Bijlage 1g Bijlage 7 van NvU Concept-Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundigplan Middengebied A23.001216

MIDDENGEBIED ZUIDPLASPOLDER CONCEPT VOORLOPIG ONTWERP | FASE 1a 20 juli 2023

Inleiding

In de afgelopen maanden heeft de ambtelijke organisatie de uitwerking van het Masterplan ter hand genomen. Het Masterplan is vertaald en geabstraheerd naar een concept stedenbouwkundig casco waar verschillende lagen van planvorming in samenkomen. Dit stedenbouwkundig casco heeft als belangrijke input gediend voor de m.e.r.-onderzoeken. Op basis van de inzichten uit de m.e.r.-onderzoeken en het opstellen van het bestemmingsplan/omgevingsplan voor de ontwikkeling van het Middengebied, is het casco aangepast en definitief uitgewerkt. Parallel hieraan is gewerkt aan de stedenbouwkundige uitwerkingen van het Masterplan voor fase 1a, waarbij de resultaten van parallel lopende onderzoeken steeds weer zijn getoetst en verwerkt in de verdere uitwerking van het voorlopig ontwerp stedenbouwkundig plan voor fase 1a. Dit document is het definitieve concept hiervan. Door middel van werkateliers is input van stakeholders intern en extern opgehaald en getoetst op een interactieve en iteratieve wijze. Een stedenbouwkundige uitwerking voor fase 1a van het Masterplan was nodig om alle gestelde ambities voor de ontwikkeling van het Middengebied Zuidplaspolder ruimtelijke en rekenkundig te kunnen toetsen. Dit concept voorlopig ontwerp stedenbouwkundig plan heeft dan ook sterk bijgedragen om te komen tot een Grondexploitatie en de Nota van Uitgangspunten.

Tevens geeft dit document goed de geest van het plan weer ten behoeve van verdergaande deelgebied uitwerkingen in het vervolg traject met stakeholders die nu nog niet of niet volledig in beeld zijn. Het concept voorlopig ontwerp stedenbouwkundig plan dat voor u ligt wordt niet vastgesteld.

Een geschiedenis van plannen maken

•

ISP Zuidplaspolder

•

Structuurvisie Zuidplas 2030

•

Bidbook

•

Groene en Rode Waterparel

•

Hotspot Zuidplaspolder

•

Grondbank

•

Fusie gemeenten

•

Investeringen infrastructuur

•

Dorpen uitbreiden

DNA koesteren: van uitbreidingswijk naar nieuw dorp Ring van dorpen in een waterrijk landschap Integrale aanpak: wonen, werken, energie, landschap, recreatie, klimaat, natuur.

Bouwen aan een veelkleurige Zuidflank

Een onderscheidend aanbod Focus op stedelijke milieus

Aanvulling met dorpse milieus en werkgebieden

Bouwen aan het landschap

Natuur, energie, klimaat, recreatie, voedsel.

VERRIJKING LANDSCHAP: Natuur en biodiversiteit

Energie

Klimaat

Ademen, ontspannen, ontsnappen

Water verbindt

Economie, natuur, recreatie, veiligheid.

Bodem- en watersturend

Klei en veen, kreekrug.

-4,5 NAP Kreekrug

-6,5 NAP

Bodem- en watersturend

Het pragmatische van een dorp.

-4,5 NAP

Kreekrug

-6,5 NAP

Masterplan Middengebied 2021

Energielandgoed

Wonen in de watertuin

KWI bos

Kreekrugdorp

Groene Schakel

Groene Waterparel

Masterplan Middengebied

Klaar voor de toekomst.

Belangrijke stappen

•

Maart 2021: Masterplan Middengebied Zuidplaspolder vastgesteld door gemeenteraad

•

1 juli 2021: Bestuurlijke Overeenkomst Ontwikkeling Middengebied Zuidplaspolder

•

GS: Herziening van het provinciaal omgevingsbeleid voor het Middengebied van de Zuidplaspolder

Verdieping

Onderzoeken, expertmeetings, workshops •

Casco Middengebied Zuidplaspolder

•

Milieu-Effect-Rapport (MER)

•

Onderzoeken (bodem, mobiliteit, energie, woonprogramma, voorzieningen, EVZ, civiele techniek, financiële haalbaarheid, etc.)

