Bijlage 2 Participatie eindverslag Z24.000956

Participatie-eindverslag project Nieuwbouw Basisscholen Wijk Zuidplas (NBWZ) De basisscholen: Gideonschool, de Wingerd en de Prins Willem-Alexanderschool in de wijk Zuidplas (Nieuwerkerk aan den IJssel) zijn gehuisvest in verouderde panden. Enige jaren geleden werd in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2018-2023 al afgesproken dat voor deze scholen nieuwbouw moeten worden gerealiseerd. Voor deze vervangingsopgave werd het project Nieuwbouw Basisscholen Wijk Zuidplas (NBWZ) opgestart. Binnen dit project is in september 2023 een participatietraject van start gegaan. Onderhavig participatie-eindverslag en bijbehorend logboek geven inzicht in dit traject en de uitkomsten daarvan.

Inleiding Op 16 mei 2023 werd de vervangingsopgave van de basisscholen in de wijk Zuidplas behandeld in de gemeenteraad. Daar werd afgesproken om terug te gaan naar de ‘tekentafel’ om een nieuwe start te maken met het project. Daarbij werd ook afgesproken om de bewoners van de wijk Zuidplas en de ouders van de daar schoolgaande kinderen, nadrukkelijk opnieuw te betrekken met een nieuw participatietraject. Doel van dit nieuwe participatietraject was om reacties en suggesties bij de bewoners van de wijk en de ouders van de schoolgaande kinderen op de drie scholen op te halen, om te achterhalen wat zij belangrijk vinden voor o.m. de nieuwe schoollocaties. De opgehaalde meningen en suggesties van de bewoners en ouders worden meegenomen in de weging met de andere factoren (mening schoolbesturen, beleid, financiën, technische uitvoerbaarheid, etc.) voor de definitieve locatiekeuze. Uiteindelijk doel is om zo tot een gedragen plan te komen voor de vervangingsopgave van de scholen. Voor het nieuwe participatietraject werd een participatieplan opgesteld. De uitvoering daarvan is in september 2023 van start gegaan. Opzet participatieplan en -traject In het participatieplan zijn o.a. een analyse van de projectomgeving, de communicatie- en participatiedoelen en het participatietraject opgenomen.

In dit plan is de participatieniveaus bepaald op de trede van de participatieladder ‘Informeren’ en ‘Raadplegen’ / ‘Meedenken’. Overzicht van de onderdelen van het participatietraject Gelet op voornoemd participatieniveau is een participatietraject met de volgende onderdelen die achtereenvolgens zijn ingezet: 1. een enquête (volwassenen), 2. swipocratie (kinderen 10-12 jaar), 3. tekenwedstrijd (kinderen 6-9 jaar), 4. informatieavond (volwassenen) en 5. meedenksessie (volwassenen). Hieronder volgt een toelichting op deze onderdelen van het participatietraject. Inbreng / resultaten participatietraject Hieronder wordt per onderdeel van het participatietraject vermeld wat de inbreng van de deelnemers aan het participatietraject, resultaat van het participatietraject is geweest. Enquête (volwassenen) Via ons participatiekanaal MaakZuidplas zijn de bewoners van de wijk Zuidplas in de gelegenheid geweest een enquête in te vullen. Hieraan is door 669 mensen gehoor gegeven en dit heeft veel informatie opgeleverd. Uit de enquête is naar voren gekomen wat bewoners en ouders belangrijk vinden voor de nieuwe scholen en dat nieuwbouw (of renovatie) op de huidige locaties de voorkeur heeft. Uit de enquête kwam onder meer naar voren:

-

Circa 95% van respondenten woont in de wijk. Meer dan 70% woont 11 jaar of langer in de wijk. 95% geeft aan tevreden te zijn met de leefomgeving. Iets meer dan 90% geeft aan dat er voldoende voorzieningen zijn in de wijk. 82% vindt de wijk voldoende bereikbaar. 77% vindt dat de wijk voldoende mogelijkheden heeft om prettig in te wonen. Iets meer dan 50% is tevreden met de kwaliteit van de openbare ruimte. 65% vindt de parkeergelegenheid voldoende. 312 respondenten geeft aan een kind op de scholen te hebben. Ruim 50% kiest voor een schoolgerelateerde voorziening (logopedie) als er een voorziening moet komen.

