Bijlage 10 Beantwoording technische vragen Tafeltjesavond Zomernota 2025 Z25.001962

*Z25.001962*

Memo

onderwerp Antwoorden op technische vragen Zomernota 2025 (R25.000069) ter attentie van Gemeenteraad

datum 25/06/2025

kenmerk Z25.001962

afzender M. Stuij

telefoon 0180-330300

e-mail marco.stuij@zuidplas.nl

cluster Financiën

Op de Tafeltjesavond van 17 juni 2025 zijn een aantal vragen gesteld over de Zomernota 2025 die nog niet ter plekke beantwoord konden worden. Deze worden nu schriftelijk beantwoord. Partij

Blz.

Vraag

Antwoord

CU/SGP

p.91

Wat staat ons te wachten als we niet binnen een korte tijd een grondexploitatie openen? Wat betekent dat voor de kosten die gefinancierd moeten worden? Wat betekent dit voor de kosten die al gemaakt zijn? Kan dit voor de komende jaren inzichtelijk gemaakt worden?

Voor grondexploitaties geldt een termijn van 5 jaar dat kosten “opgespaard” mogen worden. Dit kunnen zowel plankosten zijn als kosten voor “verwervingen” met een positie of negatief resultaat. Binnen 5 jaar moet de grondexploitatie geopend worden. Lukt dat niet binnen 5 jaar, dan moet het bedrag afgeboekt worden. In dat geval zijn er 2 opties: • Afboeken in de reguliere exploitatie van de gemeente: nadeel nemen, kosten kunnen niet later alsnog opgevoerd worden in de toekomstige grondexploitatie. • Afboeken door een voorziening te vormen. Deze voorziening kan later alsnog in de toekomstige grondexploitatie opgenomen worden. Voor de beoogde grondexploitatie Middengebied geldt dat we inmiddels in het 6 e ontwikkeljaar zitten. Om die reden zijn in de Najaarsnota 2024 de plankosten van het jaar 2019 afgeboekt,

Pagina 1 van 7

onderwerp Antwoorden op technische vragen Zomernota 2025

registratienummer Z25.001962

namelijk € 787.000. Dit afboeken gebeurde door ten laste van de exploitatie. Bij de vaststelling van de grondexploitatie kunnen deze kosten geen onderdeel meer gaan uitmaken van de grondexploitatie. Het nadeel van het afboeken in 2024 is budgetneutraal gemaakt door een evenredige onttrekking vanuit de reserve grondexploitaties. Op het moment dat een dergelijke situatie zich in 2025 opnieuw voordoet, zal dit ook worden voorgesteld. Binnen de reserve grondexploitaties is een risico reservering opgenomen voor het Middengebied. Dit bedrag zal, evenals het oorspronkelijke saldo van de grondexploitatie, dan omlaag gaan.

D66

p. 98

Heeft de provincie een rol m.b.t de netcongestiekosten?

Indien de raad niet in 2025 geen grondexploitatie Middengebied vaststelt, moeten de kosten van 2020 worden afgeboekt: ongeveer € 1,3 miljoen. Indien een jaar later: de kosten van 2021, ongeveer € 1,5 miljoen. Netcongestie (file op het stroomnet) raakt bedrijven en burgers in steeds meer regio’s en sectoren en levert belemmeringen op voor het tempo van de energietransitie. De overheid en netbeheerders nemen maatregelen om de problemen aan te pakken, onder meer met het Landelijk Actieprogramma Netcongestie. Netcongestie speelt niet alleen in Zuidplas, maar in alle gemeenten in Nederland. Het is een landelijk probleem. In sommige gevallen zit de netcongestie alleen op de afname kant, maar soms speelt het op zowel teruglevering als op afname. Netcongestie staat dus los van onder welke netbeheerder de regio of gemeente valt. De provincie Zuid-Holland was op 5 december 2024 de laatste provincie in Nederland waar congestie op afname werd afgekondigd. In alle andere provincies speelde deze netcongestie op afname toen al. In de basis dragen de netbeheerders de kosten voor hun eigen projecten, waaronder het verzwaren en uitbreiden van het elektriciteitsnet. Op basis van de huidige informatie is onduidelijk of de provincie Zuid-Holland hier aan meebetaalt.

