Bijlage 2 B 1280 2 - Bestuurssamenv. haalbaarheidsonderzoek de sport- en accomodatievisie A21.001041

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Inhoudsopgave 1

2

3

4

Inleiding

3

1.1 1.2 1.3

Opdracht Werkwijze en proces Indeling rapport

3 3 4

Uitkomsten onderzoek

5

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

5 6 8 8 9 9 10

Huidige situatie zwembaden Huidige situatie binnensport Huidige situatie MFC’s Interviews en enquêtes Demografische ontwikkelingen Concurrentieanalyse Beoordeling toekomstige capaciteit

Uitwerking vraagstukken

13

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

13 16 17 19 21

Vraagstuk 1: Zwemvoorzieningen in Zuidplas Vraagstuk 2: MFC Swanla (Zevenhuizen) Vraagstuk 3: MFC Op Moer (Moerkapelle) Vraagstuk 4: extra sporthal Vraagstuk 5: Multifunctioneel Sportcentrum Zuidplas (Moordrecht)

Eindadvies

22

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

2 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

1

Inleiding

Dit rapport representeert een samenvatting van het integrale rapport. In de managementsamenvatting zijn de meest relevante beschouwingen, verkenningen en conclusies opgenomen alsmede een alomvattend eindadvies met een stappenplan en inzicht in de financiële consequenties. Zodoende kunnen gefundeerde keuzes worden gemaakt om te komen tot een toekomstbestendig aanbod van sportaccommodaties. Voor uitgebreide informatie per onderdeel van het onderzoek wordt verwezen naar het integrale rapport.

1.1

Opdracht

De gemeente Zuidplas staat de komende jaren voor de nodige uitdagingen. Zo groeit de gemeente naar verwachting van nu 45.000 inwoners naar 72.000 in 2035 en is er in de huidige situatie sprake van verouderde accommodaties. De uitdagingen betreft met name de binnensportaccommodaties. Recentelijk is een sport- en accommodatievisie vastgelegd. Hieruit vloeit voort dat voor de keuzes ten aanzien van o.a. capaciteit, instandhouding, renovatie of nieuwbouw haalbaarheidsonderzoeken dienen te worden uitgevoerd. Het betreft de volgende accommodaties: 1. De zwemvoorzieningen (de Zuidplas in Moordrecht en het Polderbad in Nieuwerkerk) 2. Multifunctioneel centrum Swanla in Zevenhuizen 3. Multifunctioneel centrum Op Moer in Moerkapelle 4. Extra sporthal in Nieuwerkerk aan den IJssel 5. Multifunctioneel sportcentrum Zuidplas in Moordrecht Om gefundeerde keuzes te kunnen maken dienen voor deze accommodaties per case meerdere scenario’s te worden uitgewerkt.

Middels de variantenstudie dient duidelijk te worden: • Welke binnensportcapaciteit de gemeente Zuidplas nodig heeft, nu en in de nabije toekomst? • Met welke binnensportaccommodaties de gemeente deze benodigde binnensportcapaciteit realiseert? • Op welke locaties de accommodaties worden gerealiseerd (nieuwbouw) of blijven behouden (renovatie): een voorzieningenniveau per kern of een gemeente breed voorzieningenniveau? • Welke kosten de varianten met zich mee brengen, zowel in investering als in exploitatie. • In welke mate er veiligheidsaspecten in het geding zijn. • Op welke wijze de duurzaamheidsopgaven kunnen worden gerealiseerd. Ter aanvulling op het onderzoek is gevraagd om de rolschaatsbaan in Moerkapelle mee te nemen in de opdracht. Dit vraagpunt is opgenomen in het vraagstuk betreffende MFC Op Moer.

1.2

Werkwijze en proces

Voor de werkwijze is een inhoudelijke en procesmatige aanpak gevolgd om op doelmatige en oplossingsgerichte wijze de beoogde onderzoeksresultaten te bereiken: • Inzicht in aanbod en bezetting van de huidige binnensportvoorzieningen; • Inzicht in de huidige én toekomstige vraag van sportverenigingen, onderwijs en overige gebruikersgroepen; • Inzicht in de huidige én toekomstige baten en lasten in de gemeentebegroting, inclusief voorstellen tot een passende rolverdeling ten aanzien van eigendom, cofinanciering, beheer en exploitatie; • Betrokkenheid van alle verenigingen, exploitanten en overige stakeholders door middel van interviews en enquêtes;

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

3 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

•

•

Variantenstudie van de vijf cases zoals beschreven in de opdrachtomschrijving met een sterke focus op de ruimtebehoefte en daarmee de benodigde capaciteit, overwegingen renovatie of nieuwbouw inclusief veiligheids- en duurzaamheidsaspecten en de kosten die de varianten met zich meebrengen; Locatieverkenningen (per scenario indien van toepassing) met afwegingen tot centralisatie van voorzieningen in perspectief van een voorzieningenniveau op kernniveau;

Inventarisatie en verkenningen Besluiten over de nu en in de toekomst benodigde capaciteit van sportaccommodaties liggen doorgaans gevoelig en moeten goed worden onderbouwd. Om inhoudelijke redenen en vanuit het oogpunt van draagvlak is het onderzoek samen met de betrokken partijen uitgevoerd. Alle verenigingen, onderwijsinstellingen, en lokale belangenorganisaties, die weten wat er bij de inwoners leeft, zijn schriftelijk en persoonlijk benaderd. Zij zijn ondervraagd middels een enquête. Indien de reactie van een gebruiker daartoe aanleiding gaf, is tevens een verdiepend gesprek gehouden. Tot de te betrekken stakeholders behoren ook de exploitanten die over de vereiste informatie beschikken m.b.t. het bezoek, gebruik en de financiële exploitatie. Het management en/of bestuur is persoonlijk geïnterviewd. Dit is uit oogpunt van efficiëntie gecombineerd met een schouw van de accommodatie waarbij de onderhoudsstaat is beoordeeld in samenhang met de MJOP’s. Tevens werden aspecten als veiligheid en duurzaamheid beoordeeld. Parallel aan deze inventarisaties zijn trends en ontwikkelingen in beeld gebracht, de demografische ontwikkelingen geanalyseerd en een concurrentieanalyse opgesteld van regionale zwembaden en binnensportvoorzieningen.

Op basis van deze inventarisaties is bepaald in welke accommodaties, op welke momenten en bij welk type gebruikers er sprake is van capaciteitstekorten en/of -overschotten. Aan de hand daarvan is bepaald welke veranderingen nodig zijn om in de huidige situatie een goede verhouding tussen vraag en aanbod te realiseren en welke fasering daarbij van belang is. Variantenstudie Met het inzichtelijk maken van de capaciteitsbehoefte is bij het uitwerken van de scenario’s vervolgens beoordeeld of de huidige accommodaties in stand kunnen worden gehouden, welke aanpassingen (ruimtelijk, faciliteiten, veiligheid en duurzaamheid) er nodig zijn en welke kosten dit met zich meebrengt. Buiten financiële en fysieke voor- en nadelen die nieuwbouw met zich meebrengt zijn ook de locaties verkend en de mogelijkheden beoordeeld op bereikbaarheid, infrastructuur en veiligheid, synergie door clustering van voorzieningen, leefbaarheid kleine kernen etc. Dit in samenhang met de ontwikkelingen van rondom het vijfde dorp.

1.3

Indeling rapport

De samenvattende rapportage is als volgt opgebouwd: • Hoofdstuk 2 geeft de uitkomsten weer van het onderzoek. Hier komen relevante beschouwingen en conclusies naar voren met betrekking tot de huidige situatie, trends en (lokale) ontwikkelingen, bevolkingsen leerlingenprognoses, concurrentieanalyse, en de toekomstige situatie; • In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de scenario’s van de vraagstukken en een voorkeursscenario geadviseerd met bijbehorende financiële consequenties; • Tot slot volgt in hoofdstuk 4 een eindadvies met een stappenplan en financiële implicaties.

