Bijlage 1 Nota van beantwoording zienswijzen en wijziging erfgoedvisie verbindend erfgoed 2021-2026 A20.001373

NOTA VAN BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN (EN WIJZIGING)

Ontwerp Erfgoedvisie ‘Verbindend Erfgoed’

ZIENSWIJZEN EN OVERLEGREACTIES OP de erfgoedvisie “Verbindend Erfgoed”

Corsanummer X

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

Inhoud 1. INLEIDING .................................................................................................................................................................................................................................... 3 2. NOTA VAN BEANTWOORDING................................................................................................................................................................................................... 4 2.1 Reacties ingediende zienswijzen ............................................................................................................................................................................................ 4 R1 – Heemschut Zuid-Holland .................................................................................................................................................................................................. 4 R2 - ...........................................................................................................................................................................................................................................

4 R3 - ........................................................................................................................................................................................................................................... 5 R4 – Historische Vereniging Moordrecht .................................................................................................................................................................................. 6 R5 - Historische Vereniging Nieuwerkerk aan den IJssel ......................................................................................................................................................... 8 R6 - Stichting Oud Zevenhuizen-Moerkapelle ........................................................................................................................................................................ 10 R7 - Stichting Steenovens Klein Hitland ................................................................................................................................................................................. 10 R8 - .........................................................................................................................................................................................................................................

15 3.3 Ambtelijke aanpassingen ...................................................................................................................................................................................................... 16

2

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

1. INLEIDING Reacties In het voortraject is er door de diverse erfgoedstakeholders meegedacht over de belangrijkste punten voor de erfgoedvisie. Ook de erfgoedeigenaren hebben de kans gekregen mee te denken over de toekomst van het erfgoedbeleid. Bij de uitwerking van de erfgoedvisie hebben wij dankbaar gebruik gemaakt van deze input en hebben wij de speerpunten van de diverse stakeholders meegenomen in de uitwerking tot het huidige ontwerp. Waarschijnlijk heeft dit geleid tot een laag aantal reacties. In totaal zijn er acht reacties op de ontwerp erfgoedvisie binnen gekomen. Uit deze reacties komt vooral naar voren dat de indieners waardering hebben voor het opstellen van een visie en de inhoud ervan. Daarnaast hebben zes indieners tevens aanvullende suggesties en/of vragen gesteld over het beleid. Vaak hebben deze betrekking op de dorpsgerichte omschrijvingen en het gemis van een beknopte omschrijving van het landschap binnen de gemeente. Deze opmerkingen en suggesties zijn in het definitieve voorstel voor de erfgoedvisie verwerkt. Er zijn ook suggesties en vragen die betrekking hebben op de uitvoering van de erfgoedvisie na vaststelling. Deze zullen in de uitvoering van de visie en de actiepunten worden meegenomen.

Deze wijze van uitvoering is mede afhankelijk van de uiteindelijk door het beschikbaar te stellen budget voor erfgoed en het aantal beschikbaar te stellen fte dat voor erfgoed wordt ingezet. Deze externe reacties zijn opgenomen in hoofdstuk 2.

In het kader van de inspraakverordening heeft de ontwerp erfgoedvisie Verbindend Erfgoed vanaf woensdag 7 oktober 2020 gedurende zes weken ter inzage gelegen in het gemeentehuis en via de website van de gemeente Zuidplas. Daarnaast hebben is de visie actief onder de aandacht gebracht van de erfgoedeigenaren en de erfgoedstakeholders binnen de gemeente. Gedurende deze inzageperiode kon een ieder schriftelijk of mondeling zienswijzen indienen. Een zienswijze is tijdig ingediend wanneer zij voor het einde van de termijn van terinzagelegging van het ontwerpwijzigingsplan is verzonden/ontvangen. In deze Nota van Beantwoording Zienswijzen en ambtelijke wijzigingen zijn de samenvattingen van de op de ontwerp erfgoedvisie Verbindend Erfgoedvisie ingediende zienswijzen en de reactie van gemeentewege hierop opgenomen. Per reactie is aangegeven of dit heeft geleid tot een wijziging en zo ja, waar in de visie deze te vinden is. Onderdelen van de ingediende zienswijzen die niet expliciet worden genoemd, zijn wel bij de beoordeling betrokken. De zienswijzen zijn dus in hun geheel beoordeeld.