Kernwaarden Vijfde Dorp

•

Het klimaatdorp van de 21e eeuw

•

Vliegwiel voor een nieuw en adaptief landschap

•

Ruimte voor initiatief en het onverwachte

•

Samenleven met de onvoorspelbaarheid van de natuur

•

Spelende mens centraal

Casco raamwerk voor het nieuwe dorp

Drager bereikbaarheid, samenhang, klimaat-adaptatie, relatie landschap, recreatief netwerk en natuurwaarden.

Stapje voor stapje

Wonen en dorpshart op de kreekrug, KWI-bos, ontsluiting, energie, water.

Bodem

Exacte positie draagkrachtige ondergrond en positie Kreekrugdorp.

Water en veiligheid Spons.

Robuuster watersysteem

Minder peilgebieden, hogere waterpeilen. Maatwerk rond een aantal bestaande erven.

Vasthouden hemelwater •

Hemelwater in het Vijfde Dorp wordt zo lang mogelijk vastgehouden.

•

Daarmee hoeft er geen gebiedsvreemd water te worden ingelaten of vermengd te worden met de Groene Waterparel.

Robuust watersysteem •

Lappendeken aan peilvlakken samenvoegen tot drie robuuste peilvlakken.

•

In het dorp een gesloten watersysteem met een peilfluctuatie van 30cm (waterberging en ecologie).

•

Tochten voor afvoer.

Slimme water- en vloerpeilen

Waterveiligheid •

Bij dijkdoorbraak een droog dorp Maaiveld: -4,65 NAP en vloerpeil: -4,45 NAP

•

Bij nationale calamiteit: zelfredzaam 1e verdieping op -2,1 m NAP blijft altijd droog.

Waterkwaliteit •

Waterpeilen omhoog naar -5,80 NAP om zilte kwel te verminderen en waterkwaliteit duurzaam te verbeteren.

Watertuinen

Kreekrugdorp

De weg van de regendruppel

Zo lang mogelijk vasthouden en gebruiken van waardevol regenwater.

Dak Woonstraten

regentuin Verlaagd plantvak/greppel

Woning

Hergebruiken sanitatie

Tuin

Wadi

Singels / tochten

Buurtparkjes

wadi

Energielandschap

Buurtsingel singel -5.65m / -5.95m

voortuinen

Landschap, natuur en groen

Dorp omringd door aantrekkelijke en natuurrijke landschappen. Stevig landschappelijk raamwerk in het dorp.

Landschap, natuur en groen

Dorp omringd door aantrekkelijke en natuurrijke landschappen. Stevig landschappelijk raamwerk in het dorp.

Wonen, werken, voorzieningen, recreëren

Bruisend dorpshart met voorzieningen, met daar omheen kleinschalige, dorpse buurtjes. Bedrijventerreinen Doelwijk II en Gouwepark II met een groene omlijsting.

Goed bereikbaar, voor iedereen

Fiets •

De voorzieningencentra van het Vijfde Dorp, Gouda en de omliggende dorpen zijn goed bereikbaar met de fiets en nieuwe modaliteiten (o.a. speed pedelec). De Zuidelijke Dwarsweg fungeert als Doorfietsroute.

Openbaar vervoer •

Vijfde Dorp takt aan op vier bestaande OV-knopen. HOV door het hart van het dorp. Drie zoeklocaties nieuw station.

Gemotoriseerd verkeer •

Drie toegangswegen. Geen sluipverkeer door het Vijfde Dorp, geen doorgaande routes. 60 km/h 30 km/h 15 km/h

STOMP

Fiets en OV zo aantrekkelijk mogelijk, snelle verbindingen met stations Gouda en Nieuwerkerk aan de IJssel. Fijnmazig netwerk van recreatieve wandelroutes verbindt het dorp met het landschap.

STOMP

Ontsluiting auto op N219 en A20, inprikkers vanaf de Slinger zorgen voor deels autovrije buurtjes.

Eigen energie

Elektriciteit uit zon, op de daken en in twee energielandschappen. Warmte uit water te onderzoeken met Dunea.

Hoe ziet het dorp eruit? Hoe willen we leven?

Dorpswonen in 4 sferen

Bewandelbare, kleinschalige, dorpsbuurtjes met een gemeenschappelijk buurthart.

Polderlinten

Watertuinen

Kreekrugdorp

KWI-bos

Polderlinten

Bestaande en nieuwe poldererven, met wonen, werken en landelijke voorzieningen. De start van het nieuwe dorp.