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

4 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

2

Uitkomsten onderzoek

2.1

Huidige situatie zwembaden

Gemeente Zuidplas heeft twee zwembaden in eigendom, het Polderbad in Nieuwerkerk aan den IJssel en de Zuidplas in Moordrecht. Voor een analyse van de huidige situatie worden in de onderstaande twee tabellen de belangrijkste kengetallen van zwembaden samengevat aan de hand van bezoekers, animocijfers en bezoekers per m2 zwembadwater. Het animocijfer geeft het gemiddeld aantal bezoeken per inwoner van de gemeente Zuidplas weer. Tabel 2.1: Bezoek en animocijfers zwembaden Bezoek Polderbad exclusief buitenbad

Animocijfers

2018

2019

2018

2019

Recreatief

20.857

24.368

0,49

0,56

Doelgroepen

8.434

7.716

0,20

0,18

Instructie

20.727

27.665

0,48

0,63

Scholen Verenigingen

-

-

-

-

20.269

17.460

0,47

0,40

Totaal bezoek Binnenbad

70.287

77.209

1,64

1,76

Bezoek buitenbad

16.160

13.104

0,38

0,30

Totaal bezoek Polderbad

86.447

90.313

2,02

2,06

Bezoek Zwembad Zuidplas

2018

Animocijfers 2019

2018

2019

Recreatief

4.413

4.595

0,10

0,10

Doelgroepen

3.578

3.494

0,08

0,08

Instructie

11.752

12.614

0,27

0,29

-

-

-

-

Verenigingen

Scholen

16.888

12.607

0,39

0,29

Totaal bezoek Zuidplas

36.631

33.310

0,86

0,76

Totaal bezoek / animo

123.078

123.623

2,88

2,82

42.762

43.894

Inwoners Zuidplas

Tabel 2.2: Aantal bezoekers per vierkante meter zwembaden Polderbad

2018

2019

Bezoekers per m2 binnen

153

169

2

Bezoekers per m buitenbad

21

17

Zwembad Zuidplas

2018

2019

Bezoekers per m 2 binnen

111

101

Totaal bezoekers per m2

136

140

Geconcludeerd kan worden dat:

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

5 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

•

• •

•

2.2

de animocijfers laag zijn in vergelijking met de gehanteerde landelijke gemiddelden. Het animocijfer van beide zwembaden opgeteld is 2,88. Bij een animocijfer van 4,0 spreken we van een goed bezet zwembad. Een animocijfer als in Zuidplas komt in den lande overigens vaker voor in middelgrote gemeenten met verschillende (dorps)kernen. het totale animocijfer voor instructiezwemmen van beide baden opgeteld (0,91) rond het landelijk gemiddelde ligt en goed is te noemen. het aantal bezoekers niet in verhouding is met het totale aantal vierkante meters zwembadwater. Het aantal bezoekers van de beide zwembaden afgezet tegen de zwemwateroppervlakte is 140 in 2019 ten opzichte van een landelijke gemiddelde van 255. er sprake is van overcapaciteit zwemwater in de gemeente Zuidplas, echter: • beide zwembaden hebben bassins met een zeer beperkte functionaliteit, met name in zwembad Zuidplas; • bezoek per uur recreatief en instructie is in Polderbad voldoende; • bezoek per uur doelgroepen en verenigingen is in zwembad de Zuidplas voldoende. Het openstellingsrooster zwembad de Zuidplas is beperkt (avonduren en overdag); • ondanks de leeftijd en enkele opkomende bouwkundige gebreken zijn beide zwembaden goed onderhouden en voldoen zij aan alle geldende wet- en regelgeving.

Huidige situatie binnensport

De huidige situatie van de bezetting en capaciteit van de verschillende binnensportaccommodaties wordt geanalyseerd aan de hand van de piekbezetting. De jaarbezetting van een binnensportaccommodatie geeft geen volledig en valide beeld van de bezetting. Een hockeyclub gebruikt bijvoorbeeld slechts 3 maanden per jaar een sporthal en een basisschool gymt niet in de schoolvakanties. Deze specifieke omstandigheden kunnen niet worden uitgelezen in een jaarbezetting. Voor het bepalen van de maximale bezetting en het bepalen van eventuele knelpunten, capaciteitstekorten en overschotten is gekozen voor representatieve weken in november 2019 en in januari 2020; pré corona. Daarbij zijn alle bezettingsroosters verrekend naar hele uren sporthallen en gymzalen.

Voor de piekbelasting gaan we uit van een maximale capaciteit van: • 26,00 uur per week voor primair onderwijsgebruik • 40,00 uur per week voor voorgezet onderwijsgebruik • 48,50 uur per week voor verenigingsgebruik • 42,50 uur per week voor verenigingsgebruik wanneer sprake is van zondagsluiting • Onderwijsgebruik 40 weken per jaar • Verenigingsgebruik 44 weken per jaar Gemeente Zuidplas beschikt over de 5 sporthallen, 1 sportzaal en 6 gymzalen waar zowel verenigingen als onderwijsinstellingen gebruik van maken: • Sporthal Parkzoomhal (Nieuwerkerk aan den IJssel) • Sporthal de Kleine Vink (Nieuwerkerk aan den IJssel) • Gymzaal Esse Zoom (Nieuwerkerk aan den IJssel) • Gymzaal Van Beethovenlaan (Nieuwerkerk aan den IJssel) • Gymzaal Kroonkruid (Nieuwerkerk aan den IJssel) • Sportzaal Comenius College (Nieuwerkerk aan den IJssel) • Sporthal Swanla (Zevenhuizen) • Gymzaal Swanla (Zevenhuizen)

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

6 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

• • • •

Gymzaal Nederveenlaan (Zevenhuizen) Sporthal Op Moer (Moerkapelle) Sporthal De Zuidplas (Moordrecht) Gymzaal De Zuidplas (Moordrecht)

In onderstaande tabel is de piekbelasting van de verschillende sporthallen en gymzalen weergegeven. Bij rode cellen is er sprake van (beginnende) ondercapaciteit, bij oranje cellen is er sprake van onderbezetting ofwel overcapaciteit. Tabel 2.3: Piekbezetting binnensportaccommodaties (week 3 2020) Piekbezetting binnensportaccommodaties Zuidplas week 3 2020 accommodatie onderwijs sport overig totaal onderwijs sport totaal uren per 1/1 accommodatie bezettingspercentage Parkzoomhal 19,63 44,25 1,50 65,38 75% 91% 88% Sporthal de Kleine Vink 8,00 48,00 0,00 56,00 20% 99% 63% Gymzaal Esse Zoom 18,75 21,25 1,00 41,00 72% 44% 55% Gymzaal Van Beethovenlaan 28,00 21,00 0,00 49,00 108% 43% 66% Gymzaal Kroonkruid 24,25 4,50 2,00 30,75 93% 9% 41% Sportzaal Comenius College 22,13 19,00 4,50 45,63 85% 39% 61% Sporthal Swanla 5,00 43,75 6,00 54,75 19% 90% 73% Gymzaal Swanla 5,00 22,50 11,00 38,50 19% 46% 52% Gymzaal Nederveenlaan 23,75 13,00 4,00 40,75 91% 27% 55% Sporthal Op Moer 12,33 39,00 0,00 51,33 47% 92% 75% Sporthal De Zuidplas 13,75 42,50 0,00 56,25 53% 88% 76% Gymzaal De Zuidplas 9,25 25,50 4,00 38,75 36% 53% 52%

Voor alle sporthallen geldt dat in de winterperiode een groot deel van de capaciteit van de sporthallen wordt gebruikt door verenigingen (avonden en weekenden) en er sprake is van een zeer hoge piekbezettingsgraad. Voor Parkzoomhal, de Kleine Vink, Swanla en Op Moer geldt dat er knelpunten ontstaan voor verenigings-/sportgebruik omdat de capaciteit voor 90% of meer wordt gebruikt. Bij een dergelijke bezetting kan worden gesteld dat sprake is van een onvervulde behoefte. Op primetime uren zijn alle sporthallen bezet. Alleen in de randuren van het rooster is nog ruimte. s’ Avonds laat kun je echter geen jeugdgroepen meer laten trainen. Uit de bezettingsroosters blijkt dat in de winter 25% van de bezette binnensportcapaciteit wordt afgenomen door hockey- en korfbalverenigingen. Wanneer de competities van hockey worden meegerekend dan is er zelfs sprake van 30%. Deze uren variëren per maand en per seizoen. Overdag is in de sporthallen nog capaciteit beschikbaar voor (toekomstig) onderwijsgebruik. Wat betreft de gymzalen blijkt dat voornamelijk het onderwijs een groot deel van de capaciteit gebruikt. Bij de gymzalen Nederveenlaan en Kroonkruid is sprake van een beginnend capaciteitstekort. In Swanla is ruimschoots capaciteit aanwezig, dusdanig dat op termijn gymzaal Nederveenlaan kan worden afgestoten. In gymzaal van Beethovenlaan is de bezetting voor onderwijsgebruik maximaal.

In Nieuwerkerk aan de IJssel bestaan dan ook gevorderde plannen een nieuwe gymzaal te realiseren. Voor de gymzalen geldt dat er in de avonduren nog ruimschoots capaciteit beschikbaar voor sport/verenigingsgebruik. Een gymzaal is echter niet geschikt voor zaalsporten die een combiveld nodig hebben.

Aangaande binnensportaccommodaties kan concluderend gesteld worden dat: • sporthallen in de avonduren en in de weekenden zeer goed bezet zijn met verenigingen; • gymzalen doordeweeks overdag zeer goed bezet zijn met onderwijs;

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

7 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

• • • • •

er een capaciteitsknelpunt in piekmomenten voor zaalsporten is in de Parkzoomhal, sporthal de Kleine Vink, Swanla en Op Moer; korfbal en hockey in de winterperiode gezamenlijk 25% capaciteitsbezetting van de sporthallen voor hun rekening nemen; er een capaciteitsknelpunt in onderwijsgebruik is in gymzaal Van Beethovenlaan en een beginnend capaciteitsknelpunt bij de gymzalen Kroonkruid en Nederveenlaan; de binnensportaccommodaties zijn goed onderhouden, maar voldoen in enkele gevallen niet aan de kleedkamernorm van NOC*NSF; de functionaliteit van sporthal de Kleine Vink is beperkt a.g.v. inrichting en afmeting.

