Bijlage 2a Beantwoording technische vragen Beleidsplan Riolering Z25.001127

Waterscans voor een gezonder water en bodemkwaliteit. Glastuinbouw in de gemeente Waddinxveen en Zuidplas. 11 september 2024 Thorbeckelaan 5, 2805CA Gouda Samenwerkende partijen Gemeente Zuidplas Gemeente Waddinxveen Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) Inleiding Water en bodemkwaliteit zijn thema’s die steeds belangrijker worden binnen het maatschappelijk belang en overheden. De waterkwaliteit in Nederland is lang niet overal voldoende volgends de normen van de Europese Kader Richtlijn Water (KRW). Om aan het KRW te voldoen per 1 januari 2027 dienen maatregelen genomen te worden. De gemeente Waddinxveen en Zuidplas hebben geld beschikbaar gesteld om “Waterscans” uit te voeren in de glastuinbouwsector. Deze scans zijn in samenwerking met ingenieursbureau DLVge, ODMH en HHSK uitgevoerd. Deze scans moeten er voor zorgen dat geselecteerde glastuinbouwbedrijven waterdicht of wel volledig gerecirculeerd gaan functioneren. Dat wil zeggen dat geconcentreerde voedingsstoffen en gewasbeschermingsmiddelen niet in het milieu mogen komen door lozingen op de bodem en oppervlaktewater. Deze waterscan helpt het bevoegd gezag met kennisopbouw en handhaving in een complexe sector én zorgt voor meer bewustwording bij de ondernemers. Het uitvoeren van deze waterscan is vrijwillig maar niet vrijblijvend.

De ondernemer moet uiteindelijk aan de slag om de geconstateerde wettelijke overtredingen op te lossen. Opzet waterscan Er zijn 10 waterscans ter beschikking gesteld, 5 per gemeente. Voor deze scans zijn bedrijven zorgvuldig geselecteerd op basis van dossier en diversiteit in teelt. Om een goed beeld te krijgen van de sector, is van hypermodern en technologische teelt tot teelt in verouderde kassen meegenomen. Ook heeft iedere teelt een andere milieulast. In de sierteelt worden meer gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. In de groenteteelt zoals paprika’s en tomaten worden meer voedingsmiddelen gebruikt zoals fosfor en stikstof. Resultaten waterscans Van juli 2023 tot mei 2024 zijn de waterscans uitgevoerd. DLVge heeft van deze waterscan een uitgebreide rapportage gemaakt voor de bevoegde gezagen en ondernemer. Hierin is de gehele waterhuishouding verwerkt, technische tekeningen gemaakt en zijn (wettelijke) aandachtpunten aangegeven voor het verbeteren van recirculeren en gehele waterhuishouding. Op basis van deze rapportages is een opsomming gemaakt van alle bevindingen van de waterscans. De belangrijkste bevindingen worden in Tabel 1 uitgesplitst in constateringen in wettelijk voorschrift, bevoegde gezagen en totalen constateringen.

1 van 3

Tabel 1. Constateringen per categorie, wettelijk kader en bevoegd gezag

•

Wettelijk voorschrift is vastgesteld in milieuwetgeving

•

Werkwijze nul-lozing is een advies opzet. Wanneer deze opzet aangehouden wordt voldoe je aan de wettelijke voorschriften.

Conclusies waterscans • De waterscans hebben aangetoond dat er nog verbeteringen mogelijk zijn voor de bodem en oppervlaktewaterkwaliteit. Gemiddeld genomen zijn er 3 wettelijke overtredingen en 3 adviespunten geconstateerd per waterscan (bedrijf). • •

• • • •

De 10 waterscans zijn in goede samenwerking met Ingenieursbureau DLVge, ODMH en HHSK uitgevoerd. Er is veel kennis en ervaring opgedaan door het opzetten en uitvoeren van de waterscans. Dit geeft een goede basis om de sector en technieken beter te kunnen volgen en controleren. Ook op praktisch vlak en oplossingsgericht meedenken met de ondernemer. De meeste wettelijke overtredingen betreft registraties en bodemlekkages De ODMH is in de meeste gevallen het bevoegd gezag voor de overtredingen. Risico gestuurd controleren is een goede manier voor het oppakken van de belangrijkste overtredingen De waterscan is een momentopname van het bedrijf. Uit ervaring blijkt dat een bedrijf alsnog in overtreding kan gaan door gedrag. Bewustwording is een grote factor.

Advies en vervolg Vanuit Glastuinbouw Nederland is ook een initiatief gestart voor het opzetten van watercoaches. Deze opzet sluit in meer of mindere maten aan op de waterscans die in de gemeente Waddinxveen en Zuidplas zijn uitgevoerd. Deze opzet wordt bekostigd door o.a. de deelnemend gemeentes (naar rato), HHSK en Glastuinbouw Nederland. Deze opzet kan gebruikt worden voor ondersteuning van toekomstige controles. De waterscans geven aanleiding om meer op geselecteerde aspecten (risico gestuurd) te contoleren. Ook is een constatering van het waterschap aanleiding om naar binnen te stappen voor een controle. Het waterschap werkt van buiten naar binnen. Er wordt een nitraatmeting uitgevoerd in het oppervlaktewater of een monster genomen/gemeten voor gewasbeschermingsmiddelen. Komt hier wat uit dan is er aanleiding voor verder onderzoek, vaak binnen een bedrijf. In dat geval is de samenwerking met ODMH en Waterschap van belang. Deze manier van aanpak vergt flexibiliteit en capaciteit.

2 van 3

De ervaringen zijn zeer positief met Ingenieursbureau DLVge. Andere OD’s, waterschappen en/of gemeentes kunnen hier veel kennis en ervaring mee op doen. Een zeer constructieve insteek. Actief flyeren en informeren naar ondernemers geeft meer bewustwording. Een top “5” zou daarin helpen om de meest gevonden overtredingen te signaleren en daarop harder te handhaven. Gedrag is een belangrijke factor. Extra inspanning is wel nodig om de “onbekende” ondernemer te bereiken.

3 van 3