Bijlage 4 Jaarstukken 2023 van GR IJsselgemeenten E24.002409

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten

Colofon GR IJSSEL gemeenten Rivierweg 111 2903 AR Capelle aan den IJssel Informatie: Tel. : 010 284 8000 www.ijsselgemeenten.nl

... ……. 2024

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

2

Inhoudsopgave

Jaarstukken 2023

Omschrijving

pagina

Jaarverslag Jaarverslag 2023

4

Voorwoord

5

Inleiding

8

Beleidsverantwoording programmaonderdelen

11

Paragrafen

26

Jaarrekening 2023

39

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

40

Balans per 31 december 2023

43

Toelichting op de balans

46

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2023

57

Bijlage taakvelden

65

Vaststelling jaarstukken

68

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

3

Jaarverslag 2023

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

4

Voorwoord

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

5

Voorwoord Stabiele basis voor uitvoering en samenwerking: 2023 IJsselgemeenten bestaat inmiddels bijna 10 jaar en heeft in deze periode bewezen een stabiele uitvoeringspartner voor de samenwerking van de gemeenten te zijn. IJsselgemeenten heeft zich inmiddels een stevig verankerde positie verworven en de laatste jaren laten zien dat de organisatie ook in onzekere en complexe tijden een stabiele en betrouwbare partner is. Samenwerken met en binnen IJsselgemeenten is “going concern” geworden. Ervaringen in de afgelopen jaren hebben ons geleerd hoe belangrijk een goede ICT infrastructuur is en Covid heeft de verdere digitalisering en het plaats- en tijdongebonden werken een nieuwe impuls gegeven. Heel veel dienstverlening blijkt door, voor en met onze klanten met behulp van deze middelen en een dosis creativiteit ook goed op afstand te realiseren. De verstrekking van leefgeld voor Oekraïners en de Energietoeslag heeft laten zien dat we flexibel zijn en kunnen improviseren en organiseren. Voor u liggen de jaarstukken 2023. Bij Sociale zaken kunnen wij een financiële teruggaaf presenteren. Bij ICT moeten wij een extra bijdrage vragen van de deelnemende gemeenten. Afdeling

Gerealiseerd resultaat

Sociale zaken

V

398

Totaal gerealiseerd resultaat Sociale zaken

V

398

ICT Bedrijfsvoering Uitvoeringskosten Totaal gerealiseerd resultaat ICT

N V N

219 83 136

Totaal IJsselgemeenten

V

262

Verrekening deelnemende gemeenten Sociale zaken - te betalen in 2023 Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Zuidplas Gemeente Krimpen aan den IJssel

V 279 V 60 V 60

ICT - te ontvangen in 2023 Bedrijfsvoering (60/40) Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Krimpen aan den IJssel

N 131 N 88

Uitvoeringskosten (69/31) Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Krimpen aan den IJssel

V V

Totale teruggave aan deelnemende gemeenten Gerealiseerd resultaat na teruggave

V 262 N 0

51 32

In de resultaten van Sociale Zaken en ICT zijn ook de resultaten verwerkt van de in april 2023 vastgestelde cao, die per 2 januari 2023 van kracht is. In de begroting 2023 is voor IJsselgemeenten rekening gehouden met een stelpost voor de cao van 406k, in de eerste begrotingswijziging is dit bijgesteld naar 680k. Sociale zaken sluit positief af met een resultaat, vooral vanwege tijdelijke vacatureruimte als gevolg van verloop, lagere uitgaven voor digitalisering en verbetering van de dienstverlening en hogere baten als gevolg van extra werkzaamheden en ziektewetvergoedingen. Dit uit zich in een teruggave van 398k.

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

6

Bij ICT is er sprake van een nadeel van 136K. Dit wordt veroorzaakt door hogere lasten voor de inhuur van personeel bij langdurig ziekte en voor het opleiden van de nieuw aangenomen, onervaren medewerkers en hogere algemene kosten. De uitvoeringskosten zijn lager, doordat er minder uitgaven zijn gedaan voor onderhoud, een deel hiervan wordt doorgeschoven naar volgend jaar. Bij het onderdeel Sociale Zaken was de focus gericht op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en waarborging van het bestaansminimum. In 2023 draaide de economie goed en was er veel werkgelegenheid. Als gevolg hiervan is de werkloosheid eind 2023 laag. Maar liefst 467 werkzoekenden uit de drie gemeenten hebben weer een stap naar de arbeidsmarkt kunnen maken. Dit zagen we het eerste deel van 2023 terug in een daling van ons bijstandsbestand. Opgemerkt dient te worden dat het landelijk beeld van de WW laat zien dat er sprake is van een lichte stijging. Dit was het afgelopen jaar ook zichtbaar in het bijstandsbestand. De doorstroom vanuit de WW naar de bijstand blijft echter op dit moment nog relatief beperkt. Deze bestandsstijging maakt onze opdracht niet per definitie eenvoudiger. De stijging wordt namelijk met name gevormd door personen die niet makkelijk bemiddelbaar zijn naar werk.

Dat gecombineerd met het feit dat de resterende klanten in ons bestand gemiddeld genomen steeds vaker te maken hebben met schulden en zwaardere problematiek vraagt intensievere en meer langdurige begeleiding met een hoger afbreukrisico en ook vaak een andere aanpak van onze medewerkers. De bemoeienis met de komst en het verblijf van Oekraïense vluchtelingen maakt inmiddels een vast onderdeel uit van onze bedrijfsvoering. Zo moeten de gemeenten extra opvangplekken regelen voor nieuwe mensen die uit Oekraïne gevlucht zijn. Daarnaast blijven we tot september 2024 de Energietoeslag uitvoeren. Binnen ICT is 2023 een jaar van verdere integratie van zaken in de Microsoft omgeving geweest. De overgang van Vodafone naar Odido is gerealiseerd. Deze wissel van mobiele provider heeft met name veel tijd gekost van de servicedesk ICT. Deze overgang is tevens gebruikt om het gebruikersbestand goed op te schonen en voor te bereiden. Er zijn testen uitgevoerd, namen gecontroleerd, communicatie gestart en diverse overleggen gevoerd met Odido (voorheen T-Mobile). Eerder hebben we een migratie gehad MobileIron (beheersysteem telefonie) naar Microsoft Intune. Dit was noodzakelijk om de beveiliging op het juiste niveau te brengen en te houden maar ook om kosten te besparen. MobileIron is een extra overeenkomst met de daaraan verbonden kosten en Intune zit reeds in het contract van Microsoft.

Echter nog niet alle medewerkers hadden gehoor gegeven aan de oproep mee te werken aan deze overgang. Met de overgang van Vodafone naar Odido is ook deze laatste groep medewerkers omgezet waardoor de overeenkomst MobileIron niet langer noodzakelijk is. Op het gebied van informatiebeveiliging is er in de maand augustus een Pentest door een externe partij uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn positief. Daarnaast zijn er vanuit ICT-trainingen verzorgd. In Krimpen aan den IJssel hebben alle medewerkers een bewustwordingstraining aangeboden gekregen en gevolgd. Uit de evaluatie van deze trainingen is gebleken dat men dit als prettig en nuttig heeft ervaren. In Capelle aan den IJssel is de training bij diverse units gegeven, ook door deze medewerkers is aangegeven de trainingen als nuttig en prettig te ervaren. Daarnaast worden de medewerkers, van alle organisaties, constant op bewustwording getraind doordat ICT 2 wekelijks phishingtesten uitvoert. Dat dit een goede bijdrage levert aan de bewustwording blijkt duidelijk uit de cijfers. Het aantal mensen dat erin trapt, ligt inmiddels veel lager dan bij de start van de campagne. Zowel SoZa als ICT zijn gezonde en zelfbewuste uitvoerende onderdelen, die in hun functioneren samen het aanzien van IJsselgemeenten vormen. Daar kijken we met tevredenheid naar en daar complimenteren we alle medewerkers mee.

