Bijlage 12 - Memo AERIUS-berekening Huisvesting Steenbakkerij Nieuwerkerk 20-06-2023_A26.002827

Berekening t.b.v. Wet natuurbescherming Huisvesting vluchtelingen Oekraïne Steenbakkerij, Nieuwerkerk aan den IJssel Gemeente Zuidplas

1

Gegevens over het plan: Plannaam: Datum: Projectnummer Buro SRO:

Berekening t.b.v. Wet natuurbescherming Huisvesting vluchtelingen Oekraïne Steenbakkerij, Nieuwerkerk aan den IJssel 20 juni 2023 SR220428

Gegevens projectbetrokkenen: Opdrachtgever:

Gemeente Zuidplas

Gegevens Buro SRO: Adres: Telefoon: E-mail: Internet:

’t Goylaan 11 3525 AA te Utrecht 030-2679198 utrecht@buro-sro.nl www.Buro-SRO.nl

2

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1

Inleiding .................................................................................................................. 4

1.1

Aanleiding ............................................................................................................................. 4

1.2

Projectbeschrijving ............................................................................................................... 4

1.3

Wettelijk kader ..................................................................................................................... 5

1.4

Leeswijzer ............................................................................................................................. 5

Hoofdstuk 2

Verkeers- en ruimtelijke gegevens .......................................................................... 6

2.1

Ruimtelijke gegevens ........................................................................................................... 6

2.2

Gebruiksfase ........................................................................................................................ 6

2.3

Bouwfase .............................................................................................................................. 7

Hoofdstuk 3 Berekeningen en resultaten gebruiksfase en sloop- en bouwfase ........................... 10 3.1

Berekening gebruiksfase ................................................................................................... 10

3.2

Berekening bouwfase ........................................................................................................ 11

Hoofdstuk 4 Samenvatting en conclusies ..................................................................................... 12

3

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Aan de Steenbakkerij in Nieuwerkerk aan den IJssel, op bedrijventerrein Kleine Vink, is een braakliggend perceel (kavel 13) aanwezig. Op deze locatie wil de gemeente Zuidplas tijdelijke woningen realiseren voor maximaal 132 vluchtelingen uit Oekraïne. Hiertoe dient het terrein opnieuw ingericht te worden en worden tijdelijke woonunits geplaatst. Deze ontwikkeling gaat gepaard met de uitstoot van stikstof. Derhalve moet in beeld gebracht worden wat de mogelijke effecten van de ontwikkeling zijn op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden. In voorliggende rapportage worden de mogelijke effecten in beeld gebracht. De onderzoekslocatie is niet gelegen binnen de grenzen of in de directe nabijheid van een gebied dat aangewezen is als Natura 2000. De meest nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn ‘Boezems Kinderdijk’ op ca. 9,2 km van de onderzoekslocatie, ‘Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein’ op ca. 11,8 km van de onderzoekslocatie en ‘Donkse Laagten’ op ca. 13,6 km van de onderzoekslocatie.

1.2

Projectbeschrijving

Initiatiefnemer is voornemens om op het perceel aan de Steenbakkerij tijdelijke woningen te realiseren voor maximaal 132 vluchtelingen uit Oekraïne. Er is uit stedenbouwkundig oogpunt ruimte voor een gebouw van circa 51 bij 19 meter en met 3 bouwlagen (bouwhoogte ca. 10 m), waarbij aan beiden zijden trappenhuizen zijn voorzien. Het gaat om maximaal 44 woonunits die gebaseerd zijn op 2-, 4 en 6-persoonskamers. Op de begane grond is een algemene ruimte ingepast voor ontmoeting, vergaderen en zorg etc. Daarnaast zijn een inpandige berging en wasdroog-ruimten voorzien. De tijdelijke woningen en bijbehorende voorzieningen zullen gasloos gerealiseerd worden. De navolgende afbeelding toont een uitsnede van een inrichtingstekening voor de begane grond van het toekomstige gebouw en de aangrenzende gronden.