Per indiener van een zienswijze is opgenomen: het nummer zienswijze van de reclamant; de datum van indiening en datum van ontvangst; een samenvatting van de zienswijze (om de zienswijze te kunnen onderscheiden heeft elke (deel)reactie een cijfer gekregen); de reactie van de gemeente; of de reactie leidt tot wijziging van het bestemmingsplan (is in de conclusie per zienswijze aangegeven).

Naast de externe reacties hebben er enkele ambtelijke wijzigingen plaatsgevonden, die het gevolg zijn van ontwikkelingen die zich tijdens de inzage termijn voordeden. Deze zijn opgenomen in hoofdstuk 3.

3

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

2. NOTA VAN BEANTWOORDING

2.1 Reacties ingediende zienswijzen Nummer Nummer gemeente Datum indiening Datum binnenkomst gemeente R1 – Heemschut Zuid-Holland Corsanummer E20.004579 5 oktober 2020 5 oktober 2020 VERKORTE WEERGAVE REACTIE REACTIE VAN GEMEENTE 1. Complimenten voor het rijke en ambitieuze plan. De gemeente is dankbaar voor de geleverde input in het voortraject.

CONCLUSIE 1. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie.

Nummer R2 1

Nummer gemeente Datum indiening Datum binnenkomst gemeente Corsanummer E20.004577 16 oktober 2020 16 oktober 2020 VERKORTE WEERGAVE REACTIE REACTIE VAN GEMEENTE Verzoek tot aanpassing van de omschrijving van het adres Het verzoek komt overeen met de omschrijving in het rijksregister. De wijziging is in bijlage II Korenmolengat 2 te Zevenhuizen in de bijlage rijksmonumentenlijst van verwerkt. Daarnaast zal het gemeentelijk erfgoedregister als onderdeel van de uitvoering van ‘monumentaal tuin/ landschap’ naar ‘jachthuis’. het beleid worden aangepast.

2

In het kader van het hoofdstuk verduurzaming zou verwezen kunnen worden naar het jachthuis als voorbeeld voor het testen van nieuwe verduurzamingsstrategieën in samenwerking met ODMH en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.

Het is zinvol om goede voorbeelden binnen de gemeente te hebben en hier aandacht aan de te besteden. Deze suggestie zal worden opgenomen in de erfgoedvisie.

3

Er wordt momenteel door ondernemers binnen de gemeente gewerkt aan een concept voor het gasvrij maken van monumenten als service in plaats van als product. De gemeente Zuidplas kan hierbij als partner betrokken worden.

Op dit moment is het nog niet zinvol dit als concreet voorbeeld op te nemen in de erfgoedvisie. In het kader van de uitvoering van het beleid kan dit een waardevol onderwerp zijn om verder te bekijken en op te nemen op de digitale kennispagina die de gemeente voor verduurzaming van monumenten wil inrichten.

CONCLUSIE 1. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. De wijziging is doorgevoerd in bijlage II.

4

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

2. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. In hoofdstuk 3, paragraaf 6 onder A3 is een tekstuele aanpassing gemaakt, waarbij dit rijksmonument als voorbeeld wordt genoemd. 3. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie.

Nummer R3 1

Nummer gemeente Datum indiening Datum binnenkomst gemeente Corsanummer E20.004576 20 oktober 2020 20 oktober 2020 VERKORTE WEERGAVE REACTIE REACTIE VAN GEMEENTE Rijksmonument Dorpsstraat 11 moet zijn Dorpsstraat 37. Het verzoek komt overeen met de omschrijving in het rijksregister. De wijziging is in bijlage II verwerkt. Daarnaast zal het gemeentelijk erfgoedregister als onderdeel van de uitvoering van het beleid worden aangepast.

2

Beeldbepalend pand Julianaweg 4 te Zevenhuizen is inmiddels gesloopt en vervangen door een bungalow.

De sloop van het historische pand is inderdaad een feit. Vanwege de formele aanwijzing als beeldbepalend pand zal dit pand ook door middel van een formele procedure moeten worden afgevoerd van de lijst van beeldbepalende panden. Dit zal na vaststelling van de erfgoedvisie worden opgestart. Zodoende kan de lijst op dit moment nog niet in de visie worden aangepast.

3

Op de lijsten met beschermde monumenten ontbreken het Catjes Verlaat (kademuren van de vroegere sluis in de Rotte bij het Korenmolengat) en de Maalderij Coöperatie aan de Dorpsstraat 110 te Zevenhuizen. Wat is de reden dat dit erfgoed ontbreekt?

