Bijlage 4 Memo septembercirculaire 2025 A25.003365

*A25.003365*

Memo

onderwerp Uitkomst Septembercirculaire 2025

datum 20/09/2025

kenmerk A25.003365

telefoon 0180-330300

e-mail marco.stuij@zuidplas.nl

ter attentie van Gemeenteraad afzender College van B&W cluster Financiën

De Septembercirculaire geef inzicht in de inkomsten die we uit het gemeentefonds kunnen ontvangen. De onderstaande tabel geeft inzicht in de grootste verschillen, met onderaan de tabel het netto financieel resultaat van de circulaire. Analyse grootste verschillen Septembercirculaire 2025

Beginstand gemeentefonds o.b.v. Meicirculaire 2025 Mutaties Septembercirculaire 2025: 1. Volume en prijs ontwikkeling BBP 2. BTW compensatiefonds voorlopig bedrag 2025 3. Compensatie Jeugd, totaal € 1.281.000, € 1.200.000 reeds in NJN 4a. Middelen duurzaamheid (CDOKE) jaar 2026 4b. Structureel begroten CDOKE conform richtlijn provincie 5. Natuur bij Energieprojecten (voor RES regio) 6. Organisatie vervroegde Tweede Kamer verkiezingen 7. Dienstverlening/ informatiepunten digitale overheid 8. Taakmutatie "Participatiewet in balans" 9. Verrekening Ozb niet-woningen 10. Maatstaven bijstandsontvangers & migratie achtergrond 11. Overige mutaties Totaal mutaties Nieuwe stand gemeentefonds Af: reserveringen en overige mutaties 12a. Verwijderen reeks CDOKE specifieke uitkering 12b. Verwijderen oplopende reeks taakstelling 13. Vrijval reservering Natuur bij Energieprojecten (voor RES regio) 14. Reservering dienstverlening/ informatiepunten digitale overheid 15. Reserveren "Participatiewet in balans" voor Promen Totaal reserveringen en overige mutaties Netto financieel effect

2025

2026

2027

2028 2029 bedragen * € 1.000

87.351

89.461

89.555

87.925

88.916

226 1.281

-192

-257

-316

-382

1.391

1.391

1.391

40 22 -658 436 -70 969 90.430

40 6 -658 436 42 1.000 90.555

40 2 -658 436 -66 829 88.754

40 2 -658 436 -275 554 89.470

-785

-785 -100

-785 -200

-785 -300

-40 -22 -847

-40 -6 -931

-40

-40

-51 275

-1.025

-1.125

1.197

122

69

-196

-571

1.391 -326 161 51 -658 302 -115 922 88.273

326

Ad 1) De groei van het fonds wordt negatief bijgesteld door gewijzigde cijfers van het Bruto Binnenlands Product (index en volume ontwikkeling). Ad 2) Vanwege de koppeling met het BTW-compensatiefonds, ontvangen wij in 2025 een voorlopig bedrag van € 890.000. Dit verrekenen wij met de structurele stelpost gebaseerd op de laatste

Pagina 1 van 3

onderwerp Uitkomst Septembercirculaire 2025

registratienummer A25.003365

jaarcijfers van 2024, namelijk € 664.000. De structurele stelpost vanaf 2026 blijft wel dit bedrag. Ad 3) Wij ontvangen € 1.281.000 middelen compensatie Jeugdhulp voor 2023 en 2024. Dit is 50% van het tekort. Dit volgt op het advies van de Commissie Van Ark. Ad 4 en 12) De specifieke uitkering CDOKE wordt omgezet in een gemeentefonds uitkering. Dit betekent dat het een vrij besteed dekkingsmiddel wordt zonder verantwoordingsplicht. Tegelijkertijd is er wel een doel meegegeven, namelijk inzet voor klimaat- en energiebeleid. Ook wijzigt de uitkering naar verwachting in 2027 naar een “tussenvorm” tussen algemene en specifieke uitkering, namelijk de nieuw te maken Bijzondere fonds uitkering (BFU), waardoor waarschijnlijk de middelen in 2027 niet vrij besteedbaar zijn voor andere doelen. De uitkering is fors hoger dan de reeks die meerjarig is opgenomen in onze begroting: € 785.000. In het jaar 2025 was deze uitkering incidenteel ook al fors hoger, zie Zomernota 2025. In de circulaire staat: “De middelen zijn ook beschikbaar voor de periode 2027 t/m 2030, maar de uitkeringsvorm na 2026 is nog niet bepaald.” Van onze provinciaal toezichthouder is inmiddels bericht ontvangen dat de richtlijn van kracht blijft dat de middelen structureel doorgetrokken worden in de begroting. Voorwaarde is wel dat er een even groot bedrag aan lasten wordt begroot.