Polderlinten

Kreekrugdorp

Watertuinen

Buitenplaatsen

Polderlinten

Bestaande linten vergroenen, verfraaien en verkleuren. Polderwoning en de schuur. •

Landelijk wonen aan de lint.

•

Bestaande en nieuwe erven.

•

Onbebouwde erven met boomgaarden, weitjes en moestuinen.

•

Groter erf met voorziening (bv. landwinkel, of school).

Kreekrugdorp

Bruisend dorpshart met intieme dorpse buurtjes daar omheen.

Polderlinten

Kreekrugdorp

Watertuinen

Buitenplaatsen

Kreekrugdorp

Bruisend dorpshart met intieme dorpse buurtjes daar omheen.

Zes buurtjes met 300-400 woningen.

Parkeer-HUB’s:

Dorpsplein als huiskamer van het dorp.

Dorpshart met combinatie van voorzieningen en wonen

2 á 3 parkeertuinen per buurt.

Ieder buurt een eigen groene hart.

erboven.

Kreekrugdorp

Groen-blauwe dooradering.

De lange lijnen van het dorp brengen samenhang en afwisseling.

Watercascade richting Vierde Tocht park.

Netwerk van groene en dorpse straten en plekjes.

Kreekrugdorp

Ruimte voor het spontane.

Witte vlekken‘ – maak het tijdelijke permanent. Binnen het dorpse weefsel zijn witte vlekken aanwezig. Hier is ruimte voor het onverwachte. Deze witte vlekken bieden ruimte aan toekomstige ontwikkelingen en initiatieven, maar kunnen ook een tijdelijke functie krijgen die in de loop der jaren kan veranderen. De witte vlekken als pioniersplekken worden gekoppeld aan de structuurlijnen van het dorp. De maat en schaal van initiatieven dient afgestemd te worden op het tempo en de omvang van de groei van het dorp.

Kreekrugdorp

Slinger als groen-blauwe omlijsting van het Kreekrugdorp. •

Groene omlijsting dorp.

•

Overgang Kreekrugdorp en Watertuinen duidelijk herkenbaar.

•

Gevarieerde half-open bebouwingsrand.

•

Hoofdontsluiting (30 km/u).

Kreekrugdorp

Slinger als groen-blauwe omlijsting van het Kreekrugdorp.

Kreekrugdorp

Vierde Tochtzone is een ecologisch landschapspark in het hart van het dorp, met ruimte voor groen, water, spelen, wandelen en natuur. •

Ecologische en recreatieve verbinding tussen Groene Waterparel en Energielandschap.

•

Ruimte voor waterberging en -zuivering.

•

Bestaand slotenpatroon als onderlegger.

•

Verdichting langs de randen.

•

Openingen naar het water.

•

Zo min mogelijk doorsnijdingen.

Kreekrugdorp

Halverwegen dienen als belangrijke ontsluitingingswegen voor auto’s en fietsen van het dorp zodat bestaande polderlinten zo veel mogelijk worden ontzien van autoverkeer. •

Bebouwing met dorpse schaal en maat.

•

Auto-ontsluiting via een zijde.

•

Zichtrelatie tussen parkeerhoven en halverwegen.

•

Woonruimte aan de voorzijde.

•

Extra tussentocht voor afwatering buurtjes.

Kreekrugdorp

Hartlijn als vanzelfsprekende verbinding en ruggengraat voor het dorp. Ruimte voor initiatief (PO/ CPO/kleine ondernemers). •

Slingerend groen dorpslint.

•

Hoge plint – ruimte voor werken en kleinschalige voorzieningen.

•

Aaneenschakeling van individuele panden.

•

Variatie in rooilijn, hoogte en breedte.

•

Variatie gevel, kap, materiaal.

•

Groene voorstoepen.

Kreekrugdorp

Hartlijn als vanzelfsprekende verbinding en ruggengraat voor het dorp. Ruimte voor initiatief (PO/CPO/kleine ondernemers).

Kreekrugdorp

Dorpsplein aan het water. Gezellige huiskamer, podium, terrassen- en marktplein. •

Een levendig dorpsplein aan het water, tussen de twee Hartlijnen.

•

Multifunctioneel gebruik van het plein (ontmoeting, ontspanning, spelen).

•

Mix van programma, voorzieningen in de verhoogde plint.

•

Zoveel mogelijk op één plein: horeca, winkels, cultuur, maatschappelijke voorzieningen, evenementen en activiteiten.