Deze objecten hebben voor zover op dit moment bekend nooit een beschermde status gekregen. In het kader van de uitvoering van de erfgoedvisie en het op orde krijgen van de feitelijke informatie over ons beschermde erfgoed, zullen we deze adressen nogmaals checken op de aanwezigheid van een aanwijzingsbesluit of bij de cultuurhistorische inventarisatie onderzoeken of er noodzaak is tot bescherming.

4

Vermoedelijk zitten in de bijlagen meer onjuistheden, de lijsten zijn niet actueel en wellicht niet volledig. Vraag hulp aan de verschillende historische verenigingen om de bijlagen compleet te krijgen.

De bijlagen zijn gebaseerd op hetgeen op dit moment in het gemeentelijk erfgoedregister is geregistreerd. Daarnaast worden in het kader van de uitvoering van het beleid de erfgoedlijsten geactualiseerd en bijgewerkt. Hierbij hopen we eventueel nog aanwezige fouten en omissies te herstellen. De gemeente zal hierbij hulp vragen van de historische verenigingen.

CONCLUSIE 1. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. De wijziging is doorgevoerd in bijlage II. 2. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. 3. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie.

5

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

4. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie.

Nummer Nummer gemeente Datum indiening Datum binnenkomst gemeente R4 – Historische Vereniging Moordrecht Corsanummer E20.004578 25 oktober 2020 25 oktober 2020 VERKORTE WEERGAVE REACTIE REACTIE VAN GEMEENTE 1 Indiener geeft aan lang naar de visie te hebben uitgekeken en is De gemeente is dankbaar voor de geleverde input in het voortraject. verheugd veel van de aanbevelingspunten terug te zien in de visie.

2

In de tekst zijn enkele kleine, inhoudelijke onjuistheden met betrekking tot de geschiedenis van de dorpen en de rol van de Historische Vereniging geconstateerd. Het verzoek is deze aan te passen.

De dorpsverhalen zijn in de visie gevoegd om de belangrijkste episodes van de geschiedenis van de dorpen en buurtschappen samen te vatten. Hierbij hebben we onze focus gelegd op die delen van de geschiedenis, die direct hebben geleid tot de huidige cultuurhistorische karakteristieken van de dorpen. Het was niet de bedoeling om alle onderdelen van de geschiedenis te benoemen. We zijn van mening dat dit hier de plek niet voor is. Dit neemt niet weg dat de onjuistheden en relevante omissies in het verhaal zijn aangepast in Hoofdstuk 2.

3

In de tekst komen enkele onduidelijkheden voor: 1. Historisch inwoners lijkt ons dubbelop. Zijn we niet allemaal historisch? 2. Blz. 10 - Historische omgeving; waarom verwijzen naar de uitzonderingen zoals de steenovens? Kan je wanneer je omgevingsgeschiedenis wil laten beklijven, niet beter verwijzen naar bijvoorbeeld de dorpskerken? 3. blz. 25 - We missen hierin de waarde die een grafmonument kan hebben voor het verhaal van de geschiedenis van een dorp? Of valt dat onder de individuele waarde? Je kan bijvoorbeeld een hele kale steen hebben die qua vormgeving niet bijzonder is, niet echt de omgeving een geweldige uitstraling geeft maar waar wel een prominente dorpsgenoot op vernoemd wordt. 4. blz. 36 - Afstoten kerkgebouwen. Worden hier de torens bedoeld?

1. ‘Historische’ is toegevoegd aan inwoners om een onderscheid te maken tussen de huidige bewoners (anno 2020) en de bewoners van voorgaande decennia en eeuwen. 2. Het ene erfgoed vlakt het andere niet uit, maar juist de steenovens zijn uniek voor het gebied. In het gehele verhaal van de gemeente spelen alle erfgoedgoederen een rol, dus ook de kerken, eenvoudigere woonhuizen en landschappen. 3. Wij delen de mening dat grafmonumenten een belangrijke rol hebben in het vertellen verhaal van de verschillende dorpskernen en zijn van mening dat dit nu onvoldoende naar voren komt in de tekst van de visie. Dit wordt aangepast.

4. Dit punt is juist opgemerkt en zal worden aangepast.

6

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

4

Het is heel goed dat de identiteit van individuele dorpen wordt versterkt maar is het ook niet belangrijk om de gezamenlijke (bestuurs)geschiedenis van de ambachtsheerlijkheden nog meer te benadrukken/verwerken in het gedeelte over de geschiedenis?

