Document · PDF

Bijlage 3 Maatschappelijk rendement bij het Gebiedspaspoort Moordrecht A24.001830

Gemeenteraad 8 oktober 2024, gemeente ZuidplasBij agendapunt: Rv Gebiedspaspoort Moordrecht11.564 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

1. Algemeen

Inhoudsopgave 1. Algemeen 1.1 Wat is maatschappelijk rendement? 1.2 Samenvatting 1.3 Toelichting op traject en data

2. Maatschappelijk rendement 2.1 Methode

3. De drie investeringen

De gemeente streeft naar dorpen met een veilige en gezonde fysieke leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit voor inwoners.

3 3 3 4

6 6

3.1 Levendig en leefbaar Dorpshart 3.1.1 De investering 3.1.2 Maatschappelijk effect 3.1.3 Maatschappelijk rendement

8 8 10 11

3.2 Verbindingen naar/en het Groen 3.2.1 De investering 3.2.2 Maatschappelijk effect 3.2.3 Maatschappelijk rendement

14 14 16 16

3.3 Moerdregt 3.3.1 De investering 3.3.2 Maatschappelijk effect 3.3.3 Maatschappelijk rendement

19 21 21

4. Impressies

5. Literatuurlijst

De gemeente Zuidplas staat de komende jaren voor grote opgaven. Denk daarbij aan de woningbouwopgave, energietransitie, behoud van bereikbaarheid en de uitdagingen door een veranderend klimaat. Deze opgaven zorgen voor druk op de vitaliteit en de leefbaarheid van de bestaande dorpen. Maar bieden ook kansen om hiermee aan de slag te gaan! Dit doet de gemeente Zuidplas tot 2040 aan de hand van vier ambities uit de omgevingsvisie: Aantrekkelijk Zuidplas, Duurzaam Zuidplas, Ondernemend Zuidplas en Gezond Zuidplas. Op de korte termijn optimaliseert de gemeente de omgeving volgens de opgestelde doelstellingen uit het Collegeprogramma 2022-2026. Eén van deze doelstellingen is het opstellen van een gebiedspaspoort voor elk dorp. Door de uitwerking van een gebiedspaspoort per dorp wordt er concretere invulling gegeven aan deze ambities in co-creatie met de inwoners. Op deze manier kan er specifiek voor het dorp Moordrecht worden gekeken welke keuzes/richtingen maximaal maatschappelijk rendement opleveren. Door de visie en ambties te vertalen naar tastbare investeringen kan het beoogde maatschappelijk rendement berekend worden. Door het rendement van ontwikkelingen en projecten (en de te maken keuzes) op voorhand in beeld te brengen, kan het gemeentebestuur een betere afweging maken. En een duidelijkere uitleg geven waarom investeringen wel of soms juist niet doorgaan.

Het is een verrijking van de bestaande besluitvorming door het afwegingskader completer te maken en aan te laten sluiten op de vastgestelde ambties en doelen. Ook kan het maatschappelijk rendement andere stakeholders verleiden om te investeren. Of eventueel projecten met een financiële onrendabele top te dekken.

1.1 Wat is maatschappelijk rendement? De definitie van maatschappelijk rendement is de toegevoegde waarde van een activiteit voor de hele maatschappij. Anders gezegd is de definitie van maatschappelijk rendement: de verhouding tussen de benodigde investering in geld, mensen en/of middelen (input) enerzijds en het maatschappelijke resultaat dat wordt bereikt (output) anderzijds.

1.2 Samenvatting In deze bijlage worden drie voorgestelde investeringen die voortkomen uit het gebiedspaspoort Moordrecht (R24.XXXX1) verder toegelicht. Bij onderstaande investeringen wordt eerst duiding gegeven aan de benodigde investeringen, daarna volgt de koppeling met het maatschappelijk effect zoals weergegeven via symbolen en een metertje in het gebiedspaspoort (zie hieronder). Vervolgens wordt het maatschappelijk rendement van deze investeringen binnen deze bijlage verder toegelicht.

1. Levendig & leefbaar Dorpshart (Beslispunt 2a) 2. Verbindingen naar/en het Groen (Beslispunt 2c) 3. Moerdregt (Beslispunt 2d) De drie voorgestelde investeringen leveren onderstaand maatschappelijk rendement op. Dit wil zeggen dat voor bijvoorbeeld iedere geïnvesteerde euro in het Dorpshart indirect 3,43 wordt terugverdiend in de maatschappij. Voor Moerdregt wordt bij het gebiedspaspoort alleen geld aangevraagd voor het uitwerken van een ontwikkelpaspoort.Wel wordt het mogelijke maatschappelijke rendement aan de hand van aannames voor de toekomstige ontwikkeling doorberekend.

Investeringen

Euro

Levendig en leefbaar Dorpshart Verbindingen naar/en het groen Moerdregt

175.000 170.000 50.000

Totaal

395.000

Mogelijk toekomstig rendement Moerdregt

Euro 960.000

Maatschappelijk rendement 3,43 1,24 N.v.t.

Maatschappelijk rendement 1,85

tabel 1: Voorgestelde investeringen.

Het inzichtelijk maken van het maatschappelijke rendement sluit goed aan bij de doelen en principes van de Omgevingswet. Het zorgt ervoor dat investeringen bijdragen aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Ook biedt het een raamwerk voor transparantie, verantwoordingsplicht en participatie van de samenleving (Omgevingswet, 2024).

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

1.3 Toelichting op traject en data

De maatschappelijke voorzieningen in Moordrecht nu Een optimale leefomgeving wordt beïnvloed door vele factoren. In de huidige situatie geven bewoners de leefbaarheid binnen Moordrecht een ´voldoende´ tot ´goed´. Maar ingezoomd op de verschillende indicatoren binnen de Leefbaarometer blijft het voorzieningenniveau binnen Moordrecht toch achter. Leefbaarheid wordt bepaald door de mate waarop de leefomgeving aansluit op de behoeften van de mens, enkele belangrijke factoren die invloed hebben op de kwaliteit van leven voor de inwoners zijn: Voorzieningen en diensten, Veiligheid, Sociale cohesie, Woningkwaliteit, Groen en milieu, Infrastructuur en Economie en werkgelegenheid. Binnen het gemeentelijk beleid spelen maatschappelijke voorzieningen een belangrijke rol door de publieke functie van de voorziening en het effect op de leefbaarheid. Maatschappelijke voorzieningen hebben een publieke functie die voor een groot deel van de samenleving toegankelijk zijn. Er worden diensten georganiseerd voor en/of door de samenleving. De bekostiging vindt vaak plaats vanuit publieke middelen. Om te bepalen op welke aspecten van de leefomgeving een grote maatschappelijke meerwaarde te behalen valt is er gekeken naar de huidige voorzieningen. Daarnaast is het gemeentelijke beleid geanalyseerd.

Moordrecht telde op 1 januari 2024, 9.015 inwoners en naar verwachting zal dit aantal toenemen tot 9.337 inwoners in 2030. Het maatschappelijke voorzieningenniveau bestaat uit: 3 basisscholen met daarbij een bibliotheek, een sporthal, 5 sportvelden en 3 huisartsenpraktijken met in totaal ongeveer 4 FTE huisartsen. Er zijn twee dorpshuizen: het Turfhuis en het JWF gebouw. Zie onderstaande tabel voor een overzicht van Moordrecht.

