Bijlage 3 Aanbiedingsbrief Ondernemersfonds Zuidplas t.a.v. College van B&W A21.001434

Aan: College van B&W Gemeente Zuidplas

Geacht College,

Met deze brief verzoeken wij u om een Ondernemersfonds Zuidplas mogelijk te maken per 1 januari 2022. De aangewezen weg daartoe is het voorleggen aan de gemeenteraad van een tarievenbesluit voor 2022 en latere jaren met een verhoging van 50 euro per 100.000 euro woz-waarde voor de categorie niet-woningen. We lichten ons verzoek uitgebreid toe in het verslag van onze voorbereidende werkzaamheden, onder de titel ‘Ondernemerschap en Samenwerking in Zuidplas’. In deze begeleidende brief leggen wij enkele politieke overwegingen voor. Maar we willen u eerst bedanken voor de steun bij het verrichte onderzoek. We danken voor de actieve betrokkenheid van uw portefeuillehouder, uw ambtelijke medewerkers en voor de financiering van een groot deel van de kosten van het ondersteunend bureau. Wanneer de raad het Ondernemersfonds Zuidplas mogelijk maakt, zal dat ongeveer het 50ste fonds in zijn soort in het land zijn. De formule bestaat sinds 2005 en is zogezegd ‘tried and trusted’. Toch moet elke gemeente het wiel opnieuw uitvinden: doel en inrichting van het fonds moeten passen bij de lokale ambities en omstandigheden. Het is geen vast format. Voor ons is de vraag naar een ondernemersfonds sterk verbonden met de recent vastgestelde economische visie. Die visie maakt goed duidelijk dat economie meer is dan ruimte voor werkplekken en infrastructuur.

Economie heeft te maken met ‘brede welvaart’, met goed onderwijs, met zelforganisatie, met veerkrachtige wijken, met koopkrachtbinding, met integratie en nog veel meer. Willen de ondernemers hun deel van de verantwoordelijkheid goed kunnen dragen, dan moeten ze daar voor zijn toegerust. We hebben dat gezien bij onze buren in Midden-Holland verband. Drie van de vier andere gemeenten beschikken over een fonds. De ondernemers in Gouda, bijvoorbeeld, kunnen breed schakelen, hebben een eigen informatiepositie en onderhandelingsvermogen en hebben daarnaast middelen om in gewone praktische voorzieningen te steken, zoals promotie en parkmanagement. Die brede inzet hebben we nodig, om een veelheid van redenen:       

Zuidplas is een jonge, samengestelde gemeente. We hebben tijd en kennis nodig om de ‘branding’ van het gebied te ontdekken We moeten hard concurreren om zichtbaarheid en een eigen profiel te verkrijgen in de schaduw van Rijnmond We hebben een gezamenlijke visie nodig om ons voor te bereiden op het vijfde dorp en de betekenis daarvan voor de lokale economie uit te denken Elke kern en elk terrein heeft eigen praktische problemen, waar oplossingen voor nodig zijn Het chronische tekort aan technisch personeel vergt een breed offensief Er is goed beleid nodig rondom de arbeidsmigranten We staan voor grote opgaven rondom duurzaamheid, circulariteit en bodemdaling. Die opgaven vergen samenwerking en schaalmaken.

We zijn ook gevoelig voor de ‘immateriële’ effecten van een fonds: een meer gelijkwaardige relatie tussen overheid en bedrijfsleven en meer ‘toe-eigening’ door de bedrijven van hun

verantwoordelijkheid voor de bedrijfsomgeving. We zien het ondernemersfonds als een stabiele investeringspositie, maar ook als een sfeerverbeteraar en als een vergaande vorm van burgerparticipatie. Het zal tijd kosten om al deze verwachtingen in te lossen, maar we hebben voldoende talent en capaciteit in onze omgeving om er aan te gaan werken. Uit andere fondsen weten we dat aan het begin de tegenstelling nog overheerst tussen de welwillers – de ondernemers die hun verantwoordelijkheid ook op vrijwillige basis al willen nemen – en de ‘freeriders’, de ondernemers die voor zichzelf geen rol zien en de omgevingsproblemen buiten zichzelf neerleggen. Na verloop van tijd blijkt er steevast een grote middengroep te zijn van ondernemers die best willen aanpakken, maar alleen wanneer er een infrastructuur is. Het is niet productief als werkelijk elk initiatief op geldgebrek stuit en wanneer iedere initiatiefnemer eerst met de collectepet rond moet gaan. We hopen dus de komende jaren veel initiatief te kunnen losmaken en ondersteunen. Een innovatie als een ondernemersfonds stuit altijd op scepsis. Om die reden hebben we de nodige zorgvuldigheid betracht en ondanks de coronamaatregelen zoveel mogelijk ondernemers en ‘stakeholders’ geraadpleegd. In hoofdlijnen:   





