Bijlage 1f Bijlage 6 van NvU Notitie Afwijkingen DIOR A23.001265

Notitie Afwijkingen DIOR Bijlage 6 van Nota van Uitgangspunten Ontwikkeling Middengebied Zuidplaspolder (22 aug 2023)

Voor de inrichting van de openbare ruimte is een technische basis nodig. Want openbare ruimte moet niet alleen mooi zijn, maar ook duurzaam, klimaatbestendig, functioneel en goed te onderhouden zijn. Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR) is opgesteld om de openbare ruimte duurzamer in te richten en te beheren. Met de ontwikkeling van een nieuw dorp en nieuwe technologieën en inzichten, zal er een specifieke uitwerking nodig zijn voor de openbare ruimte van de 21ste eeuw. Dit betekent dat de standaard inrichting en beheer van de openbare ruimte, zoals vastgelegd in de huidige DIOR, op sommige onderdelen nu nog niet aansluit en/of ontoereikend is. Zo dient het Middengebied als een testcase voor een vernieuwde aanpak van de inrichting en beheer van de buitenruimte van de 21ste eeuw. Het is dan ook van belang dat de ervaringen en inzichten die worden opgedaan bij de ontwikkeling van het Middengebied worden meegenomen in het herijken en actualiseren van de huidige DIOR. Bij een nadere uitwerking in het beeldkwaliteitsplan en het standaard programma van eisen per deelgebied dient er een toetsing plaats te vinden op de huidige DIOR. Indien er nieuwe ambities of afwijkingen zijn die nog niet zijn opgenomen in de huidige DIOR, dienen ze nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied.

De afwijkingen op de huidige DIOR worden beargumenteerd gespecificeerd. Deze specifieke uitwerkingen worden verder uitgewerkt, waarbij wordt aangegeven welke inrichtingseisen en richtlijnen specifiek voor het Middengebied gelden en welke van toepassing zijn volgens de huidige, standaard DIOR. Tevens wordt er bij elk beeldkwaliteitsplan en stedenbouwkundig plan een beheerparagraaf opgenomen, waarin ook de beheer- en onderhoudskosten worden uitgewerkt. In onderstaand tabel geven we aan welke afwijkingen we op ons af zien komen. Doelen en ambities Masterplan Inrichting woonstraat – Groene leefstraat Meer groen, meer bomen, meer water en minder verharding

Klimaat adaptieve maatregelen Omdat het klimaat in toenemende mate zal veranderen en extreem weer vaker voorkomt wordt in dit plan uitgegaan van 15% ruimte om klimaat adaptieve maatregelen te nemen, voor waterberging en groenvoorziening Aquathermie De inzet is nog niet zeker er is geen rekening mee gehouden in het voorkeursalternatief in de MER, onderzoek loopt nog tot voorjaar 2023 i.s.m. Dunea

Afwijking t.o.v. DIOR Dit is een nieuwe ambitie die nog niet is opgenomen is in de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied. Deze ambitie zorgt voor een andere verdeling van het areaal en ander soort materiaal. Afname van verharding, toename groen en waterdoorlatende inrichtingsmateriaal. Omdat we hier praten over innovatieve maatregelen is het onduidelijk welke garanties gegeven kunnen worden ten aanzien van de levensduur van materialen, tevens is nog niet duidelijk welk onderhoud en beheer nodig is en wat de consequenties zijn. Gebruikelijk is een ruimtereservering van 10%. Waterberging. De verhoging van de reservering zorgt voor een toename in het areaal en een toename in kosten voor het beheer en onderhoud. Dit is een nieuwe ambitie die nog niet is opgenomen is in de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied. Mocht aquathermie toegepast worden heeft dit invloed op de ondergrondse ruimteclaim.