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

7

Inleiding

Algemeen

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

8

Kader en toelichting IJsselgemeenten is per 1 januari 2016 een gemeenschappelijke regeling van de gemeente Capelle aan den IJssel, gemeente Krimpen aan den IJssel en gemeente Zuidplas. IJsselgemeenten voert de uitvoeringstaken van de Participatiewet en schuldhulpverlening uit voor Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. De uitvoeringstaken van ICT en Automatisering worden door IJsselgemeenten voor Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel (inclusief IBKW en Krimpen sociaalteam) uitgevoerd. De doelstelling van de samenwerking is het bereiken van gezamenlijke synergievoordelen. Met de samenwerking binnen uitvoeringsorganisatie IJsselgemeenten realiseren de gemeenten meer kwaliteit, continuïteit, flexibiliteit en efficiency in de bedrijfsvoering dan ieder afzonderlijk waar kan maken in aparte organisaties. Vanaf de start bouwen en onderhouden we een organisatie die schokbestendig en klaar is voor de toekomst. Lef en ondernemingszin kenmerken ons handelen om het resultaat zo efficiënt en effectief mogelijk neer te zetten. In tijden van afnemende rijksbudgetten, toenemende decentralisatie van taken van rijk naar gemeenten en gemeentelijke financiële taakstellingen ligt de uitdaging er om de dienstverlening naar de burgers op peil te houden of zelfs te verbeteren en tegelijk de uitvoering effectiever en efficiënter in te richten.

In de dienstverlening naar burger en werkgevers maakt IJsselgemeenten heldere keuzes, de werkprocessen organiseren we zo ‘lean’ mogelijk, leggen we de nadruk op het vakmanschap van de medewerkers en het aangaan van samenwerkingsrelaties. Diensten en producten die anderen beter en goedkoper kunnen leveren laten we door hen uitvoeren. In de jaarstukken treft u het financieel jaarverslag, de jaarrekening en de overige gegevens van 2023 aan. In het jaar 2023 hebben we 1 begrotingswijziging doorgevoerd. In de jaarstukken leggen wij verantwoording af over de in de begroting 2023 opgenomen beleidsvoornemens en financiële baten en lasten. Jaarstukken - Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) In het BBV zijn regels voor de samenstelling van de jaarstukken opgenomen. De financiële jaarstukken van GR IJsselgemeenten bestaan uit verschillende onderdelen, die in het BBV zijn voorgeschreven (artikel 24). Het BBV schrijft een indeling in uniforme taakvelden voor. Hiervoor hebben we in een bijlage een conversietabel opgenomen. Daarnaast schrijft het BBV een basisset aan beleidsindicatoren voor. Het ministerie van BKZ heeft daarbij wel aangegeven dat gemeenschappelijke regelingen alleen die indicatoren hoeven op te nemen die horen bij de taakvelden waarbinnen de gemeenschappelijke regeling activiteiten uitvoert. Deze indicatoren hebben we per programma opgenomen.

De jaarstukken bestaan uit: • het jaarverslag met daarin verantwoording over de programmaonderdelen en de verplichte paragrafen; • de jaarrekening met daarin de balans, het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop. Jaarverslag - Programmaverantwoording De verantwoording op programmaonderdelen gaat in op de realisatie van de twee afdelingen (programma’s) die in de begroting 2023 waren opgenomen: • Bedrijfsvoering Sociale Zaken; • Bedrijfsvoering en uitvoeringskosten ICT& Automatisering. Elk programmaonderdeel biedt inzicht in de mate waarin de voorgenomen doelstellingen zijn bereikt, de wijze waarop is getracht de doelstellingen te bereiken en inzicht in de gerealiseerde baten en lasten. We geven antwoord op de 3 W-vragen: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

9

De verantwoording van de uitkeringen, re-integratiemiddelen en dergelijke geschiedt rechtstreeks in de jaarrekeningen van de deelnemende gemeenten en treft u daarom niet in deze jaarstukken aan. Wel leveren wij hiervoor ieder kwartaal bestuursrapportages op. Jaarverslag - Paragrafen In de paragrafen besteden wij aandacht aan een aantal financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die dwars door het beleid van de programmaonderdelen heen lopen. De volgende paragrafen, die op grond van het BBV in de jaarstukken verplicht zijn op te nemen, zijn van toepassing op GR IJsselgemeenten: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Wet open overheid (op grond van artikel 3.5 Woo) In de paragraaf Financiering treft u ook de verplichte financiële kengetallen en het EMU-saldo aan. De paragrafen Verbonden partijen, Grondbeleid, Interbestuurlijk toezicht en Lokale heffingen zijn voor de GR IJsselgemeenten niet van toepassing. Jaarrekening – Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting In het overzicht van baten en lasten zijn de begrote en gerealiseerde baten en lasten per programmaonderdeel opgenomen. De ramingen zijn gebaseerd op de oorspronkelijke begroting en de later doorgevoerde begrotingswijzigingen.

Tevens presenteren wij een analyse op de afwijkingen tussen de begrote en gerealiseerde baten en lasten inclusief de mutaties in reserves en geven we inzicht in de Wet normering topinkomens. Jaarrekening - Balans Op de balans zijn de activa en passiva van GR IJsselgemeenten per 31 december 2023 (en als vergelijking per 31 december 2022) opgenomen. Uit de balans blijkt de financiële positie van GR IJsselgemeenten. Overige stukken Aan het eind van de jaarstukken is de vaststelling van de jaarstukken 2023 door het bestuur opgenomen.

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

10

Jaarverslag Beleidsverantwoording programmaonderdelen

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

11

Beleidsverantwoording programmaonderdelen 1. Programma Sociale Zaken 1.1 Algemeen Sociale Zaken IJsselgemeenten gaf in 2023 invulling aan het participatiebeleid van de drie gemeenten. Dit beleid is vastgelegd in de integrale beleidsnota’s sociaal domein van de drie gemeenten en de Kadernota Participatiewet van Capelle aan den IJssel. Als uitvoeringsorganisatie voert IJsselgemeenten haar taak in beginsel binnen de gestelde budgettaire en beleidsmatige kaders uit. Het vormgeven van strategisch beleid blijft de taak en bevoegdheid van de afzonderlijke gemeenten. IJsselgemeenten ondersteunt hierbij en zorgt voor voorbereiding van de beleidsvoorstellen. Dienstverlening sociale zaken Sociale zaken IJsselgemeenten is er voor inwoners die een uitkering aanvragen, werk zoeken of schulden hebben. Onze medewerkers verstrekken bijstandsuitkeringen, bijzondere bijstand en begeleiden burgers naar werk of maatschappelijk nuttige activiteiten. IJsselgemeenten voert een actief beleid ten aanzien van het opsporen van mogelijke fraude en verleent hulp aan burgers in schuldsituaties. We zetten ons primair in op preventie door vroegtijdig te informeren en de dienstverlening continu te optimaliseren. IJsselgemeenten voert de volgende wetten en taken voor de deelnemende gemeenten uit.

• Participatiewet, IOAW, IOAZ; • Besluit bijstandsverlening zelfstandigen1; • Re-integratie en activering; • Bijzondere bijstand; • Minimabeleid; • Schuldhulpverlening; • Onderzoek Handhaving; • Voorbereiding bezwaar en beroep; • Inburgering voor wat betreft de wetgeving van vóór 2013; • Bijzondere bijstand voor kinderopvang; en • Wet op de lijkbezorging (voor Capelle aan den IJssel en Zuidplas). 1.2 Wat willen we bereiken? IJsselgemeenten streeft ernaar dat iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of maatschappelijk actief is voor de samenleving. We werken aan deze ambitie samen met werkgevers, werknemersorganisaties, onderwijs en andere overheden. Hierbij zoeken we ook de samenhang binnen het brede sociaal domein, bijvoorbeeld met de sociale wijkteams en de Wmo. Hierdoor kunnen we inzetten op preventie en ondersteuning bundelen en efficiënter aanbieden. Onze missie is: Staan voor inkomenszekerheid en samen werken aan een samenleving waarin iedereen meedoet. Werk boven uitkering De belangrijkste prioriteit binnen het participatiebeleid is: uitstroom naar werk zonder structurele ondersteuning en daardoor een beperking van het aantal uitkeringen en de uitkeringslasten. IJsselgemeenten heeft als doel zoveel mogelijk mensen aan het werk en uit de uitkering krijgen.