Onderwijs Kinderopvang of kindplaatsen

Basisscholen Middelbare scholen

Peuteropvang Kinderopvang

182

BSO, buitenschoolse opvang

126

Daarnaast is de ervaren kwaliteit van deze voorzieningen getest bij inwoners. Naast het verzamelen van alle data en het toetsen op beleid of landelijke richtlijnen, is het cocreatie proces bij het gebiedspaspoort erg belangrijk. Zie onderstaande afbeelding van de genomen stappen. Het testen van de beleefde kwaliteit is gedaan door middel van een online vragenlijst en straatgesprekken met Moordrechtenaren. Op deze manier is gestreefd naar het bereiken van diverse groepen van de samenleving. Zie het participatielogboek voor verdere toelichting. De algemene beleving van bewoners is positief. Echter, de belangrijkste input van inwoners is een levendige dorpskern. Ook het gebrek aan voorzieningen voor ouderen en het terugbrengen van een echt dorpshuis worden genoemd. Bij deze behoeften staat de focus op ontmoeten en verbinden centraal.

van het voorzieningenniveau zich op 2030. Er is niet genoeg data beschikbaar om een vergelijking te maken richting 2040. Deze vergelijking van het huidige voorzieningenniveau met de toekomstige situatie van Moordrecht in 2030 laat de volgende knelpunten zien:

Door het vergelijken van het huidige voorzieningenniveau met de nationale drempelwaarden, de ambities binnen het beleid van de gemeente en de wensen van inwoners zijn knelpunten gesignaleerd. Die vormen de basis van het verdere onderzoek. De voorzieningen waar knelpunten worden geconstateerd hebben extra aandacht nodig bij het optimaliseren van de leefomgeving binnen Moordrecht. Hoewel het Gebiedspaspoort Moordrecht een horizon heeft van 2040, richt de vergelijking

Knelpunten die voor Moordrecht naar voren zijn gekomen zijn: de vraag naar betaalbare seniorenwoningen, gebrek aan kinderopvang of BSO, tekort aan praktijkruimte voor huisartsen, een plek voor inwoners om elkaar te ontmoeten of iets te organiseren, betere verbindingen naar het buitengebied en het groen en de verkeersveiligheid op de Middelweg én in het dorpshart.

3 4 FTE 1 1

• Huisartsen • Ontmoetingsplek, dorpshuis functie • Groenvoorzieningen binnen het dorp • Verbindingen naar het buitengebied • Verkeersveiligheid

2 1 1

Werksessie ‘maatschappelijk rendement

Indicatore (meetbaar maken)

Nader in gesprek

Werksessie ‘wikken en wegen’-keuzes

1 2

Dorpstour: aanscherpen en

Smaak bepalen

Dorpstour 2.0: koers bespreken

Maatschappelijk rendement bepalen

Koers bepalen, keuzes maken

Vertalen in indicatoren 1.308 m2 1 1 5 1

Koers uitzetten Hoofd- en bijzaken (richting, scenario’s

Doel-middelen analyse

aanvullen doelen, dilemma’s

Sport accommodaties

Feitenbasis: situatie nu

Cultuur

Algemeen Sporthal Gymzaal Sportvelden Zwembad

• Kinderopvang, met name BSO

Ingrediënten verzamelen

Gespreksagenda aanvullen

Dorpshuis JOP Bibliotheek

• Betaalbare (senioren)woningen

3 geen

Gezondheidszorg Huisartsprakrijken Huisartsen Apotheek B-Locatie CJG

Moordrecht in 2030 laat de volgende knelpunten zien:

Aan de slag! Monitoren en bijsturen

figuur 1: Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

2. Maatschappelijk rendement Om het maatschappelijk rendement te berekenen is inzicht in de investeringen noodzakelijk. Als er geen duidelijkheid is over de investeringen vanuit de gemeente. kan het rendement niet berekend worden. In deze bijlage zijn drie investeringen verder uitgewerkt en is hiervoor het maatschappelijk rendement berekend. In de volgende paragraaf gaan wij in op deze investeringen en de gehanteerde uitgangspunten voor de berekeningen. In het raadsvoorstel zijn tevens andere investeringen opgenomen. Deze zijn niet doorberekend omdat er prioriteit is gegeven aan de investeringen met de grootste maatschappelijke ambitie en er keuzes gemaakt moesten worden door de beperkte tijdsruimte In het gebiedspaspoort zijn zes onderwerpen (ingrediënten) als belangrijkst bestempeld voor de toekomst van Moordrecht. Deze ingrediënten zijn voorzien van concrete doelen met oplossingen. De concrete investering voor de oplossingen zijn nog niet overal bekend, hier kan dan nog geen maatschappelijk rendement worden berekend. Bij het gebiedspaspoort is ervoor gekozen om de oplossingen te voorzien van de mogelijke maatschappelijke effecten. De volgende maatschappelijk effecten worden daar omschreven.

Eenzaamheid tegengaan Woongenot verhogen

€ Lokale economie versterken Mentale en fysieke gezondheid verbeteren CO2-uitstoot verlagen Luchtkwaliteit verbeteren Hitte, droogte en wateroverlast verminderen

2.1 Methode

Vaak worden investeringen enkel beoordeeld op het reguliere, financiële rendement. Het is dan mogelijk dat een investering niet rendabel is. Door te kijken naar de maatschappelijke waarde kan een ander beeld ontstaan. Het is daarom belangrijk om het maatschappelijke rendement inzichtelijk te maken. Er zijn verschillende methoden om de maatschappelijke relevantie van bepaalde investeringen te meten. Voor nonprofitorganisaties, zoals gemeenten, is de Social return on Investment (SROI) methode een goede manier om maatschappelijk rendement te berekenen (De Block et al., 2018). Met deze methode kan de maatschappelijke meerwaarde van een investering in financiële termen worden uitgedrukt. Dit wordt voor elke investering gedaan door de maatschappelijke effecten te beschrijven en te monetariseren. Bij het gebruik van de SROI-methode moet worden aangegeven dat er tot heden weinig informatie is over hoe je maatschappelijke kosten en opbrengsten in geld moet uitdrukken. Hierdoor wordt er vaak gewerkt met kengetallen of literatuur. Ook worden er beargumenteerde aannames gedaan om waarde toe te kennen aan uitkomsten.

Maatschappelijk rendement/ SROI – per investering In het volgende hoofdstuk wordt per investering het maatschappelijke effect beschreven en daarna doorberekend. Er worden indicatoren bepaald waarmee de verwachte indirecte gevolgen meetbaar worden gemaakt. De monetarisatie van de indicatoren wordt gedaan aan de hand van uitkomsten van voorgaand onderzoek uit de literatuur, aannames en gemeentelijke data. Er wordt toegelicht wat de bron is van de gebruikte data. Tot slot, wordt het maatschappelijke rendement van de investering berekend.

3. De drie investeringen In dit hoofdstuk worden de drie investeringen toegelicht. Deze investeringen komen vanuit de koers van het gebiedspaspoort en staan hieronder omschreven. In de volgende paragrafen wordt per investering een omschrijving gegeven van de investering en de bijbehorende kosten. Hiervoor zijn mogelijke referenties opgenomen. Bij elke investering wordt het ‘Maatschappelijk effect’ toegelicht en vervolgens het ‘Maatschappelijk rendement’ uitgerekend. Voor de volgende investeringen is het maatschappelijk rendement uitgewerkt:

Disclaimer: De omschreven investeringen zijn op basis van de nu bekende informatie. Extra onderzoek is nodig en kan mogelijk leiden tot andere oplossingen. De gebruikte referenties en impressies zijn om een beeld te geven.. De uiteindelijke invulling wordt samen met inwoners en andere partijen uitgewerkt.

1. Levendig en leefbaar Dorpshart

Deze investering is bedoeld om het dorpshart van Moordrecht aantrekkelijker en levendiger te maken. Door het toevoegen van (accenten) groen, een recreatieve plek aan de IJssel en de herkenbaarheid en toegankelijkheid van het dorpshart te verbeteren wordt de verblijfskwaliteit verhoogd. Het stimuleren van gewenste functies en het verbeteren van de openbare ruimte, zoals de IJssel beleefbaar maken en het omleiden van doorgaand verkeer, dragen bij aan een veilige en uitnodigende omgeving voor inwoners en bezoekers.

2. Verbindingen naar/en het Groen

Door het toevoegen van verbindingen naar het groen en het verfraaien van de openbare ruimte wordt de leefomgeving aantrekkelijker. Dit omvat het verbeteren van de infrastructuur (fietspaden en wandelroutes) en het optimaliseren en verbinden van groenvoorzieningen zoals parken en de GroenBlauwe zone. Deze maatregelen verhogen het woongenot, bevorderen recreatie en bewegen én kunnen bijdragen aan een duurzamere leefomgeving.

3. Moerdregt

De gemeente voert gesprekken met Zorgpartners, de eigenaar van Moerdregt, over de toekomstige invulling van de locatie. Op deze locatie ligeen kansen voor seniorenwoningen, een dorpshuiskamer en maatschappelijke voorzieningen (buitenschoolse opvang en huisartspraktijk). Deze ontwikkeling is essentieel om de leefbaarheid en sociale cohesie in Moordrecht te versterken. Op dit moment wordt alleen financiering aangevraagd voor het uitwerken van een ontwikkelpaspoort. Naast het ontwikkelpaspoort worden er mogelijke toekomstige investeringen beschreven die nodig zijn voor een integrale ontwikkeling, dit is gedaan om het maatschappelijke rendement inzichtelijk te kunnen maken.

