Bijlage 4 beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027 Z23.001215

*Z23.001215*

Memo

onderwerp beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027 ter attentie van

datum 10/05/2023

kenmerk Z23.001215

kopie aan

bijlage

afzender P.B.M. Schoenmakers

telefoon 0180-330300

e-mail pieter.schoenmakers@zuidplas.nl

cluster Beleid Samenleving en Bestuursadvies

Ter voorbereiding op de gemeenteraadsvergadering van dinsdag 16 mei 2023 zijn door de fracties CU/SGP en D66 technische vragen gesteld ten aanzien van agendapunt 8: “Raadsvoorstel Actualisatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs”. Hieronder worden deze vragen beantwoord. Vragen fractie ChristenUnie/SGP Vraag 1 Uitvoeringsprogramma’s: waarom wordt vóór het vaststellen van het bestemmingsplan/grondexploitatie Middengebied het begrotingssaldo belast voor het opstellen van een uitvoeringsprogramma onderwijsvoorzieningen in het Vijfde Dorp? Voorziet de stelpost groei of het voorbereidingskrediet Middengebied hier niet in? Antwoord 1: Als het gaat om de volgordelijkheid: bij het uitvoeringsprogramma wordt uiteraard rekening gehouden met een al dan niet vastgesteld bestemmingplan. Het betreft vooral voorbereidingen om – na het vaststellen van het bestemmingsplan – snel te kunnen starten met de onderwijshuisvesting in het vijfde dorp. Het voorbereidingskrediet is specifiek bedoeld voor de voorbereiding van specifieke projecten en niet voor een uitvoeringsprogramma. Bij de Zomernota kan beoordeeld worden of dekking uit de stelpost groei een mogelijkheid is. Vraag 2 Toelichting kapitaallasten: In het raadsvoorstel pag.6 wordt gesproken over een investeringsbedrag voor uitbreiding van € 5.237.000 in het IHP par. 6.4 staat € 5.492.000.

Welke is juist? Waarom worden de genormeerde gebouwinvesteringen wel in de Zomernota opgenomen en de genormeerde bijkomende kosten (15% voor uitbreiding en 25% voor renovatie/nieuwbouw) niet?

Pagina 1 van 9

onderwerp

registratienummer

beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027

Z23.001215

Antwoord 2 Het IHP vermeldt het juiste bedrag. In het laatste afstemmingsoverleg met de schoolbesturen werd een noodzakelijke toevoeging (i.c. 80m2 extra vaste voet inclusief onderwijs bij KC Koningskwartier) vastgesteld. De bijstelling is daarna abusievelijk niet in de paragraaf Financiën van het raadsvoorstel verwerkt. Inmiddels is het raadsvoorstel hierop aangepast. De genormeerde gebouwinvesteringen zijn zekere kosten, de bijkomende kosten zijn projectafhankelijk en worden in de haalbaarheidsstudies te zijner tijd nader gespecificeerd. Vraag 3 Investering systeembouw: de € 2,4 miljoen systeembouw kan na realisatie van de permanente lokalen in Moerkapelle toch in Nieuwerkerk worden ingezet. Waarom wordt deze investering niet op de normbedragen in tabel 6.4 Overzicht investeringskredieten in mindering gebracht m.a.w. waar komt het financieel voordeel van het hergebruik terug? Antwoord 3 De inzet van de systeembouw levert door de langdurige inzetbaarheid zeker besparingen in de toekomst op. Inderdaad bijvoorbeeld door inzet in een andere kern of bij een andere school. Dit voordeel doet niet af aan de initiële investering.

Vraag 4 Genormeerde investeringsbedragen: om wat gevoel te krijgen bij de normbedragen per m2:  Hoe hoog is de gerealiseerde investering per m2 bij de permanente locatie Koningskwartier?  Hoeveel investeringsbudget is in de bestaande begroting opgenomen voor de uitbreiding/realisatie van permanente lokalen in Moerkapelle, Nieuwerkerk Esse Zoom en Nieuwerkerk Zuidplas en hoeveel m2 wordt daarmee gerealiseerd?  Hoe wordt ervoor gezorgd dat de in de begroting opgenomen investeringsbedragen “inflatie proof” blijven? Antwoord 4 De genoemde projecten zijn projecten uit het voorgaande IHP. In algemene zin is voor het voorliggend IHP –zie ook IHP paragraaf 6.3, punt 1- het prijspeil van januari 2023 gehanteerd, inclusief BTW en inclusief ook de in 2022-2023 ontstane extreme prijsstijging van 18%. Er zal jaarlijks geïndexeerd worden op basis van de BDB-systematiek, zie ook hiervoor 6.3, punt 1. Vraag 5 Total Cost of Ownership: voor zover wij weten staat het onderwijsveld er financieel gezond voor en is bij veel onderwijsbesturen sprake van (bovenmatige) reserves. De schoolbesturen geven aan dat zij voorzichtig zijn in het toezeggen van bijdragen aan Total Cost of Ownership. Er wordt gesteld dat de rijksbijdrage onvoldoende is. Waaruit blijkt dat? Antwoord 5 Sinds dit jaar ontvangen de schoolbesturen niet langer een specifieke bekostiging voor de zogeheten materiele instandhouding.