Alles wat we doen is erop gericht de zelfstandigheid van de burgers van de IJsselgemeenten te vergroten, met betaald werk als einddoel. Van klanten die (nog) niet kunnen uitstromen naar werk, vragen we een bijdrage aan de samenleving, bijvoorbeeld in de zin van vrijwilligerswerk in de buurt of sportclub in de nabijheid. 1

Wordt uitgevoerd door het Regionaal Bureau Zelfstandigen Rotterdam

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

12

We doen dit enerzijds omdat we geloven dat werk of een andere zinvolle daginvulling bijdraagt aan het welzijn van onze inwoners. Anderzijds streven we er uiteraard naar om het volume van het uitkeringsbestand te beheersen. Om dat te bereiken concentreren we ons op: • • • •

• •

Actieve inzet op uitstroom naar werk; ook parttime werk moet lonen. Preventieve trajecten om instroom te voorkomen (WW@Work in samenwerking met UWV.) Een doortastende invulling van de poortwachtersfunctie om onterechte instroom van nieuwe klanten te voorkomen Preventie en aanpak van fraude; Extra inzet van intensieve trajecten bij statushouders; Inzet van maatwerk, vaak in samenspraak en samenwerking met een van de sociale teams.

Bij de bemiddeling naar werk zetten we in op vier sporen: Spoor

Doeltrede participatieladder

Direct Werk

Groeipotentieel naar regulier werk binnen zes maanden. Trede 6

Traject naar Werk

Groeipotentieel naar regulier werk binnen één jaar. Trede 5

Werk met ondersteuning Actief Participeren

Groeipotentieel naar regulier werk naar verwachting binnen maximaal twee jaar. Trede 3 en 4 Arbeidsbeperkten (Mogelijk) groeipotentieel naar regulier werk, duur naar verwachting langer dan twee jaar of (tijdelijk) geen groeipotentieel. Trede 1,2 en 3

Het Jaarplan Sociale Zaken 2023 gaf invulling aan het maatschappelijk beleid van de gemeenten voor de doelgroep van de Participatiewet voor dat jaar. Deze invulling is een nadere uitwerking en invulling van de gezamenlijke gemeentelijke kaders en de hoofdlijnen en beleidskaders van het participatiebeleid zoals vastgesteld in de integrale beleidsnota´s sociaal domein van de gemeenten. Kaders: op hoofdlijnen • Uitgaven bijstand (I-deel) blijven binnen het aan de gemeenten toegekende rijksbudget. • Bevorderen maatschappelijke participatie (P-deel) binnen budgettaire kaders. Doelstellingen: • Jongeren tot 27 begeleiden we naar opleiding/scholing waardoor zij uitstromen door het ontvangen van Wet Studie Financiering. Wanneer scholing niet mogelijk is dan begeleiden we deze jongeren naar werk. Het bestandsaandeel jongeren in de bijstand is lager dan 7%. • 450 bijstandsgerechtigden stromen uit naar werk door bemiddeling van het Werkplein. • 400 bijstandsgerechtigden ontwikkelen zich een stap omhoog op de participatieladder. • WW-ers met kans op instroom in de bijstand worden bemiddeld naar werk of zien af van dienstverlening en stromen niet in in de Participatiewet.

Uitgangspunten ▪ De regie op het gebied van re-integratie en bemiddeling naar werk ligt bij IJsselgemeenten; ▪ Werk gaat boven een uitkering, uitstroom naar werk heeft prioriteit; ▪ We stimuleren eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid; ▪ We gaan uit van mogelijkheden, niet van beperkingen;De bestrijding van jeugdwerkloosheid blijft een belangrijke prioriteit. Jongeren leren of werken; ▪ We beperken de instroom in de uitkering (poortwachtersfunctie); ▪ Alle klanten doen naar vermogen iets terug voor de uitkering;

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

13

▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

We maken gebruik van Hoogwaardig handhaven: vroegtijdig informeren, optimaliseren van de dienstverlening, controleren op maat en daadwerkelijk sanctioneren. Hierbij blijft het evenwicht tussen repressie en preventie behouden; We zetten in op activering voor klanten die nog niet kunnen uitstromen; Bij moeilijk bemiddelbare klanten zetten we in op: verbinden, activering, dagbesteding en ontmoeting. We doen dit zo efficiënt en kostendekkend mogelijk; We zetten beschut werk in, gericht op klanten met de minste loonwaarde (0-30%); Klanten zonder uitkering krijgen een (beperkt) ondersteuningsaanbod; Regionale samenwerking en afstemming vindt plaats in het WerkgeversServicepunt Rijnmond (hierna: WSPR). Lokaal blijft er ruimte om te doen wat al goed gaat; We blijven sturen op het rendement van instrumenten en trajecten.

1.3 Wat hebben we bereikt? In 2023 vonden 467mensen werk vanuit de bijstand, dankzij de ondersteuning van IJsselgemeenten. Het gaat hierbij om zowel fulltime als parttimebanen. Omgerekend naar fulltimebanen konden we hierdoor 370 uitkeringen beëindigen. Daarmee is het doel voor 2023 om 450 mensen met een uitkering uit de drie aangesloten gemeenten aan het werk te helpen behaald. Hieronder gaan we daar nader op in. Daarnaast zagen 21 mensen af van een uitkering, nadat wij ze uitnodigden voor een traject naar werk en zijn er 21 jongeren terug naar school gegaan. Hierdoor zijn nog eens 42 uitkeringen voorkomen/beëindigd. Uitgangspunten Klant Werk gaat boven een uitkering We stimuleren eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid We gaan uit van mogelijkheden, niet van beperkingen De bestrijding van jeugdwerkeloosheid is een belangrijke prioriteit Alle klanten doen iets terug voor de uitkering We activeren klanten die nog niet kunnen uitstromen We informeren duidelijk, optimaliseren onze dienstverlening, controleren en sanctioneren daadwerkelijk op maat Klanten zijn bekend met de mogelijkheden van schuldhulpverlening Lokale en regionale werkgevers zijn bekend met het Werkplein IJsselgemeenten Doelen Klant

2020

2021

2022

2023

450 bijstandsgerechtigden stromen (gedeeltelijk) uit naar werk

260

443

528

467

60 WW-ers met kans op instroom worden bemiddeld naar werk

58

41

12

16

400 bijstandsgerechtigden die nog niet kunnen uitstromen, ontwikkelen zich een stap omhoog op de participatieladder

330

398

427

364

Cumulatief aantal plaatsingen garantiebanen (via UWV, Promen, IJsselgemeenten)

617

697

795

943

Cumulatief aantal plekken beschut werk

51

60,9

71

86

Jongeren tot 27 jaar werken of leren (bestandsaandeel< 7%)

6,9%

6,4%

8,2%

9,2%

Strenge en rechtvaardige selectie aan de poort. max. 60% toekennen 2

50%

52%

50%

65%

Vier keer per jaar nieuwsbrief voor alle klanten met actuele informatie en achtergrondartikelen

v

v

v

v

We spreken iedere klant minimaal één keer per jaar

v

v

v

v

7503 handhavings- en heronderzoeken per jaar

561

462

627

537

Tweejaarlijks klantentevredenheidonderzoek is minimaal een 7

7,3

-

-

-4

4

2

Dit percentage is geen harde doelstelling maar dient enkel ter monitoring van de ontwikkeling van het bestand. Iedereen die recht heeft op een uitkering, krijgt deze ook. 3 Dit doel is per 2022 opgehoogd van 500 naar 750.