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

3.1 Levendig en leefbaar Dorpshart Het dorpshart is voor veel inwoners een belangrijk onderdeel van het dorpse karakter van Moordrecht. De mix van erfgoed, woningen, winkels en horeca maakt het een interessante plek. Dit gebied mag wat meer gaan leven met ruimte voor ontmoeting door groen, terrassen en kleine evenementen. Ook het benutten van de recreatieve potentie is hierbij van belang. Om het dorpshart meer te laten leven zetten we in op het stimuleren van gewenste functies in het dorpshart, het opwaarderen van verschillende plekken in de openbare ruimte en het thema ‘auto te gast’.

3.1.1 De investering

In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van alle mogelijke investeringen om de verblijfskwaliteit te verbeteren in het dorpshart. Alleen de betreffende kosten gemaakt door de gemeente Zuidplas zijn in kaart gebracht. De hieronder beschreven ingrepen komen voort uit bestaande knelpunten en behoeftes opgehaald vanuit de data-analyse, bestaand beleid en participatie met een groot aantal belanghebbenden. Zie het participatielogboek voor verdere toelichting. Om de investeringen in het dorpshart te financieren wordt er een investering van € 175.000,- aangevraagd. Dit bedrag is bedoeld om de verblijfskwaliteit, herkenbaarheid en aantrekkelijkheid van het dorpshart te verhogen door het doorgaande verkeer om te leiden, de IJssel beleefbaar te maken en (accenten) groen toe te voegen. Voorgestelde ingrepen uit het investeringsbedrag zijn:

Onderzoek visie Dorpshart (€ 25.000,-) Voor het opstellen van een visie voor het dorpshart samen met inwoners is € 25.000,- opgenomen.

Verblijfskwaliteit en herkenbaarheid toevoegen in de verbinding Smidse, Dorpstraat en Veerstoep (€ 25.000,-) Om de herkenbaarheid te vergroten en groen toe te voegen stellen wij voor plantzuilen te plaatsen à € 20.000,-. Deze nemen weinig ruimte in en zorgen voor herkenbaarheid en verbeteren het verblijfsklimaat, zie afbeelding 5 op de volgende pagina ter referentie. Hiervoor is ook jaarlijks onderhoud nodig, dit onderhoudsbudget voor een termijn van vijf tot tien jaar is meegenomen binnen het aangevraagde budget. De uitwerking wordt samen met inwoners opgepakt in het ‘Onderzoek visie Dorpshart’. Zie impressies 2, 3 en 4 aan het einde van dit document voor een mogelijke uitwerking. Voor de herkenbaarheid van de Dorpstraat stellen wij voor eenmalig plantenbakken beschikbaar te stellen aan de inwoners en winkeliers aan de Dorpstraat à € 5.000,-.

document voor een mogelijk uitwerking. (€ 5.000,-). Zoals eerder vermeld moeten deze maatregelen nog verder onderzocht worden, mogelijk hebben de voorgestelde ingrepen een dusdanige impact op de omgeving dat er een andere oplossing nodig is. Voor dit overkoepelende onderzoek is € 25.000,- opgenomen.

Zie afbeelding 1 en 2 op de volgende pagina voor een beeld van de huidige situatie en een referentie.

Andere inrichting rondom kerk (€ 25.000,-) Door groene elementen zoals plantenbakken of bloembedden rond het Kerkplein toe te voegen wordt de omgeving verfraaid. Hierbij is het belangrijk dat er wordt gekozen voor materialen die passen bij het historische karakter en de status van beschermd dorpsgezicht. De uitwerking wordt samen met inwoners opgepakt in het ‘Onderzoek visie Dorpshart’. Hierbij wordt ook gekeken of het onderhoud samen met de buurt en winkeliers opgepakt kan worden. Zie impressies 2 aan het einde van dit document voor een mogelijke uitwerking.

Verwijderen van hinderobjecten om toegankelijkheid dorpshart te verbeteren (€ 10.000,-) Door objecten die de toegankelijkheid belemmeren zoals paaltjes en hoogteverschillen kapotte stoeptegels of overbodige borden te verwijderen, verbetert de esthetiek. Dit draagt bij aan een uitnodigende toegankelijke openbare ruimte. Zie impressies 2, 3 en 4 aan het einde van dit document voor een mogelijke uitwerking.

2. Eenrichtingsverkeer Oost Buurtstraat om het doorgaand verkeer richting Gouda te weren. Hiervoor moeten verkeersborden aangepast worden (€ 5.000,-). 3. Definitief maken breedte beperking Kerkplein om (groot) vrachtverkeer te weren uit het dorpshart. Zie afbeelding 3 en 4 op de volgende pagina voor de huidige situatie en een referentie. Bij de mogelijke inrichting is het toevoegen van groen gewenst, zie impressie 3 aan het einde van dit Koppeling investeringen met Gebiedspaspoort Ingrediënt

Doel uit Gebiedspaspoort

Investeringen

We maken het dorp!

Visie Dorpshart

Een opgeknapt Dorpshart met ruimte voor wonen, horeca, kleine winkeltjes en evenementen

Verblijfskwaliteit en herkenbaarheid toevoegen aan het dorpshart/IJssel, dmv plantzuilen. Verbinding Smidse, Dorpstraat en Veerstoep. incl. eenmalig bakken beschikbaar stellen voor de bewoners aan de Dorpstraat.

IJssel beleefbaar maken (€ 50.000,-). Inwoners en bezoekers geven aan de Hollandsche IJssel graag meer te kunnen ervaren. Op dit moment wordt de locatie bij de veerpont minimaal onderhouden. Om recreatief gebruik te stimuleren heeft de Veerstoep een opknapbeurt nodig. Om aan te sluiten bij de herkenbaarheid is nieuwe bestrating gewenst. Ook is het wenselijk de huidige HIJ zitjes te vervangen met plantenbakken in combinatie met een zitgelegenheid. Voor deze ontwikkeling wordt een deel van de zes parkeerplaatsen vervangen. Uiteraard wordt er rekening gehouden met het materiaal aangezien de locatie regelmatig onder water staat. De uitwerking wordt samen met inwoners opgepakt in het ‘Onderzoek visie Dorpshart’. Zie impressie 1 aan het einde van dit document voor een mogelijke uitwerking.

Kwaliteiten van de Hollandsche IJssel, historische gebouwen en de pont beter benutten Maak de Hollandsche lJssel en de Ringvaart beleefbaarder

Extra investering

Per jaar

€ 25.000 € 25.000

€ 2.500

IJssel beleetbaar maken recreatief gebruik, zitgelegenheid creëeren, parkeerplaatsen moeten blijven

€ 50.000

€ 1.667

Benut kansen om nieuw groen toe te voegen binnen het dorp

Andere inrichting rondom Kerk

€ 25.000

€ 1.250

We koppelen vergroening aan onze duurzaamheidsopgaven

Verwijderen van hinder-objecten om toegankelijkheid te verbeteren

€ 10.000

€ 500

Onderzoekskosten om doorgaand verkeer te weren, inclusief het effect en de haalbaarheid van onderstaande potentiële maatregelen

We koppelen vergroening aan onze duurzaamheidsopgaven

€ 25.000

Andere belijning op de dijk, zodat mobilisten de doorgaande route nemen

€ 5.000

€ 500

Eenrichtingsverkeer Oosbuurtstraat

€ 5.000

€ 500

Definitief maken versmalling

€ 5.000

€ 500

€ 175.000

€ 7.417

Totaal 1. Het aanpassen van de belijning op de Schielandse Hoge Zeedijk Oost, zodat automobilisten de doorgaande route richting bedrijventerrein Het Ambacht kiezen.(€ 5.000,-).

Bestaande investering

Onderzoek om doorgaand verkeer om het dorpshart heen te leiden (€ 40.000,-). Om het dorpshart te transformeren tot een aantrekkelijk verblijfsgebied, is het noodzakelijk om doorgaand verkeer te weren. De beschikbare data laat zien dat er relatief veel doorgaand verkeer richting Gouda en Nieuwerkerk aan den IJssel is tijdens de spits. Uit een eerste verkenning samen met inwoners zijn de volgende maatregelen naar voren gekomen die verder worden onderzocht op hun effecten en haalbaarheid.