Voorheen was deze specifieke bekostiging er wel. Het tekort is bijvoorbeeld aangetoond in een onderzoek van Berenschot uit 2017. Berenschot, “Evaluatie van de materiële instandhouding in het primair onderwijs 2010-2014” (2017)

Pagina 2 van 9

onderwerp

registratienummer

beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027

Z23.001215

Vragen fractie D66: Vraag 1 Onze fractie is benieuwd naar de onderwijsvisie en de samenhang tussen IHP/onderwijsvisie. Wanneer mogen we de onderwijsvisie verwachten? Antwoord 1 Het IHP weerspiegelt uitgebreid een met het onderwijsveld gedragen visie op onderwijshuisvesting, uitgewerkt in de diverse bouwstenen. De dit jaar nog te ontwikkelen visie op onderwijs in algemene zin bouwt voor het specifieke onderdeel onderwijshuisvesting voort op het IHP, maar omvat uiteraard meer onderdelen. Tegelijkertijd is bij het opstellen van het IHP zoveel mogelijk rekening gehouden met andere ontwikkelingen in het onderwijs. Inmiddels is een bestuursopdracht onderwijsvisie door het college vastgesteld ter uitvoering van de vraag hierover vanuit de raad. In deze opdracht is oplevering van de onderwijsvisie voorzien in Q4 2023. Vraag 2 IHP (p. 40): waarom loopt de fasering 2024/2028 niet gelijk met de duur van dit IHP 2023/2027? Antwoord 2 De projecten worden volgend jaar opgestart, nadat het IHP is goedgekeurd en de uitvoeringsprogramma’s zijn opgesteld. Ter vergelijk: zo lopen in 2023 de laatste projecten van het voorgaande IHP door. Vraag 3 Beslispunt 2 is onduidelijk. Hoe dit te interpreteren? Wordt er bedoeld in de zin van de lokale verordening onderwijshuisvesting? Antwoord 3 Zie ook IHP 3.7, punt 5.

Aanvragen voortkomend uit het IHP worden impliciet geacht een aanvraag te zijn op grond van de verordening. Dit voorkomt dat schoolbesturen de in het IHP benoemde projecten nogmaals moeten aanvragen en de projecten door deze cyclus ca. een jaar vertraging oplopen. Vraag 4 Raadsvoorstel: Beslispunt 4: Het IHP wordt voor de periode 2023/2027 vastgesteld. Er is € 30.000 opgenomen voor ontwikkeling van onderwijsvoorzieningen in het 5e dorp maar dat is natuurlijk niet genoeg. a. Wat gaat er gebeuren voor die € 30.000? b. En welke financiële effecten verwachten we nog tijdens de looptijd van dit IHP rondom de ontwikkeling in het 5e dorp. c. En hoe worden deze verwerkt? Antwoord 4 De genoemde € 30.000 betreft alleen het opstellen van het uitvoeringsprogramma. Een uitvoeringsprogramma beschrijft integraal en schooloverstijgend hoe partijen het totaal aan projecten gaan oppakken en hoe partijen op uniforme wijze met elkaar gaan samenwerken. Het bestaat globaal uit drie onderdelen: (1) programmering, (2) procesafspraken

Pagina 3 van 9

onderwerp

registratienummer

beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027

Z23.001215

programmaniveau en (3) procesafspraken op projectniveau. Zie beschrijving in het IHP in paragraaf 7.1 Het IHP bevat inschatting op basis van huidige kennis en kengetallen. Naarmate planvorming (uitvoeringsprogramma’s, haalbaarheidsstudies) concreter worden is het raadzaam deze budgetten te actualiseren. Daarbij zijn de eerste kosten (0-5 jaar) indicatief in beeld gebracht (zie pagina 41-43 IHP). Vraag 5 Raadsvoorstel, beslispunt 7: Krediet beschikbaar stellen van € 2.400.000 voor aanschaf van circulaire modulaire onderwijshuisvesting t.b.v. primair onderwijs Moerkapelle. Vraag 5a Waar wordt dit beschikbaar gevraagde bedrag concreet aan besteed? Antwoord 5a Het gaat om de aanschaf van een verplaatsbaar schoolgebouw van 8 lokalen, leerplein plus facilitaire ruimten. In totaal 890 m2 BVO. Het gebouw bestaat uit 30 circulaire houten modules, die allemaal kunnen worden hergebruikt in het ontwerp van een volwaardige in de zin van zelfstandige school voor PO met 12 lokalen. Vraag 5b Hoeveel leerlingen kunnen er dan tijdelijk worden gehuisvest? Antwoord 5b Per lokaal wordt gerekend met gemiddeld 23 kinderen, dus in totaal dus 8 x 23 = 184 kinderen.