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

14

Een steeds groter deel van de uitstroom naar werk vormt de laatste jaren de uitstroom met loonkostensubsidie (LKS). Dit betreft uitstroom naar werk in een garantiebaan of een beschutte werkplek bij Promen. In 2023 zijn er 75 werkzoekenden met LKS begeleid naar werk. Om te voorkomen dat mensen vanuit de WW doorstromen in de bijstand, werkt IJsselgemeenten samen met de gemeente Rotterdam en het UWV in het project WW@WORK. Binnen dit project krijgen WW-klanten die bijna hun maximale uitkeringsduur bereiken extra dienstverlening. Zes maanden vóór het bereiken van de einddatum WW worden zij uitgenodigd voor een voorlichting, drie maanden daarna start eventueel de intensieve bemiddeling van de kandidaat. In totaal is in 2023 aan 43 WW-ontvangers ondersteuning aangeboden, 15 zijn met behulp van WW@work uitgestroomd naar werk. 28 WW-ontvangers hebben aangegeven geen ondersteuning te behoeven vanuit het project, zij hebben zelf een baan gevonden voordat het traject met WW@work is gestart of afgerond. Sommige van onze klanten hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en zijn (nog) niet klaar voor betaald werk. Voor deze doelgroep zetten we in op ontwikkeling door hen stappen te laten zetten op de participatieladder. In de praktijk blijkt een stap op de participatieladder vaak een te grote stap.

Binnen de huidige doelgroep, waarbij sprake is van multi-problematiek, zien we in de praktijk dat mensen door bepaalde gebeurtenissen een terugval hebben. We zien dat mensen soms terugvallen, maar gelukkig vaak daarna weer opkrabbelen. Door de tussenstappen te meten zien we de beweging in ons bestand, die soms een stap terug laat zien, maar daarna vaak weer twee stappen vooruit. In 2023 hebben 395 klanten een tussenstap gemaakt. Uitgangspunten Proces Processen zijn resultaat gestuurd, lean en klantgericht georganiseerd (ook intern) We zetten mensen, middelen en instrumenten in daar waar het effect het grootst is We verstrekken onze producten en diensten regelluw en snel We voeren uit waar we zelf goed in zijn en werken samen met anderen en/of besteden taken uit aan anderen als zij dit beter en efficiënter kunnen. Automatisering van (deel-)processen levert een bijdrage aan de beperking van kosten Onze administratie en registratie zijn actueel en volledig. De P&C cyclus is actueel, tijdig en volledig Doelen Proces 2020 2021 2022 2023 Kortdurende uitstroom of deeltijd werk bevorderen (uitstroom tot 12 uur 8% 8% 8% 6% per week) Minimaal 95% aanvragen levensonderhoud afgehandeld binnen acht 91% 93% 92% 86% weken Minimaal 95% aanvragen bijzondere bijstand afgehandeld binnen acht 80% 88% 87% 80% weken Alle beëindigingonderzoeken binnen drie maanden afgehandeld

76%

95%

95%

93%

Maximaal 10% bezwaarschriften gegrond verklaard

6,3%

8,1%

4,2%

nnb

v

v

v

v

v

v

v

v

v

v

v

v

Wachttijd intakegesprek schuldhulpverlening maximaal vier weken. Voor crisissituaties maximaal drie werkdagen Uiteindelijke beslissing hulpaanbod schuldhulpverlening binnen acht weken. Klachten worden binnen 5 werkdagen bevestigd en binnen 6 weken afgehandeld, verlenging termijn met 6 weken mogelijk.

Uitgangspunten Financiën De uitgaven aan bijstand (I-deel) blijven beperkt tot aan het aan gemeenten toegekende Rijksbudget We stimuleren/bevorderen maatschappelijke participatie binnen de budgettaire kaders Bijzondere bijstand blijft binnen de kaders van de gemeentelijke begrotingen We hebben een transparante/inzichtelijke verantwoording van de inzet van personeel en financiële middelen. We sturen actief op kostenreductie en bekijken maatschappelijke kosten en baten in breed perspectief Doelen Financiën 2020 2021 2022 Per kwartaal maken we een voortgangsrapportage voor bestuur, v v v management en medewerkers Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

2023 v

15

De ontwikkeling van het bestand, instroom/uitstroom, jeugdwerkloosheid, financiën (I-deel en W-deel), bijzondere bijstand en trajecten zijn inzichtelijk

v

v

v

v

15.433

15.503

15.650

17.492

We vorderen minimaal 1,2 miljoen in

1,1

1,4

1,4

1,3

Hoogwaardig Handhaven levert 3 miljoen op

2,2

1,9

1,7

1,1

6,2%/0,9

5,8%/0,8

6,5%/1,3

7,7%/1,1

Het gemiddelde uitkeringsbedrag < 16.500 euro per jaar

Ziekteverzuim < 5%, Frequentie < 1,1

De bemoeienis met de komst en het verblijf van Oekraïense vluchtelingen maakt inmiddels een vast onderdeel uit van onze bedrijfsvoering. Daarmee zijn we ondersteunend aan de gemeenten bij het organiseren van extra opvangplekken voor nieuwe mensen die uit Oekraïne gevlucht zijn. Daarnaast blijven we de Energietoeslag uitvoeren. In de bestuursrapportage van het vierde kwartaal van 2023 zijn de cijfers met betrekking tot deze regelingen opgenomen. Met betrekking tot onze vooraf bepaalde doelstellingen geven we hieronder een korte toelichting. Een uitgebreidere inhoudelijke toelichting staat in onze vier bestuursrapportages die ieder kwartaal zijn gedeeld. Re-integratie en uitstroom Wij hebben onze doelstelling voor uitstroom naar betaald werk in 2023 ruimschoots behaald. Mede door onze begeleiding en bemiddeling zijn 467 personen vanuit de bijstand aan het werk gegaan (bij een doelstelling van 450). Hierbij profiteerden wij van het aantrekken van de economie en de krapte op de arbeidsmarkt als gevolg hiervan. Er is momenteel een groot aantal vacatures dus kandidaten die een relatief kleine afstand tot de arbeidsmarkt hebben kunnen wij over het algemeen snel plaatsen. Klanten die een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben proberen wij eerst jobready te maken. Dit is doorgaans een lang proces met veel kleine tussenstappen.

Om deze stappen te registreren gebruiken wij de participatieladder. Het afgelopen jaar slaagden 364 klanten erin om een stap omhoog op deze ladder te zetten. Daarmee is de doelstelling van 400 klanten niet behaald. Een verklaring hiervoor is dat wij de laatste stap omhoog (naar een betaalde baan) niet meenemen in onze registratie van het aantal stappen. En doordat onze uitstroom naar werk zo ver boven de doelstelling lag, zijn deze successen dus niet meegenomen in de telling. Tot slot hebben we de taakstelling voor beschut werk vrijwel behaald (86 plekken bij een doelstelling van 89). Dienstverlening De uitvoering van de leefgeldregeling en de energietoeslag legde in 2023 een groot beslag op onze uitvoeringscapaciteit. Medewerkers belast met de uitvoering van deze regelingen konden hun reguliere werk immers niet verrichten. Om langere wachttijden voor onze klanten zoveel als mogelijk te beperken, prioriteerden wij processen als aanvragen om een uitkering of om bijzondere bijstand. Desondanks zijn wij er helaas niet altijd in geslaagd om deze processen binnen de wettelijke termijn van acht weken af te handelen. In het geval van een bijstandsaanvraag volgt er in beginsel na vier weken altijd een voorschot, zodat de aanvrager niet te lang zonder inkomen zit. Samenwerking met de gemeenten Ook in 2023, was de samenwerking met de drie gemeenten weer goed.