De dorpsverhalen zijn in de visie gevoegd om de belangrijkste episodes van de geschiedenis van de dorpen en buurtschappen samen te vatten. Hierbij hebben we onze focus gelegd op die delen van de geschiedenis, die direct hebben geleid tot de huidige cultuurhistorische karakteristieken van de dorpen. Om deze reden is ervoor gekozen de gezamenlijke geschiedenis slechts zeer beperkt te noemen. Vanwege de bredere geschiedenis van de dorpen zal de tekst iets worden uitgebreid op dit punt. Het beschrijven van de gehele gezamenlijke en afzonderlijke geschiedenis past niet binnen deze visie. Er is wel aandacht besteed in deze laatste versie aan de gezamenlijke ontwikkeling van het landschap als onderlegger en verbinding tussen de verschillende dorpskernen in de gemeente.

5

Aanvullende voorstellen: 1. Wij zouden graag de DIJ Beeldentuin uitbreiden zodat er een route ontstaat met nog meer erfgoedinformatie. 2. Wij zouden graag de verdwenen molens/ sluizen langs de IJssel digitaal visualiseren zodat het droogmakingsverhaal duidelijk kan worden uitgelegd.

De concrete projecten in de visie zijn in samenspraak met de erfgoedpartners tot stand gekomen. Dit neemt niet weg dat de visie mogelijkheden biedt om ook in de toekomst te werken aan projecten die bewustwording van het erfgoed bevorderen en op dat moment leven. Daarnaast wordt in de visie voorgesteld te werken aan een regeling die (gedeeltelijke) financiële ondersteuning voor dit soort projecten organiseert. In dat kader kunnen gedurende de looptijd van deze visie, en mits de beschikbaar gestelde middelen voor de uitvoering daarvan toereikend zijn, deze voorstellen als onderdeel van de beleidsuitvoering opnieuw worden voorgesteld. CONCLUSIE

1. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie 2. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. In hoofdstuk 2 zijn de in de zienswijze genoemde onderdelen opgenomen/ aangepast. 3. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. De tekst over de grafmonumenten onder het kopje A3 in hoofdstuk 3, paragraaf 3 is aangevuld met de tekst dat de begraafplaatsen en de grafmonumenten een belangrijke schakel zijn in het verhaal van de dorpen en de gemeente als geheel. Onder A4 heeft een aanpassing plaatsgevonden van het woord kerkgebouwen naar kerktorens. 4. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie op dit specifieke punt. Aan hoofdstuk 2 is onder paragraaf 2.1. wel een tekst over de gezamenlijke ontwikkeling van het landschap opgenomen. 5. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie en valt onder de uitvoering van het project.

7

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

Nummer Nummer gemeente Datum indiening Datum binnenkomst gemeente R5 - Historische Vereniging Nieuwerkerk aan den IJssel I20.004424 5 november 2020 6 november 2020 VERKORTE WEERGAVE REACTIE REACTIE VAN GEMEENTE 1 Deze zienswijze spreekt waardering uit voor het opstellen van de De gemeente is dankbaar voor de geleverde input in het voortraject en waardeert de erfgoedvisie en komen tot beleid. De indiener van de zienswijze hoopt toezegging van de indiener om binnen zijn reikwijdte mee te willen werken aan de uitvoering dan ook van harte dat deze visie wordt aangenomen en vastgesteld. van het beleid en zal in de toekomst hier graag gebruik van maken. In de visie is op meerdere Indiener zal zelf binnen reikwijdte willen bijdragen aan de uitvoering van plekken plaats geboden voor inbreng van de erfgoedstakeholders in de uitvoering van de visie de visie. en de actiepunten. Daarnaast zijn er per hoofdstuk aanvullingen voorgesteld en opmerkingen gemaakt. 2 Opmerkingen en aanvullingen op hoofdstuk 1: 1. Wethouder Verbeek is hoofdverantwoordelijke voor erfgoed. Uiteindelijk zal deze visie een 1. Zou wethouder Hordijk niet medeverantwoordelijk voor deze visie door het hele college en raad gedragen visie zijn. Dubbele ondertekening is derhalve niet moeten worden gemaakt (mede ondertekening voorwoord). noodzakelijk.

3

2. Verwijzing opnemen naar de Archeologische Vindplaatsenkaart 2010.

2. In hoofdstuk 1 paragraaf 3 wordt verwezen naar de samenhang van de voorliggende visie met het archeologiebeleid van de gemeente. Die relatie als onderdeel van het brede erfgoed van de gemeente is natuurlijk aanwezig. Vanwege de verdere verduidelijking wordt aanvullend de suggestie van de indiener overgenomen en ook verwezen naar de Archeologische beleidskaart 2010.