2.3

Huidige situatie MFC’s

Naast het belichten van huidige situatie van de binnensport van dorpshuizen Op Moer en Swanla (sporthallen en gymzaal), is er ook gekeken naar multifunctionele facetten van de dorpshuizen in de huidige situatie. Dorpshuis Op Moer focust zich naast een sportfunctie ook op een maatschappelijk sociale functie. De bezetting van de faciliteiten voor maatschappelijke activiteiten is over het algemeen redelijk. De Zuidplaspolderzaal biedt voldoende capaciteit voor de verenigingen en organisaties om activiteiten te ontplooien. Het gebruik van de Wilde Veenen en kegelzaal is beperkt. Dorpshuis Swanla vervult een sociaal-maatschappelijke en culturele rol binnen de gemeente. Het kinderdagverblijf en buitenschoolse opvang, de ambachtskamer, hoekkamer en bibliotheek zijn vast bezet. In de avonden zijn de meeste ruimtes waaronder de pub, foyer, Catgeszaal en theater goed bezet. Overdag is er nog capaciteit beschikbaar.

2.4

Interviews en enquêtes

De behoefte aan binnensport- en zwemruimte uit zich niet uitsluitend in de huidige bezetting. Het is immers ook mogelijk dat verenigingen voor een deel van hun uren voorzieningen buiten de gemeente huren, of dat zij niet de benodigde c.q. gewenste uren daadwerkelijk kunnen afnemen. Het is belangrijk om ook deze ‘onvervulde vraag’ mee te nemen. De betreffende gegevens zijn geïnventariseerd aan de hand van enquêtes. Om inzicht te krijgen in de huidige en toekomstige vraag van sport- en zwemverenigingen en onderwijsinstellingen, zijn alle verenigingen en gebruikersgroepen binnen de gemeente geënquêteerd. Tabel 2.4: Respons enquête Enquêtes verstuurd

% ontvangen

Sportverenigingen

47

38%

Zwemverenigingen

4

75%

Onderwijs

16

69%

Totaal

67

48%

Van de onderwijsinstellingen heeft 69% de enquête ingevuld, bij de zwemverenigingen heeft 75% gereageerd en wat betreft de sportverenigingen is de respons 38%. Daarmee komt de totale respons uit op 48%. Bij uitblijven van een respons zijn de desbetreffende partijen nogmaals benaderd. De grote verenigingen en gebruikers binnen de gemeente hebben op de enquête gereageerd. Op basis van de uitkomsten van de enquêtes en interviews kunnen de volgende zaken worden geconcludeerd:

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

8 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

•

• •

•

•

•

•

•

2.5

Zwemverenigingen zagen in de afgelopen jaren een afname van het aantal leden. Voor de toekomst verwachten zij dat het ledenaantal gelijk blijft dan wel licht toeneemt, met name door extra inzet op ledenwerving. De zwemverenigingen geven aan behoefte te hebben aan extra capaciteit zwemwater in de avond (18:00 – 23:00 uur) op doordeweekse dagen. Dat varieert van 1 tot 6 uur extra per week aan capaciteit. Zwemverenigingen wensen onder meer over een eigen vereniging/materiaalruimte te beschikken waardoor diverse verenigingsactiviteiten beter te organiseren zijn en theorielessen kunnen worden gegeven. Ook is ledenverwerving complex door het beperkte aantal uren beschikbare badwater in de avond en bieden de huidige zwembaden geen goede mogelijkheid voor sponsoruitingen. De binnensportverenigingen hebben de afgelopen jaren nauwelijks te maken gehad met een afname van het aantal leden. Voor de komende jaren verwacht ruim de helft van de respondenten een groei in het aantal leden. De binnensportverenigingen geven aan behoefte te hebben aan extra (sporthal)capaciteit. Deze extra capaciteit is voornamelijk nodig voor trainingen en wedstrijden van maandag t/m vrijdag in de avond (18:00 – 23:00 uur). De extra behoefte aan capaciteit varieert per vereniging van 3 tot 55 uur per week voor de komende jaren.

Binnensportverenigingen wensen over meer capaciteit te beschikken om groei van de vereniging op te kunnen vangen, teams meerdere keren per week te laten trainen, wedstrijden te kunnen organiseren en het inplannen van zaaluren te vereenvoudigen. De onderwijsinstellingen hebben behoefte aan extra uren zaalruimte om alle groepen de benodigde uren bewegingsonderwijs te kunnen geven. Hierbij gaat het om 2 tot 26 extra uur per week, voornamelijk bij OBS ’t Reigerbos in Zevenhuizen. Enkele onderwijsinstellingen geven de bereikbaarheid en beschikbaarheid als knelpunten aan. Zij zijn relatief veel tijd kwijt aan reistijd en aan het aan het klaarzetten van materialen. Dit gaat ten koste van de gymles.

Demografische ontwikkelingen

Vanuit de demografische ontwikkelingen kan het volgende worden geconcludeerd: • Aan de hand van de gemeentelijke bevolkingsprognose zal het totaal aantal inwoners in gemeente Zuidplas de komende jaren stijgen naar 66.000 in 2030 en verder naar 72.000 in 2035. In deze prognose zijn de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van woningbouw in de kernen meegenomen alsmede de realisatie van het Vijfde Dorp. De inwonersgroei binnen de bestaande kernen wordt geprognosticeerd op +28%. Met de komst van het Vijfde Dorp komt de groeiprognose neer op 51% ten opzichte van de huidige situatie. • In samenhang met de groei van het aantal inwoners laat de leerlingenprognoses eveneens een toename zien. De verwachte groei in de bestaande kernen is +20% tot 2030, daarna neemt het aantal leerlingen weer wat af (-8%). Uitzondering hierop is de kern Moordrecht waar het aantal leerlingen conform de prognoses gestaag blijft groeien.

2.6

Concurrentieanalyse

Binnen een straal van 20 kilometer rondom Zuidplas zijn er 24 binnenzwembaden of combibaden aanwezig. Het verzorgingsgebied is qua inwoneraantal in dit deel van de provincie Zuid-Holland ook groot. Op basis van de analyses van het bezoek van de zwembaden in Zuidplas kan worden geconcludeerd dat het verzorgingsgebied primair de gemeente Zuidplas zelf beslaat. Dat betekent niet dat er geen inwoners van andere gemeenten de overdekte baden bezoeken of dat inwoners van Zuidplas geen gebruik maken van zwembaden in de regio, maar wel dat het overgrote deel van het bezoek in gemeente Zuidplas woonachtig is.

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

9 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Secundair komt bezoek ook uit de regio en met name de gemeente Rotterdam. Dit heeft zowel met de nabijheid van, als met het aanbod in die gemeente te maken. Het noordoosten van Rotterdam beschikt over relatief weinig (recreatie)water. De Sportstichting bevestigt dat recreatief bezoek en zwemlesbezoek voor een deel uit de omliggende gemeenten afkomstig is. Wat betreft het buitenbad heeft het Polderbad niet alleen een functie voor de inwoners van Zuidplas, maar zeker ook voor die van omliggende gemeenten, waar immers slechts in beperkte mate onoverdekt zwemwater aanwezig is.

2.7

Beoordeling toekomstige capaciteit

2.7.1

Zwembaden

Voor het bepalen van de toekomstige behoefte voor de zwembaden is gebruik gemaakt van animocijfers. Eerder is geconcludeerd dat de huidige animocijfers van de baden laag zijn met uitzondering van het instructiezwemmen. Voor het bepalen van de animocijfers voor de periode tot 2035 zijn er voor de toekomstige zwembehoefte verschillende scenario’s uitgewerkt. Daaruit is het scenario in onderstaande tabel als meest realistisch gekozen. Tabel 2.5: Toename zwembehoefte scenario 2 Bezoek 2035 Gemeente Zuidplas 2019

Animo

Groei

Het Polderbad

Totaal bezoek

Animo

Groei

De Zuidplas

Totaal bezoek

Animo

Groei

Totaal bezoek

Recreatief zwemmen

0,66

0,80

28.605

57.568

0,67

24.067

48.435

0,13

4.538

Doelgroepen

0,25

0,40

17.574

28.784

0,28

12.096

19.812

0,12

5.478

9.133 8.972

Les zwemmen (instructie)

0,92

0,90

24.485

64.764

0,62

16.817

44.482

0,28

7.668

20.282

Verenigingen

0,68

0,70

20.305

50.372

0,41

11.791

29.251

0,29

8.514

21.121

Totaal

2,51

2,80

90.969

201.488

1,97

64.772

141.981

0,83

26.197

59.507

Bij het recreatief zwemmen is ook de categorie banenzwemmen een snel groeiende groep deelnemers wat de lichte stijging van het animocijfer (van 0,66 naar 0,80) rechtvaardigt. Voor het doelgroepenzwemmen ligt het huidige animocijfer (o,25) weliswaar lager dan het landelijke gemiddelde in overdekte zwembaden (0,60) maar gezien de verwachte toename van het aantal senioren in de gemeente wordt een toekomstig animo van 0,40 haalbaar geacht. Voor het instructiezwemmen en het verenigingsgebruik is de verwachting dat het animocijfer vrijwel gelijk zal blijven. Gegeven deze ontwikkelingen wordt een toename van het animo voorzien van nu 2,50 naar 2,80 in 2035. De animocijfers afgezet tegen de bevolkingsprognoses wordt het totale zwembezoek geprognosticeerd op circa 201.500 bezoekers. Indien de functionaliteit van het zwembaden in de toekomst bij nieuwbouw wordt verbeterd zijn hogere animocijfers te realiseren.