Vraag 5c Wat zijn de kosten van de huidige portocabins en hoe verhouden deze zich tot de nieuw te plaatsen units? Antwoord 5c Vergeleken is de huur van de gebruikelijke noodlokalen (portocabins) voor een periode van 5 kwartalen, wat in deze omvang zou uitkomen op € 350.000 aan huurkosten. Deze huursom is afgezet tegen de kapitaalslasten voor een circulair en modulair gebouw, dat in eigendom voor langere tijd in exploitatie is. Die kapitaalslasten komen dan uit op afgerond € 80.000 p/j. Uitgaande van langdurige exploitatie zijn circulaire modules in eigendom dus goedkoper. Maar bovendien veel beter van kwaliteit, want het gebouw voldoet aan de eisen voor permanente bouw en is voorzien van een systeem voor duurzame verwarming, ventilatie en koeling. In deze eerste gebruiksfase is de toepassing van zonnepanelen (voorals)nog achterwege gebleven wegens de beperking in ontwikkeltijd en budget, maar kan later worden toegevoegd. Vraag 5d Hoeveel dient er nog te worden geïnvesteerd bovenop de gevraagde € 2.400.000 om voor meerdere scholen tijdelijke onderwijshuisvesting te kunnen bieden? Antwoord 5d

Pagina 4 van 9

onderwerp

registratienummer

beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027

Z23.001215

Om dit gebouw van 8 lokalen later als tijdelijke huisvesting voor een volledige school met 12 lokalen (276 kinderen) te kunnen inzetten, moet het gebouw dus nog grofweg met 50% worden uitgebreid. Daar is in het ontwerp al rekening mee gehouden. Vraag 5e Of wordt de inzet van de units opeenvolgend ingezet? Antwoord 5e Er kan inderdaad ook voor worden gekozen dit gebouw as-built te verplaatsen, bijvoorbeeld naar het vijfde dorp. Antwoord 5f Is er al een planning af te geven? Antwoord 5f De units worden daar waar mogelijk en aan de orde opeenvolgend ingezet. Een planning daarvoor is er nog niet, wel liggen vervolg-inzet in Nieuwerkerk en later in het vijfde dorp voor de hand (ook zo benoemd in de raadsinformatienota van 3-2-2023). Vraag 6 Aanleiding (p.2): er is volop samengewerkt met de schoolbesturen om te komen tot een nieuw, geactualiseerd IHP. Allereerst zijn de gezamenlijke ambities gedefinieerd en wensen geïnventariseerd. a. Betreffen dit de schoolbesturen van alle scholen binnen Zuidplas? b. Op welke wijze hebben de schoolbesturen de eigen ambities en wensen vormgegeven om uiteindelijk te komen tot een nieuw geactualiseerd IHP? Antwoord 6 Alle schoolbesturen in de gemeente Zuidplas hebben geparticipeerd. Er is gezamenlijk een visie op onderwijshuisvesting geformuleerd, zie H3.

Daarbij heeft ieder bestuur eigen ambities en wensen kunnen inbrengen en is gezocht naar gezamenlijkheid. Vraag 7 Argumenten (Paragraaf 1.1. p.2): de extra aandacht die gaat naar thuisnabij onderwijs in de gemeente Zuidplas. a. Aan welke straal van km moeten we denken bij thuisnabij onderwijs in de gemeente Zuidplas? b. Geldt deze straal voor alle leeftijdscategorieën en/of leervorm? Antwoord 7 ‘Thuisnabij’ moet altijd opgevat worden als ‘zo thuisnabij mogelijk’. Uiteindelijk is namelijk de onderwijs- en zorgbehoefte van het individuele kind leidend. Gespecialiseerd onderwijs is, hoe inclusief er ook gewerkt, soms nodig en dat bevindt zich per definitie niet thuisnabij. In het regulier onderwijs geldt dat een school bereikbaar is binnen 2km via een veilige weg (basisonderwijs). Vraag 8 Argument (Paragraaf 1.1. p.2): de wens van ‘enkele' schoolbesturen om na vijf jaar nogmaals goed kijken naar de kwaliteit van de gebouwen. Waar komt dit uit voort? Moet het niet voldoen aan wettelijke eisen zoals die worden gesteld?