We hebben flyers en eerdere versies van het bijgevoegde rapport uitgebreid verspreid, gepubliceerd en bespreekbaar gesteld We hebben grote bedrijven en verenigingen benaderd, afgerond in een openbare ‘coronaproof’ bijeenkomst We hebben een afzonderlijk overleg geïnitieerd met de ‘not for profit’ ondernemingen in Zuidplas. Zij bleken de gedachte van samenwerking me alle ondernemingen op lokaal niveau, te steunen en uit te kijken naar verzilvering in een fonds We hebben eveneens overleg geïnitieerd met LTO. Hoewel LTO kritisch staat tegen over het fonds omdat de land- en tuinbouw al over veel sectorale samenwerkingsverbanden beschikt, wil LTO de lokale samenwerking niet blokkeren. LTO zal een eigen plek zoeken in het fonds. Wij waarderen deze collegialiteit en loyaliteit zeer We hebben veel en langdurig gecommuniceerd met de vereniging van eigenaren op Gouwepark. Gouwepark is een nieuw terrein en heeft bij de stichting gelijk een verplicht lidmaatschap ten behoeve van parkmanagement in de aktes opgenomen. Daarom is er minder behoeftes aan de basisvoorzieningen die uit een ondernemersfonds gefinancierd kunnen worden.

De discussie met Gouwepark heeft gevolgen voor ons voorstel. Hoewel er in onze ogen nog genoeg ‘overstijgende’ belangen over zijn – Gouwepark moet uiteindelijk het leidende businesspark in de hele regio worden – is er weinig animo voor het fonds. We denken aan het Gouwepark tegemoet te komen door een veel lager financieel ambitieniveau. We hebben een variant in discussie gebracht op basis van 70 euro per 100.000 euro woz-waarde. Vanwege het Gouwepark, hebben we de ambitie verlaagd naar 50 euro. Dat is een compromis met de partijen die al plannen maakten op basis van een hoger ambitieniveau. U vindt een uitgebreide documentatie over het met Gouwepark gevoerde gesprek in het rapport. Voor de goede orde: een ozb-tarief is voor de hele gemeente hetzelfde. Het staat de gemeenteraad niet vrij om per gebied uitzonderingen te maken. ‘Maatwerkafspraken’ over verrekening zijn alleen toegestaan aan de private kant: het bestuur van het toekomstige fonds.

Dat brengt ons op de vraag hoe de politiek van Zuidplas ons voorstel moet wegen. Vooropgesteld: de gemeenteraad mag wettelijk gezien een ondernemersfonds in het leven roepen, ook wanneer daar geen initiatief voor is genomen door ondernemers. Dat is ook een enkele keer gebeurd. Bekend is het voorbeeld van Heerlen, waar de politiek besloot dat het tijd werd voor een fonds ‘voor en door ondernemers’. Het opvallende is dat het lokale bedrijfsleven dat politieke initiatief zonder morren heeft omarmd en in zeer korte tijd een bloeiende praktijk heeft gecreëerd. Zo doorslaggevend kan politieke duidelijkheid zijn. We denken u een voorstel te doen dat in alle opzichten voldoet aan de criteria voor goed bestuur:    

Het is goed voor de ontwikkeling van Zuidplas Er is een publiek belang mee gemoeid, te weten een versterking van het vestigingsklimaat Er is voldoende draagvlak, in de zin dat voldoende mensen bereid zijn er een succes van te maken en de handen uit de mouwen te steken Het voorstel is financieel zelfdragend.

Ons concrete verzoek is om uit te spreken en aan de raad voor te leggen dat u een fonds gewenst acht op basis van een meeropbrengst van 50 euro per 100.000 euro woz-waarde. Zodra duidelijk is dat de raad dit voorstel steunt, zullen wij met u in overleg treden over de opstelling van een convenant, waarin wij de verhouding met de gemeente vastleggen. Ook zullen we dan de samenstelling van een stichtingsbestuur ter hand nemen. De ingrediënten voor deze stukken treft u in het rapport aan. Bij instemming van college en raad is het fonds per 1 januari 2022 een feit. We verwachten dat al in het tweede kwartaal 2022 de eerste bestedingen en activiteiten kunnen plaatsvinden. Wij zijn ten allen tijde bereid om met u verder te overleggen over dit voor Zuidplas belangrijke initiatief.

Met vriendelijke groet,

Stuurgroep Ondernemersfonds Zuidplas

Robin Dijkgraaf

VION

Arie van Tienhoven

VION

Martin Gibbon

OKZM

Marjolein van Atten

VION

Rob Reijm

OVM

Mariëlle Franken

VION

Rutger Elgersma

OKZM

Arjan den Ouden

VION