Bijlage 3 Advies adviesraad op Re-integratieverordening Participatiewet Zuidplas 2023 A23.000708

Adviesraad Sociaal Domein Zuidplas ’s Gravenwal 27 2761 JG Zevenhuizen secretaris@adviesraadsociaaldomeinzuidplas.nl

www.adviesraadsociaaldomeinzuidplas.nl Datum: 11 mei 2023 Onderwerp: Advies Re-integratieverordening Participatiewet 2023

Geacht College, Hierbij treft u het advies aan van de Adviesraad Sociaal Domein Zuidplas, in een iets andere opzet dan u van ons gewend bent. Daar is voor gekozen om u summier en kernachtig te informeren over ons advies en de toelichting daarop. Tot slot hebben we nog enkele punten van zorg met enkele vragen daarbij. Inleiding U heeft ons verzocht snel te reageren op uw adviesaanvraag en wel binnen de periode van zes weken die is vastgelegd in de Integrale verordening sociaal domein Zuidplas. Wij begrijpen de tijdsdruk die er op dit onderwerp rust en de (ver)korte reactietermijn die van ons vraagt. Helaas leidt dat er ook toe dat afstemming met de andere adviesraden niet of slechts summier heeft kunnen plaatsvinden. In de voorliggende verordening staat vaak in de artikelen de zogenaamde `kan bepaling´ waarbij het college nadere invulling kan geven aan de verordening. De Adviesraad gaat ervan uit dat, als deze nadere invullingen direct de rechten van de inwoners treffen, deze vooraf aan de Adviesraad zullen worden voorgelegd. De adviesraad geeft u op voorhand de aanbeveling dat deze nadere regels voor de inwoners van de gemeente (als potentiële rechthebbenden en aanvragers) transparant, kenbaar en duidelijk dienen te zijn. Advies 1. Neem in de verordening de verplichting op dat het beleid vanaf de inwerkingtreding nauwkeurig gemonitord zal worden.

Neem in de verordening ook de hardheidclausule voor inwoners mee. 2. Stel vanwege de budgettaire plafonds een duidelijk gemeentelijk beoordelingskader op voor de prioritering en honorering van de voorzieningen, inclusief regels voor samenloop van voorzieningen en het voorkomen van ondoelmatige cumulatie. Maak die afwegingskaders ook kenbaar en transparant voor de inwoners. 3. Neem in de verordening op dat er na een bepaalde periode een (tussen)evaluatie plaats vindt over het beleid en effect van de daarin genoemde voorzieningen. Als die termijn niet haalbaar is geef dan aan de aanvrager aan waarom dat is en geef aan wanneer deze wel een beschikking kan verwachten.

4. Neem in de verordening op dat het college binnen 8 weken een besluit moet hebben genomen en een beschikking aan de aanvrager is afgegeven dan wel gemotiveerd aan de aanvrager wordt medegedeeld binnen welke termijn de beschikking wel kan worden afgegeven. Toelichting op de adviezen: 1,2 Monitoring en beoordelingskader Het nieuwe beleid laat veel ruimte voor het toepassen van maatwerk. Dat biedt in theorie ook ruimte voor meer aanvragen. Dat zijn prima uitgangspunten, maar kent ook het risico van willekeurig handelen. Met toetsbare en transparante criteria voor (maatwerk) overwegingen kan dat voorkomen worden. In de verordening wordt de hardheidsclausule gemist. De hardheidsclausule geeft het college de mogelijkheid om in een zeer uitzonderlijke situatie de inwoner, die nergens onder de opgesomde voorzieningen valt, toch maatwerk nog te kunnen toekennen. Gelet op de budgetplafonds zal het voor het college van belang zijn om met een nauwkeurige monitoring te volgen hoe het nieuwe beleid wordt toegepast. Van belang is om vanaf de start een goed inzicht te verkrijgen in welke inzet (welk voorzieningen, aard/soort) geboden wordt als ondersteuning (aan zowel werkgevers als de ‘P doelgroep’).