•

Wonen op de verdiepingen.

•

Gebouwde hub, gecombineerd met supermarkt.

•

Aaneengesloten bebouwing van losse panden; intensief dorps.

•

Accenten op strategische plekken, 4á 6 lagen hoog.

•

Optimaal bereikbaar met bus en fiets.

•

Aanlegplaatsen voor bootjes.

Kreekrugdorp

Dorpshart groeit geleidelijk mee met het dorp.

Kreekrugdorp

Singels zorgen voor de af- en aanvoer van water. Water en groen verbinden dorpshart met omgeving. •

Aaneengesloten bebouwingswanden, met dorpse bebouwing. Korte rijtjes, maximaal 5 a 6 panden aaneengesloten, afgewisseld met kleinere eenheden.

•

Spel van kappen.

•

Strakke rooilijn met groene voorstoepen.

•

Plekken aan het water, natuurlijke oevers.

Kreekrugdorp

Dorpse buurtjes rond een gemeenschappelijk groen buurthart. Grotendeels autovrij, dus veel ruimte voor groen, spelen, wandelen en ontmoeten. •

Intieme groene woonstraten

•

Gevarieerde dorpse bebouwing, gemengde typologieën in het straatbeeld, korte rijtjes.

•

Senioren en starters rond het buurthart.

Kreekrugdorp

Buurthubs concentreren parkeren en deelmobiliteit. Uit het zicht van de openbare ruimte, met sociale controle van omliggende woningen. •

Samengesteld bouwblok met dorpse maat, schaal en korrel.

•

Parkeren gecombineerd met deelfietsen, deelauto’s, pakketservice, buurtbatterij, afvalinzameling, flexwerkplek, etc.

•

Groene klimaatadaptieve parkeertuin.

Kreekrugdorp

Verscholen collectieve buurttuinen, met ruimte voor spelen en stadslandbouw. •

Collectieve groene binnenkamer als plek van rust, samenkomen, tuinieren en spelen.

•

Gevarieerde dorpse bebouwing.

•

Privé en collectief.

•

Spons; water vasthouden in de buurt.

Kreekrugdorp

Buurtplein en buurtpark. •

Informele hart van de buurt.

•

Routes langs het plein/park.

•

Ruimte voor spelen en ontmoeten.

•

Maar ook ruimte voor groen en waterinfiltratie

•

Buurtplein formele randen/Buurtpark juist lossere bebouwing; bebouwing vormt de plein- of parkruimte, voorname woningen met gevels aan het park, accenten met bijzondere kappen, hoekaccenten, hoogteaccenten en/of gevelaccenten, materiaalgebruik.

•

Plek voor doelgroepen als senioren en starters.

Kreekrugdorp

Fase 1 verbeelding.

Kreekrugdorp

Fase 1 verbeelding.

Watertuinen

Te gast in een waterrijk landschap met sloten, broekbossen, rietoevers en overtuinen. Onderscheidende woningtypes om mini-terpen en palen.

Polderlinten

Kreekrugdorp

Watertuinen

Buitenplaatsen

Watertuinen

Waterstructuur wordt ontwikkeld parallel aan ontwikkeling Kreekrugdorp, deels als watercompensatie. Zo groeit alvast een waterrijk landschap, voor een bijzonder woonmilieu. Woningen volgens pas na realisatie Kreekrugdorp. Al wel experimenten met adaptief wonen te gast in het landschap.

Water en bestaande sloten als drager.

Broekbosparken en buurttuinen.

Parkeertuinen/HUB’s.

Veelkleurige archipel van woonterpjes, paalwoningen en terraswoningen, ingebed tussen riet en broekbosstroken.

Watertuinen

KWI-Bos

Een nieuw natuurrijk bos rond de Gouweknoop. Ruimte voor recreatie en twee compacte buitenplaatsen.

Polderlinten

Kreekrugdorp

Watertuinen

Buitenplaatsen

KWI-Bos

Een nieuw natuurrijk bos rond de Gouweknoop. Ruimte voor recreatie en twee compacte buitenplaatsen.

Programma •

Natuurontwikkeling, recreatie, sport.

•

Stoer doe-bos: outdoor activiteiten, klimparcours, hardlooproutes, fietsroutes, bootcamplessen, techniektraining, mountainbike, skaten, scouting.

•

Wandelpaden, struinpaden, blote voetenpad.