Iets om dankbaar voor te zijn. Periodiek was er beleidsoverleg waarbij actualiteiten werden besproken. Daarnaast vond er regelmatig overleg plaats over specifieke onderwerpen, zoals de energietoeslag, de collectieve zorgverzekering of de leefgeldregeling voor Oekraïense vluchtelingen. Elk kwartaal informeerden wij de gemeenten via onze bestuursrapportages. Deze bevatten informatie over de ontwikkeling en samenstelling van het bestand, onze resultaten, actuele ontwikkelingen en de financiën. De rapportages werden goed gelezen en positief ontvangen door de gemeenten. Financiën

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

16

Capelle en Zuidplas bleven in 2023 (mede als gevolg van het dalen van het aantal bijstandsuitkeringen) binnen de beschikbare rijksmiddelen. Bij Krimpen bleven de uitgaven voor de bijstand in 2023 niet binnen de beschikbare rijksmiddelen, omdat het gemiddelde aantal uitkeringen voor deze gemeenten naar verwachting over vrijwel het hele jaar hoger is dan het break-even punt. Bij alle drie gemeenten is de gemiddelde prijs van de uitkering gestegen. De voornaamste oorzaak is dat door de aantrekkende economie meer mensen met een deeltijdbaan nu uitstromen naar werk. Daardoor zijn er minder uitkeringen die lager zijn dan het normbedrag vanwege de aanwezige inkomsten en relatief meer volledige uitkeringen. Bij Krimpen wordt een deel van de instroom veroorzaakt door gezinsherenigingen of door klanten die verhuizen naar Krimpen en een beroep doen op een volledige bijstandsuitkering voor een gezin. Daarnaast is het aantal klanten met een relatief dure IOAW/Z-uitkering ook gestegen. De plaatsingen bij de garantiebanen en beschut werk bij Capelle (+25), Krimpen (+11) en Zuidplas (+8) lopen voor op de beoogde doelstelling. Echter, omdat ook het budget voor de LKS voor de gemeenten is gestegen bij het vaststellen van het definitieve budget in 2023, houden de gemeenten per saldo over op het beschikbare budget. Dit overschot is echter minder hoog dan verwacht.

1.4 Wat hebben we daarvoor gedaan? Hieronder bespreken wij een aantal onderwerpen waar wij in 2023 inzet op pleegden. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we naar onze vier bestuursrapportages. Re-integratie en uitstroom In de arbeidsmarktregio Rotterdam-Rijnmond werken wij intensief samen met de overige gemeenten, het werkgeversservicepunt Rijnmond (WSPR) UWV, onderwijs en werkgevers. Hierbij streven we naar een inclusieve arbeidsmarkt. Wij helpen mensen aan het werk en zorgen met onze werkgeversdienstverlening voor aansluiting tussen vraag en aanbod. Een van de concrete resultaten van deze samenwerking is het project WW@WORK. In deze samenwerking met het UWV krijgen ontvangers van een WW-uitkering al vroegtijdig ondersteuning bij het vinden van werk, waardoor een bijstandsaanvraag hopelijk wordt voorkomen. Voor klanten die nog niet klaar zijn om via onze werkgeversbenadering naar een baan te worden bemiddeld, zetten wij in op activering. Een van de manieren waarop wij dit doen is de FIP-aanpak. FIP staat voor Frequent, Intensief en Persoonlijk contact. Deze vorm van begeleiding is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten en heeft zich de afgelopen jaren ook al bewezen in onze uitvoeringspraktijk. Het afgelopen jaar hebben wij het aantal klanten voor wie wij de FIP-aanpak inzetten uitgebreid.

Specifiek voor de doelgroep statushouders zetten wij trajecten in gericht op enerzijds integratie en taalvaardigheid en anderzijds uitstroom naar werk. Dienstverlening We hechten veel waarde aan hoe onze dienstverlening gewaardeerd wordt. Om dat te meten bevragen we regelmatig onze klanten. In ons klanttevredenheidsonderzoek (KTO) van begin 2023 kregen wij als algemeen cijfer een 7,8. Dit is hoger dan in 2020 toen het gemiddelde een 7,3 was. Ongeveer zeven op de tien klanten zijn tevreden met verschillende aspecten van de dienstverlening: de duidelijkheid van beslissingen, het nakomen van afspraken, de manier waarop Sociale Zaken de klant herinnert aan rechten en plichten, de mate waarin de klant serieus wordt genomen en de informatievoorziening. Nieuw bij dit KTO is dat we voor het eerst ook klanten van schuldhulpverlening naar hun ervaring hebben gevraagd. Zij geven gemiddeld een 7,9 als rapportcijfer. Voor deze klanten is de tevredenheid vooral terug te zien in de duidelijkheid van besluiten en afspraken tijdens schuldhulpverlening. Hoogwaardig Handhaven Met Hoogwaardig Handhaven hebben we ons gericht op het voorkomen en bestrijden van fraude en het verhogen van de bereidheid van klanten om te voldoen aan de verplichtingen bij een uitkering.

Deze vorm van handhaven kent vier beleidsuitgangspunten: vroegtijdig informeren, optimaliseren van de dienstverlening, controleren op maat en daadwerkelijk (lik-op-stuk) sanctioneren. Wij zien deze vier uitgangspunten als opvolgend, waarbij wij ons primair Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

17

inzetten op preventie door vroegtijdig te informeren en de dienstverlening continu te optimaliseren. Indien nodig treden wij echter ook repressief op door middel van controleren en sanctioneren. Wij zien dat de overgrote meerderheid van onze klanten zich graag aan de verschillende regels en verplichtingen bij een uitkering willen houden. Door hen hierbij te helpen, voorkomen we dat zij de regels onbedoeld overtreden.

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

18

De onderstaande tabel vermeldt de belangrijkste resultaten van Hoogwaardig Handhaven in 2023. Aantal 2023

Bedrag 2023

GR 2022

Zuidplas

GR

C

K

Z

Niet doorgeven van wijzigingen, waardoor er teveel uitkering is betaald Beëindigingen van uitkeringen door het overtreden van de inlichtingenplicht4 Bestuurlijke Boete

134

81

29

24

243.575

150.972

56.466

36.137

206

503.928

48

37

3

8

839.616

647.204

52.476

139.936

63

985.950

67

39

13

15

36.919

19.977

10.260

6.683

109

46.170

Verlagingen van uitkeringen i.v.m. overtreden van de arbeidsverplichtingen

21

13

3

5

12.757

7.815

3.043

1.898

33

16.446

1.132.867

825.968

122.245

184.654

€

Aantal

Krimpen

B.

Capelle

A.

GR

Omschrijving

C. D. A t/m D

Totaal Hoogwaardig Handhaven

1.552.494

Op basis van de gegevens over de afgelopen jaren en in vergelijking met gelijksoortige gemeenten in de Benchmark zien we dat er op het gebied van handhaving, onderzoek en daadwerkelijk sanctioneren onverminderd en op een hoog niveau is ingezet. Uit de gegevens blijkt dat de opbrengsten (met name het aantal terugvorderingen en beëindigingen) de laatste jaren afnemen. Belangrijkste verklaringen hiervoor zijn: • Mede als gevolg van ontwikkelingen in maatschappelijke opvattingen om te komen tot een meer burgergerichte wet- en regelgeving zien wij een tendens ontstaan bij zowel de rechtbank als de Centrale Raad van Beroep dat de eisen waaraan de gemeente dient te voldoen om fraude met succes aan te tonen, zijn verzwaard; en • Doordat de op de gemeenten rustende verplichting om de bewijslast bij schending van de inlichtingenplicht aannemelijk te maken, telkens zwaarder wordt, zijn (fraude-)onderzoeken arbeidsintensiever. Toelichting op A. Dit zijn klanten die wijzigingen die van invloed zijn op het recht of de hoogte van de uitkering niet of niet op tijd hebben doorgegeven. We zien over 2023 nog steeds de hoogste resultaten in de opsporing van zwart werk. Toelichting op B. Dit zijn uitkeringen die beëindigd zijn, doordat wijzigingen (zoals werk of samenwonen) niet werden opgegeven.

Het gaat ook om klanten, die na veelvuldige uitnodigingen niet verschijnen om informatie te verstrekken. Toelichting op C. Dit gaat over boetes in verband met overtreding van de inlichtingenplicht, zoals het niet of niet op tijd doorgeven van parttime inkomsten en verhuizingen. Toelichting op D. Dit gaat over verlagingen van uitkeringen in verband met overtreding van de arbeidsverplichtingen, zoals niet solliciteren of het niet aanvaarden van werk. 4

De fictieve besparingen bestaan uit niet toegekende en beëindigde uitkeringen door fraudeonderzoeken. Sociale Zaken gaat hiervoor uit van het gemiddelde bedrag aan uitkering van € 15.500 per jaar. Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

19

1.5 Wat heeft het gekost? Programma Sociale Zaken Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Begroting 2023 N 12.948 V 12.948 N 0 N 0 N 0

Wijziging Begroting 2023 N 688 N 99 N 787 V 787 V 0

Totaal begroting 2023 N 13.636 V 12.849 N 787 V 787 V 0

Rekening 2023 N 13.650 V 12.864 N 787 V 787 V 0

Resultaat 2023 N 15 V 15 V 0 N 0 N 0

Bovenstaande tabel geeft de lasten en baten van de bedrijfsvoering van de afdeling Sociale Zaken weer, na teruggave van het saldo (398) aan de deelnemende gemeenten. In de paragraaf ‘Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2023’ geven we een toelichting op bovenstaande tabel.