Dat vraagt naar het oordeel van de Adviesraad een nauwgezette monitoring door het college om een vinger aan de pols te houden over de uitvoering van het nieuwe maatwerk waarvoor zij verantwoordelijk is. Het verkregen inzicht zal ook kunnen bijdragen tot een nadere invulling van de beleidskaders op (langere) termijn. De vereiste monitoring voor maatwerk reikt daarmee duidelijk verder dan de gebruikelijke verantwoordingsrapportages, die GR IJsselgemeenten periodiek als managementinformatie opstelt. 3. Evaluatie In de eerder ontvangen versie van de concept verordening werd in artikel 2 ook gesproken over evaluatie. In de laatste ontvangen versie is deze bepaling over een verplichte evaluatie niet meer opgenomen. Tijdens de bijeenkomst op 28 maart jl. werd hiervoor het argument aangevoerd dat GR IJsselgemeenten al kwartaalrapportages opstelt. Een evaluatie van de effectiviteit van het beleid is echter iets anders. Daarbij gaat het er om of de doelgroep van aanvragers zich voldoende gesteund en gehoord weet door het gevoerde beleid, welke effecten het nieuwe beleid heeft en of aanpassing(en) van het gevoerde beleid noodzakelijk zijn 4.

Beslistermijn in de verordening In artikel 21 lid 3 van de Re-integratieverordening Participatiewet (gewijzigd model, januari 2023) is opgenomen dat het college onderzoekt, zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen acht weken na de aanvraag, de mogelijkheden en ondersteuningsbehoefte van de persoon (aanvrager). In de verordening is niet vastgelegd binnen welke termijn de aanvrager een beslissing van het college tegemoet kan zien. Wij stellen voor dit alsnog op te nemen in de verordening en dat expliciet te doen overeenkomstig de termijn van de Algemene Wet Bestuursrecht, zodat het voor eenieder transparant en duidelijk is. Volgens de Algemene Wet Bestuursrecht moet het bestuursorgaan binnen acht weken na indiening van de aanvrager een beschikking te hebben afgegeven. Als het afgeven van deze beschikking binnen deze termijn niet mogelijk is dan moet

het bestuursorgaan (college) de aanvrager dat mededelen en noemt het daarbij een redelijke termijn de beschikking wel tegemoet kan worden gezien. Punten van zorg met enkele vragen daarbij  De financiële middelen voor het nieuwe beleid kennen een begrenzing. In de verordening is in artikel 3 opgenomen dat er zowel een budget- als ook een subsidie plafond zal worden ingesteld. Er zijn geluiden dat zowel vanuit het Rijk als ook vanuit de gemeente zelf druk komt te staan op de financiële middelen vanwege bezuinigingsplannen. De Adviesraad vraagt zich af of het college vanaf 2024 en de daaropvolgende jaren voldoende financiële ruimte kan reserveren en ook kan waarborgen voor de invulling van de nieuwe ondersteuning en het maatwerk waartoe de verordening oproept. In de verordening wordt gesproken over een uitstroom bonus. Op zich een goede stimuleringsmaatregel. Deze wordt ambtshalve toegekend 2 maanden na in dienst treden. Wat gebeurt er als de aanvrager het contract van 6 of 12 maanden niet heeft uitgediend? Een tweede vraag bij dit onderdeel is dat er vermeld staat dat de premie voor zgn. duurzame uitstroom bedoeld is. Maar is na 6 maanden al sprake van duurzame uitstroom?  In de verordening wordt aangegeven dat er geen sprake mag zijn van verdringing. In de toelichting op artikel 6 wordt beschreven in welke situaties er geen verdringing zou plaatsvinden.

De Adviesraad zet vraagtekens bij de juistheid van deze opsomming. Indien een vacature (na het vertrek van een reguliere werknemer) opgevuld wordt met een werkstage (als ondersteuning), dreigt oneigenlijk gebruik. Dat is ook het geval bij de situaties die in de toelichting staan opgesomd als “geoorloofd”. Als je een werknemer na (vrijwillige) ontslag of pensioen vervangt door een stageplaats/stagiair die een reguliere arbeidsplaats (FTE) inneemt, ook al is dat in deeltijd, is dat per definitie oneerlijke concurrentie t.o.v. andere ondernemers. Bovendien worden de middelen vanuit de P wet dan oneigenlijk als verkapte subsidie aan die betreffende werkgever (terwijl het bedoeld is als opstap voor de inwoner die de ondersteuning nodig heeft) gebruikt. Met vriendelijke groet,

A.P. Van Sprang

J.F.M. Eliens

(Voorzitter)

(Secretaris)