Iets wat deze zomer nog gaat spelen in de provincie Zuid-Holland in het kader van netcongestie, is een hoorzitting van de Provinciale Staten van Zuid-Holland. De hoorzitting gaat over de problemen op het elektriciteitsnet. Politici willen van de vertegenwoordigers van de netbeheerders horen welke oplossingen er zijn en hoe het bestaande net efficiënter kan worden benut. De uitbreiding van de capaciteit van het stoomnet duurt nog meerdere jaren en de politici willen kijken wat wél kan op korte termijn. De uitkomsten van deze hoorzitting zijn

Pagina 2 van 7

onderwerp Antwoorden op technische vragen Zomernota 2025

registratienummer Z25.001962

nog niet bekend, maar zijn wel een belangrijke om in de gaten te houden als het gaat om de netcongestie van TenneT in Zuid-Holland. Het is al wel duidelijk geworden dat netcongestie een probleem vormt voor de gemeente, in lijn met de andere gemeenten in Zuid-Holland. Net zoals omliggende gemeenten is het daarom noodzakelijk om meer grip te krijgen op de gevolgen die netcongestie met zich meebrengt voor de gemeente Zuidplas o.a. om ook meer grip te krijgen op de kosten/ baten die hierbij komen kijken. Voorbeelden zijn o.a. te vinden in Rotterdam, Leiden en Alphen aan den Rijn. Daarnaast heeft Gouda ook recent een impactanalyse uitgevoerd.

CU/SGP

p. 94

CU/SGP

p. 94

Opmerking: “Er staat 2023. Dit moet 2032 zijn.” Wat gaat de kwartiermaker doen? Klopt het dat er geen budget is vanuit het Rijk voor het probleem netcongestie?

Vandaar dat in lijn met omliggende gemeenten wordt voorgesteld een incidenteel bedrag beschikbaar te stellen voor het verder onderzoeken van een aanpak netcongestie voor de gemeente Zuidplas, om zo de impact te verduidelijken en te bekijken of er nog meer of minder middelen nodig zijn. Daar is momenteel onvoldoende zicht op. De verwachting is wel dat niets doen uiteindelijk veel meer maatschappelijke kosten met zich meebrengt, zoals wij ook hebben kunnen zien in andere delen van het land (o.a. FGU regio). Klopt. Geen opmerkingen. Definitieve opdracht zal nog verder vorm krijgen. Op dit moment heeft Netcongestie verdeelde aandacht binnen de gemeente. Gezien hetgeen er op Zuidplas afkomt waar onder de komst van 260 LS Trafostations in gebouwde omgeving (buurtaanpak) en 10 MS (Middenspanning stations) en de realisatie van Middengebied/Cortelande is het van belang om alle processen inzake Netcongestie (intern en met externe relaties w.o. Stedin en Liander) te stroomlijnen, te komen tot een governance van het complexe Netcongestie dossier dat Zuidplas op vele (lopende en toekomstige) dossiers zal raken en te komen tot een goede inventarisatie van de Netcongestie knelpunten (zie de impact analyse die op dit moment gemaakt wordt). De in Mei 2025 aangestelde Kwartiermaker Netcongestie Zuidplas richt zich op de hiervoor genoemde zaken.

Het klopt dat gemeenten op dit moment geen specifieke vergoeding krijgen voor hun werkzaamheden voor netcongestie. Het is onzeker of er vergoedingen komen. In de regio Midden Holland zijn wel middelen ontvangen voor netcongestie of het vormgeven van energiebeleid (integraal programmeren), namelijk € 371.000 die aan onze regio via

Pagina 3 van 7

onderwerp Antwoorden op technische vragen Zomernota 2025

registratienummer Z25.001962

gemeente Krimpenerwaard is overgemaakt in de Septembercirculaire 2024. Besteding hiervan is aan de regio van de Regionale Energie Strategie (RES-regio), maar het is tot nu toe nog niet gelukt om over besteding afspraken te maken met de omliggende gemeenten. Verder hebben de provincies € 1,1 miljoen ontvangen om een rol te pakken bij netcongestie, is te lezen in de Meicirculaire 2025 van het provinciefonds. Ook neemt het Rijk maatregelen tegen netcongestie. Op de volgende pagina staat een overzicht: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/duurzame-energie/kabinet-neemtmaatregelen-tegen-vol-elektriciteitsnet-netcongestie . Zo wordt o.a. € 192 miljoen vrijgemaakt om de leefomgeving te verbeteren in gebieden waar veel hoogspanningsinfrastructuur samenkomt., is er een subsidieregeling van € 62 miljoen aangeboden voor ondernemers, zoals de flex-e subsidie van de RVO en is er € 166 miljoen beschikbaar gesteld om zogeheten energiehubs te stimuleren. Daarnaast is er een Landelijk Actieprogramma Netcongestie opgericht. Vanuit het ministerie van KGG wordt, samen met de netbeheerders, ACM en marktpartijen gewerkt aan een pakket oplossingen om de aanpak van het volle stroomnet verder te versnellen. De meest actuele informatie hierover is te raadplegen op https://actieprogrammanetcongestie.nl/ . CU/SGP

VVD

p. 97

p. 114

Verkenningsopties publiek warmtebedrijf: Niet aan de orde voor glastuinbouw en gebouwde omgeving. Is dat juist? Wordt er gewerkt aan uitvoeringsplannen vanuit de Transitievisie Warmte? Wat is de status? Doorvaarroute Leiden-Benthuizen: Hoe staat het met deze plannen?