Impuls biodiversiteit De transitie in het Middengebied wordt gebruikt om een flinke impuls te geven aan de biodiversiteit

Tevens brengt dit beperkingen mee voor de inrichting van het maaiveld. De aanleg van natuurvriendelijke oevers (nvo) en bloemrijke bermen wijkt niet af van de DIOR. Onderhoudskosten van nvo zijn hoger ten opzichte van een harde beschoeiing. Afhankelijk van het gewenste beeld dient een specifiek onderhoudsplan opgesteld te worden per type oever. Om opbarsting te voorkomen verwachten we eilandjes aan te moeten leggen in de watergangen voor tegendruk. Dit is een afwijking van de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied. In het plan wordt uitgegaan van nvo op particulier terrein. We hebben onvoldoende invloed op het in stand houden van particuliere natuurvriendelijke oevers. We voorzien dat deze deels omgevormd worden naar een harde beschoeiing waardoor het beeld zal veranderen. Afhankelijk van het eindbeeld en de doelsoorten die we in het gebied willen dient het beheer aangepast te worden. Voor het hebben en houden van bloemrijke bermen is verschraling nodig, dit brengt extra kosten met zich mee. Mocht er gekozen worden voor gebiedseigen bermen komt dit waarschijnlijk niet overeen met de esthetische kwaliteit die de toekomstige inwoners verwachten.

Mobiliteit en parkeren De auto verdwijnt uit het straatbeeld en zal op centrale parkeerlocaties of in beperkte mate op eigen terrein geparkeerd staan. De leefbaarheid vergroten we hierdoor en we geven meer ruimte aan onze inwoners om te bewegen, spelen en recreëren Parkeren, hubs Parkeren gebeurt in multifunctionele hubs, waarin ook andere buurtfuncties zijn ondergebracht zoals een buurthuiskamer (sociaal programma), pakkettenwand, onderhoudspunt voor fietsen, flexwerkplek, buurtbatterij

De natuurlijke inrichting en beheer komt niet overeen met de huidige beeldkwaliteit. Niet de esthetische kwaliteit, maar de ontwikkelmogelijkheden van flora en fauna worden als belangrijkste gezien. Dit is een afwijking van de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied. Hoe we dit realiseren, wordt in het vervolg uitgewerkt in gedetailleerdere ontwerpen. Dit is een nieuwe ambitie die nog niet is opgenomen is in de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied.

Dit is een nieuwe ambitie die nog niet is opgenomen is in de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied. Parkeergelegenheid voor bewoners en bezoekers is veilig, doordat vanuit de woningen

Duurzaam Veilig richtlijnen De inrichting van de openbare ruimte in het Middengebied vraagt om een andere benadering dan de traditionele Duurzaam Veilig richtlijnen.

Energie In het plan wordt uitgegaan van een zonnelandschap en zonnecollectoren op de daken van de bebouwing

Bodem Om bodemdaling tegen te gaan wordt het Middengebied voorbelast. De kreekrug is gesitueerd op een stabiele ondergrond, de overige gebieden zijn minder stabiel. Er is een restzettingseis van 20cm in 10.000 dagen opgelegd.

zicht is op de geparkeerde auto’s, volgens de intentie van het Politiekeurmerk. Grotere parkeerterreinen voor bewoners en/of bezoekers bij woningen en woongebouwen zijn overzichtelijk, waarbij: het terrein gecompartimenteerd is in aparte, herkenbare, kleinere eenheden met elk maximaal 25 parkeerplaatsen; er vanuit tenminste enkele woningen zicht is op vrijwel elke parkeerplaats. Dit ook met het oog op inbraak (leeghalen van bedrijfsbussen) en vandalisme (banden lekprikken, autobrand). Het voorkomen van langdurige stalling van caravans, trailers en aanhangwagens. Er dient zeker aandacht besteed te worden aan de veiligheid van de openbare ruimte. Er wordt juist op een andere manier invulling gegeven aan de ruimte, waarbij de nadruk ligt op wandelen en fietsen en er minder ruimte is voor gemotoriseerd verkeer. Hierdoor zal er minder interactie zijn tussen langzaam en snel verkeer en wordt de openbare ruimte als geheel veiliger. Dit is een nieuwe ambitie die nog niet is opgenomen is in de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden ten aanzien van de boomsoort, boomhoogte en de afstand van de gevel. We verwachten tegenstrijdige belangen (opwekking energie en voldoende schaduw voor hittestress en waterberging).

Dit kan resulteren in intensiever onderhoud van hoge beplanting, of minder opwekking van energie dan noodzakelijk. De invloed van een zonnelandschap op het beheer hangt af van de recreatieve waarde, die al dan niet wordt gerealiseerd in het landschap. We gaan ervan uit dat dit landschap door derden wordt geëxploiteerd, inclusief de openbare ruimte waarin de zonnecollectoren staan. Dit is een nieuwe ambitie die nog niet is opgenomen in de DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied. Buiten de Kreekrug verwachten we na aanleg een restzetting. Zetting van de bodem vindt voornamelijk plaats in de eerste jaren na aanleg en de snelheid van de zetting neemt af naarmate de tijd verstrijkt. Door de onstabiele ondergrond moeten we rekening houden met een ander onderhoud en beheer. Er zal sneller onderhoud nodig zijn dan op stabiele gronden. Momenteel wordt onderzocht of de restzettingseis verhoogd kan worden.