•

Voedselbos, pluktuin, beweegtuin.

•

Speelvoorzieningen (natuurlijk en educatief) en JOP.

•

Honden uitlaat route en losloopgebied.

•

Horecagelegenheid en boerderijwinkel.

•

Twee compacte buitenplaatsen en een sportcomplex.

•

Ecologische verbindingszone vanuit Groene waterparel.

KWI-Bos

Raamwerk bos van robuuste bosstroken met informele wandelpaden. Op alle routes altijd het gevoel ín het bos te wandelen. Binnen robuuste raamwerk twee plekken voor buitenplaatsen. Totaal maximaal 125 woningen, minimaal 30% buitenplaats inrichten als bos.

Multifunctioneel polderbos: •

Bos voegt zich in stramien/maat van de polder.

•

Polderlijnen herkenbaar - Zichtlijnen op de open polder (Waterparel).

•

Langs het polderlint: bestaande erven met bosstroken.

•

Bos min 30m binnen polderstramien van 40m.

•

Waterberging in de polderstructuur.

•

Onderhoudspad 1 zijde.

•

Afstand van erven en boskamer min 30-40m, voor robuuste bosstructuur.

•

Waterpeil handhaven.

Buitenplaatsen: •

Verscholen in het bos twee buitenplaatsen.

•

Los van de bestaande erven min 40m bos rondom.

•

30-40% bos in de buitenplaatsen zelf te realiseren.

•

Parkeren in de boskamers, landschappelijk inpassen.

•

Vloerpeil woningen -4.45.

•

Sportvelden nabij dorpshart, aan lint en Zuidelijke Dwarsweg.

KWI-Bos

KWI-Bos

Ecologische verbinding Groene Waterparel: streefbeeld.

Bedrijventerreinen

Doelwijk II en Gouwepark nieuwe werklocaties, omlijst met water en groen. Ruimte voor nieuwe en te verplaatsen bestaande bedrijven. Zonnecentrale op de daken.

Bedrijventerreinen

Bedrijventerreinen

•

Ruimte voor bestaande en nieuwe bedrijven.

•

Rationele opzet in groene setting, omzoomd met nieuw bos.

•

Water- en groenstructuur voor samenhang en kwaliteit.

•

Ontsluiting via bestaande bedrijventerreinen.

Bedrijventerreinen

Energielandschappen

Ca. 57 ha. zonnevelden voor hernieuwbare elektriciteit en een energieneutraal dorp, inclusief mobiliteit. Warmte uit water, onderzoek met Dunea.

Energielandschappen

•

Energieopwekking is een vanzelfsprekend onderdeel van het dorp en de landschappen.

Energielandschappen

•

XX ha. zonnevelden voor hernieuwbare elektriciteit en een energieneutraal dorp, inclusief mobiliteit.

•

Warmte uit water, onderzoek met Dunea.

Energielandschappen

VO verbeelding

Hoe starten we een nieuw dorp?

•

Beginnen op hoek Zuidelijke Dwarsweg-MiddenwegBredeweg.

•

Dorpsraad van bestaande en potentiële nieuwe bewoners: eerste stap gemeenschap.

•

Voorziening op een erf als publiekstrekker.

•

Eerst bewegen fiets en OV.

•

Wonen op erf en dan erachter: ruimte voor CPO, PO en nieuwe ondernemers. Dorpsmakers.

•

Eerste woonbuurtjes en groeiende voorzieningen.

VO verbeelding fase 1

Overzicht profielen

-4,65 m NAP

-4,65 m NAP

-5,20 m NAP

-5,80 m NAP

14.40

uitgeefbaar hoofdstructuur

VP -4,45 m NAP

uitgeefbaar hoofdstructuur

uitgeefbaar VP -4,45 m NAP

-5.60 m NAP -6,42 m NAP

-6,42 m NAP

35.75

13.75

13.75

-6,42 m NAP

B.1 Principeprofiel Zuidelijke Dwarsweg

C.1 Principeprofiel Derde Tochtweg

uitgeefbaar

uitgeefbaar VP -4,45 m NAP

VP -4,45 m NAP

-4,65 m NAP

15.00

D.2 Principeprofiel Zuidelijke hartlijn-fietsstraat

E.1 Principeprofiel Groene Slinger

F.1 Principeprofiel Vierde Tochtzone

G.1 Principeprofiel Halverwegen