Er zijn verschillende dossiers die spelen: Een warmte voorziening voor Cortelande, samen met Dunea (via aquathermie). Hier is in 2021 een intentie overeenkomst voor gesloten. Een warmte voorziening voor Warmte Samenwerking Oostland (WSO) voor glastuinbouw en mogelijk ook bebouwde omgeving. Hier is recent een intentieovereenkomst voor gesloten. De transitievisie warmte voor bebouwde omgeving. Er wordt gewerkt aan een herziene aanpak Zuidplas Aardgasvrij, die Q4-2025 gereed is. In 2017 zijn diverse overheden gezamenlijk een onderzoek gestart naar nieuwe recreatieve vaarverbindingen, en met name de koppeling van Rotte, Oude Rijn en Vliet. U bent hierover geïnformeerd in raadsinformatienota Z17.000992. Hier is een haalbaarheidsonderzoek voor gepubliceerd. Het rapport is te vinden op de website van de gemeente Alphen aan den Rijn: https://alphenaandenrijn.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/b343d392-eb5a-49c8-

Pagina 4 van 7

onderwerp Antwoorden op technische vragen Zomernota 2025

VVD

p. 127

Wordt de uitvoering van de Kaderrichtlijn Water (in het kader van biodiversiteit) volledig bij Hoogheemraadschap belegd of ook bij Zuidplas?

registratienummer Z25.001962

8c9a-b6ddd3393231?documentId=0519f393-0977-441a-b7978f4651495fc0&agendaItemId=b0273915-7cd3-4a39-b9c1-0477b565f55a . De aanbeveling van het onderzoek was om als regionale overheden tot een integrale visie te komen. Zuidplas neemt op dit moment geen deel aan het opstellen van een integrale visie en is niet op de hoogte dat er op dit moment een integrale visie wordt opgesteld. Het Hoogheemraadschap (HHSK) is verantwoordelijk voor het bevorderen van de waterkwaliteit en ecologie, zodanig dat deze voldoet aan de normen van de Kaderrichtlijn Water (KRW). HHSK heeft daarmee dus is een wettelijke normverplichting vanuit de KRW. Zuidplas heeft alleen een inspanningsverplichting gekregen van de wetgever. De gemeente draagt zorg voor het voorkomen van vuilemissie vanuit stedelijk gebied op het oppervlaktewater. Daarnaast zorgt de gemeente ervoor dat geen vervuiling via de bodem en het grondwater in het oppervlaktewater kan stromen (uitloging). Dit vloeit voort uit de inspanningsverplichting ‘overig water’ (geen KRW-waterlichaam). Deze inspanningen zijn belangrijk voor de verbetering van de waterkwaliteit, even als baggeren en goed onderhoud van het water. In Zuidplas zijn deze inspanningen opgenomen in het Beleidsplan riolering 2025, dat recent door de raad is vastgesteld.

Het gaat om de volgende maatregelen: • Reduceren rioolvreemd water zodat in de riolering meer capaciteit beschikbaar is en overstorten naar oppervlaktewater worden voorkomen; • Aanpassen van straatvegen met een risicobenadering zodat straten die veel vuillast kunnen geven naar oppervlaktewater, vaker geveegd worden; • Ontwerp nieuwe wijken volgens nieuwe rekennormen zodat er minder overstorten plaatsvinden ook bij veranderend klimaat; • Waar mogelijk deze rekennormen ook toepassen op wijkreconstructies, zodat ook het bestaande gebied steeds minder vuillast naar oppervlaktewater geeft; • Actief deelnemen aan het gremium Emissieloze kas en onder meer lekstromen naar de bodem in de glastuinbouw te stoppen; • Zuidplas onderhoudt de wateren (maaien en schonen) die volgens de legger in beheer zijn van Zuidplas; • Zuidplas maait de wateroevers van wateren die volgens de legger in beheer zijn van Zuidplas. Dat zal in de komende periode steeds ecologisch gebeuren met aandacht voor soortendiversiteit.