Pagina 5 van 9

onderwerp

registratienummer

beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027

Z23.001215

Antwoord 8 Schoolgebouwen dienen inderdaad te voldoen aan wettelijke eisen. In dit geval wilden de schoolbesturen de nulmeting laten actualiseren omdat er op sommige thema’s van de beoordeling de situatie was veranderd. Vraag 9 Lokale ambities: betere aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp op scholen. Wat wordt hier precies mee bedoeld? Antwoord 9 Dit is een ambitie uit het coalitieakkoord, in het IHP benoemd om ruimtelijke consequenties in het vizier te houden. Goed voorbeeld is het streven naar verdere IKC-vorming. Vraag 10 Lokale ambities: Inzetten op volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas. a. Op welke wijze kan er een statusupdate gegeven worden omtrent de haalbaarheid van het realiseren van volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas? b. En wanneer kunnen wij dit verwachten? Antwoord 10 Dit is een ambitie uit het coalitieakkoord, in het IHP benoemd om ruimtelijke consequenties in het vizier te houden. De schoolbesturen van het voortgezet onderwijs zijn hier in eerste instantie aan zet. Een gezamenlijk traject met rijksoverheid en schoolbesturen biedt in 2024 duidelijkheid over de haalbaarheid. Vraag 11 Lokale ambities: het slim gebruiken van ruimte voor zoveel mogelijk in te zetten op het clusteren van voorzieningen ofwel multifunctioneel gebruik. a.

In welke mate is/wordt Inclusie en toegankelijkheid meegenomen en randvoorwaardelijk gesteld met de uitvoeringsprogramma en/of haalbaarheidsstudie? b. Is deze randvoorwaarde voor elk schoolbestuur hetzelfde? Antwoord 11 In bouwsteen 3 Kwaliteit en Duurzaamheid is de gezamenlijke visie op inclusie en toegankelijkheid beschreven onder g. Daarmee gelden de daar genoemde overwegingen voor alle schoolbesturen. Een en ander wordt geconcretiseerd in uitvoeringsprogramma’s en haalbaarheidsstudies. Vraag 12 Doelstellingen (p.3): In 2025 vinden meer kinderen en jongeren een passend onderwijs/zorg aanbod. a. Wat is hierin de SMART doelstelling? b. Over hoeveel kinderen/jongeren spreken we dan? c. Tegen welk aantal/percentage wordt dit gemeten? d. Ten opzichte van welk jaar wordt dit gemeten? e. In de jeugdhulpverlening wordt i.p.v. SMART steeds meer het woord MAGIE (meetbaar, acceptabel, gecommuniceerd, inspirerend en engagerend) gebruikt. In welke mate kunt u naast concrete doelstellingen de MAGIE tussen passend onderwijs en zorg aanbod samen laten komen?

Pagina 6 van 9

onderwerp

registratienummer

beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027

Z23.001215

Antwoord 12 Dit is een ambitie uit het coalitieakkoord, in het IHP benoemd om ruimtelijke consequenties in het vizier te houden. Nadere concretisering van deze ambitie volgt, daarbij worden bovengenoemde aspecten betrokken. Vraag 13 Paragraaf 4.1 en 5.1 (p.4): In totaal worden er 8 haalbaarheidsstudies uitgevoerd. Op welk project c.q. locaties richten deze 8 studies zich? Antwoord 13 Deze projecten en locaties zijn benoemd in paragraaf 6.6 van het IHP. Vraag 14 Paragraaf 7.1 (p.4): het IHP schrijft voor in te zetten op het investeren in circulaire, demontabele onderwijshuisvesting als oplossing voor andere tijdelijke capaciteitsvraagstukken. Vraag 14a Geldt deze inzet ook al voor de huidige/reeds lopende tijdelijke onderwijshuisvestingsprojecten? Antwoord 14a Ja, beslispunt 7 gaat over de inzet in een huidig project. Vraag 14b Bestaat de mogelijkheid om deze circulaire/ demontabele tijdelijke onderwijshuisvesting uiteindelijk in te zetten voor permanente onderwijshuisvesting? Antwoord 14b Ja, de raad is hierover met een nota geïnformeerd op 3-2-2023: “Het inzetten op circulaire nieuwbouw voor lopende en nieuwe projecten wordt bestendigd in het nieuwe IHP. Het idee hierbij is dat nieuwe schoolgebouwen voortaan gedemonteerd, verplaatst en hergebruikt of uitgebreid kunnen worden. Met circulair ontworpen gebouwen wordt het gebruik van tijdelijke noodlokalen afgebouwd.