Swipocratie (kinderen 10-12 jaar) Swipocratie is een online tool waarmee je eenvoudig en snel vragen kan beantwoorden door naar links of naar rechts te ‘swipen’ (schuiven) op je smartphone of pad. Hieruit kwam naar voren dat de kinderen vooral op de fiets naar school komen en dat zij de plek van de huidige schoollocatie(s) erg fijn vinden. Ook bleek daaruit dat meer dan 50% van de kinderen ook openstaat voor een andere schoollocatie in de buurt. Verder bleek dat buitenspelen op het schoolplein belangrijk voor ze is. Tekenwedstrijd (kinderen 6-9 jaar) Als opdracht waren de kinderen van de drie basisscholen gevraagd om hun nieuwe school te tekenen. Op de tekeningen waren verschillende kleurige scholen te zien met o.a. trampolines en zwembaden. Hieruit blijkt dat de kinderen naast leren, spelen ook belangrijk vinden. Wethouder Wybe Zijlstra gaf de winnaar van elke school als prijs het boek De Groene Race en de winnende tekening ingelijst terug. De kinderen worden in het participatietraject vertegenwoordigd door de schooldirecties en -besturen. Informatieavond (volwassenen) Bijna 200 bewoners uit de wijk Zuidplas en ouders van daar schoolgaande kinderen zijn op de informatieavond aanwezig geweest. Tijdens de avond werden de resultaten van de enquête gepresenteerd en werd het participatietraject en het vervolgproces uitgelegd.

Daarna kon men onder begeleiding van de avondvoorzitter daarop reageren. Er werd constructieve dialoog gevoerd en er werden kritische vragen gesteld die uitgebreid werden beantwoord door de projectleider en leden van het projectteam. De gestelde vragen en antwoorden zijn uitgewerkt in een vragen- en antwoordenlijst. Meedenksessie (volwassenen) Voor de meedenksessie op 16 november 2023 hebben 54 bewoners zich aangemeld. Uiteindelijk verschenen er 44 bewoners om deel te nemen aan de sessie. De meedenksessie ging van start met een welkomstwoord van wethouder Wybe Zijlstra en een vragenronde. Daarna werd een presentatie en een toelichting gegeven over het participatietraject, het vervolgproces en de wijze waarop de resultaten van het participatietraject worden meegenomen in dit proces. Uit de meedenksessies van de verschillende groepen kwamen als belangrijkste punten naar voren: 1) Grote voorkeur voor de huidige schoollocaties; 2) Wens om verkeersituaties te verbeteren; 3) Wens om speelpleinen ook na schooltijd open te stellen; 4) Geen voorkeur voor woningen boven scholen; 5) Schoolgebouwen maximaal twee lagen: begane grond met één étage; 6) Als er voorzieningen worden toegevoegd, is er voorkeur voor schoolgerelateerde voorzieningen.

Op de website https://www.zuidplas.nl/nieuwbouw-basisscholen-wijk-zuidplas zijn in december 2023 de resultaten van de enquête en van de swipocratie, de verslagen van de informatieavond en de meedenksessie en het Q&A-bestand gepubliceerd.

Individuele inbreng / reacties De 3406 huishoudens (7785 bewoners) in de wijk Zuidplas en de ouders van de schoolgaande kinderen en de kinderen op de drie basisscholen, werden betrokken in het participatieproces. Hiervan namen 669 mensen deel aan de enquête, verschenen ruim 200 mensen op de informatieavond en namen 44 mensen deel aan de meedenksessie. In de periode september – december 2023 (duur participatietraject) werden er circa 3 berichten van bewoners/ouders ontvangen, waarvan 1 bericht afkomstig was van het comité Behoud IJsselpark. In de periode januari – april 2024 werden er circa 12 berichten van bewoners/ouders ontvangen, waarvan 5 berichten afkomstig waren van het comité Behoud IJsselpark of leden daarvan. Dit comité bestaat, volgens opgave van het comité aan de gemeente, uit 8 bewoners en is tegen de eventuele bouw van scholen in het IJsselpark. (Zie logboek: inbreng/reacties) Tijdens de raadsvergadering van 23 april 2024 is de motie Vreemd aangenomen. Deze motie vraagt o.m. om aanpassing van het verslag van de meedenksessie in november 2023. Daarom hebben de participanten van deze sessie de mogelijkheid gekregen om tot en met 5 mei 2024 eventuele opmerkingen of aanvullingen te mailen op het verslag.

De ontvangen opmerkingen en aanvullingen zijn toegevoegd aan het verslag van de meedenksessie door letterlijk de citaten uit de e-mails op te nemen en geanonimiseerd op de website gepubliceerd. Conclusies participatietraject Uit het participatietraject is duidelijk naar voren gekomen wat de bewoners en ouders belangrijk vinden voor o.m. de nieuwe scholen. Ook is daaruit overduidelijk gebleken dat de huidige schoollocatie(s) de voorkeur heeft als locatie voor de nieuwe scholen. Verder is gebleken dat er draagvlak is voor het uitwerken van scenario’s voor de drie scholen op de huidige schoollocatie(s), in combinatie met schoolgerelateerde voorzieningen zoals een buitenschoolse opvang of (kinder)logopedie. Deze voorzieningen staan in de resultaten van de enquête en/of meedenksessie. Gemaakte afspraken Conform het vervolgproces dat eerder is gecommuniceerd op de informatieavond, meedenksessie en projectwebsite, zijn de resultaten van het participatietraject besproken met de interne en de externe projectgroep (scholen en gemeente). In deze gesprekken hebben de scholen onder andere bevestigd dat de huidige schoollocatie(s) ook hun voorkeurslocatie is voor de nieuwbouw. Verder is er nader onderzoek gedaan naar de huidige schoollocatie(s) en andere mogelijke locatie(s) voor de nieuwe scholen.