Conclusies toekomstige capaciteit zwembaden

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

10 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

•

• • • •

De zwembehoefte groeit t.o.v. het bezoek in 2019 met circa 90.000 naar 201.500 bezoekers in 2035. De groei is naast de bevolkingsprognose en trends, eveneens afhankelijk van het aanbod. Denk aan recreatief zwemwater met recreatieve voorzieningen als glijbanen, whirlpools, wildwaterbaan etc. Dit aanbod vergt bij realisatie van een nieuw zwembad nadere afstemming. Het bezoek per m2 zwemwater groeit t.o.v. 2019 (169) naar circa 256 in 2035. Het benodigde zwemwateroppervlak bij de verwachte behoefte is 775 - 800 m2. Huidige afmetingen en configuratie beperken functionaliteit en leiden bij ongewijzigd beleid tot knelpunten in 2035 ev. Zonder upgrade functionaliteit zijn de huidige baden niet toegerust op groeiende behoefte over 15 jaar.

2.7.2

Binnensport

Onderwijsinstellingen Vanuit gemeente Zuidplas is een prognose bewegingsonderwijs opgesteld voor het primair en voortgezet onderwijs voor de komende jaren. Daarbij is rekening gehouden met de nieuwe norm bewegingsonderwijs van 2 uur per week. Met deze 2-uursnorm worden lesuren bedoeld, omgerekend 1,5 klokuur bewegingsonderwijs per week. In de onderstaande tabel is de huidige capaciteit van de binnensportaccommodatie afgezet tegen de verwachte behoefte aan klokuren bewegingsonderwijs per week. Met betrekking tot de zaaldelen van sporthallen en sportzalen is voor onderwijsgebruik als maat aangehouden dat de zaaldelen kunnen worden gescheiden door vouwwanden (in verband met akoestiek) of scheiding door netten. Bij groene vakken in de tabel is sprake van overcapaciteit en bij rode vakken is er ondercapaciteit. Tabel 2.6: Behoefte capaciteit onderwijs Accommodatie

Kern

Zaaldelen

Capaciteit onderwijs (klokuren per week)

Behoefte onderwijs (klokuren per week, obv 2 uur norm) 2021

2025

2030

2035

Over/ondercapaciteit 2035

Parkzoomhal

Nieuwerkerk

2

52

44,75

45,25

45,25

46,75

5,25

Sporthal De Kleine Vink

Nieuwerkerk

2

52

9,25

10,00

10,00

10,50

41,50

Gymzaal Esse Zoom

Nieuwerkerk

1

26

18,00

22,50

21,00

21,00

5,00

Gymzaal Van Beethovenlaan

Nieuwerkerk

1

26

30,50

33,75

33,75

33,75

-7,75

Gymzaal Kroonkruid

Nieuwerkerk

1

26

21,75

21,75

20,25

16,25

9,75

Sportzaal Comenius College

Nieuwerkerk

2

52

38,25

42,25

44,25

45,75

6,25

Sporthal Swanla

Zevenhuizen

1

26

4,50

6,25

6,75

5,75

20,25

Gymzaal Swanla

Zevenhuizen

1

26

4,50

6,25

6,75

5,75

20,25

Gymzaal Nederveenlaan

Zevenhuizen

1

26

24,00

35,25

36,25

29,00

-3,0

Sporthal Op Moer

Moerkapelle

3

78

27,00

33,00

33,00

27,00

51,00

Sporthal De Zuidplas

Moordrecht

1

26

14,75

14,75

18,00

18,00

8,00

Gymzaal De Zuidplas

Moordrecht

1

26

10,75

10,75

13,50

13,50

12,50

442

248,00

281,75

288,75

273,00

169,00

Totaal

In het toekomstperspectief naar 2035 volstaat de huidige integrale capaciteit om de onderwijsinstellingen van bewegingsonderwijs te kunnen voorzien. Echter zullen gymzaal Van Beethovenlaan en gymzaal Nederveenlaan met het toenemend aantal lesuren bewegingsonderwijs niet kunnen voorzien in de behoefte. Dit kan echter worden opgevangen door gebruik te maken van de andere accommodaties in de kern. Bijvoorbeeld in Zevenhuizen beschikt Swanla over ruim voldoende capaciteit. Binnensportverenigingen

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

11 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Bij het prognosticeren van de capaciteitsbehoefte voor de komende 5 tot 10 jaar voor de binnensportverenigingen zijn meerdere aspecten van invloed. Een aantal verenigingen hebben aangegeven flink in te zetten op promotie en ledenwerving waardoor de vereniging zal groeien, hetgeen invloed heeft op de capaciteitsbehoefte. Dit zal in de praktijk echter moeten blijken. Voor het bepalen van de toekomstige behoefte is het perspectief van de verenigingen zelf afgezet tegen landelijke en lokale trends en ontwikkelingen zoals de ledenontwikkeling op bondsniveau, de bevolkingsprognoses en algemene sporttrends en ontwikkelingen. In de onderstaande tabel is per accommodatie de huidige bezetting en capaciteit afgezet tegen de verwachte capaciteitsbehoefte. Hierbij benadrukken we dat het aannames en prognoses betreft. Tabel 2.7: Behoefte capaciteit binnensportverenigingen (o.b.v. piekbezetting winterseizoen 2019/2020) Accommodatie

SportCapaciteit Bezetting % verenigingen verenigingen

Belangrijkste verenigingen

Prognose groei

1/1 haluren per week

Behoefte in Overzaaluren per /ondercapaciteit week 1/1 haluren per week

Parkzoomhal

44,25

48,5

91% Badminton, zaalhockey, basketbal

110%

48,75

-0,25

Sporthal de Kleine Vink

48,00

48,5

99% Korfbal

135%

64,75

-16,25

Gymzaal Esse Zoom

21,25

48,5

44% Taekwon-do

90%

19,25

29,50

Gymzaal Van Beethovenlaan

21,00

48,5

43% Gymnastiek

120%

25,25

23,25

Gymzaal Kroonkruid

4,50

48,5

9% Judo

80%

3,50

45,00

Sportzaal Comenius College

19,00

48,5

39% Gymnastiek

120%

22,75

25,75

Sporthal Swanla

43,75

48,5

90% Volleybal

155%

67,75

-19,25

Gymzaal Swanla

22,50

48,5

46% Volleybal

155%

35,00

13,75

Gymzaal Nederveenlaan

13,00

48,5

27% Gymnastiek, trimsport

120%

15,50

33,00

Sporthal Op Moer

39,00

42,5

92% Rolschaatsen, zaalvoetbal

110%

43,00

-0,50

Sporthal De Zuidplas

42,50

48,5

88% Korfbal

135%

57,50

-9,00

Gymzaal De Zuidplas

25,50

48,5

53% Turnen

120%

30,50

18,00

De sporthallen hebben in de huidige situatie al uitdagingen in de capaciteit. Dit neemt de komende 10 jaar alleen maar toe. De vraag is groter dan het aanbod, zeker in de avonduren en weekeinde in het winterseizoen. In Nieuwerkerk zijn er uitdagingen om korfbal en gymnastiek onder te brengen, in Zevenhuizen geldt dat voor het volleybal en in Moordrecht heeft de korfbal behoefte aan meer zaalsportruimte. Conclusies capaciteit en knelpunten binnensport • • • • •

Het aantal lesuren bewegingsonderwijs zal in 2035 in totaal met 25 klokuren per week toenemen t.o.v. van 2021. Dat leidt tot een knelpunten in gymzaal Van Beethovenlaan en gymzaal Nederveenlaan maar is op te vangen door gebruik te maken van de capaciteit in de sporthallen in de betreffende kern. De (piek)bezetting van de sporthallen is vrijwel maximaal. Dat betekent dat er nu sprake is van onvervulde behoefte. Sportverenigingen zoals korfbal, gymnastiek en volleybal verwachten de komende jaren in ledenaantal fors te groeien. De toekomstige behoefte (totaal ca. 400 uur bewegingsonderwijs en ca. 1.900 verenigingsuren per jaar) rechtvaardigt de realisatie van nieuwe sportvoorzieningen.