De scholen beschikken direct over hun permanente gebouw, al staat die niet altijd direct al op de definitieve plek en kan de omvang van het gebouw in de gebruiksfase nog relatief eenvoudig worden aangepast. In deze informatienota wordt bij de dorpen Nieuwerkerk aan den IJssel en Moerkapelle de inzet van circulaire nieuwbouw verder toegelicht.” Vraag 14c Welke risico’s zijn er als op de locatie van deze circulaire/ demontabele tijdelijke onderwijshuisvesting ook een permanente huisvesting in het vizier ligt? Antwoord 14c Geen. In dat geval wordt de demontabele huisvesting dan permanent. Vraag 14d Worden de ingezette circulaire units slechts ingezet voor onderwijshuisvesting binnen Zuidplas of zijn er ook andere doeleinden in het vizier?

Pagina 7 van 9

onderwerp

registratienummer

beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027

Z23.001215

Antwoord 14d Vooralsnog niet. Vraag 15 Paragraaf 7.2 (p.4): op dit moment heeft de Keijzerschool in Moerkapelle al de beschikking over twee tijdelijke portocabins. Het plan is om de toegenomen behoefte in te vullen met het nieuwe circulaire bouwconcept. Vraag 15a Hoe verhouden de kwaliteitseisen van de twee huidige tijdelijke portocabins zich ten opzichte van die van de twee toekomstige circulaire units? Antwoord 15a De kwaliteit van de circulaire modules is tenminste evengoed als traditionele nieuwbouw. Modules zijn voorzien van materialenpaspoort, duurzame verwarming ventilatie en koeling, voldoen tenminste aan Frisse scholen klasse B en aan de maat voor bio-based materiaalgebruik. Ze scoren zodoende hoger dan Bouwbesluit permanente bouw. Vraag 15b Wat is de opleveringsprognose in 2024 voor de nieuwbouw? Antwoord 15b Dit wordt nog na gegaan. We komen hier schriftelijk op terug. Vraag 15c En is er een planning voor welke school daarna deze units worden ingezet? Antwoord 15c Zie ook de informatienota aan de raad van 3-2-2023, daaruit: “Al het materiaal moet later opnieuw kunnen worden gebruikt voor de nieuwbouw in Nieuwerkerk aan den IJssel (wijk Zuidplas) of bijvoorbeeld in het Vijfde Dorp.” Vraag 16 Beoogd effect (p.5): goed onderwijs en goede onderwijshuisvesting aanbieden aan leerlingen uit de gemeente Zuidplas. a. Wat is concreet de SMART/ MAGIE doelstelling? b.

Op welke wijze weet de gemeente zich te onderscheiden op het gebied van onderwijs? c. Welke kwaliteitseisen worden er gehanteerd bij goed onderwijs en goede onderwijshuisvesting? d. Wat wordt er nu en in de toekomst anders gedaan dan voorheen? Antwoord 16: Voor de onderwijshuisvesting is de ambitie SMART gemaakt in de bouwstenen in het IHP en verder geconcretiseerd in de kwaliteitsambitie daarin. De visie op onderwijs in algemene zin krijgt in de loop van dit jaar vorm in een gezamenlijke exercitie met de schoolbesturen (oplevering onderwijsvisie Q4 2023). Vraag 17

Pagina 8 van 9

onderwerp

registratienummer

beantwoording technische vragen Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs 2023-2027

Z23.001215

Paragraaf Communicatie/participatie (p.6): zodra een schoolproject naar aanleiding van de uitkomsten van een haalbaarheidsstudie concreet wordt en kan gaan starten, dan zal ook de communicatie en afstemming met andere belanghebbenden opgestart worden a. Over welke belanghebbenden hebben we het concreet? b. Wanneer in het proces worden de locaties meegenomen en wie heeft hier beslissingsbevoegdheid? c. Wanneer in het proces wordt er participatie toegepast, met wie en op welke wijze? d. Op welke wijze wordt op het gebied van communicatie en participatie de ‘lessons learned’ gedefinieerd en meegenomen? Antwoord 17 Per project verschilt de vraag om communicatie en participatie, een renovatie van een bestaande school vraagt om een ander traject dan een nieuwbouw op een nieuwe locatie. De insteek is om belanghebbenden zo breed mogelijk en zo vroeg mogelijk te betrekken.

Pagina 9 van 9