In tabel 2 zijn de specificaties van het investeringsbedrag en het jaarlijkse investeringsbedrag voor de extra investeringen, berekend door investeringsbedrag te delen door het gehanteerde afschrijvingstermijn, weergegeven.

tabel 2: Overzicht kosten van de gewenste ingrepen, Dorpshart.

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

3.1.3 Maatschappelijk rendement

In deze paragraaf worden de indicatoren bepaald waarmee de indirecte gevolgen meetbaar worden gemaakt. Deze analyse is een voorspelling, de monetarisatie van de indicatoren wordt gedaan aan de hand van uitkomsten van voorgaand onderzoek uit de literatuur, aannames en gemeentelijke data. Er wordt uitgelegd waar data vandaan komt en tot slot wordt de waarde van de uitkomst berekend.

1. Versterken van sociale samenhang/ sociale cohesie Indicator: Zorgkostenbesparing inwoners.

en levendig dorpshart de lokale economie stimuleren door meer bezoekers aan te trekken en de koopkrachtbinding te versterken. Inwoners en bezoekers zullen eerder geneigd zijn om hun boodschappen en vrijetijdsactiviteiten binnen het dorp te doen, wat bijdraagt aan de economische vitaliteit van Moordrecht. Inwoners en bezoekers geven aan de Hollandsche IJssel graag meer te kunnen ervaren. Door de locatie bij de veerpont op te knappen en te voorzien van nieuwe bestrating en zitgelegenheden, wordt de recreatieve waarde verhoogd. Zo kan men genieten van de natuurlijke omgeving. Dit draagt bij aan een hogere levenskwaliteit. Bovendien stimuleert de verbetering van deze locatie recreatieve activiteiten zoals wandelen of fietsen. Dit zorg weer voor gezondheids- en welzijnseffecten bij inwoners.

3.1.2 Maatschappelijk effect In deze paragraaf worden de maatschappelijke effecten van de investeringen in het Dorpshart beschreven. De investeringen in het dorpshart dragen bij aan verschillende gemeentelijke ambities zoals het inzetten op goed verbonden dorpen. En een omgeving die uitnodigt tot bewegen, gericht is op het versterken van de gemeenschap en het verbeteren van de leefbaarheid. Door de verblijfskwaliteit en herkenbaarheid tussen de Smidse, Dorpstraat en de Veerpont te verbeteren, ontstaat er een levendig en aantrekkelijk dorpshart. Plantenzuilen en plantenbakken maken de omgeving groen en uitnodigend. Dit draagt bij aan een aantrekkelijk straatbeeld en biedt inwoners en bezoekers een prettige plek om te verblijven en elkaar te ontmoeten wat de sociale cohesie en saamhorigheid kan versterken. De vergroening van het dorpshart heeft tevens positieve effecten op het woongenot en het milieu. De vergroening van het dorpshart heeft tevens positieve effecten op het woongenot en het milieu. Bovendien kan een aantrekkelijk

Het omleiden van het doorgaande verkeer om het dorpshart heen draagt bij aan een veiligere en rustigere omgeving voor voetgangers en fietsers. Door het dorpshart meer als bestemming te zien, wordt het een plek waar men zich veilig kan verplaatsen en verblijven zonder de hinder van druk of zwaar verkeer. Dit bevordert de veiligheid en het comfort van alle gebruikers van de openbare ruimte en daarmee de leefbaarheid van het dorp en het woongenot van inwoners. De maatschappelijke effecten van de investeringen in het Dorpshart van Moordrecht zijn samengevat het verhogen de verblijfskwaliteit en recreatieve waarde, versterken de sociale cohesie en lokale economie, en verbeteren van de verkeersveiligheid. Het plaatsen van plantenzuilen vergroot namelijk de herkenbaarheid en voegt (accent) groen toe, waardoor een aantrekkelijke omgeving ontstaat. Door de IJssel beleefbaar te maken met nieuwe bestrating en zitgelegenheden, wordt de recreatieve waarde verhoogd. Het omleiden van doorgaand verkeer zorgt voor een veiligere en rustiger dorpskern. En deze maatregelen nodigen inwoners uit om meer te bewegen en bevorderen ontspanning. Deze impact creëert een SROI van 3,43, zie de volgende pagina’s.

€

door

minder

eenzame

De investeringen in het dorpshart bevorderen sociale interactie en het verbeteren van de sociale cohesie door onder andere ontmoeting te stimuleren. Ook dragen de investeringen voor de herkenbaarheid van het dorpshart bij aan een grotere sociale betrokkenheid. Momenteel is 47% van de inwoners van Moordrecht eenzaam (Gezondheidsmonitor, 2022). Door deze investeringen wordt verwacht dat 0,5% minder mensen eenzaam zullen zijn. Dit komt neer op ongeveer 21 personen. Uit onderzoek blijkt dat eenzaamheid zorgt voor hogere zorguitgaven aan geestelijke gezondheidszorg en huisartsen. Gemiddeld kan eenzaamheid worden geassocieerd met een indirecte stijging van 8,1% van de totale gezondheidszorg uitgaven (Meisters et al., 2021). De jaarlijkse kosten van het basispakket van de zorgverzekering in Nederland bedragen in 2021: € 48,6 miljard (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2022). Omgerekend is dit gemiddeld € 2.786,70 per inwoner. 8,1% van deze kosten word geassocieerd aan eenzaamheid. Dit is € 225,72 per persoon per jaar. Voor 21 minder eenzame personen resulteert dit in een jaarlijkse zorgkostenbesparing van € 4.740,-.

2. Verhogen van het woongenot Indicator: Verbeterde leefomgeving en tevredenheid. Door het toevoegen van groen en de opwaardering van de openbare ruimte ontstaat er een aantrekkelijk en herkenbaar Dorpshart wat het woongenot aanzienlijk verhoogd. Daarnaast zorgt de opwaardering van de Veerstoep langs de IJssel voor een aantrekkelijke recreatieve plek. Dit kan de waarde van de woningen in de omgeving verhogen en bij dragen aan de tevredenheid van de inwoners. Bovendien zorgt het inrichten van het dorpshart als bestemming voor betere verkeersveiligheid en minder verkeer door de dorpskern. Dit leidt opnieuw tot een verhoogd woongenot van de inwoners van Moordrecht. Het maatschappelijke effect is niet berekend door het ontbreken van voldoende specifieke en betrouwbare data. De invloed van dergelijke ingrepen op factoren zoals

woningwaarde en bewonerstevredenheid is vaak afhankelijk van een complex samenspel van variabelen. Dit maakt het lastig om een nauwkeurige en algemene inschatting te maken van de werkelijke impact.

3. Versterken van de lokale economie Indicator: Minder afstroming van koopstromen. Door het verbeteren van de verblijfskwaliteit en de herkenbaarheid van het dorpshart wordt verwacht dat dit leidt tot een verhoogde lokale koopkrachtbinding. Van de 121 inwoners die meer verbondenheid voelen door de verbeteringen wordt verwacht dat dit in een stijging van 1% in koopkrachtbinding resulteert. De huidige koopkrachtbinding gemeente Zuidplas ligt op 73%. Met de verwachte stijging gaat dit naar 74%, wat neerkomt op € 48,23 extra per persoon per jaar (Retail Insiders, 2021). Dit bedrag maal 121 personen resulteert in een jaarlijkse extra uitgave van € 5.836,- voor de lokale economie.

4. Verbetering van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel Indicator: Verwachte reductie verkeersongevallen, minder maatschappelijke kosten. Door het omleiden van doorgaand verkeer en vrachtverkeer te weren in het dorpshart wordt een veiligere omgeving gecreëerd. In 2023 waren er 23 verkeersongevallen in Moordrecht waarvan ongeveer 10% plaats vond in het dorpshart (Zuidplas, 2024). Het onderzoek van de Europese Commissie (2020) toont aan dat specifieke verkeersveiligheidsmaatregelen kunnen leiden tot een reductie van ongevallen variërend van 10% tot 40%. Binnen de verdere berekening zal 10% worden aangehouden omdat de verkeersingrepen rondom het dorpshart minimaal zijn. Het aantal vermeden ongevallen per jaar is dan 0,23. De gemiddelde kosten per verkeersongeval kunnen variëren afhankelijk van de ernst van het ongeval en de specifieke context. In Nederland worden schattingen vaak gebaseerd op studies zoals die van SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) en de kostenberekeningen van verkeersongevallen door Ecorys. SWOV (2022) geeft bijvoorbeeld in een van haar rapporten aan dat de maatschappelijke kosten van verkeersongevallen in Nederland per jaar ongeveer € 27 miljard bedragen. Dit omvat medische kosten, materiële schade, productieverlies en immateriële kosten zoals pijn en leed. 90% van deze kosten komt voor rekening van particulieren.