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

12 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

3

Uitwerking vraagstukken

Met het inzicht op de huidige en toekomstige vraag en daarmee op de capaciteitsbehoefte, zijn per vraagstuk van de onderzoeksopdracht de scenario’s verkend en doorgerekend. Per vraagstuk is een voorkeursscenario geadviseerd met bijbehorende financiële effecten en investeringsbehoefte. In bijlage 10 van het integrale rapport is per vraagstuk een beoordelingsmatrix opgenomen waarin de verschillen en consequenties van de scenario’s overzichtelijk zijn weergegeven.

3.1

Vraagstuk 1: Zwemvoorzieningen in Zuidplas

Ten aanzien van de zwemvoorzieningen zijn de volgende scenario’s verkend en beoordeeld: • Scenario 1: slopen huidige zwembaden en nieuwbouw één gecentraliseerd zwembad • Scenario 2: grondig renoveren huidige zwembaden • Scenario 3: één van de huidige zwembaden renoveren en de ander sluiten • Scenario 4: niets doen en uitvoeren noodzakelijk onderhoud • Scenario 5: slopen huidige zwembaden en geen nieuwbouw zwembad Advies 1: grondig renoveren Gemeente Zuidplas heeft twee zwembaden in eigendom, het Polderbad in Nieuwerkerk aan den IJssel en de Zuidplas in Moordrecht. Beide baden maken onderdeel uit van een multifunctioneel complex. Instandhouding of afstoting van de zwembaden is daardoor niet los te zien van effecten op de sporthal- en overige functies. De onderhoudsstaat van de zwembaden is in de MJOP’s als redelijk beoordeeld. Recent is in de zwembaden (fors) geïnvesteerd en achterstallig onderhoud uitgevoerd om aan de wet- en regelgeving te voldoen. Voor de middellange termijn wordt geadviseerd om de huidige accommodaties nu (2022/2023) grondig te renoveren en in stand te houden tot 2030/2035 (scenario 2). Het grondig renoveren brengt met zich mee dat vervangingen zoals opgenomen in het MJOP naar voren moeten worden gehaald en aanvullend budget nodig is voor instandhouding tot uiterlijk 2035.

Dit om de onderhoudsconditie, veiligheid en uitstraling van de gebouwen te waarborgen. Tevens wordt met het naar voren halen van de onderhoudsplanning voorkomen dat tegen de tijd dat de realisatie van een nieuw zwembad in zicht komt er nog investeringen moeten worden gedaan voor een dan relatief korte periode. Voor de twee te renoveren sportcomplexen zijn in onderstaande tabel de onderhoudskosten geraamd. Uitgegaan is van de prijzen en onderhoudstermijnen in de huidige MJOP`s van beide accommodaties. Tabel 3.1: Onderhoud- en renovatiekosten sportcomplexen gemeente Zuidplas Renovatie Polderbad en Parkzoomhal

Renovatie Sportcomplex De Zuidplas

Op basis van MOP 2020 - 2039

Op basis van MOP 2019- 2028 Conditieafhankelijk en preventief (vervangend) onderhoud

Conditieafhankelijk en preventief (vervangend) onderhoud Totaal MJOP 2022 t/m 2035 Totaal

€ €

Gemiddeld per jaar

3.798.308

€

893.341

Extrapolatie MJOP 2029 - 2035

€

996.988

Totaal

€

1.890.329

271.308

Gemiddeld per jaar

€

135.024

Estetische update en inventaris Beweegbare bodem

3.798.308

Model 'grondige renovatie' - aanvullingen / niet opgenomen in MJOP

Model 'grondige renovatie' - aanvullingen / niet opgenomen in MJOP

Estetische update en inventaris

€

517.250

Vervroegd onderhoud en vervangingen

€

390.508

Onvoorzien

€

299.652

Totaal aanvullend onderhoud/investeringen

€

1.207.410

Groottotaal 2022 - 2035

€

5.005.718

Gemiddeld per jaar

€

361.796

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

Totaal MJOP 2022 t/m 2028

€ pm

530.313

Onvoorzien

€

160.946

Totaal aanvullend onderhoud/investeringen

€

691.259

Groottotaal 2022 - 2035

€

2.581.588

Gemiddeld per jaar

€

186.829

13 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Het MJOP voor sportcentrum Zuidplas is gebaseerd op de periode tot en met 2028. Het MJOP van sportcentrum Zuidplas is derhalve geëxtrapoleerd naar de periode 2029 - 2035. Wij adviseren om een nieuwe MJOP te laten opstellen voor de periode tot en met 2035. Bij beide accommodaties is een post opgenomen voor een esthetische update van de accommodatie alsmede een post onvoorzien. De huidige MJOP’s voorzien in bouwkundig- en installatietechnisch onderhoud. Een facelift en vervanging van de inventaris zijn niet in de MJOP’s opgenomen. Voor deze investeringen is een afschrijvingstermijn aangehouden van 15 jaar, uitgaande van een levensduur verlengende renovatie tot 2035. Advies 2 nieuwbouw zwembad Grondige renovaties zullen huidige knelpunten, zoals de beperkte functionaliteit en configuratie van de zwembaden (omvang/afmetingen van de wedstrijdbassins, diepte van de instructiebassins en (volledig) beweegbare bodems) en een op termijn tekort aan beschikbaar functioneel zwemwater, in de toekomst niet oplossen. Voor de lange termijn wordt zodoende geadviseerd om één nieuw gecentraliseerd zwembad te realiseren en de huidige sportcentra Parkzoom en De Zuidplas te amoveren (scenario 1). Om in de toekomstige behoefte van circa 200.000 bezoekers te voorzien is 1 centraal gelegen zwemvoorziening in Zuidplas toereikend.

Gedurende het tijdsbestek tot aan 2030/2035 kan de planvorming voor een nieuw zwembad als centrumvoorziening verder worden uitgewerkt. Met de nieuwe zwemvoorziening dient ten aanzien van de configuratie te worden geanticipeerd op de verwachte groei van de gemeente en daarmee de verwachte toename van het zwembadbezoek. Uiterlijk te realiseren in 2035. Nu de planvorming rondom het Vijfde Dorp concreet tot ontwikkeling komt, is gezien de centrale ligging van dit dorp het een logische keuze om het nieuwe zwembad in de planontwikkeling mee te nemen. Investeringskosten Voor de beoogde configuratie van het nieuwe zwembad adviseren wij: • 8-baans 25-meter wedstrijdbad (25 x 21 meter) • Een 20 x 10 meter of 20 x 15 doelgroepenbad met beweegbare bodem • Een peuterbad • Optioneel: Recreatiebad en/of wellness-voorzieningen Voor de geadviseerde configuratie zijn in onderstaande tabel de investeringskosten geraamd (prijspeil 2021). Kosten grond en infrastructuur zijn niet opgenomen in de ramingen. De uiteindelijke investeringssom is afhankelijk van de marktcondities op moment van aanbesteding en uiteraard de prijsontwikkelingen. Tabel 3.3.1: Investeringskosten nieuwbouw zwembad Nieuwbouw zwembad Zuidplas Configuratie 1, prijspeil april 2021

m2 NVO

Totaal zwembad BVO

3.234

Bouwkosten zwembad per m2 BVO

€

3.217

Bouwkosten Zwembad

€

10.402.491

Opslag t.o.v. bouwkosten (20%) Inventaris Onvoorzien (5%)

€ € €

2.080.498 300.000 639.149

Totaal Exclusief BTW

€

13.422.139

Totaal Inclusief BTW (21%)

€

16.240.788

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

14 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Indicatieve exploitatiebegroting Op basis van bovenstaande investeringsraming en door Drijver en Partners gehanteerde kengetallen is een exploitatiebegroting ter indicatie van het benodigde gemeentelijk jaarbudget opgesteld voor het 1e jaar na realisatie van de nieuwe zwemaccommodatie. Hierbij is uitgegaan van configuratie 1. Baten en lasten zijn geraamd op basis van de huidige tarieven en exploitatielasten aan de hand van kengetallen en ervaringscijfers (prijspeil 2021). Tabel 3.2: Exploitatieraming nieuwbouw zwembad Exploitatieraming nieuwbouw zwembad Zuidplas Configuratie 1, tarieven vanaf 2021 Baten Recreatief zwemmen

€

288.000

Doelgroepen

€

195.000

Les zwemmen

€

775.000

Horeca (netto)