Uitsnede inrichtingstekening begane grond (bron: Gemeente Zuidplas, d.d. 17-04-2023)

4

1.3

Wettelijk kader

In de Wet natuurbescherming is voorgeschreven dat voor alle activiteiten die mogelijk een negatief effect hebben op Natura 2000-gebieden een vergunning vereist is. Verzuring en vermesting is één van die mogelijk negatieve effecten. Voor ieder habitattype binnen een Natura 2000-gebied dat gevoelig is voor verzuring en/of vermesting is een kritische depositiewaarde (KDW) vastgesteld. De KDW geeft de grens aan waarboven het risico bestaat dat de kwaliteit van het habitat significant wordt aangetast door de verzurende en/of vermestende invloed van atmosferische stikstofdepositie. Door middel van het rekeninstrument AERIUS wordt de stikstofdepositie berekend als gevolg van projecten en plannen op Natura 2000-gebieden. Het rekeninstrument AERIUS was één van de pijlers van het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Het PAS maakt onderdeel uit van de Crisis- en herstelwet (Chw). Op 29 mei 2019 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State uitspraak gedaan omtrent het PAS. Het PAS mag niet meer gebruikt worden als basis voor toestemming voor ‘activiteiten’. Hiermee is het PAS buiten werking gesteld. Het systeem van het PAS was erop gebaseerd dat vooruitlopend op toekomstige positieve ontwikkelingen voor beschermde natuurgebieden toestemming gegeven kan worden voor activiteiten die mogelijk schadelijk zijn voor die gebieden door stikstofuitstoot.

Die toestemming ‘vooraf’, zoals het PAS mogelijk maakte, mag niet meer, aldus de RvS. Projecten en of activiteiten dienen, in afwachting van een nieuwe PAS, zelfstandig beoordeeld te worden op grond van de Wet natuurbescherming. In de uitspraak van 29 mei 2019 is ook specifiek ingegaan op de AERIUS Calculatie. In rechtsoverweging 39.3 is bepaald dat AERIUS nog wel gebruikt kan worden voor de effectbepaling op grotere (meer dan 50 meter) afstand. Voor berekeningen op kortere afstand wordt een tweede berekening met een ander rekenpakket aanbevolen. De onnauwkeurigheid van AERIUS zat voornamelijk in emissie berekeningen bij agrarische bedrijven waar het emissiepunt zich op enige hoogte bevond. In de AERIUS module van september 2019 zijn de bezwaren van de Afdeling bestuursrechtspraak zoals verwoord in de uitspraak van 29 mei weggenomen. Vervallen bouwvrijstelling Gelet op de uitspraak van de Raad van State van 2 november 2022, waarbij de ‘bouwvrijstelling’ is komen te vervallen, dient nu ook de aanleg-/aanlegfase berekend te worden. Op 25 november 2022 heeft de minister voor Natuur en Stikstof het Wijzigingsbesluit Habitatrichtlijngebieden vanwege aanwezige waarden vastgesteld.

Hiermee zijn de aanwijzingsbesluiten van 101 Natura 2000-gebieden gewijzigd, bijvoorbeeld omdat habitattypen op het moment van aanwijzen aanwezig bleken te zijn, maar destijds niet zijn opgenomen in de oorspronkelijke aanwijzingsbesluiten. Deze nieuwe habitatrichtlijnen zijn opgenomen in de AERIUS Calculator versie 2022 (d.d. 26 januari 2023).

1.4

Leeswijzer

Na dit inleidende hoofdstuk worden in hoofdstuk 2 de verkeers- en ruimtelijke gegevens beschreven. De uitgevoerde berekeningen en de resultaten worden beschreven in hoofdstuk 3. Ten slotte wordt in hoofdstuk 4 de conclusie getrokken.

5

Hoofdstuk 2 2.1

Verkeers- en ruimtelijke gegevens

Ruimtelijke gegevens

Bij een stikstofdepositieberekening wordt rekening gehouden met de Natura 2000-gebieden binnen een straal die relevant is voor de omvang van het plan. Binnen een straal van 12 km zijn meerdere Natura 2000-gebieden aanwezig. Het Natura 2000-gebied ‘Boezems Kinderdijk’ bevindt zich op een afstand van ca. 9.2 km ten zuiden van het plangebied. Het Natura-2000 gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein bevindt zich op ca. 11,8 km ten noordoosten van het plangebied. Het Natura-2000 gebied Donkse Laagten ligt op ca. 13,6 km ten zuidoosten van het plangebied. Op onderstaande afbeelding is de ligging van het plangebied ten opzichte van de verschillende Natura 2000-gebieden weergegeven.