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

20

2. Programma ICT & Automatisering 2.1 Algemeen ICT Het werk van de afdeling ICT bestaat uit het onderhouden, verbeteren, uitbreiden en veilig houden (zie § 2.2) van de complete ICT-omgeving van de gemeente Capelle aan den IJssel, de gemeente Krimpen aan den IJssel (inclusief Sociaal Team en Krimpenwijzer), de GR IJsselgemeenten en het Ingenieursbureau Krimpenerwaard. Het werken met MS Teams is inmiddels voor veel medewerkers gewoonte geworden. Digitaal samenwerken begint langzaam voet aan de grond te krijgen. Steeds meer afdelingen, units en teams maken gebruik van MS Teams als samenwerkingsplatform. Dat zien we in de groei van het aantal teams en kanalen in MS Teams terug. Er zijn in 2023 diverse projecten uitgevoerd voor het vervangen van bestaande applicaties. Projecten die applicaties hebben vervangen of gewijzigd die zowel door Capelle als Krimpen worden gebruikt; • Bij de servicedesk ICT is de beheertool voor Identity en Access Management vervangen voor een cloud variant genaamd HelloID. Hierin kan het beheer uitgevoerd worden over accounts van medewerkers die gebruik maken van onze informatiesystemen. Zoals het geautomatiseerd toe kennen van rechten, het resetten van wachtwoorden en het toekennen van applicaties. • Het opvoeren van nieuwe gebruikers is gestroomlijnd mede naar aanleiding van de invoering van het nieuwe systeem voor Identity en Access Management.

• Maandelijks werden vanzelfsprekend de nodige updates uitgevoerd o.a. voor Microsoft, allereerst in de testomgeving en daarna in de productieomgeving. Dit betreft applicaties van alle afdelingen, units en teams. Al met al hebben deze reguliere noodzakelijke updates een grote impact op de ICT-afdeling. Immers het gebeurt altijd buiten werktijd terwijl de werkzaamheden tijdens kantooruren ook gewoon doorgaan. Er is een begin gemaakt met het gebruik van Sharepoint als nieuw intranet platform. • Er is een splitsing gerealiseerd in de verschillende Proactis omgevingen. Hierdoor kunnen Krimpen en Capelle (inclusief de GR) verder met de implementatie van het bestelorder deel. • Financials is van een vaste versie omgezet naar een Saas-versie waar de leverancier steeds nieuwe functionaliteiten op kan uitrollen. • In de naloop van de upgrade van het financiële systeem en de uitsplitsing van Proactis zijn veel Cognos rapportages aangepast. • Voor Motion zijn diverse aanpassingen doorgevoerd in de selfservice mogelijkheden. Daarnaast zijn er aanpassingen in Motion gedaan die nodig waren in het kader van de CAO. • In de voorbereiding richting de invoering van de omgevingswet zijn de systemen voorbereid en ingericht. • In het Sociaal domein zijn er, zoals elk jaar, door uitbreiding van functionaliteit en verbetering en aanpassing van de software de nodige updates doorgevoerd.

Dit vraagt vanwege de omvang en de complexiteit het nodige van het ICT team. • Knowbe4, de applicatie die phisingsmails opspoort, is uitgebreid met een automatiseringsmogelijkheid hierdoor kan nog beter worden geacteerd op de phishing e-mails die medewerkers ontvangen. • Er loopt een pilot op het gebied van e-mail bewaring. Deze zal in 2024 verder vorm moeten krijgen. Projecten die applicaties hebben vervangen of gewijzigd die door Krimpen worden gebruikt: • Vacaturesite met bijbehorende Applicant tracking systeem is nieuw ingevoerd. Binnen deze applicatie kan het gehele wervings- en selectieproces worden beheerd. • De vervanging van GISVG door Centric Belastingen voor de gemeente Krimpen aan den IJssel is richting afronding gegaan. Projecten die die applicaties hebben vervangen of gewijzigd die door Capelle worden gebruikt:

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

21

Projecten die applicaties hebben vervangen of gewijzigd die door de GR IJsselgemeenten worden gebruikt: • Het pakket voor schuldhulpverlening heeft het afgelopen jaar de nodige updates en aanpassingen gekregen mede als gevolg van gewijzigde inzichten ten aanzien van de inrichting. Uit het voorgaande blijkt dat diverse projecten tot vervangen of wijzigen van applicaties betrekking hebben op de beide gemeenten. Toch ziet ICT nog aanvragen waarin de gemeenten elkaar niet/onvoldoende betrekken. Om dit proces nog beter te stroomlijnen is in 2023 door IJsselgemeenten gestuurd op beter gebruik van de Project Advisory Board (PAB). Zo is bij Capelle het PAB, op verzoek van IJsselgemeenten, opgenomen in de startnotitie. Het format van het formulier om een applicatie aan te vragen via het PAB is verbeterd en meer onder de aandacht van de medewerkers gebracht. Om te blijven voldoen aan de doelstellingen van de GR tot het behalen van synergie zal dit continu in ogenschouw gehouden moeten blijven worden. Op automatiseringsgebied zijn ook de nodige servers geüpgraded van Windows server 2012 naar Windows server 2022. Microsoft is per 10 oktober 2023 gestopt met de ondersteuning van Windows server 2012. IJsselgemeenten is om deze reden ruim 1.5 jaar geleden gestart met het migreren van de 177 Windows server 2012 servers naar een nieuwere server versie.

Op het gebeid van telefonie is de overgang van Vodafone naar Odido gerealiseerd. Deze overgang is tevens gebruikt om het gebruikersbestand goed op te schonen en voor te bereiden.Er zijn testen uitgevoerd, namen gecontroleerd, communicatie gestart en diverse overleggen gevoerd met Odido (voorheen TMobile). Eerder hebben we een migratie gehad MobileIron (beheersysteem telefonie) naar Microsoft Intune. Dit was noodzakelijk om de beveiliging op het juiste niveau te brengen en te houden maar ook om kosten te besparen. MobileIron is een extra overeenkomst met de daaraan verbonden kosten en Intune zit reeds in het contract van Microsoft. Echter nog niet alle medewerkers hadden gehoor gegeven aan de oproep mee te werken aan deze overgang. Met de overgang van Vodafone naar Odido is ook deze laatste groep medewerkers omgezet waardoor de overeenkomst MobileIron niet langer noodzakelijk is. De gerealiseerde wissel van provider van Vodafone naar Odido betreft de onderstaande aantallen aan gebruikers Type simkaart

Aantal

Data only

145

Data + spraak

934

Totaal

1079

Verschillende camerasystemen in Capelle a/d IJssel zijn vervangen en geharmoniseerd en worden nu centraal aangestuurd. De uitrol van de nieuwe dockingsstations is afgerond. Op alle locaties (Capelle, Krimpen, Werkplein, Werf, Gezondheidscentrum en IBKW) zijn alle oude VDI-kastjes vervangen door dockings met nieuwe kabels en nieuwe en/of tweede beeldschermen. Maandelijks werden (vanzelfsprekend) de nodige updates uitgevoerd o.a. voor Microsoft, allereerst in de testomgeving en daarna in de productieomgeving. Dit betreft applicaties van alle afdelingen, units en teams. Al met al hebben deze reguliere noodzakelijke updates een grote impact op de ICT-afdeling. Immers het gebeurt altijd buiten werktijd terwijl de werkzaamheden tijdens kantooruren ook gewoon doorgaan. Er heeft een migratie plaatsgevonden van alle digitale formulieren die op de websites van de drie organisaties staan. De digitale formulieren zijn bijgewerkt en verplaatst naar een nieuwe versie van het platform waar deze op draaien. Hieronder het overzicht van de aantallen digitale formulieren die al in gebruik zijn.