€

20.150

Verenigingen en overig

€

189.000

Totaal baten

€

1.467.150

Personeel

€

1.110.000

Energie

€

167.750

Belastingen en verzekeringen

€

24.250

Onderhoud

€

335.550

Verkoop

€

30.250

Algemeen

€

295.000

Totaal lasten

€

1.962.800

Resultaat

€

-495.650

Kapitaallasten/ huur

€

540.352

Resultaat incl. kapitaallasten

€

-1.036.002

Lasten

Overige aspecten Zowel zwembad het Polderbad als zwembad de Zuidplas zijn onderdeel van een multifunctioneel sportcentrum. Ook voor de overige sportfaciliteiten zal de technische- en de economische levensduur in 2035 zijn einddatum hebben bereikt. Dat betekent dat zowel in Nieuwerkerk aan den IJssel als in Moordrecht voor de sporthalfuncties vervangende nieuwbouw gerealiseerd moet worden. De totaal geraamde investeringskosten voor een nieuw zwembad en twee sporthallen inclusief sloop komen uit op € 24,3 miljoen. Realisatie van de nieuwbouw vindt plaats in 2032/2033 en het amoveren van de huidige locaties in 2035. De eenmalige sloopkosten van de totale sportcomplexen worden begroot op: Tabel 3.3.3: Eenmalige sloopkosten zwembaden Sloopkosten (eenmalig) BVO Complex Moordrecht

4.243

BVO Polderbad + Parkzoomhal

4.138

Sloopkosten per m2

€

68

Totaal (exclusief BTW)

€

569.874

Totaal (inclusief BTW)

€

689.548

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

15 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

3.2

Vraagstuk 2: MFC Swanla (Zevenhuizen)

Voor MFC Swanla zijn de volgende scenario’s verkend en beoordeeld: • Scenario 1: sloop en nieuwbouw • Scenario 2: sloop en nieuwbouw met gescheiden functies (sport en cultuur) • Scenario 3: behoud MFC Swanla en uitvoeren van grootschalig onderhoud Advies: behoud en uitvoeren grootschalig onderhoud MFC Swanla vervult als sport- en culturele ontmoetingsplek een waardevolle sociale functie. Het dorpshuis is stevig geworteld in de samenleving en heeft een goede naamsbekendheid opgebouwd. De organisatie is laagdrempelig benaderbaar voor inwoners. Met de verenigingen en maatschappelijke organisaties in Zevenhuizen is de lokale binding sterk. Swanla is een goed voorbeeld hoe een dorpshuis efficiënt kan exploiteren en goede financiële prestaties kan leveren. De onderhoudsstaat van het gebouw is beoordeeld als goed en in de afgelopen zijn er veel werkzaamheden aan de installaties, de verlichting en de plafonds uitgevoerd. Stichting Dorpshuis Swanla ervaart wekelijks de krappe bezetting in de sportzalen. In samenhang met de groei van Zevenhuizen in het algemeen en de (sport)verenigingen in het bijzonder is er behoefte aan een nieuwe sporthal in de gemeente Zuidplas. Aanbouw bij Swanla is niet vanzelfsprekend. Ruimtelijke inpassing is lastig en uitbreiding zal op bezwaren stuiten van omwonenden.

Momenteel is het cultureel-maatschappelijk voorzieningenniveau in MFC Swanla passend voor een kleinschalig aanbod van film- en theaterprogramma’s. Geadviseerd wordt om MFC Swanla in stand te houden en grootschalig onderhoud uit te voeren (scenario 3), realisatie in 2022/2023. Dit is veruit de meeste efficiënte en ‘goedkoopste’ oplossing. Het nieuw bouwen van een vergelijkbaar centrum (al dan niet met splitsing van functies) kost bijvoorbeeld circa € 10,5 miljoen (exclusief btw en exclusief grond en infrastructuur). Het is ook niet nodig. Het gebouw kan gezien de huidige onderhoudsstaat nog enige tijd mee. Wel dienen er aanpassingen te worden doorgevoerd aan de gevel, het dak, duurzaamheidsmaatregelen, de tribunes, theatertechnische faciliteiten en op termijn een facelift van de foyer, horeca en zaalruimten. De facelift en upgrade van de theaterzaal zijn niet voorzien in het MJOP. De jaarlijkse onderhoudskosten o.b.v. het MJOP bedragen € 125.000,- per jaar (20 jaar). De additionele onderhoudskosten worden als volgt geraamd: Tabel 3.4: Onderhoudskosten MFC Swanla Renovatie Dorpshuis Swanla

Investering

Jaarlast afschrijvingen

Vervangen tribune (216 zitplaatsen)

€

135.000 €

Upgrade theaterzaal

€

140.000 €

8.154

Facelift horeca en zalen (ca. 1087 m2)

€

483.604 €

28.168

Totaal

€

758.604 €

44.185

7.863

Op basis van dit scenario blijft MFC Swanla beschikken over een breed aanbod van adequate faciliteiten en wordt in de kern Zevenhuizen het voorzieningenniveau op peil gehouden. Niet alleen voor lokaal gebruik maar met een breed bereik naar alle inwoners van Zuidplas (i.c. de cultuurfunctie).

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

16 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

3.3

Vraagstuk 3: MFC Op Moer (Moerkapelle)

Voor MFC Op Moer zijn de volgende scenario’s verkend en beoordeeld: • Scenario 1: sloop en nieuwbouw • Scenario 2: renovatie en uitbreiding • Scenario 3: niets doen en alleen groot onderhoud • Scenario 4: Swanla en Op Moer fuseren op de grens Moerkapelle en Zevenhuizen Advies: renovatie en uitbreiding MFC op Moer biedt als dorpshuis binnen de gemeenschap een verbindende schakel op sociaal, maatschappelijk, cultureel en sportief vlak. De onderhoudsstaat van het gebouw is beoordeeld als goed. De afgelopen periode is veel (achterstallig) onderhoud uitgevoerd, deels in eigen beheer. Met het doorvoeren van benodigde aanpassingen en onderhoud, en desgewenst een upgrade van de zaal- en horecaruimten , kan het MFC nog zeker 10 tot 15 jaar mee. De goed geoutilleerde sporthal met een houten vloer en twee scheidingswanden voorziet in de behoefte van binnensportverenigingen en onderwijsinstellingen. Het scenario ‘Swanla en Op Moer fuseren op de grens Moerkapelle en Zevenhuizen’ kan rekenen op weinig draagvlak. Binnen de dorpsgemeenschappen Moerkapelle en Zevenhuizen is sprake van een verschillende cultuur, wat een fusie bemoeilijkt. Tussen de twee dorpen is weinig beweging te zien en de dorpsbewoners hebben graag de voorzieningen in de eigen kern. In het verleden toen Moerkapelle en Zevenhuizen voor een periode van 20 jaar één gemeente was, heeft het nimmer geklikt tussen de dorpen.

Dat lijkt ook hedendaags te spelen. Faciliteiten met een goede standaard in Moerkapelle worden weinig tot niet gebruikt door Zevenhuizenaren, en andersom. Bezetting en gebruik De sporthal kent in de wintermaanden een gemiddelde bezettingsgraad van 75%. De bezetting vanuit het onderwijs is met 47% beperkt maar de verenigingsbezetting is met 92% als vol te kwalificeren. Dat heeft te maken met de zondagsluiting. De belangrijkste zaalsporten zijn rolschaatsen en zaalvoetbal. De sporthal voorziet dus in een behoefte. Niet alleen lokaal maar ook gemeentebreed is de sporthalcapaciteit noodzakelijk. Daarbij beschikt de sporthal met een houten vloer en twee scheidingswanden over een goed geoutilleerde sporthal. De akoestiek is een aandachtspunt. Dit is mogelijk op te lossen door de sportbergingen te isoleren of van scheidingswanden te voorzien waardoor het klankkasteffect afneemt. MFC Op Moer beschikt over 4 kegelbanen met zaal/barruimte en de multifunctionele Zuidplaspolderzaal. Het gebruik van de kegelbanen is beperkt. Deze functie kan in de toekomst komen te vervallen. De Zuidplaspolderzaal wordt op jaarbasis ca. 400 dagdelen verhuurd, gemiddeld 1x per dag. De belangrijkste gebruikers zijn de kerk, de kinderopvang en de verkeersschool. Gesteld kan worden dat de zaalfunctie ook in de toekomst gehandhaafd dient te blijven.