Ligging plangebied ten opzichte van Natura-2000 gebieden, plangebied rood omkaderd (bron: Atlas Leefomgeving)

2.2

Gebruiksfase

Het gebruik van het plangebied brengt in de gebruiksfase verkeersbewegingen met zich mee. Voor de berekening van de verkeersgeneratie is op basis van het aantal parkeerwisselingen een inschatting gemaakt van de te verwachten verkeersgeneratie. Uitgaande van een maximumaantal parkeerwisselingen van 3 per dag wordt de verkeersgeneratie ingeschat op circa 200 motorvoertuigen per etmaal. Tevens dient er bij de AERIUS-berekening rekening te worden gehouden met het vrachtverkeer van en naar de woningen. Het CROW hanteert hiervoor per woning een verkeersgeneratie van 0,02 voertuigbewegingen in zwaar verkeer per etmaal. Er worden maximaal 44 woonunits geplaatst. In totaal betekent dit een verkeergeneratie van (44 x 0,02 =) 0,88 voertuigbewegingen van zwaar vrachtverkeer per etmaal. Bij de invoer in AERIUS is uitgegaan van twee routes. Voor beide routes wordt uitgegaan van 50% van de totale verkeersgeneratie. • 50% rijdt via Steenbakkerij naar Laan van Avant-Garde en vanaf daar in noordelijke richting; • 50% rijdt via Steenbakkerij naar Laan van Avant-Garde en vanaf daar in zuidelijke richting.

6

De totale verkeersgeneratie die de ontwikkeling met zich meebrengt valt onder ‘licht verkeer’ en onder ‘zwaar verkeer’. Het verkeer wordt meegenomen tot het moment dat het zich door haar snelheid en rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het heersende verkeer. Gezien de hoge verkeersintensiteit op de Laan van Avant-Garde is hier al na een korte afstand sprake van. Het verkeer, zowel in noordelijke en zuidelijke richting, gaat op in het heersende verkeersbeeld ter plaatse van de eerste rotonde die bereikt wordt. Hier is de snelheid en het rij- en stopgedrag identiek aan het heersende verkeer. De tijdelijke woningen en bijbehorende voorzieningen zullen gasloos uitgevoerd worden. Tevens worden deze niet voorzien van rookkanalen voor bijvoorbeeld een open haard, gashaard of houtkachel.

2.3

Bouwfase

Naast het toekomstig gebruik (gebruiksfase) is ook de stikstofuitstoot tijdens de bouw- en aanlegfase van het project van belang. Bij de bouw en aanleg zijn gedurende enige tijd voertuigen en mobiele werktuigen aanwezig en is er sprake van verkeersbewegingen van werklieden en materialen van en naar de bouwplaats. De voertuigen en mobiele werktuigen die aangedreven worden door een verbrandingsmotor veroorzaken een korte toename van de stikstofemissie. Tijdens de bouw en aanleg worden verschillende mobiele werktuigen gebruikt. De emissies van mobiele werktuigen zijn afhankelijk van de emissienormen die van toepassing zijn op het desbetreffende mobiele werktuig (stageklassen). Ten behoeve van de berekening van de emissies NOx door mobiele werktuigen dient de gebruiker per stageklasse het brandstofverbruik aan te geven (liter brandstof per jaar), het aantal draaiuren en (bij aanwezigheid van een SCR) het AdBlueverbruik. Waar mogelijk zijn door de initiatiefnemer aangeleverde gegevens over de mobiele werktuigen gebruikt. Omdat voor enkele mobiele werktuigen nog niet bekend is welke er exact gebruikt zullen worden is daarvoor een inschatting gemaakt. Voor het gebruik van de mobiele werktuigen is gerekend met mobiele werktuigen met een bouwjaar van 2015.

Uit jurisprudentie (ECLI:NL:RVS:2022:2334, 17 augustus 2022) blijkt dat het gebruik van Stage-IV een reëel en aannemelijk uitgangspunt is. Wanneer gebruik gemaakt wordt van mobiele werktuigen met een recenter bouwjaar (bijv. vanaf 2019) zullen de stikstofemissies verminderen. Het brandstofverbruik is berekend met behulp van de formule afkomstig uit Ligterink et al 20211. Met behulp van de navolgende formule is het mogelijk het brandstofverbruik per uur te berekenen: B =0.095* Pmax +0.54. Hier is B het brandstofgebruik per uur en Pmax het maximale vermogen van het werktuig [kW]. Voor Stage IV en V werktuigen, waarmee gerekend is, kan uit worden gegaan van het normale AdBlue-verbruik dat door TNO is gegeven. Dit is 6% van het brandstofverbruik (Ligterink et al 20212). Het dieselverbruik is conform het TNO rapport R12305 bepaald. TNO houdt rekening met de aandrijfconfiguratie (vaste as, transmissie, hydrauliek), de stand-by tijd bij de soort inzet (wisselend en constant) en de verliezen. TNO gaat voor werktuigen met een wisselende inzet uit van een gemiddelde ‘typische motorlast’ van 35% (zie onderstaande tabel).