Alle inbreng/resultaten van voornoemde stappen zijn meegenomen in het proces om te komen tot een voorstel voor de locatiekeuze. En zij worden meegenomen bij het uitwerken van de scenario’s (ontwerpen voor schoolgebouwen) voor de gekozen locatie(s) in de volgende projectfase. Verwerking inbreng/resultaten De inbreng/resultaten uit het participatietraject zijn samen met de mening van de schoolbesturen, het gemeentelijk beleid en zaken zoals de maatschappelijke, financiële, economische en technische aspecten van de mogelijke locaties gewogen om tot een voorstel voor een locatiekeuze te komen. Deze weging heeft geleid tot een meestgeschikte locatie(s) voor de nieuwe scholen. Alle bevindingen en de meestgeschikte locatie(s) worden voorgelegd aan het college van burgemeester en wethouders in een voorstel voor een locatiekeuze. Reactie op inbreng/resultaten Het participatietraject en in het bijzonder de meedenksessie daarvan had als doel de meningen bij de bewoners in de wijk en ouders van de daar schoolgaande kinderen te peilen omtrent o.m. de locatiekeuze voor de nieuwbouw van de drie basisscholen. De uitkomst van het participatietraject is duidelijk: een uitgesproken voorkeur voor de huidige locatie(s): Kroonkruid en Goudmos. Deze uitkomst is dan ook als duidelijke voorkeur meegenomen in de integrale afweging waar het college voor staat.

Uiteindelijk is er veel aandacht van de deelnemers aan de meedenksessie gaan zitten in de vervolgvraag: “als de keuze valt op Kroonkruid-Goudmos, wat zijn dan aandachtspunten voor het ontwerpproces?”. Deze vraag hoort strikt gezien thuis in de vervolgfase, waarin het uitwerken van scenario’s (ontwerpen) voor de gekozen locatie aan de orde komt. Maar uiteraard neemt het college de inzichten die bewoners hebben aangereikt mee als nuttige input voor deze vervolgfase. Hierbij valt in ieder geval één aandachtspunt op. Er zijn door diverse deelnemers kanttekeningen zijn geplaatst bij het toevoegen van maatschappelijke schoolgerelateerde voorzieningen aan de school (waaronder de zogeheten IKC-vorming). Argumenten hierbij waren onder meer de mogelijk grotere bouwmassa en eventuele verkeers- en parkeerproblemen. Het college onderkent dat dit ontwerptechnische uitdagingen worden op Kroonkruid-Goudmos, mocht de keuze op deze locatie vallen. Precies dat was de reden om ook alternatieve locaties te onderzoeken. Voor het college staat echter wel centraal dat de Onderwijsvisie, zoals de raad die heeft vastgesteld, uitgangspunt is voor het “programmeren” van de nieuwe scholen. Dat betekent dat ook op Kroonkruid-Goudmos uitdrukkelijk naar ruimte voor aanvullende schoolgerelateerde functies gekeken zal worden.

Naar aanleiding van de Motie vreemd, aangenomen in de raad van 23 april 2024, heeft een aantal deelnemers aan de meedenksessie aanvullingen gedaan op het eerder opgestelde en gepubliceerde verslag daarvan. Deze hebben niet tot een andere voorkeur rond de locatiekeuze geleid. Vervolg richting besluitvorming Het voorstel voor een locatiekeuze wordt naar verwachting in mei 2024 voorgelegd aan het college voor een principebesluit. Voordat het college een definitief besluit neemt, heeft de raad de mogelijkheid om op het principebesluit te reageren en overwegingen mee te geven aan het college. Nadat het college vervolgens een definitief besluit heeft genomen, wordt de gemeenteraad daarover geïnformeerd. Daarna start er een nieuwe projectfase waarin verschillende scenario’s (ontwerpen voor schoolgebouwen) worden uitgewerkt voor de gekozen schoollocatie(s). De resultaten uit het participatietraject voor de locatiekeuze worden meegenomen bij het uitwerken van de scenario’s. In deze fase gaat ook een nieuw participatietraject van start en wordt er een bijeenkomst georganiseerd om de scenario’s (ontwerpen) te tonen aan de bewoners/ouders en hun reacties op te halen. Daarna wordt met de opgehaalde reacties opnieuw naar de scenario’s gekeken en worden er afwegingen gemaakt voor het doorvoeren van mogelijke aanpassingen.

Uiteindelijk wordt het college een voorstel gedaan voor een scenario/ontwerpkeuze voor de gekozen schoollocatie. Dit vindt naar verwachting plaats in het najaar van 2024.

Bijlagen: - Logboek bij participatie-eindverslag (U24.001044)