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

22

Omgeving

Aantal formulieren

Capelle

89

Krimpen

66

IJsselgemeenten

33

Totaal

188

2.2 Informatieveiligheid ICT Het doel van informatiebeveiliging is het onverstoord laten functioneren van de business. Met o.a. een steeds verdergaande digitalisering, migratie naar de cloud, ketenautomatisering en de komst van AI is dit een steeds complexere opgave geworden. Waar een aantal jaren gelden volstaan kon worden met een firewall en een virusscanner is tegenwoordig een steeds groter arsenaal aan voorzieningen nodig om de IT-omgeving veilig te houden. Hierbij dient tevens rekeningen gehouden te worden met hoe gebruikers met voorzieningen c.q. informatie willen werken en hoe de organisatie wil dat gebruikers werken? Een balans vinden tussen wat kan en mag en werkbaar houden is hierbij lastig. Een omgeving zeer veilig maken staat hierin op gespannen voet met snel en efficiënt kunnen werken. Om alle nieuwe dreigingen en uitdagingen het hoofd te bieden is het afgelopen jaar dan ook op een aantal fronten extra geïnvesteerd om het niveau van beveiliging nog hoger en de werking hiervan nog effectiever te krijgen. Qua investering betreft dit niet zozeer geld maar wel de inzet van techniek, bewustwording en de inbedding hiervan in de organisatie. Het doel van ICT is om een “Zero Trust” omgeving te hebben. Een ICT-omgeving waarbij we niets en niemand vertrouwen en alles toegang verlenen aan mensen en middelen (laptops e.d.) die bekend zijn en door ons beheerd worden.

De beveiliging is immers zo sterk als de zwakste schakel. In de toekomst zal dan ook moeten worden nagedacht over het verstrekken van devices aan iedereen die op ons netwerk wil of binnen onze omgeving wil werken. Bewustwording Het aantal phishing incidenten is wereldwijd aan het toenemen. Dat is ook logisch want phishing is vaak de eerste stap die criminelen zetten in het proces om een bedrijf te besmetten met ransomware of om op andere wijze geld afhandig te maken. Om te voorkomen dat de organisatie slachtoffer wordt van een phishingaanval is het belangrijk dat medewerkers alert en bewust zijn. Op dit onderdeel is ruim ingezet en geïntensiveerd. Begin dit jaar is in Capelle aan den IJssel structureel gestart met het trainen van nieuwe medewerkers op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Dit als onderdeel van het introductieprogramma van CapTalent. Daarnaast is aan de diverse afdelingen en Units de mogelijkheid geboden een training te ontvangen tijdens het werkoverleg. Hier is door veel units gebruik van gemaakt. Tevens zijn er ook verplichte bewustwording sessies voor alle medewerkers in de gemeente Krimpen aan den IJssel georganiseerd. De training is door de deelnemers als zeer nuttig ervaren. De effecten zijn ook duidelijk terug te zien in het (meldings)gedrag van de medewerkers ten aanzien van (gesimuleerde) phishingberichten.

Daarnaast is aan het einde van het jaar nog geïnvesteerd in een systeem waarmee door de medewerkers gemelde phishingberichten sneller afgehandeld kunnen worden. Dit met het doel het effect van een kwaadaardige phishingcampagne zo snel als mogelijk te neutraliseren. Pentest In de maand augustus heeft de jaarlijkse pentest plaatsgevonden. Tijdens het pentesten kruipt een ethische hacker in de huid van een cybercrimineel en probeert op deze manier binnen te dringen tot de site, applicatie of IT-systemen van een organisatie. Het doel van pentesten is het achterhalen van risico's en zwakheden binnen de geteste omgeving. De resultaten hiervan zijn positief. Zo zijn de onderzoekers niet in staat gebleken om binnen afzienbare tijd toegangsrechten te verhogen tot die van Domain Administrator. De Domain Administrator is die persoon binnen de organisatie die geautoriseerd is om veranderingen aan te brengen die impact hebben op de computers van alle medewerkers. Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

23

Ook is het de onderzoekers niet gelukt om toegang te krijgen tot de Backup omgeving of om deze te beïnvloeden of aan te tasten. Wel kan gesteld worden dat, na het verkrijgen van Domain Admin rechten, een aanvaller met voldoende tijd zijn kans af kan wachten om de Backup alsnog te bereiken. Met deze rechten is het ook mogelijk om dusdanig lang in de omgeving van IJsselgemeenten te blijven, om zo ook alle persistente malware in de back-ups te laten opnemen. Dit valt echter buiten het profiel van een hedendaagse ransomware actor.” Door de onderzoekers is nog wel een aantal aanbevelingen gedaan om het niveau van beveiliging nog hoger te krijgen. Deze zijn met name technisch van aard. Implementatie hiervan is reeds opgestart. Daarnaast is aangegeven dat het wachtwoordbeleid aangescherpt kan worden. Ondanks een wachtwoordlengte van 15 karakters bleken een relatief groot aantal wachtwoorden van gebruikers gekraakt te kunnen worden. Dit komt enerzijds door de verbeterde mogelijkheden om wachtwoorden te kraken maar ook door een “slechte” wachtwoordkeuze van de gebruikers. Zo worden in veel gevallen standaard woorden aangevuld met cijfers om aan de 15 karakters te komen. Dit is bekend gedrag en wordt dus ook toegepast binnen de kraakprogramma’s. Het is dus noodzakelijk om de gebruikers te informeren over deze situatie en aan te sporen betere wachtwoorden aan te maken.

In dit verband wordt sinds enige tijd de tip meegegeven om een wachtwoordzin aan te maken in plaats van een lang wachtwoord. In november/december heeft tevens een tweede pentest plaatsgevonden. Deze was specifiek gericht op het opsporen van kwetsbaarheden in de Microsoft 365 omgeving. Het resultaat van deze test is vergelijkbaar met de in augustus uitgevoerde test: de beveiliging is op orde maar kan op onderdelen aangescherpt worden. Datagedreven werken Vanuit de organisatie komen steeds vaker verzoeken om data te mogen leveren aan een externe partij waarmee een informatiedashboard kan worden opgezet. De privacy- en informatiebeveiligingsaspecten worden hierbij veelal over het hoofd gezien. In samenwerken met de afdeling Samenleving van de gemeente Capelle aan den IJssel wordt nu onderzocht op welke wijze een systeem voor het veilig delen van informatie kan worden opgezet. Uitgangspunt hierbij is dat eerst wordt onderzocht welke informatie noodzakelijk is voor het doel (dataminimalisatie) en of intern aan de vraag kan worden voldaan met behulp van eigen voorzieningen (zoals bijvoorbeeld Cognos of PowerBI). Beveiligingsbeleid Het huidige beveiligingsbeleid is circa drie jaar geleden vastgesteld door het college van de afzonderlijke organisaties. De Baseline informatiebeveiliging Overheid (BIO) vereist dat dit beleid om de drie jaar wordt geactualiseerd.

Deze actualisatie, gebaseerd op een standaard document van de VNG, is uitgevoerd en is door de colleges vastgesteld. Data Protection Impact Assessment/ Gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) Op grond van de BIO/ AVG dient op risicovolle nieuwe en op risicovolle bestaande processen/applicaties een DPIA te worden uitgevoerd. Gebleken is dat afdelingen het moeilijk vinden om de DPIA daadwerkelijk op te starten. In overleg met Algemeen directeur is tijdens het breed MT afgesproken dat GR-ICT het voortouw neemt in het initiëren van DPIA’s op bestaande processen en applicaties. Het initiatief tot het uitvoeren van DPIA’s op nieuwe processen/ applicaties ligt bij de afdeling die gegevens-, proceseigenaar is. De CISO’s ondersteunen waar nodig. Zero trust Het zero trust concept is een benadering van beveiliging waarbij er geen vertrouwen wordt gegeven aan een netwerk of een gebruiker, tenzij dit specifiek is bevestigd. Dit betekent dat elk verzoek om toegang tot netwerkbronnen wordt geauthentiseerd en geautoriseerd, ongeacht of de verzoeker zich binnen of buiten het netwerk bevindt. Het zero trust-concept is bedoeld om cyberbedreigingen te voorkomen door het beperken van de aanvalsoppervlakte en het versterken van de beveiliging van individuele netwerkbronnen. De hierboven beschreven onderwerpen dragen voor een deel bij aan dit concept.