Pagina 5 van 7

onderwerp Antwoorden op technische vragen Zomernota 2025

SP

121

Er staat dat we, als gevolg van samenwerking in een circulair ambachtsnetwerk met andere gemeenten, deelnemen aan een demontagehal. Kunnen vrijwilligers hier ook aan deelnemen, of alleen betaalde krachten?

registratienummer Z25.001962

Bovenstaande maatregelen verbeteren de chemische waterkwaliteit (stikstofverbindingen en fosfaatverbinding, P+N). Een betere chemische waterkwaliteit is ondersteunend aan de ecologische ontwikkeling. De gemeentelijke zorgplicht werkt daarmee weliswaar indirect, maar een betere chemische waterkwaliteit is essentieel voor het ontwikkelen van de ecologie op en rond het water. Teveel P+N zorgt namelijk voor overwoekeren van ecologisch waardevolle soorten. In de raadsinformatienota “Demontagehal” (Z24.002639) bent u geïnformeerd over deze ontwikkeling. Het demontagebedrijf is een dochteronderneming van Cyclus. In de raadinformatienota staat: “Cyclus NV en de gemeenten gaan er samen voor zorgen dat de meeste banen beschikbaar zijn voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt, afkomstig uit alle deelnemende gemeenten. Het demontagebedrijf heeft dus naast een circulaire en duurzame ook een sociale doelstelling” Het is dus een formeel bedrijf met werknemers die in dienst zijn. Of het bedrijf ook ruimte biedt voor vrijwilligers om te participeren, is niet duidelijk. Het is niet het primaire doel van het bedrijf om werk te verrichten met vrijwilligers.

SP

34

Regionale opvanglocatie. Naar aanleiding van onderstaande passage:

Op 24 juni 2025 is er een persbericht van Cyclus verschenen met de aankondiging dat de demontagehallen, waaronder die van Nieuwerkerk aan den IJssel, in gebruik genomen worden per 1 juli 2025. Zie https://www.cyclusnv.nl/start-inleverpunt-demontage-milieustraat . Er is een leidraad gemaakt, deze is 21 mei gedeeld met de klankbordgroep. Deze is in te zien voor raadsleden. De klankbordgroep heeft hierop gereageerd en het college is zich nu aan het beraden op het vervolg. De informatienota (Z25.001255) is gemaakt na de zomernota en geeft de meest recente stand van zaken weer.

Sinds maart jl. is een nieuw projectteam en een nieuwe voorzitter voor de klankbordgroep gestart. De nieuwe voorzitter heeft kennis gemaakt waaronder met leden van de klankbordgroep. Daarna is er op basis van de kennismakingsgesprekken een leidraad opgesteld waarin beschreven staat op welke wijze de doorstart van het participatietraject vorm te geven.

Vraag: is deze leidraad er inmiddels?

Pagina 6 van 7

onderwerp Antwoorden op technische vragen Zomernota 2025

div

Wat is het aantal WOO verzoeken en wat is de doorlooptijd? Is het bekend of Zuidplas in vergelijking met vergelijkbare gemeenten veel of weinig WOO-verzoeken heeft?

registratienummer Z25.001962

In 2025 zijn er tot nu toe 21 WOO verzoeken binnen gekomen. Hiervan zijn 6 verzoeken informeel afgehandeld en er zijn 2 lopende WOO-verzoeken. De standaard termijn om een verzoek af te handelen is 4 weken, met een mogelijkheid om gemiddeld nog eens 4 weken te verlengen als er zaken moeten worden uitgezocht of aanvullende vragen worden gesteld. Van de 19 afgeronde verzoeken, zijn er 14 binnen de termijn afgehandeld. Er zijn 5 WOO verzoeken over de termijn zijn gegaan. Er is recent een steekproef geweest binnen gemeenten hoeveel WOO-verzoeken er jaarlijks binnenkomen. Deze steekproef is uitgevoerd door de Open State Foundation, de Universiteit van Amsterdam en Instituut Maatschappelijke Innovatie en hierover is in 'binnenlands bestuur’ een artikel gepubliceerd op 18 maart 2025. Uit deze steekproef is naar voren gekomen dat gemeenten gemiddeld 37 WOO verzoeken krijgen per jaar met een gemiddelde doorlooptijd van 82 dagen (wettelijke termijn is 42 dagen). Als er gekeken wordt naar deze steekproef, dan zit gemeente Zuidplas boven het gemiddelde. Er is daarnaast door gemeente Zuidplas contact opgenomen met gemeente Delft om een vergelijking te kunnen maken. In 2024 had gemeente Zuidplas 47 WOO verzoeken gemeente Delft 50. Gegeven dat gemeente Delft ruim 100.000 inwoners heeft, zit gemeente Zuidplas gemiddeld ook hoger en sluit dit aan bij de gegevens uit de steekproef.

Dit jaar heeft gemeente Zuidplas 21 WOO verzoeken binnengekregen en gemeente Delft 7.

Pagina 7 van 7