In 2023 waren er meer dan 430.000 personen betrokken bij een verkeerongeluk wat de maatschappelijke kosten per persoon € 56.512,- maakt (Fonds Slachtofferhulp, 2024). Er vanuit gaande dat er 0,23 ongevallen worden vermeden resulteert dit in (0,23 * €56.512,- =) € 12.998,- bespaarde kosten per jaar.

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

Maatschappelijk rendement Dorpshart Moordrecht Wat levert het op?

5. Groen draagt bij aan woongenot & klimaatopgaven.

Berekening Maatschappelijk Rendement ‘Dorpshart’

Indicator: Maatschappelijke baten van groen.

Het investeren in het Dorpshart Moordrecht levert een Social Return On Investment (SROI) op van 3,43. Dit betekent dat voor elke geïnvesteerde euro door de gemeente, 3,43 wordt terugverdiend in de maatschappij. In tabel 3 is de berekening van het maatschappelijke rendement voor de investeringen in het Dorpshart weergegeven. Het investeren in het Dorpshart speelt in op meerdere ambities uit de omgevingsvisie, zie de rechterkolom.

Uit onderzoek van Teeb Stad blijkt dat de maatschappelijke baten van groen en water 1,5 tot 2 maal hoger zijn dan de kosten. Binnen de investeringen voor het dorpshart worden plantzuilen en plantenbakken met groen toegevoegd om de omgeving aantrekkelijk en milieubewust in te richten. De kosten om dit aan te realiseren zijn € 12.500 met een afschrijftijd van 10 jaar komt dit uit op € 1.250,- per jaar. Zoals eerder genoemd zijn de maatschappelijke baten 1,5 tot 2 maal zo hoog, binnen deze berekening zal worden gewerkt met 1,5 maal zo hoog wat resulteert in € 1.875,- jaarlijkse maatschappelijke baten van groen.

Toelichting

Waarde maatschappij (per jaar)

Ambitie Omgevingsvisie

Woongenot verhogen

Stijging woningwaarde dusdanig kein effect

• Dorpen die uitnodigen tot bewegen • Schone en toegankelijke dorpscentra • Stimuleren van fietsen en wandelen • Meer gebruiksgroen (met ruimte voor ontmoeting) • Groene schakel met recreatieve routestructuren • Gezond gebruik van de leefomgeving

Rustiger & veiliger dorpshart

Verkeers- en gevoelsveiligheid verbeterd

€ 12.998

• Ruimte voor dorps wonen in de Randstad • Gezond en veilige fysieke leefomgeving

Versterken sociale cohesie

Meer samenhang en ruimte om te ontmoeten

€ 4.740

• Uitbreiden van routes voor langzaam verkeer

Implementatie van groen: draagt bij aan de klimaatopgaven

Maatschappelijke baten groen 1,5 maal zo hoog als de kosten

€ 1.875

• Creëren van klimaatadaptieve buitenruimte

Versterken van de lokale economie

Aantrekkingskracht voor de winkels. Meer uitgaven bij ondernemers.

€ 5.836

• Goede voorzieningen in bestaande dorpen • Kwalitatieve en samenhangende inrichting van winkelstraten

Totale sociale waarde (per jaar)

€ 25.449

Waar wordt er in geinvesteerd?

Investering (per jaar)

Verblijfskwaliteit en herkenbaarheid toevoegen aan het dorpshart (on tmoeting, groen)

€ 4.250

IJssel beter beleefbaar maken voor recreatief gebruik

€ 1.667

Moordrecht als bestemming: Verminderen van doorgaand verkeer door het dorpshart

€ 1.500

Totale investeringen (per jaar)

€ 7.417

Sociale ratio

3,431 243,13%

tabel 3: Berekening maatschappelijk rendement investeringen in het Dorpshart

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

3.2 Verbindingen naar/en het groen Verkeer en verkeersveiligheid zijn belangrijke onderwerpen in Moordrecht. Bewoners zijn dagelijks onderdeel van het verkeer als zij naar school, werk, vrienden, familie of sport gaan. De verkeersveiligheid en bereikbaarheid in én rondom Moordrecht is over het algemeen goed op orde. Toch zijn er een aantal plekken die nog aandacht verdienen om zo de verkeersveiligheid, bereikbaarheid én leefbaarheid te verbeteren. Een goede verkeersstructuur en een veilig gevoel onderweg draagt bij aan de leefbaarheid en leidt tot meer beweging.

3.2.1 De investering

In deze paragraaf wordt een overzicht van de investeringen weergegeven. Alleen de betreffende kosten gemaakt door de gemeente Zuidplas zijn in kaart gebracht. De hieronder beschreven ingrepen zijn gebaseerd op bestaande knelpunten en behoeftes opgehaald vanuit de data-analyse, bestaand beleid en participatie met een groot aantal belanghebbenden. De totale investering voor de Verbindingen naar/en het Groen zijn €170.000, -.

Ontbrekende fietsverbinding GroenBlauwe zone vanaf ‘t Ambacht (€80.000,-). De GroenBlauwe zone is een mooie toevoeging aan de natuur rondom Moordrecht en biedt ook veel recreatieve potentie. Een rondje door de Groenblauwe zone begint nu voor veel Moordrechtenaren bij het ‘witte bruggetje’ aan de Oost Ringdijk. Hierna wordt een pad gevolgd richting de provinciale weg N457 en vervolgens via de Middelweg weer terug naar het dorp. Door een pad toe te voegen vanaf ’t Ambacht wordt ook een kleiner rondje mogelijk. Daarnaast verbetert het de verbinding met Westergouwe. Het eerste deel van het fietspad (ten noordoosten van de Vijfde tocht) wordt gefinancierd uit het project GroenBlauwe zone. Voor de verwerving van de grond (ten zuidwesten van de Vijfde tocht) wordt er aangesloten bij het project Restveen. Voor het aanleggen van het overige deel van het fietspad (ten zuidwesten van de Vijfde Tocht) wordt €80.000,- opgenomen bij de besluitvorming rond het Gebiedspaspoort Moordrecht.

In tabel 4 zijn de specificaties van het investeringsbedrag en het jaarlijkse investeringsbedrag voor de extra investeringen, berekend door investeringsbedrag te delen door de gehanteerde afschrijftermijn, weergegeven. is het gewenst om een pad op de dijk te realiseren, op deze manier kan men recreatief wandelen langs de Ringvaart. Om veilige oversteekplekken en voetgangerspaden te realiseren is € 40.000,- opgenomen. Zie impressies 6 en 7 aan het einde van dit document voor een mogelijke uitwerking.

Koppeling investeringen met Gebiedspaspoort Ingrediënt

Doel uit Gebiedspaspoort c

Middelweg als groene entree (bestaand budget) Momenteel wordt de Middelweg als onveilig ervaren doordat er hard wordt gereden en het kruispunt met Land voor Water onoverzichtelijk is. Daarnaast wordt de Middelweg wel zeer gewaardeerd als groene entree van het dorp. De Middelweg is al een bestaand project binnen de gemeente. De reconstructie zal naar verwachting vanaf 2025 worden gestart. Zaken die worden meegenomen in het ontwerp zijn een duidelijkere overgang naar 30 km zone, veilige oversteekplaatsen en het behoud van de karakteristieke bomenlaan. Voor dit project hoeft geen extra investering te worden aangevraagd, het bestaande budget van €1.200.000,- lijkt voldoende om deze wensen te realiseren.