1 Ligterink et al., 2021. ‘AUB (AdBlue verbruik, Uren, en Brandstofverbruik): een robuuste schatting van NOx en NH3 uitstoot van mobiele werktuigen’. TNO_2021_R12305. 2 Idem

7

Voor werktuigen met een constante inzet is 35% een onderschatting, en wordt uitgegaan van een gemiddelde motorbelasting van (37,0+45,6+47,3)/3= 43,3%. In onderstaande tabel zijn de te gebruiken mobiele werktuigen met de benodigde invoergegevens beschreven. Werkt u i g

STAG E -kl as s e

Bran ds t of verbru i k AdBl u e Bou wj aar Vermogen ( D raai u ren /j t ot aal verbru i k ( l /j )

Bran ds t of ver G emi ddel de bel as M ot oref f i c i en bru i k ( l /u )

In f ras t ru c t u u r/bou wri j p maken Rupskraan 12 ton

Stage-IV

≥2015

85

381

44

23

35%

0,951

8,6

Shovel

Stage-IV

≥2015

100

242

24

15

35%

0,951

10,1

Mobiele kraan

Stage-IV

2014

370

1505

42

n.v.t.

35%

0,951

35,8

Hoogwerker

Stage-IV

2017

37

651

160

n.v.t.

35%

0,951

4,1

Heistelling

Stage-IV

2018

179

705

40

n.v.t.

35%

0,951

17,6

Knikmops

Stage-IV

≥2015

40

105

24

n.v.t.

35%

0,951

4,4

Rupskraan 12 ton

Stage-IV

≥2015

85

208

24

12

35%

0,951

8,6

Shovel

Stage-IV

≥2015

100

444

44

27

35%

0,951

10,1

Bou w en woon ri j p maken

Vervoer personeel en materiaal - Bouwfase

Type

Totaal aantal verkeersbewegingen

Licht verkeer

440

Middelzwaar vrachtverkeer

12

Zwaar vrachtverkeer

400

Voor het vervoer van personeel en materialen is uitgegaan van 440 voertuigbewegingen aan ‘licht verkeer’, 12 voertuigbewegingen aan ‘middelzwaar vrachtverkeer’ en 400 voertuigbewegingen aan ‘zwaar vrachtverkeer’ per jaar. Voor het bouwverkeer wordt uitgegaan van één route. Het bouwverkeer rijdt via Steenbakkerij naar Laan van Avant-Garde en vanaf daar naar de Hoofdweg en de Europalaan. Via deze route kan de dichtstbijzijnde op en afrit van de A20 bereikt worden. Het bouwverkeer wordt meegenomen in de berekening tot het moment dat het zich door haar snelheid en rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het heersende verkeer. Gezien de hoge verkeersintensiteit op de Laan van Avant-Garde, Hoofdweg en de Europalaan is hier al na een korte afstand sprake van. Het verkeer, zowel in noordelijke en zuidelijke richting, gaat op in het heersende verkeersbeeld ter plaatse van de eerste rotonde die bereikt wordt. Hier is de snelheid en het rij- en stopgedrag identiek aan het heersende verkeer. Desalniettemin is het verkeer tot aan de tweede rotonde meegenomen. Stationair draaien Met betrekking tot het laden en lossen zal er op de planlocatie zwaar vrachtverkeer aanwezig zijn dat stationair draait. Gedurende de periode dat het zwaar vrachtverkeer op de planlocatie aanwezig is zal er sprake zijn van stikstofuitstoot.

De uitstoot die ontstaat tijdens het stationair draaien kan berekend worden met de kencijfers beschreven in bijlage 1 van de ‘Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2022’. In de bijlage zijn kencijfers opgenomen voor de NOx en NH3 uitstoot. De uitstoot dient handmatig in AERIUS ingevoerd te worden. Voor het rekenjaar 2023 geldt voor ‘Vrachtauto's > 20 ton GVW en trekkers’ een uitstoot van 0,91 NH3 g/uur en 79,04 NOx g/uur. De gemiddelde laad/lostijd per vracht is ingeschat op circa 15

8

minuten. Uitgaande van 400 vrachten is er in totaal sprake van ca. 100 stationaire draaiuren. De onderstaande tabel toont de totale uitstoot van het stationair draaien voor NO x en NH3. Stationair draaien

Aantal draaiuren

NOx uitstoot kg/j

NH3 uitstoot kg/j

Vrachtauto's > 20 ton GVW en trekkers

100

7,90

0,09

9

Hoofdstuk 3 Berekeningen en resultaten gebruiksfase en sloop- en bouwfase De berekeningen zijn verricht met het web-based programma AERIUS versie 2022 op 25 april 2023. Onderstaand zijn de berekeningen voor de gebruiksfase en voor de sloop- en bouwfase weergegeven.