Kwel Voorkomen van opbarsting en kwel

Circulaire waterketen De capaciteit van de afvalwaterketen in het gebied staat onder druk. Er dient gekeken te worden naar een nieuwe manier van zuiveren, waarbij gezocht moet worden naar de behandeling van afvalwater en het hergebruik.

Bereikbaarheid (stappen en trappen)

Circulair Insteek is een circulaire ontwikkeling en stappen te zetten naar een circulaire economie. Dat betekent een zorgvuldig gebruik van materialen door zoveel mogelijk circulair te bouwen en energie en materiaalstromen in dorp en landschap zoveel mogelijk te sluiten. Het streven is om een integraal, circulair polderlandschap te realiseren. Koning Willem I bos

Restzettingseis is beeldkwaliteit C te realiseren, dan moet de zetting minder dan 50cm zijn. Als we uitgaan van een vervangingscyclus van 60 jaar kom je uit op zetting van 8,5 cm per 10 jaar Kwel heeft een negatieve invloed op de waterkwaliteit en de biodiversiteit. Daarnaast zorgt het kwel ervoor dat het water bruin wordt. Voor de extra wateropgave in het plan brengen we oppervlaktewater terug in het gebied. Hierdoor verlagen we de druk op de ondergrond en vergroten we de kans op kwel. We verwachten dat het noodzakelijk is om watergangen te graven die minder diep en minder breed zijn om de kans op opbarsting te verlagen. Deze watergangen slibben sneller dicht waardoor eerder onderhoud nodig is. Dit is een afwijking van de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied. De afvalwaterstromen dienen gescheiden te worden. Dit kan op verschillende wijze, echter is duidelijk dat een traditioneel stelsel niet voldoet aan de wens om een circulaire waterketen te realiseren. Dit is een afwijking van de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied. Dit is een nieuwe ambitie die nog niet is opgenomen is in de huidige DIOR en die dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied.

We verwachten dat het netwerk van wandel- en fietsroutes in uitzonderingssituaties tevens gebruikt wordt door gemotoriseerd vervoer. Zoals klusbussen, bezorgingsdiensten, hulpdiensten en gehandicapten of mensen die moeilijk ter been zijn. Er is een ander gebruik, waar in het beheer en onderhoud rekening meegehouden dient te worden. Toezicht en handhaving zal ook toe gaan nemen. Met de toepassing van circulariteit en innovaties is het onduidelijk welke garanties gegeven kunnen worden te aanzien van de levensduur van materialen, tevens is nog niet duidelijk welk onderhoud en beheer nodig is en wat de consequenties zijn. Dit is een nieuwe ambitie die nog niet is opgenomen is in de huidige DIOR en dient nader gespecificeerd en uitgewerkt te worden in de specifieke DIOR voor het Middengebied In de DIOR zijn geen eisen opgenomen voor de aanleg van een bos.

Vervolg DIOR Deze specifieke uitwerking van de huidige DIOR wordt gelijktijdig ontwikkeld tijdens het opstellen van een beeldkwaliteitsplan. Hierbij geven we aan welke inrichtingseisen en richtlijnen specifiek van toepassing zijn op het Middengebied, en welke van toepassing blijven op de standaard DIOR. Bij het uitwerken van de verschillende deelplannen voor de openbare ruimte zullen de verwachte kosten voor instandhouding per deelplan inzichtelijk worden gemaakt door het opstellen van een beheerparagraaf. In deze paragraaf leggen we de onderhoudsmaatregelen vast, inclusief de bijbehorende vervangingsen beheerskosten. Deze kosten zullen vergeleken worden met de huidige gemiddelde kosten voor het onderhoud van de openbare ruimte in de gemeente Zuidplas. Vervolgens zullen deze kosten een belangrijke rol spelen bij het inrichtingsplan voor de openbare ruimte. Op deze manier wordt bij het ontwerpen en inrichten van de openbare ruimte rekening gehouden met de