Bijlage 4 B 1746 Raadsinfomatienota septembercirculaire 2024 (Geactualiseerde versie) Z24.002319

*Z24.002319*

Informatienota aan de raad

onderwerp

nummer raadsstuk

Septembercirculaire 2024

R24.000106

(geactualiseerde versie 17 oktober 2024) datum 1 oktober 2024 afzender

portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

College van burgemeester en wethouders

J.W. Schuurman

M. Stuij

registratienummer

bijlagen

openbaar of geheim

Z24.002319

3

Openbaar

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Kernboodschap De Septembercirculaire 2024 informeert ons over de middelen die wij vanuit het Rijk kunnen verwachten. Het is de 1e gemeentefonds circulaire onder het kabinet Schoof. Ten opzichte van de laatste Meicirculaire zijn er weinig financiële wijzigingen. Dit heeft mede te maken met de wijziging van de financieringssystematiek van de afgelopen Meicirculaire, waardoor naar verwachting de uitkomst van de circulaires minder fluctueert dan in het verleden (positief of negatief). Echter heeft deze stabiliteit wel een prijs: relatief lage prijsindexatie en relatief lage volumegroei. Vandaar dat er vanuit de VNG veel kritiek blijft houden op de nieuwe systematiek. Verder geldt voor deze circulaire dat het nieuwe kabinet vasthoudt aan de lijn van het oude kabinet, namelijk een fors lagere algemene uitkering vanaf het jaar 2026. Het zogenoemde “ravijnjaar” blijft dus in stand en er blijft dus noodzaak om ons daarop voor te bereiden. Inleiding De onderstaande tabel geeft aan wat het financieel effect is van deze circulaire. Samenvatting uitkomst van circulaire Bruto effect van de circulaire Extra reserveren loon/ prijs? Nee Reserveren budget bibliotheken Reserveren budget Wet betaalbare huur Netto effect van de circulaire

2024 -181

-181

2025 326 -141 -31 154

2026 645 -141 -27 477

2027 322 -

2028 331 -

-15 307

-12 319

Het bruto effect geeft de financiële uitkomst van de circulaire weer. In de financieel technische uitgangspunten van de Zomernota 2024 staat dat wanneer de prijsindex meer dan 1,0% afwijkt, dat het verschil verwerkt wordt in de Stelposten Prijs en Loon. Dit is niet het geval: de prijsindex wijkt 0,4% in positieve zin af. Verder zijn er twee mutaties die wij vooralsnog reserveren: voor bibliotheken en voor Wet betaalbare huur. In een later P&C-document kan dit budget dan via een voorstel aan uw raad aangevraagd worden.

pagina 1 van 4

onderwerp

registratienummer

informatienota aan de raad

Z24.002319

Toelichting belangrijkste mutaties

2024

2025

2026

2027

-31

-110 109

-215 217

2028 439 -316 324

141 31

141 27 870 -750 -62 645 -141 -27 477

15 900 -750 -324 322 -15 307

12 913 -750 -291 331 -12 319

In onderstaande tabel staan de belangrijkste mutaties van deze weergegeven. 1. de Prijs 365 circulaire 420 479 2. Volume 3. Extra volume middelen Wmo 4. Incidenteel: voorschot BCF jaar 2024 5. Budget bibliotheken 6. Budget Wet betaalbare huur 7. Schrappen extra korting Jeugd 8. Tegenboeken reservering voor deze korting 9. Overige mutaties Bruto effect van de circulaire 10. Reserveren budget bibliotheken 11. Reserveren budget Wet betaalbare huur Netto effect van de circulaire

-245 25

39 -181

-181

-180 326 -141 -31 154

Erratum van het Rijk op de Septembercirculaire 2024 Wij ontvingen een erratum van het Rijk op de Septembercirculaire 2024. Het volume accres bleek niet goed berekend. Het erratum is voordelig voor ons. In de onderstaande tabel staat het effect van het erratum (bedragen * € 1.000). Effect erratum Septembercirculaire (positief) Erratum van het Rijk over de Septembercirculaire 2024

2024

2025 104

2026 186

2027 286

2028 404

Toelichting op de mutaties 1. Prijs Ten opzichte van de Meicirculaire 2024 neemt de prijsindexatie toe. 2. Volume Ten opzichte van de Meicirculaire 2024 neemt de volume groei van het Bruto binnenlands product (BBP) af. Dit is gebaseerd op het 8-jarig gemiddelde. 3. Extra volume middelen Wmo Na kritiek van de VNG op de nieuwe financieringssystematiek over relatief lage volume groei in de nieuwe systematiek, komt het Rijk gemeenten op het punt van Wmo tegemoet. Dit vanuit de gedachte dat de demografische ontwikkeling van vergrijzing op termijn tot hogere lasten van gemeenten gaat leiden. 4. Incidenteel: voorschot BCF 2024 Het BTW-compensatiefonds (BCF) wordt verrekend met het gemeentefonds. Doorgaans wordt het BCF niet volledig benut en ontvangen gemeenten nog een voordeel in het gemeentefonds. Voor 2024 maakt het Rijk de prognose dat er een storting naar gemeenten komt. Voor Zuidplas is dit € 901.000. Dit is lager dan de reservering van € 1.146.000, vandaar dat er per saldo een nadeel is. Het bedrag € 1.146.000 is structureel ingeboekt en is gebaseerd op de laatste definitieve verrekening over het jaar 2023. pagina 2 van 4