In combinatie met een facelift van de horecafaciliteit kan MFC Op Moer in de toekomst beter inspelen op de ontmoetingsfunctie. Dit sluit aan bij de ambities van het stichtingsbestuur. Ambities en behoefte Buiten de sporthal kent MFC Op Moer twee hoofdgebruikers: de kinderopvangorganisatie IJsselkids en de kerk (HHG). Beide organisaties hebben aangegeven al enige tijd op zoek te zijn naar uitbreiding van (eigen) ruimten. Zij willen hiertoe langdurige financiële afspraken maken, bij voorkeur middels een kostprijsdekkende huursom. Door stichting Dorpshuis Op Moer is in april 2020 een indicatief ontwerp gemaakt voor een renovatieplan van het dorpshuis, inclusief de wensen van IJsselkids en HHG. Dit ontwerp is als denkrichting aangehouden en qua m2 geactualiseerd op basis van de huidige inzichten. Dit impliceert een gedeeltelijk herbestemming en renovatie van

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

17 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

bestaande ruimten (ca. 870 m2) en gedeeltelijk aanbouw van een multifunctionele zaal inclusief ruimte voor kinderopvang en HHG (ca. 475 m2). De sporthalfunctie met nevenvoorziening blijft in de basis ongewijzigd en de kegelbanen komen te vervallen. Deze aanpassingen vereisen een aangepast ontwerp. Geadviseerd wordt om MFC Op Moer te renoveren en uit te breiden met ingang vanaf 2022/2023. Door aanpassingen van de accommodaties wordt het dorpshuis geschikt gemaakt voor haar toekomstige functie op basis van de toekomstprognoses en ambities van het stichtingsbestuur en haar partners (kinderopvang en kerk). De horeca en zaalruimte voorzien in een blijvende behoefte en door bij de renovatie qua inrichting en uitstraling meer in te steken op de ontmoetingsfunctie is de organisatie beter in staat met haar MFC bij te dragen aan de sociale cohesie en behoud van het voorzieningenniveau in Moerkapelle. Tabel 3.5: Investeringskostenraming MFC Op Moer Scenario 2 renovatie en aanbouw Dorpshuis Op Moer Sloop tot casco Renovatie Aanbouw nieuw Bestaand aanpassingen/upgrading Inventaris en inrichting horeca en bedrijfsruimten kerk en kinderopvang is casco

Oppervlakte

€ p/m2

Raming €

869 € 869 €

65 € 925 €

56.485 803.391

476 € 1.971 €

1.727 € 125 €

822.225 246.324

472 €

250

€ 118.000

Totaal bouwkosten

3.316

€ 2.046.424

Opslag t.o.v. bouwkosten Subtotaal investeringskosten

20%

€ 409.285 € 2.455.709

Onvoorzien Totaal investeringskosten (excl BTW)

5%

€ 122.785 € 2.578.494

Totaal investeringskosten (incl BTW)

21%

€ 3.119.978

De investeringskosten van de renovatie worden grotendeels gedekt door de nieuwe (huur)opbrengsten. Vooropgesteld dat met de kerk en kinderopvang langdurige (garantie)afspraken kunnen worden gemaakt. De renovatie van de nieuwe zaal en de eigen bedrijfsruimten kunnen niet geheel door de baten worden gedekt. De subsidiebehoefte bedraagt € 180.000,-. Dit is € 25.000,- meer dan in 2019. Daar staat tegenover dat de komende jaren geen groot onderhoud meer hoeft te worden uitgegeven. Conform de huidige MJOP bedragen de onderhoudskosten afgerond € 100.000,- (indien niet wordt gerenoveerd). Per saldo kan de renovatie budgetneutraal worden gerealiseerd.

3.3.1

Rolschaatsbaan Moerkapelle

Ten behoeve van het stimuleren van (on)georganiseerde sport in de buitenruimte en het voorzien in de groeiende behoefte aan capaciteit bij sportverenigingen in Moerkapelle, raad Drijver en Partners aanvullend aan om een multifunctioneel buitensportveld van 20 x 40 meter te realiseren. Wat betreft de locatie kan worden gedacht aan het vernieuwen/upgraden van de speelveldjes naast dorpshuis Op Moer. De geraamde kosten voor een multifunctioneel buitensportveld van 800 m2 bedragen circa € 100.000,- (excl. BTW). Uitgaande van een afschrijvingstermijn van 20 jaar bedraagt de jaarlast € 5.000,-.

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

18 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

3.4

Vraagstuk 4: extra sporthal

De behoefte aan een extra sporthal is groot. Dit blijkt uit de huidige bezettingsgraad, de onvervulde behoeften bij de sportverenigingen (respons enquêtes) en wordt onderbouwd door de capaciteitsberekeningen en de vergelijking met benchmarkcijfers. Geadviseerd wordt om tussen 2025 en 2028 een nieuwe sporthal te bouwen. Voor een nieuw te bouwen sporthal kunnen meerdere type voorzieningen worden gerealiseerd. De keuzes zijn onder meer afhankelijk van het uiteindelijk gebruik (topsport – breedtesport), de daaraan gerelateerde oppervlak van de sportvloer, de zaalhoogte (7 – 9 meter), tribunecapaciteit en nevenvoorzieningen als juryruimte, vergaderruimte en horeca. Voor een mogelijk nieuwe sporthal worden twee scenario’s doorgerekend. Hierbij is uitgegaan van een type C2+ en een type C1 sporthal conform de normering van het NOC*NSF: 1. Sporthal type C2+: sportvloer 28 x 48 meter met een hoogte van 9 meter en nevenvoorzieningen als tribune, jury/vergaderruimte en horeca. 2. Sporthal type C1: sportvloer 24 x 44 meter met een hoogte van 7 meter en beperkte nevenvoorzieningen, geen horeca. Tabel 3.6: Investerings- en exploitatiekostenraming Nieuwe voorziening

Investering

Saldo exploitatie per jaar*

Sporthal C2+ € 6.258.654 € 401.345 Sporthal C1 € 4.004.496 € 257.598 *inclusief kapitaallasten, groot onderhoud en overige eigenaarslasten

Locatie en functie Kijkend naar de kernen waar het capaciteitstekort het grootst is, ligt de voorkeurslocatie in: 1. Nieuwerkerk (gegeven omvang van het verzorgingsgebied) 2. Zevenhuizen Met de ontwikkelingen van het Vijfde Dorp zal op termijn eveneens extra capaciteit moeten worden gerealiseerd voor het bewegingsonderwijs. Deze capaciteit kan worden gerealiseerd door een nieuwe sporthal in het Vijfde Dorp. Daardoor kan op middellange termijn ook de verenigingsbehoefte worden gefaciliteerd. De nieuwe sporthal(len) dienen een brede zaalsportfunctie te omvatten. Niet alleen geschikt voor hockey en korfbal maar ook voor de overige sportverenigingen met in het bijzonder volleybal, turnen/gymnastiek en rolschaatsen. In Nieuwerkerk aan den IJssel zal op termijn een nieuwe basisschool worden gebouwd met bijbehorende sportvoorziening. Dit biedt kansen voor de gymnastiekvereniging in de avonduren. Bij nieuwbouw van de sportvoorziening kan rekening worden gehouden met het type gymzaal/sportzaal en de faciliteiten, dat aansluit bij de behoefte van de gymnastiekvereniging. De blaashal als semipermanente overbruggingsoplossing Ook al wordt er nu besloten om de sporthalcapaciteit uit te breiden, een nieuwe sporthal staat er niet voor volgend seizoen. De hockey- en de korfbalverenigingen bezetten gemeente breed 25% van de binnensportcapaciteit van de sporthallen in de winter.

Door hen een blaashal ter beschikking te stellen, creëert dat capaciteit voor andere verenigingen. Zeker bij hockey is een blaashal een veel voorkomende oplossing om capaciteitsvraagstukken op te lossen. De investeringskosten van een gemiddelde blaashal zijn opgenomen in onderstaande tabellen. De jaarlast ( saldo exploitatiebaten en -lasten inclusief kapitaalasten) bedraagt € 35.000,- per jaar

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

19 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Tabel 3.7: Investeringskosten blaashal Investeringskosten blaashal Blaashal hockey Fundatie/verankering Sportvloer, ondervloer en belijning Inventaris en materialen Overig en onvoorzien Totaal investeringskosten (excl BTW)

€ 205.000 € 35.650 € 101.900 € 17.600 € 39.500 € 399.650

De voor- en nadelen van een blaashal zijn: Voordelen • • • • •

•

Snel te realiseren t.o.v. nieuwbouw sporthal Zeer geschikt voor overbruggingsperiode Op verschillende locaties inzetbaar Kan omvang hebben van 1 tot 8 velden Kan geplaatst worden op een bestaand (hockey)veld en dus geen (extra) kleedkamers nodig Demontabel en verkoopbaar na gebruik

Nadelen • • •

Elk seizoen op- en afbouw met ondersteuning van verenigingsleden Minder conform, akoestiek, klimaat en beleving Niet duurzaam of energiezuinig

Door de hockey- en korfbalvereniging te faciliteren in blaashallen ontstaat verruiming in de capaciteit van de sporthallen. De verruiming in capaciteit kan oplopen tot 70 uur per week (alle sporthallen gezamenlijk) indien korfbal en hockey volledig gebruik gaan maken van de blaashallen. De extra capaciteit kan worden ingezet voor ruimtebehoefte van de andere sportverenigingen in Zuidplas. Dit brengt wel met zich mee dat die verenigingen meer verspreid over de gemeente van de accommodaties gebruik moeten gaan maken. Dat betekent afhankelijk van keuzes in de inroostering meer gefragmenteerd gebruik en wisselende reisafstanden voor de leden dan in de huidige situatie. Het grote voordeel is dat de realisatie van een nieuwe sporthal later in de tijd kan worden gerealiseerd en aansluit bij de ontwikkelingen in het centraal gelegen Vijfde Dorp waar sowieso nieuwe sportfaciliteiten worden gerealiseerd.