Aanvullende onderdelen in dit verband zijn segmentering van het netwerk en het alleen gebruik maken van door ICT beheerde apparaten. Met de segmentering van hert netwerk is inmiddels gestart. Het gebruik van alleen door ICT beheerde apparaten is nog onderwerp van discussie. Ook in het kwetsbaarheden onderzoek betreffende Microsoft 365 is dit onderwerp aangehaald als verbeterpunt door de onderzoekers. Met name het toegestane gebruik van eigen apparatuur, in plaats van door de organisatie verstrekte apparatuur, wordt nog gezien als kwetsbaarheid c.q. een beperking van het Zero Trus concept. Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

24

2.3 Dienstverlening ICT De servicedesk ICT is het primaire aanspreekpunt voor klanten om contact op te nemen met de ICT-afdeling. Vanuit de servicedesk worden zaken direct opgepakt. Indien nodig worden er zaken uitgezet bij verschillende specialismes zoals functioneel beheer, systeembeheer of informatiemanagement. Totaal werden er in 2023 10.276 meldingen en 1672 wijzigingen geregistreerd. Dat is een toename ten opzichte van vorig jaar. Veel van deze meldingen en wijzigingen werden telefonisch bij ons gedaan, er hebben namelijk ruim 6000 inkomende gesprekken plaatsgevonden op de servicedesk van bijna 6 FTE. Indiensttredingen in relatie tot een jaar eerder. Toename Q1 2023 Q2 2024

GR 11 219 230

Krimpen 10 352 362

Capelle 49 782 831

Totaal 70 1.353 1.423

2.4. Personeel Een garantiebaner die op projectbasis bij de servicedesk werkte voor de laptop uitrol, is doorgestroomd naar een reguliere baan bij een andere gemeente. Mooi succes. Een CISO/privacy jurist is in dienst gekomen, er zijn drie nieuwe functioneel beheerders gestart. Twee junior en 1 medior die we gaan opleiden. De extra FTE op het gebied van beveiliging is ingevuld door de doorgroei van een medewerker waardoor een vacature is ontstaan bij het team van systeembeheer. Vanwege een aantal langdurig zieken op cruciale rollen en domeinen (belastingen en sociaal domein) is er ervaren expertise ingehuurd. 2.5 Wat heeft het gekost? Programma ICT Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Begroting 2023

Wijziging Begroting 2023

Totaal begroting 2023

N 9.053 V 9.053 N 0 N 0 N 0

N 800 V 800 N 0 N 0 N 0

N 9.853 V 9.853 N 0 N 0 N 0

Rekening 2023 N 10.080 V 10.080 N 0 N 0 N 0

Resultaat 2023 N 227 V 227 N 0 N 0 N 0

Bovenstaande tabel geeft de lasten en baten van de bedrijfsvoering van de afdeling ICT & Automatisering inclusief de uitvoeringskosten ICT weer, na verrekening aan de deelnemende gemeenten. In de paragraaf ‘Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2023’ geven we een toelichting op bovenstaande tabel.

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

25

Jaarverslag Paragrafen

Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

26

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Artikel 11 lid 2 van het BBV geeft aan welke onderdelen de paragraaf moet bevatten, te weten een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, een inventarisatie van de risico’s en het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s. Daarnaast zijn we verplicht een aantal kengetallen op te nemen en de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie te beoordelen. Beleid Wij streven na om geen onnodige risico’s te lopen en, mits financieel verantwoord, zoveel mogelijk risico’s af te dekken door verzekeringen. Risico’s die niet worden afgedekt door een verzekering of een voorziening moeten worden opgevangen door de beschikbare weerstandscapaciteit. Definitie weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen of waar na het treffen van maatregelen nog restrisico’s overblijven. De verhouding wordt uitgedrukt in een ratio. Ratio weerstandsvermogen = de beschikbare weerstandscapaciteit : de risico’s. Definitie weerstandscapaciteit De middelen en mogelijkheden waarover men beschikt of kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken.

Definitie van een risico De kans op het optreden van een gebeurtenis die zowel negatieve als positieve gevolgen kan hebben, waarvan de omvang thans onbekend is, maar waarvan de omvang substantieel kan zijn. Onder substantieel moet in dit verband worden verstaan een mogelijke schade en/of verlies van 50 of meer. Ook positieve risico’s vallen onder de definitie. Bij risico’s met een incidenteel karakter hanteren we een factor van 1. Voor risico’s met een structureel karakter hanteren we een factor van 4. Dat betekent dat de weerstandscapaciteit 4 maal zo groot moet zijn als het totaalbedrag aan structurele risico’s. De weerstandscapaciteit per 31 december 2023 bedraagt 861 te weten de reservering voor ESF t/m 2023. In 2023 hebben we de deelnemersbijdrage voor de kosten op basis van nacalculatie bepaald en is het begrote saldo van baten en lasten gelijk aan het gerealiseerde resultaat. De toegepaste systematiek is in overeenstemming met de vastgestelde begroting. Het totale gerealiseerde resultaat 2023 bedraagt 0. Het gevolg van deze werkwijze is dat eventuele extra kosten opgevangen moeten worden door de deelnemende gemeenten. Risico ESF Bij ESF-subsidies is het onzeker of de definitieve subsidiebeschikking uiteindelijk ook vastgesteld zal worden op de maximale subsidie zoals verwerkt in de jaarstukken.

Daarom achten wij het ook nodig om onze reservepositie te versterken totdat de definitieve beschikkingen zijn ontvangen. Als er dan geen sprake meer is van een risico, kan het dan resterende deel van de eerdergenoemde bestemmingsreserve terugvloeien naar de deelnemers. ESF-RRIA 2 In 2023 is de definitieve beschikking en afrekening beschikbaar gekomen. Hiermee is de totale baat van 1.150 over de jaren 2017 t/m 2020 afgerekend. Het surplus aan ESF baten RRIA 2 ten opzichte van de begroting 787 is in 2023 onttrokken aan de bestemmingsreserve ESF en uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Dit in lijn met de afspraken zoals gemaakt in de Begroting 2021 en 2022. Jaarstukken 2023 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

27

ESF-REACT EU Daarnaast is er over de jaren 2020, 2021 en 2022, deels met terugwerkende kracht, subsidie beschikbaar gesteld in het ESF REACT EU project. De regio Rijnmond en ook IJsselgemeenten doet hieraan mee. De maximale subsidie voor de gehele periode is 1.161. De verantwoording en afrekening hiervan zal naar verwachting in 2024 plaatsvinden. Pas bij de definitieve afrekening, naar verwachting in mei/juni 2024, zal duidelijk zijn wat de definitieve hoogte is van de subsidie en ontvangen we ook het restant van de middelen op onze rekening, de 80% bevoorschotting is inmiddels in december 2023 ontvangen. Als er geen sprake meer is van een risico, kan het eventuele saldo, eveneens in lijn met de begroting, terugvloeien naar de deelnemers. Voor het jaar 2024, al dan niet met terugwerkende kracht naar 2023 is een aanvraag ingediend via de centrumgemeente Rotterdam voor het ESF- project Sociale Inclusie. Op dit moment is hierover is nog geen beschikking ontvangen. Risico uitvoeringskosten ICT De onderhoudskosten van ICT zullen conform de huidige prijsontwikkelingen op de markt licht stijgen en geïndexeerd moeten worden. In principe zullen we bij vervanging, en dus harmonisering, kiezen voor een oplossing in de cloud, tenzij het financieel veel aantrekkelijker is om het wel zelf aan te schaffen (on Premise).