Extra investering

Per jaar

€-

€ 80.000

€ 2.667

€ 1.200.000

€-

€ 40.000

Park Moerhout verbinden met het de GroenBlauwe zone en de Ringvaart

€ 40.000

€ 2.000

Verblifjskwaliteit toevoegen Park Moerhout

€ 50.000

€ 2.500

€ 170.000

€ 47.167

We voegen ontbrekende verkeersschakels toe

Verblijfskwaliteit toevoegen Moerhout park (€ 50.000,-) Gemeente Zuidplas gaat in gesprek met stichting Drost IJzerman, eigenaar van het park, over een cofinanciering voor het revitaliseren van het Moerhout park. Investeringen in het Park Moerhout zullen gericht zijn op het verbeteren van de infrastructuur en de esthetische waarde van het park. Dit kan bestaan uit het verbeteren van de groenstructuren en het toevoegen van zitplaatsen of bebording. Deze investeringen maken het park aantrekkelijker en toegankelijker voor alle inwoners. Ook draagt het bij aan het woongenot en stimuleert het recreatief gebruik van het park. Zie impressie 5 aan het einde van dit document voor een mogelijke uitwerking.

Bestaande investering

Investeringen

Benut kansen om nieuw groen toe te voegen binnen het dorp Verkeersveiligheid voor alle weggebruikers, met name fietsers, verhogen) We creëren een aantrekkelijke entree voor auto’s, voetgangers en fietsers We koppelen vergroening aan onze duurzaamheidsopgaven

Maak de Hollandsche lJssel en de Ringvaart beleefbaarder

Verbeter de verbinding met het groene buitengebied

Ontbrekende fietsverbinding richting GroenBlauwe zone, langs t’ Ambacht

Middelweg als groene entree: groen behouden en versterken veilige oversteekplaats

Totaal tabel 4: Overzicht kosten van de gewenste ingrepen, Verbindingen naar/en het Groen.

Park Moerhout verbinden met het de GroenBlauwe zone en de Ringvaart (€ 40.000,-) De verbinding met de GroenBlauwe zone kan nog verder verbeterd worden door de verbinding (voor voetgangers) vanaf Park Moerhout op te waarderen. Vanaf de Middelweg, via park Moerhout ligt er nu een pad tot aan de Zuidplaspolderweg. Er wordt al op het talud van de dijk gelopen richting de GroenBlauwe zone. Door een oversteekplek te realiseren bij de Zuidplaspolderweg samen met de aanleg van een natuurvriendelijk pad, bijvoorbeeld een snipperpad, wordt deze verbinding voor meer mensen toegankelijk. Daarnaast 14

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

3.2.2 Maatschappelijk effect

3.2.3 Maatschappelijk rendement

In deze paragraaf worden de maatschappelijke effecten van de investeringen in Verbindingen naar/en het Groen beschreven.

De investeringen in Verbindingen naar/en het Groen dragen bij aan de verbetering van de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid in Moordrecht. De toevoeging van ontbrekende fietsverbindingen richting de GroenBlauwe zone vergroot niet alleen de recreatieve mogelijkheden. Het versterkt namelijk ook de verbindingen met Westergouwe en maakt een kleiner wandel- of fietsrondje mogelijk. Dit bevordert de leefbaarheid van het dorp en het woongenot van de inwoners omdat ze meer toegang krijgen tot het groen rond het dorp. De verbinding van Moerhout Park naar de GroenBlauwe zone en de Ringvaart verbetert de toegankelijkheid voor voetgangers en vergroot de recreatieve mogelijkheden. Door veilige oversteekplaatsen en natuurvriendelijke paden aan te leggen, wordt de verbinding naar het buitengebied versterkt. Dit bevordert het gebruik van groene ruimtes, de gezondheid en het welzijn van inwoners. Door de verbeterde toegang tot de groene omgeving via veilige fiets- en wandelroutes worden sociale interacties gestimuleerd. Dit kan resulteren in een vermindering van eenzaamheid en draagt bij aan een verhoogd welzijn in de gemeenschap. De reconstructie van de Middelweg (reeds opgenomen in het bestaande project) verbetert nde verkeersveiligheid door een duidelijke overgang naar een 30 km/h zone en oversteekplaatsen.

Daarnaast blijft de dorpse en groene uitstraling van deze belangrijke toegangsweg behouden. Dit draagt bij aan een prettiger leefklimaat voor de bewoners en versterkt de esthetische waarde van de omgeving. Daarnaast dragen de investeringen bij aan duurzaamheid door de aanleg van natuurvriendelijke paden en groene infrastructuur. Ook kan de CO2-uitstoot worden verminderd doordat inwoners uitgenodigd worden vaker de fiets te pakken of te voet te gaan. Samengevat is het maatschappelijke effect van de investeringen in Verbindingen naar/en het Groen merkbaar in een verbetering van de fysieke de infrastructuur en toegankelijkheid in Moordrecht. Maar de investeringen dragen bij aan een gezondere en duurzamere leefomgeving. Door het creëren van veilige en groene verbindingen wordt de sociale cohesie en welzijn bevorderd. Terwijl duurzame maatregelen zorgen voor het verminderen van CO2-uitstoot. Dit alles resulteert in een aantrekkelijker en leefbaarder Moordrecht voor alle inwoners. Deze effecten zijn doorberekend naar een SROI van 1,24. Zie onderstaande berekening.

1. Verbeteren van de gezondheid Indicator: Gezondere inwoners, minder zorgkosten.

3. Verhogen van het woongenot

Door de aanleg van nieuwe fiets- en wandelroutes, zoals het fietspad richting de GroenBlauwe zone en de voetgangersverbinding vanaf Park Moerhout naar de GroenBlauwe zone en de Ringvaart worden inwoners aangemoedigd en uitgenodigd meer te bewegen. Dit draagt bij aan een gezondere levensstijl en vermindert de zorgkosten. In het onderzoek van Ecorys (2017) worden kengetallen van gezondheid voor mensen die regelmatig sporten en bewegen vergeleken met kengetallen van mensen die niet of nauwelijks sporten en bewegen. Het gemiddelde bedrag dat per persoon voor de verwachte resterende levensduur kan worden bespaard op de zorgkosten ligt tussen de € 1.500 en € 6.000 (Rebel, 2019). Omgerekend is dit voor een 40 jarige persoon (leeftijd uit het onderzoek) ongeveer totaal € 3.750 euro, als er vanuit wordt gegaan dat mensen gemiddeld 80 jaar leven. Dit resulteert in een jaarlijkse zorgkostenbesparing van € 3.750 / 40 jaar (nog te leven) = € 93,75 per jaar.

Indicator: Verhoogd woongenot door groenere en veiligere omgeving.

Gekeken naar het uitgangspunt dat inwoners tenminste voldoen aan de beweegrichtlijn, is het gewenst dat 1.055 inwoners in Moordrecht meer gaan bewegen (Gemeente Zuidplas, 2020). De investeringen gaan er echter niet voor zorgen dat alle inwoners gaan voldoen aan de beweegrichtlijnen. Bij deze berekening is er daarom uit uitgegaan dat 5% van de 1.055 meer gaan bewegen door deze nieuwe routes en verbindingen. Dit gaat dan om ongeveer 53 personen. 53 personen maal € 93,75 zorgt binnen Moordrecht voor een jaarlijkse zorgkostenbesparing van = € 4.969,-

4. Verbetering van de verkeers- en gevoelsveiligheid

2. Versterken van sociale cohesie Indicator: Zorgkostenbesparing inwoners.

door

minder

eenzame

De nieuwe verbindingen naar groene gebieden versterken de sociale cohesie door meer ontmoetingsplekken te creëren en inwoners aan te moedigen om deel te nemen aan recreatieve activiteiten. Momenteel is 47% van de inwoners binnen het dorp eenzaam (Gezondheidsmonitor, 2022). Verwacht wordt dat deze investeringen 0,5% minder eenzame inwoners opleveren, wat neerkomt op ongeveer 21 personen. Uit onderzoek blijkt dat eenzaamheid zorgt voor hogere zorguitgaven aan geestelijke gezondheidszorg en huisartsen. Gemiddeld kan eenzaamheid worden geassocieerd met een

indirecte stijging van 8,1% van de totale gezondheidszorg uitgaven (Meisters et al., 2021). De jaarlijkse kosten van het basispakket van de zorgverzekering in Nederland bedragen in 2021: € 48,6 miljard (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2022). Omgerekend is dit gemiddeld € 2.786,70 per inwoner. 8,1% van deze kosten worden geassocieerd met eenzaamheid dit is € 225,72 per persoon. Voor 21 minder eenzame personen resulteert dit in een jaarlijkse zorgkostenbesparing van € 4.740,-.