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

20 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

3.5

Vraagstuk 5: Multifunctioneel Sportcentrum Zuidplas (Moordrecht)

Dit vraagstuk hangt in hoge mate samen met vraagstuk 1 (zwemvoorziening in Zuidplas) en met de uitkomsten van de behoeften aan een nieuwe sporthal (huidige en toekomstige vraag en aanbod). Voor de beoordeling van de scenario’s zijn de resultaten uit deze verkenningen en aanbevelingen dan ook leidend. Ten aanzien van multifunctioneel sportcentrum Zuidplas zijn de volgende scenario’s verkend en beoordeeld: • Scenario 1: renovatie inclusief zwembad • Scenario 2: renovatie exclusief zwembad en herbestemming zwembad • Scenario 3: niets doen en uitvoeren noodzakelijk onderhoud • Scenario 4: sloop en nieuwbouw Advies Drijver en Partners adviseert voor Sportcentrum Zuidplas om het sportcomplex nu (2022/2023) grondig te renoveren en in stand te houden tot 2035 (scenario 1). Dit sluit aan bij het advies van vraagstuk 1 (zwemvoorzieningen in Zuidplas) om op termijn één gecentraliseerd zwembad in 2035 te realiseren (scenario 4). Het sportcomplex dient tot die tijd conform MJOP onderhouden te worden. Het huidige MJOP is opgesteld tot en met het jaar 2028. Om de sportvoorziening tot 2035 in stand te houden zijn aanvullende investeringen noodzakelijk: Tabel 3.4: Onderhouds- en renovatiekosten sportcomplex De Zuidplas Renovatie Sportcomplex De Zuidplas Op basis van MOP 2019- 2028 Conditieafhankelijk en preventief (vervangend) onderhoud Totaal MJOP 2022 t/m 2028

€

893.341

Extrapolatie MJOP 2029 - 2035

€

996.988

Totaal

€

1.890.329

Gemiddeld per jaar

€

135.024

Model 'grondige renovatie' - aanvullingen / niet opgenomen in MJOP Estetische update en inventaris Beweegbare bodem

€ pm

530.313

Onvoorzien

€

160.946

Totaal aanvullend onderhoud/investeringen

€

691.259

Groottotaal 2022 - 2035

€

2.581.588

Gemiddeld per jaar

€

186.829

Ook bij grondige renovatie bereikt de accommodatie in 2035 het einde van de technische- en economische levensduur. Nieuwbouw van één gecentraliseerd zwembad brengt op termijn met zich mee dat ook voor Moordrecht een nieuwe sporthal zal moeten worden gerealiseerd. De huidige en toekomstige knelpunten in de capaciteit kunnen worden opgelost door een blaashal op een van de korfbalvelden te realiseren.

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

21 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

4

Eindadvies

In de recent vastgelegde sport- en accommodatievisie zijn maatregelen beschreven om de ambities van gemeente Zuidplas waar te maken en doelen te realiseren voor een toekomstbestendig aanbod van sportaccommodaties. Om gefundeerde keuzes te maken ten aanzien van o.a. capaciteit, instandhouding, renovatie of nieuwbouw heeft Drijver en Partners aanvullend onderzoek uitgevoerd. De inventarisaties, verkenningen en conclusies hebben geleid tot concrete aanbevelingen met betrekking tot zwemvoorzieningen in Zuidplas (Nieuwerkerk en Moordrecht), MFC Swanla in Zevenhuizen, MFC Op Moer in Moerkapelle, een extra sporthal en sportcentrum Zuidplas in Moordrecht. De adviezen kunnen als volgt worden samengevat: •

•

• • • • •

Realiseren van een nieuw gecentraliseerde zwemvoorziening uiterlijk in 2035. Dan het gelijktijdig slopen van sportcentrum Parkzoom en sportcentrum Zuidplas en het bouwen van een nieuwe sporthal in zowel Nieuwerkerk als Moordrecht. De geadviseerde nieuwbouw van de zwemvoorziening brengt met zich met dat op korte termijn sportcentrum Parkzoom in Nieuwerkerk en sportcentrum de Zuidplas in Moordrecht grondig moeten worden gerenoveerd voor de in stand houding tot 2030/2035. Het uitvoeren van grootschalig onderhoud voor MFC Swanla in Zevenhuizen in 2022/2025. Het renoveren en uitbreiden MFC Op Moer in Moerkapelle in 2022/2025. Het realiseren van een rollerskatebaan in Moerkapelle in 2022/2023 Het realiseren van twee blaashallen (hockey en korfbal) in 2022/2023 Het realiseren van een nieuwe sporthal in 2025/2028.

De onderstaande tabel geeft een tijdplanning weer voor de implementatie van de adviezen. Hierin zijn de acties op een tijdlijn geplaatst met bijbehorende financiële implicaties. De acties en investeringen zijn gekoppeld middels kleuren. Tabel 4.1: Tijdlijn implementatie adviezen Periode

Ontwikkeling inwoners

Advies sporthal capaciteit

Op Moer

Advies scenario's in tijdlijn MFC Zuidplas Swanla Moordrecht

Tijdlijn investeringen Sportcentrum Parkzoom

Nieuwbouw zwembad

Investering

Additionele jaarlast aanvullend op MJOP's

2022

49.124

Blaashallen hockey en korfbal

2023 2024 2025

Extra sporthal (ontwikkeling vijfde dorp)

2027 2028 2029 65.940

2031 2032 2033 2034 2035

Uitvoeren grootschalig onderhoud

Grondige renovatie

Grondige renovatie

R e g u l i e r

R e g u l i e r

o n d e r h o u d

o n d e r h o u d

Amoveren

Amoveren

€

54.180

2026

2030

€ Uitbreiding en renovatie Dorpshuis + Rolschaatsbaan

71.960

Nieuwe sporthallen in Moordecht én Nieuwerkerk

Gemeente Zuidplas | Samenvatting

R e g u l i e r

R e g u l i e r

o n d e r h o u d

o n d e r h o u d

Nieuwbouw zwembad (centrum voorziening)

800.000 €

65.276

nihil (dekking uit 3.120.000 inkomsten en MJOP)

€

100.000 €

5.000

€

758.600 €

44.185

€

692.000 €

51.800

€

1.207.400 €

90.500

€

5.131.250 €

329.471

Investering 2033 - 2035

Exploitatie incl. kap.lasten

€

10.262.500 €

658.943

€

14.070.000 €

1.036.002

22 / 25

Kelvinring 54 | 2952 Alblasserdam

Sporthal capaciteit Om het huidige en toekomstige tekort aan zaalcapaciteit in gemeente Zuidplas op te lossen, met name in de winterperiode, is er behoefte aan een extra sporthal. De bouw van de sporthal kan plaatsvinden vanaf 2025 in Nieuwerkerk of indien de planvorming dan zover is: in het Vijfde Dorp. Afhankelijk van het type sporthal is de investering circa € 5,1 miljoen. Ter overbrugging voor het opvangen van de capaciteitsbehoefte dient een blaashal voor zowel de hockey als korfbal ter beschikking worden gesteld van 2022 t/m 2025. De investering voor twee blaashallen komt neer op € 800.000,-. Effect is dat de hockey en korfbal hun eigen plek hebben, maar rekening moeten houden met het zelf opbouwen en afbreken van de blaashal. Gezien de hockey en korfbal gemeentebreed 25% van binnensportcapaciteit bezetten in de winter, creëert het neerzetten van twee blaashallen genoeg ruimte om de latente en actuele behoefte van de hockey en korfbalverenigingen in te vullen. Hiermee komt in de sporthallen capaciteit beschikbaar voor de overige binnensportverenigingen. Deze verenigingen (waaronder volleybal en gymnastiek) kunnen inspelen op de vrijgekomen capaciteit, weliswaar gefragmenteerd over gemeente Zuidplas.

Afhankelijk van de ontwikkeling van de (onvervulde) vraag vanuit verenigingen kan langer gebruik worden gemaakt van de blaashallen en de bouw van de extra sporthal naar achteren in de tijd worden geschoven. Daarnaast geeft nieuwbouw van een basisschool met bijbehorende sportvoorziening in Nieuwerkerk mogelijkheden voor de plaatselijke gymnastiekvereniging om aan hun capaciteitsbehoefte te voldoen. MFC Op Moer Grondige renovatie en uitbreiden van de accommodatie versterkt de sport en maatschappelijke functie die MFC Op Moer in Moerkapelle biedt. Daarbij behoort het realiseren van een buitenrolschaatsbaan, gelegen naast het dorpshuis. Het voorzieningenniveau in het dorp wordt behouden, er wordt beter ingespeeld op de ontmoetingsfunctie, en het levert een grotere bijdrage aan sociale cohesie op. Met de renovatie en uitbreiding wordt voorzien in de behoefte van de kinderopvangorganisatie en de kerk (HHG). Dit komt de exploitatie van Op Moer ten goede. De renovatie kan door de additionele huuropbrengsten vrijwel kostenneutraal worden gerealiseerd. Met de betrokken partners dienen hierover sluitende afspraken te worden gemaakt. Het renoveren en uitbreiden van de accommodatie kan gestart worden in 2022/2025 met een investering van € 3.1 miljoen. De buitenrolschaatsbaan kan in 2022 worden gerealiseerd en kost € 100.000,-.