3.1

Berekening gebruiksfase

Beoogde situatie In de beoogde situatie is uitgegaan van het rekenjaar 2023, de verwachte oplevering van de beoogde ontwikkeling. Hierbij is uitgegaan van twee bronnen. Voor bron 1 is uitgegaan van een verkeersgeneratie van 100 voertuigbewegingen van licht verkeer en 0,44 van zwaar verkeer per etmaal, wat overeen komt met 50% van de totale verkeersgeneratie. De route die wordt afgelegd loopt via de Steenbakkerij en Laan van Avant-Garde richting het noorden. Voor bron 2 is tevens uitgegaan van een verkeersgeneratie van 100 voertuigbewegingen van licht verkeer en 0,44 van zwaar verkeer per etmaal, wat overeenkomt met 50% van de totale verkeersgeneratie. De route die wordt afgelegd loopt via de Steenbakkerij en Laan van Avant-Garde in zuidelijke richting. Uit de berekening volgt dat de uitstoot door verkeer voor NOx 11,4 kg/j en voor NH3 0,7 kg/j bedraagt. Resultaten Uit de berekening van de AERIUS Calculator blijkt dat in de gebruiksfase er geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j zijn op Natura 2000-gebieden. Onderstaande tabel toont het resultaat van de stikstofberekening.

Resultaten gebruiksfase (bron: AERIUS Calculator)

10

3.2

Berekening bouwfase

Toekomstige situatie In de toekomstige situatie is uitgegaan van het rekenjaar 2023. Hierbij is uitgegaan van vier bronnen. Bronnen 1 en 2 tonen de emissies van de mobiele werktuigen tijdens het bouwrijp maken, het bouwen en het woonrijp maken. Bron 3 toont de emissie van de verwachte verkeersgeneratie van de bouwfase. Hierbij is uitgegaan van een verkeersgeneratie van 440 voertuigbewegingen van licht verkeer, 12 van middelzwaar verkeer en 400 van zwaar verkeer per etmaal. Het verkeer rijdt via één lijnbron richting de Hoofdweg en Europalaan. Bron 4 geeft de uitstoot weer die plaatsvindt tijdens het stationair draaien van het zwaar vrachtverkeer. Uit de berekening volgt dat de uitstoot tijdens de sloop- en bouwfase voor NOx 105,9 kg/j en voor NH3 1,0 kg/j bedraagt. Resultaten Uit de berekening van de AERIUS Calculator blijkt dat in de gebruiksfase er geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j zijn op Natura 2000-gebieden. Onderstaande tabel toont het resultaat van de stikstofberekening.

Resultaten bouwfase (bron: AERIUS Calculator)

11

Hoofdstuk 4 Samenvatting en conclusies Op de planlocatie aan de Steenbakkerij worden tijdelijke woning ten behoeve van de huisvesting van vluchtelingen uit Oekraïne gerealiseerd. Voor de beoogde ontwikkeling is ten behoeve van de Wet natuurbescherming een AERIUS-berekening voor de gebruiksfase en de bouwfase uitgevoerd. Uit de AERIUS-berekening blijkt dat er in de gebruiksfase sprake is van een emissie van 11,4 kg/j NOx en 0,7 kg/j NH3 en dat voor de Natura 2000-gebieden geldt dat er geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j zijn. Bij de bouwfase is uitgegaan van de te gebruiken mobiele werktuigen en de voertuigbewegingen van werklieden en materialen van en naar de bouwplaats. Uit de berekening volgt dat de uitstoot tijdens de bouwfase voor NOx 105,9 kg/j en voor NH3 1,0 kg/j bedraagt. Ook uit de berekening voor de bouwfase blijkt dat er geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j voor de Natura 2000gebieden zijn. Er kan geconcludeerd worden dat de stikstofdepositie vanwege de beoogde ontwikkeling geen significante gevolgen heeft voor de Natura 2000-gebieden. Daarmee is er geen vergunning nodig in het kader van de Wet natuurbescherming. Met het oog op de Wet natuurbescherming (Wnb) is het plan derhalve uitvoerbaar.

12

13