De aanwezigheid van groene en veilige routes dragen bij aan het woongenot van de inwoners van Moordrecht. Groene recreatieve gebieden, zoals parken en natuurgebieden bieden inwoners de mogelijkheid om te ontspannen, te sporten en elkaar te ontmoeten in een natuurlijke omgeving.

vermeden ongevallen is dan per jaar 0,86. De gemiddelde kosten per verkeersongeval kunnen variëren afhankelijk van de ernst van het ongeval en de specifieke context. In Nederland worden schattingen vaak gebaseerd op studies zoals die van SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) en de kostenberekeningen van verkeersongevallen door Ecorys. SWOV (2022) geeft bijvoorbeeld in een van haar rapporten aan dat de maatschappelijke kosten van verkeersongevallen in Nederland per jaar ongeveer € 27 miljard bedragen. Dit omvat medische kosten, materiële schade, productieverlies, en immateriële kosten zoals pijn en leed. 90% van deze kosten komt voor rekening van particulieren. In 2023 waren er meer dan 430.000 personen betrokken bij een verkeerongeluk wat de maatschappelijke kosten per persoon € 56.512,- maakt (Fonds Slachtofferhulp, 2024). Er vanuit gaande dat er 0,86 ongevallen worden vermeden resulteert dit in (0,86 * € 56.512,- =) € 48.600,- bespaarde kosten per jaar.

Het is maatschappelijke effect is niet berekend door het ontbreken van voldoende specifieke en betrouwbare data. De invloed van dergelijke ingrepen op factoren zoals woningwaarde en bewonerstevredenheid is vaak afhankelijk van een complex samenspel van variabelen. Dit maakt het lastig om een nauwkeurige en algemene inschatting te maken van de werkelijke impact.

Indicator: Verwachte reductie verkeersongevallen, minder maatschappelijke kosten. De herontwikkeling van de Middelweg als groene entree, verbetert de verkeersveiligheid en daarmee de leefbaarheid. Verbeterde verkeersstructuren dragen significant bij aan een veilige en prettige woonomgeving. Dit levert indirecte financiële voordelen op zoals minder kosten door verkeersongevallen. Door de reconstructie van de Middelweg en het aanleggen van fietsverbindingen wordt er een veiligere omgeving gecreëerd. In 2023 waren er 23 verkeersongevallen in Moordrecht waarvan ongeveer 25% plaats vond rondom de Middelweg (Zuidplas, 2024). Studies hebben aangetoond dat infrastructurele verbeteringen, zoals het aanleggen van fietspaden en het verbeteren van oversteekplaatsen, vaak leiden tot een significante reductie in verkeersongevallen. Het onderzoek door de Europese Commissie (2020) toont bijvoorbeeld aan dat dit soort verkeersveiligheidsmaatregelen kunnen leiden tot een reductie van ongevallen variërend van 10% tot 40%. Binnen de verdere berekening zal 15% worden aangehouden omdat de verkeersingrepen bij de Middelweg moeten leiden tot een verbetering ten opzichte van de huidige situatie, het aantal 17

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

3.3 Moerdregt Berekening Maatschappelijk Rendement ‘Verbindingen naar/en het Groen’ In onderstaande tabel is de berekening van het maatschappelijke rendement voor Verbindingen naar/en het Groen weergeven. De investeringen leveren een Social Return On Investment (SROI) op van 1,24. Dit betekent dat voor elke geïnvesteerde euro door

de gemeente, € 1,24 wordt terugverdiend in de maatschappij. Het investeren in verbindingen en groen speelt tevens in op drie ambities uit de omgevingsvisie, zie de rechterkolom.

Maatschappelijk rendement Verbindingen naar/en het Groen Wat levert het op?

Versterken sociale cohesie

Toelichting

Minder eenzaam door ontmoeten in het groen

Waarde maatschappij (per jaar)

€ 4.740

Uitnodigen tot bewegen: gezondheid van de inwoners verbeterd

Minder zorgkosten

Verhogen verkeersveiligheid

Minder ongevallen; voorkomen maatschappelijke kasten

€ 48.600

Woongenot verhogen (prettige leefomgeving)

Woongenot verhogen dusdanig klein effect

€-

€ 4.969

€ 58.309

Totale sociale waarde (per jaar)

Investering per jaar

Wat wordt er geinvesteerd? Aanleggen ontbrekende verbindingen GroenBlauwe zone

€ 2.667

Wandelpad van Moerhout park richting het buttengebied

€ 2.000

Toevoegen verblijfskwaliteit Park Moerhout

€ 2.500

Middewelg als veilige, groene entree

Bestaande investering

€ 40.000

Totale investeringen (per jaar)

€ 47.167

Sociale ratio

1,236 23,62%

tabel 5: Berekening maatschappelijk rendement Verbindingen naar/en het Groen 18

Ambitie Omgevingsvisie • Herkenbare routes en entree naar groen en water • Uitbreiding routes voor langzaam verkeer • Meer gebruiksgroen met ruimte voor ontmoeten • Inrichting dorpen die uitnodigen tot bewegen • Gezond gebruik van de leefomgeving • Stimuleren van fietsen en wandelen • Creëren van een klimaatadaptieve buitenruimte • Bevorderen van de biodiversiteit • Goede bereikbaarheid autoverkeer • Verbinden van dorpen met agrarische omgeving • Schone en veilige fysieke leefomgeving

Het oude zorgcentrum Moerdregt bestaat grofweg uit een hoofdgebouw met daarnaast 2 woongebouwen met woningen voor 65+-ers. Het hoofdgebouw is gedateerd. Voor het pand is op dit moment een tijdelijke invulling gevonden wat ten goede komt aan de leefbaarheid in dit gebied. De aanbouw van het hoofdgebouw genaamd ‘De Kroon’ wordt gehuurd door Gemiva als locatie voor dagbesteding, maar waar ook ontmoeting mogelijk is. De locatie ligt erg centraal in het dorp. Het aangrenzende Park Moerhout (in eigendom van de Stichting Drost IJserman) is de belangrijkste groene ontmoetingsplek in het dorp. De centrale locatie biedt op de langere termijn kansen voor de behoefte naar woningen voor ouderen in combinatie met zorgen welzijnsvoorzieningen. Dit zal worden geconcretiseerd door Zorgpartners in haar vastgoedstrategie, in lijn met haar visie ten aanzien van haar dienstverlening en zorgaanbod. Vanuit de locatie en behoeften in Moordrecht geredeneerd, biedt deze plek kansen voor aanvullende functies. Hierbij valt te denken aan de wens voor een dorpshuis(kamer) en andere maatschappelijke voorzieningen. Zo is er een concrete behoefte aan kinderopvang en buitenschoolse opvang. Ook is de huisvesting van een extra huisarts wenselijk. Eventueel in combinatie met functies als een fysiotherapeut en een apotheek.

Of en hoe dit soort functies in de toekomst kunnen landen op deze plek, moet blijken uit een verkenning. De gemeente heeft met de eigenaar, Zorgpartners, gesproken over de toekomst van deze plek. Het huidige hoofdgebouw heeft weinig tot geen toekomstwaarde. Hierdoor ligt herontwikkeling van de locatie voor de hand. Dit zal naar verwachting nog minimaal 5 jaar in beslag nemen. In gezamenlijkheid (Zorgpartners en gemeente Zuidplas) zal worden verkend welke mogelijkheden er zijn om tot een nieuwe invulling van de plek te komen die past bij de doelstellingen van Zorgpartners en de bewoners van Moordrecht.

3.3.1 De investering

Voor deze locatie wordt bij het gebiedspaspoort op dit moment alleen geld aangevraagd voor het uitwerken van een ontwikkelpaspoort. In deze paragraaf schetsen wij het maatschappelijk rendement van een mogelijk toekomstige ontwikkeling, waarbij de gemeente een integrale ontwikkeling faciliteert. Hierin zijn de kosten meegenomen die wij als gemeente mogelijk kunnen investeren. De ‘’gewenste’’ investering om een ontwikkelpaspoort voor Moerdregt op te stellen bedraagt € 50.000,-.

inclusief de noodzakelijke onderzoeken, participatieprocessen en planvorming. Dit budget zorgt ervoor dat de ontwikkeling zorgvuldig en in samenwerking met alle belanghebbenden wordt voorbereid.