onderwerp

registratienummer

informatienota aan de raad

Z24.002319

5. Budget bibliotheken Er wordt gewerkt aan een wettelijke zorgplicht voor openbaar bibliotheekwerk, waar gemeenten in de toekomst ook geld voor gaan ontvangen in via de algemene uitkering. Mogelijk treedt deze nieuwe wet in 2027 in. In de overgangsperiode 2025 en 2026 ontvangen gemeenten extra geld voor het bibliotheekstelsel. Naar verwachting volgt op een later moment een structureel bedrag. 6. Budget Wet betaalbare huur Om uitvoering te geven aan de taken uit de Wet betaalbare huur, ontvangen gemeenten hier middelen voor. 7. Schrappen extra korting Jeugd 8. Tegenboeken van deze reservering Het vorige kabinet had een extra besparing van circa € 500 miljoen ingeboekt op Jeugdhulp. Deze besparing werd door velen niet als realistisch beschouwd. Het Rijk, de gemeenten en de provinciaal toezichthouders zijn voor de Begroting 2023 overeengekomen dat gemeenten deze bezuiniging op het gemeentefonds budgetneutraal in mogen boeken, omdat het Rijk risicodragend is. Dit hebben wij ook gedaan via de Najaarsnota 2022. De besparing van de jaren 2023, 2024 en 2025 is reeds incidenteel in eerdere circulaires ingetrokken. Nu volgt ook het intrekken van de jaren vanaf 2026. Dit levert een bedrag op van circa € 9 ton extra in het gemeentefonds. Tegelijkertijd laten wij de stelpost van € 750.000 vrijvallen, die geboekt was op taakveld 0.8 Overige baten en lasten.

Het verschil tussen deze bedragen ontstaat doordat het bedrag in het gemeentefonds de laatste jaren gegroeid is vanwege indexaties e.d. 10. Reserveren budget bibliotheken 11. Reserveren budget Wet betaalbare huur Deze budgetten worden gereserveerd om eventueel via een voorstel in een P&C-document aangevraagd worden om tot besteding over te gaan. Groei van de gemeente Zuidplas De algemene uitkering heeft specifiek voor fors groeiende gemeenten twee verdeelmaatstaven: “extra groei aantal jongeren” en “extra groei aantal VO-leerlingen”. Voor beide verdeelmaatstaven geldt dat deze pas meetellen op het moment dat de aantallen meer dan 10% zijn toegenomen ten opzichte van 10 jaar geleden. De gedachte hierachter is dat gemeenten met veel toename van kinderen, dan wel VO-leerlingen, hier ook extra kosten voor moeten maken. Denk bijvoorbeeld aan de huisvesting van scholen. Voor Zuidplas geldt dat wij bij beide verdeelmaatstaven boven de 10% grens komen, en daarmee extra inkomsten ontvangen. Dit hebben wij ook verwerkt in de Meicirculaire 2024 en nu opnieuw in de Septembercirculaire 2024. Hierbij vergelijken wij de cijfers 2024 met cijfers van 10 jaar geleden, oftewel 2014. Net als het ministerie van BZK trekken wij het verschil tussen deze jaren lineair door in de prognose.

Voor de aankomende Meicirculaire 2025 willen wij op basis van (voorlopige) gegevens per 1/1/2025 beoordelen hoe de groei van de gemeente verder ontwikkeld is. Als de gemeente blijft groeien zoals deze de afgelopen jaren gegroeid is, kan overwogen worden om in de prognoses met hogere aantallen en daarmee met hogere begrote inkomsten te werken.

pagina 3 van 4

onderwerp

registratienummer

informatienota aan de raad

Z24.002319

Consequenties De Septembercirculaire 2024 heeft financiële consequenties. Deze worden betrokken bij de Najaarsnota 2024 en Begroting 2025. Vervolg Deze informatienota wordt gekoppeld aan de bespreking van de Najaarsnota 2024 in de raad van 5 november 2024 (raadsvoorstel R24.000106). Inclusie N.v.t. Bijlagen A24.002019 A24.002074 A24.002072

Septembercirculaire 2024 Begrotingswijziging Septembercirculaire 2024 (jaarschijf 2024) Begrotingswijziging Septembercirculaire 2024 (meerjarige effecten)

Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zuidplas,

J.F. Weber Burgemeester

M. Burgmans Gemeentesecretaris

pagina 4 van 4