De CDOKE-uitkering in het gemeentefonds loopt tot en met 2030 en loopt daarna naar 0. Vanaf 2031 reserveert het Rijk geen middelen voor dit doel. Op Duurzaamheid is bij de Zomernota een taakstelling vanaf 2026 ingeboekt, met een oplopende reeks van € 100.000 tot en met € 400.000. Omdat er nu extra middelen worden ontvangen, wordt voorgesteld om deze taakstelling voor € 100.000 structureel te laten staan, maar de oplopende reeks te verwijderen. Dit leidt ertoe dat de Duurzaamheid inspanningen van Zuidplas volledig worden gedekt uit de landelijke inkomsten en dat er tegelijkertijd geen situatie is de baten hoger zijn dan de lasten. Dit laatste is namelijk niet toegestaan. De onderstaande tabel geeft inzicht in de verhouding tussen baten en lasten en het schrappen van de oplopende reeks van de taakstelling. Impact Septembercirculaire op CDOKE Af: oude reeks (specifieke uitkering) Bij: nieuw bedrag 2026 (gemeentefonds) Richtlijn dat dit structureel in begroting opgenomen kan worden Verschil

2026 -785 1.391

Ter vergelijking: budget duurzaamheid (excl. SPUK isolatie+energiearmoede) Waarvan taakstelling uit Zomernota 2025, hierin verwerkt Scenario: 100k bezuiniging in stand houden, oplopende reeks schrappen Netto effect voor onze begroting is dan als volgt Na verwijderen oplopende reeks wordt duurzaamheid budget als volgt Verhouding inkomsten-uitgaven is dan als volgt

2027 -785

2028 -785

2029 -785

606

1.391 606

1.391 606

1.391 606

1.387 -100

1.287 -200

1.187 -300

1.087 -400

606

506

406

306

1.387 100%

1.387 100%

1.387 100%

1.387 100%

Het voorstel om de extra CDOKE-middelen niet toe te voegen aan het budget voor Duurzaamheid, maar te gebruiken om de lokale eigen middelen te schrappen, heeft ook

Pagina 2 van 3

onderwerp Uitkomst Septembercirculaire 2025

registratienummer A25.003365

gevolgen voor de prioriteiten in het Programma Duurzaamheid. Dit wordt verder in kaart gebracht in de Najaarsnota 2025 in de toelichtingen op product 4.6. Ad 5 en 13) Natuur bij energieprojecten (voor RES). Deze middelen waren per abuis in de Meicirculaire 2025 aan ons overgemaakt, maar dit moest naar Bodegraven-Reeuwijk. Dit wordt gecorrigeerd. Ad 6) Voor de Tweede Kamerverkiezingen ontvangen wij € 161.000. In de Najaarsnota is een bedrag van € 161.000 opgenomen voor de kosten van de organisatie van de verkiezingen. Ad 7 en 14) Gemeenten ontvangen € 40.000 structureel voor verbetering van dienstverlening, bijvoorbeeld door digitale informatiepunten in te richten. Zuidplas ontvangt in 2025 een specifieke uitkering voor dit doel. Bij de Zomernota 2026 zal een afweging gemaakt worden over deze middelen. Ad 9 en 15) Wij ontvangen middelen voor het wetsvoorstel Participatiewet in Balans. De implementatie hiervan kost tijd en geld voor sociale werkvoorzieningen. Onze verwachting is dat Promen de gemeenten vraagt om dit bedrag over te maken, ter dekking van hun kosten. Ad 9) Verrekening Ozb niet-woningen. De WOZ-waarden voor niet-woningen per peildatum 1-12024 zijn hoger dan ingeschat bij de Meicirculaire: geen € 1,2 miljard maar € 1,4 miljard. Dat de WOZ-waarden zouden stijgen als gevolg van de herwaarderingen, was al de inschatting. De stijging is echter hoger dan verwacht.

In de Najaarsnota 2025 is zichtbaar dat dit ook leidt tot een incidenteel voordeel op de baten van Ozb in 2025. Dit is incidenteel en niet structureel: voor de Ozb baten van 2026 is het bedrag opgenomen in de Begroting 2026 leidend. In het tarief wordt gecorrigeerd voor waardeontwikkeling. Ad 9) Op basis van de rapportages van de gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten blijkt dat het aantal bijstandscliënten, na enkele jaren van daling, weer stijgt. Dit heeft ook effect op de verdeelmaatstaf “aantal bijstandscliënten” (via een driejaargemiddelde). Ook een aantal andere verdeelmaatstaven had hogere waarden dan was ingeschat.

Pagina 3 van 3