De hieronder beschreven investeringen worden niet aangevraagd bij het gebiedspaspoort maar zijn aannames voor investeringen die de gemeente wellicht in de toekomst kan doen, om te zorgen dat dit een integrale ontwikkeling wordt waarbinnen de maatschappelijke ambities een plek krijgen. Dit is gedaan om zo toch het maatschappelijk rendement voor dit toekomstperspectief te kunnen berekenen. Dit jaar wordt er gewerkt aan een nieuwe visie op de maatschappelijke voorzieningen binnen Zuidplas. Daarin wordt ook de dorpshuisfunctie voor Moordrecht meegenomen.

Plankosten voor het faciliteren van de ontwikkeling (€250.000,-). Voor een succesvolle integrale ontwikkeling is het noodzakelijk om voldoende faciliterende plankosten te reserveren. Deze geraamde plankosten zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat de gewenste ambities een plek krijgen binnen de ontwikkeling. De kosten geraamd op € 250.000, zorgen ervoor dat de gemeente in staat is om de ontwikkeling goed te faciliteren. Door te investeren in plankosten kan de gemeente zorgen dat de ontwikkeling niet alleen efficiënt verloopt, maar ook voldoet aan de maatschappelijke doelstellingen, zoals het realiseren van een ontmoetingsplek.

Investeren in dorpshuisfunctie binnen de nieuwe ontwikkeling (€ 660.000,-). Het creëren van een dorpshuisfunctie binnen de nieuwe ontwikkeling biedt ruimte voor diverse maatschappelijke activiteiten en diensten. Dit kan onder andere een ontmoetingsruimte omvatten voor buurtbewoners, een locatie voor lokale verenigingen en maatschappelijke diensten zoals een buitenschoolse opvang of huisartspraktijk. Deze investering zorgt voor een centrale plek waar bewoners samen kunnen komen. Dit versterkt de sociale cohesie en betrokkenheid in de gemeenschap. In tabel 6 zijn het investeringsbedrag en het jaarlijkse investeringsbedrag af te lezen.

Kavelpaspoort Moerdregt (€ 50.000,-). Om te verzekeren dat de maatschappelijke knelpunten binnen deze ontwikkeling kunnen worden opgevangen is het noodzakelijk dat de gemeente een actieve en faciliterende rol pakt bij de uitwerking van deze ontwikkeling. Dit budget omvat de kosten voor het uitwerken van het ontwikkelpaspoort, 19

Maatschappelijk rendement bij het gebiedspaspoort Moordrecht

In tabel 6 zijn de specificaties van het investeringsbedrag en het jaarlijkse investeringsbedrag voor de extra investeringen, berekend door het investeringsbedrag te delen door de gehanteerde afschrijftermijn, weergegeven. Koppeling investeringen met Gebiedspaspoort Ingrediënt c

Doel

Investeringen

Benut kansen binnen het dorp (transformatie, verdichten etc.)

Realisatie Zorgcentrum (door ontwikkelaar)

Een ontmoetingsplek voor ouderen, jongeren, verenigingen en organisaties

Actieve faciliterende rol Kavel paspoort

Realisatie dorpshuisfunctie/ ontmoetingsruimte voor inwoners

Een dorpshuis(kamer) voor jongeren, ouderen en verenigingen

(Betaalbare) woningen voor ouderen uit het dorp dichtbij voorzieningen

Levensloopbestendige woningen (zorgwoningen/ senioren woningen)

Benut kansen binnen het dorp (transformatie, verdichten etc.)

Faciliterende plankosten gemeente

De maatschappelijke voorzieningen met het dorp in balans brengen

Investering derden

Investering gemeente

Per jaar

€ 50.000

€ 660.000

€ 250.000

€ 22.000

€ 25.000

Realiseren ruimte voor BSO

Realiseren ruimte voor de Huisarts

Totaal tabel 6: Overzicht kosten van de gewenste investering, Moerdregt.

€ 960.000

€ 47.000

3.3.2 Maatschappelijk effect

3.3.3 Maatschappelijk rendement

In deze paragraaf worden de maatschappelijke effecten van de eventuele lange termijn ontwikkeling van Moerdregt in kaart gebracht.

In deze paragraaf worden de indicatoren bepaald waarmee de indirecte gevolgen van de lange termijn ontwikkeling van Moerdregt meetbaar worden gemaakt. Deze analyse is een voorspelling, de monetarisatie van de indicatoren wordt gedaan aan de hand van uitkomsten van voorgaand onderzoek uit de literatuur, aannames en gemeentelijke data. Er wordt uitgelegd waar data vandaan komt en tot slot wordt de waarde van de uitkomst berekend.

De herontwikkeling van het complex Moerdregt biedt diverse maatschappelijke voordelen. De centrale ligging in het dorp en de potentie voor verschillende functies, zoals woningen voor ouderen, een dorpshuiskamer, en maatschappelijke voorzieningen dragen significant bij aan de leefbaarheid en samenhang binnen Moordrecht. Momenteel gebruikt een deel van de inwoners de bestaande faciliteiten in Moerdregt. Door het huisvesten van nieuwe en verbeterde voorzieningen, zoals buitenschoolse opvang en een ruimte voor de huisarts, wordt de sociale samenhang in het dorp versterkt. Het creëren van een ontmoetingsplek in de vorm van een dorpshuisfunctie zorgt voor een groter gemeenschapsgevoel en het tegengaan van eenzaamheid onder de bewoners. Het herontwikkelen van Moerdregt biedt ook kansen voor economische en sociale voordelen. Het toevoegen van woningen voor ouderen helpt bij het voldoen aan de toenemende vraag naar geschikte woonruimte voor deze doelgroep. Dit bevordert de doorstroming op de woningmarkt en zorgt voor een stabiele woonsituatie voor ouderen. Daarnaast creëert het transformeren van delen van het complex tot kinderopvang- en zorgfaciliteiten extra werkgelegenheid binnen Moordrecht. Dit kan resulteren in uitstroom vanuit de bijstand en verhoogde arbeidsproductiviteit onder ouders, vooral moeders, door de beschikbaarheid van goede kinderopvang.

Tevens biedt deze ontwikkeling mogelijkheden voor verduurzaming. Het implementeren van energie-efficiënte maatregelen zoals ledverlichting en zonnepanelen zal het energieverbruik verminderen en de CO2-uitstoot beperken, wat bijdraagt aan de klimaatdoelstellingen van de gemeente. Deze maatregelen zullen ook leiden tot kostenbesparingen op lange termijn. Samengevat is het maatschappelijke effect van de herontwikkeling van Moerdregt het versterken van de sociale cohesie in het dorp, het verbeteren van de mentale en fysieke gezondheid van de bewoners door het tegengaan van eenzaamheid, het creëren van werkgelegenheid, en het verminderen van CO2-uitstoot. Deze effecten dragen bij aan een hogere leefbaarheid en welzijn. De effecten leveren doorberekend een SROI van 1,85. Zie de berekening op de volgende pagina’s.

€

1. Versterken van sociale samenhang/ sociale cohesie Indicator: Zorgkostenbesparing inwoners.

door

minder

eenzame

De herontwikkeling van het complex Moerdregt biedt diverse maatschappelijke kansen. Door het huisvesten van nieuwe en verbeterde voorzieningen, zoals buitenschoolse opvang en een ruimte voor de huisarts, wordt de sociale samenhang in het dorp versterkt. Het creëren van een ontmoetingsplek in de vorm van een dorpshuiskamer zal bovendien zorgen voor een groter gemeenschapsgevoel en het tegengaan van eenzaamheid onder de bewoners. Momenteel is 47% van de inwoners van Moordrecht eenzaam (Gezondheidsmonitor, 2022). Door deze investeringen wordt verwacht dat 5% minder mensen eenzaam zullen zijn, wat neerkomt op ongeveer 211 personen. Uit onderzoek blijkt dat eenzaamheid zorgt voor hogere zorguitgaven aan geestelijke gezondheidszorg en huisartsen. Gemiddeld kan eenzaamheid worden geassocieerd met een indirecte stijging van 8,1% van de totale gezondheidszorg uitgaven (Meisters et al., 2021). De jaarlijkse kosten van het basispakket van de zorgverzekering in Nederland bedragen in 2021: € 48,6 miljard (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2022). Omgerekend is dit gemiddeld € 2.786,70 per inwoner. 8,1% van deze kosten worden geassocieerd met eenzaamheid. Dit is € 225,72 per persoon per jaar. Voor 211 minder eenzame personen resulteert dit in een jaarlijkse zorgkostenbesparing van € 47.627,-.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14529666/1