.000. Bij de raadsbehandeling van de budgetoverheveling in december 2023 zal dit bedrag nader geduid worden. Uw raad zal bij de voorstellen tot budgetoverheveling van 2023 naar 2024 gevraagd worden om akkoord te gaan met de reservering van de genoemde meeropbrengst in de algemene reserve en deze in 2024 beschikbaar te stellen voor verlaging van de aanslag 2024. Vooruitblik 2024 Voor 2024 is het van belang om de nieuwe herwaarderingsronde vorm te geven en een betrouwbaar beeld van de waardeontwikkeling te krijgen.

Om het tarief zo zorgvuldig mogelijk te kunnen vaststellen, wordt besluitvorming in een tweetrapsraket aan uw raad voorgesteld: Eerste behandeling In december zal de Verordening OZB 2024 zoals gebruikelijk aan uw raad ter besluitvorming worden voorgelegd. Gelet op alle werkzaamheden die nog uitgevoerd moeten worden, is het mogelijk dat de totale WOZ-waarde nog niet volledig in beeld is. Wij zullen in dit geval een inschatting maken van het totale areaal, met een onzekerheidsmarge inbegrepen. Het OZB-tarief zal op basis van deze prognose aan uw raad worden voorgelegd. Als gevolg van de onzekerheidsmarge zal het tarief in eerste instantie aan de hoge kant zitten. Tweede behandeling Uiterlijk februari 2024 zal een aanpassing van het OZB-tarief aan uw raad worden voorgelegd. Op dat moment is het areaal beter in beeld en is de onzekerheidsfactor veel lager. Een aanpassing van het tarief is altijd in het voordeel van de belastingplichtige, dus deze kan alleen naar beneden worden bijgesteld. Consequenties en risico’s Zoals eerder aangestipt, zijn gemeenten het afgelopen jaar overstelpt met WOZ-bezwaren, zo ook de gemeente Zuidplas. De beschikbaarheid van inhoudelijk (zeer) specialistisch personeel, op de toch al krappe arbeidsmarkt, in een periode dat alle gemeenten en belastingsamenwerkingen dezelfde vraag hebben, is een grote uitdaging gebleken.

Deze cocktail van omstandigheden zorgt voor reële risico’s in de uitvoering van de WOZ-werkzaamheden. Risico’s en beheersmaatregelen Gezien de grote hoeveelheid bezwaren en de zorgvuldige afhandeling hiervan is er een reëel risico dat op 31-12-2023 nog niet alle bezwaren zijn afgehandeld. De gemeente heeft de mogelijkheid om de pagina 2 van 4

onderwerp

registratienummer

informatienota aan de raad

Z23.002579

afhandeling met 6 weken te verlengen. Wij zullen hier gebruik van maken in gevallen waarin afhandeling voor 31 december niet haalbaar blijkt te zijn. De consequentie voor het niet halen van deze deadline is dat belanghebbenden de gemeente in gebreke kunnen stellen. Doet de gemeente vervolgens niet binnen twee weken uitspraak, dan is vanaf dat moment een dwangsom verschuldigd. Een andere mogelijke consequentie van niet binnen de termijn afhandelen van bezwaren, is dat de meeropbrengst 2023 te hoog wordt ingeschat en dat de jaarstukken een tekort op de OZB laat zien. Om deze risico’s te voorkomen, worden extra taxateurs ingezet en wordt de afhandeling nauwlettend gemonitord. Indien nodig zal de taxatiecapaciteit worden opgeschaald. Naast het wegwerken van de bezwaren, wordt extra inzet gepleegd om een betrouwbaar beeld van de waardeontwikkeling voor 2024 te verkrijgen. Taken als uitvoering van de marktanalyse (voor het bepalen van de gemiddelde trend) en de herwaarderingen van de individuele objecten worden uitbesteed aan gespecialiseerd bureau. De Waarderingskamer ziet vanuit haar rol als toezichthouder toe op de uitvoering van de wettelijke WOZ-taken, op zowel de afhandeling van de WOZ-bezwaren als de voorbereiding van de nieuwe WOZ-waarden. Het grote aantal bezwaren betekent niet dat er getornd kan worden aan de geldende eisen.

Kwaliteit en tijdigheid van zowel bezwaarafhandeling als de nieuwe herwaarderingsronde blijven van groot belang. Doordat deze werkzaamheden op dit moment achterstand vertonen, bestaat het risico dat de Waarderingskamer onze gemeente niet als voldoende beoordeelt. De meest verregaande consequentie is dat er geen toestemming wordt gegeven om de aanslagen 2024 op te leggen. Dit kan vervolgens pas als de voortgang op niveau is en akkoord wordt bevonden door de Waarderingskamer. Onze aanpak om tot tijdige en kwalitatief goede procesafhandeling te komen, bespreken wij proactief en transparant met de Waarderingskamer. Het oordeel van de Waarderingskamer over de gemeente Zuidplas is de afgelopen jaren 4 sterren geweest. Dit algemeen oordeel is van toepassing op een gemeente die WOZ-taxaties van goede kwaliteit levert en daarnaast op alle onderdelen van het WOZ-werkproces voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. De gemeente heeft ook voldoende maatregelen getroffen voor adequate aansturing en kwaliteitsbeheersing van de werkzaamheden. Het college zet, ondanks de uitdagende marktomstandigheden, stevig in op alle onderdelen van het belastingproces, met als doel om de belastingoplegging in 2024 zorgvuldig te laten verlopen. Vervolg Zoals benoemd zal extra worden ingezet op bezwarenafhandeling 2023 én herwaarderingen 2024.

Voor de afhandeling van de motie wordt bij de budgetoverheveling 2023 de geprognosticeerde meeropbrengst in beeld gebracht en uw raad zal gevraagd worden om deze overheveling te accorderen. Voor de aanslagoplegging van 2024 zal het college twee maal het OZB-tarief aan uw raad voorleggen: in december 2023 en in februari 2024.

pagina 3 van 4

onderwerp

registratienummer

informatienota aan de raad

Z23.002579

Inclusie De overheid int belastingen en investeert deze vervolgens in een inclusieve samenleving. De inspanningen hiervoor zijn in de Programmabegroting uitgewerkt. Bijlagen n.v.t. Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zuidplas,

J.F. Weber Burgemeester

A.R. de Graaf Gemeentesecretaris

pagina 4 van 4