3. Het bodemarchief wordt hier nu in een voetnoot genoemd. Zou dit niet prominenter genoemd moeten worden?

3. Het belang van het bodemarchief en het beleid worden genoemd in paragraaf Hoofdstuk 1 onder paragraaf 3. Zowel het rijks als het gemeentelijk archeologiebeleid betreft een zeer specifiek aan strenge regels gebonden beleid dat niet binnen deze visie en het actieprogramma past. De archeologische vondsten worden echter wel aangemerkt als erfgoed. Derhalve heeft deze visie ook betrekking op het delen over archeologische vondsten en de verhalen die deze vertellen. Om dit te verduidelijken is de tekst vanuit de voetnoot naar de lopende tekst verplaats.

Opmerkingen en aanvullingen hoofdstuk 2: In de tekst zijn enkele kleine, inhoudelijke onjuistheden met betrekking tot de geschiedenis van de dorpen en de naamgeving van de Historische Vereniging geconstateerd. Het verzoek is deze aan te passen.

De dorpsverhalen zijn in de visie gevoegd om de belangrijkste episodes van de geschiedenis van de dorpen en buurtschappen samen te vatten. Hierbij hebben we onze focus gelegd op die delen van de geschiedenis, die direct hebben geleid tot de huidige cultuurhistorische karakteristieken van de dorpen. Het was niet de bedoeling om alle onderdelen van de

8

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

geschiedenis te benoemen. We zijn van mening dat dit hier de plek niet voor is. Dit neemt niet weg dat de onjuistheden en relevante omissies in het verhaal zijn aangepast in Hoofdstuk 2.

4

Opmerkingen en aanvullingen hoofdstuk 3: 1. Al het erfgoed in gemeentelijk bezit noemen, niet alleen het af te stoten erfgoed.

1. Deze opsomming in de visie heeft niet ten doel alleen de af te stoten monumenten weer te geven. Uit nader onderzoek blijkt echter dat er inderdaad beschermde monumenten aan de lijst ontbreken. Deze zijn aangevuld in hoofdstuk 3. In het kader van de uitvoering van de erfgoedvisie en het op orde krijgen van de feitelijke informatie over ons beschermde erfgoed, zullen we deze adressen nogmaals checken op de aanwezigheid van een aanwijzingsbesluit.

2. Ook Lansingerland noemen als mogelijk gesprekspartner op het gebied van erfgoed.

2. De tekst is veralgemeniseerd om te voorkomen dat we partijen overslaan of benoemen zonder dat er samenwerkingen tot stand kunnen komen. Er wordt nu verwezen naar de het aanhalen en versterken van banden met omliggende gemeenten en het waterschap Schieland en Krimpenerwaard.

3. Onduidelijk welke wethouder bij B1 bedoeld wordt.

3. Dit is aangepast in portefeuillehouder erfgoed.

4. Erfgoed moet bekend zijn bij inwoners en bezoekers, maar zeker ook binnen de gemeentelijke organisatie. Dit graag toevoegen.

4. We delen de mening van de indiener en achten het vanzelfsprekend dat met de komst van een medewerker erfgoed en een erfgoedvisie met actiepunten ook binnen de gemeentelijke organisatie het erfgoed beter zichtbaar zal worden. Onder Hoofdstuk 3 paragraaf 3 is onder pijler A2 reeds aandacht besteed aan dit onderwerp en is het belang van de bekendheid van het erfgoed binnen de verschillende afdelingen onderschreven. Er wordt daarom geen aanpassing gedaan aan de visie op dit specifieke punt.

5. Ook de erfgoedlessen voor volwassenen kunnen worden ontwikkeld voor raadsleden en ambtenaren.

5. Het staat de raadsleden en de gemeenteambtenaren vrij gebruik te maken van deze erfgoedlessen. Dit zal vanuit de gemeente ook gepromoot worden en onder de aandacht gebracht worden op het moment dat deze lessen starten. De bekendheid met het erfgoed valt echter ook onder pijler A2 van hoofdstuk 3, paragraaf 3. Deze suggestie leidt niet tot aanpassing van de visie. CONCLUSIE

1. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie.

9

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed 2. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. In hoofdstuk 1 onder paragraaf 1 is de tekst ‘archeologische vondsten ‘ toegevoegd. In hoofdstuk 1 onder paragraaf 3 is een verwijzing opgenomen naar de archeologische beleidsadvieskaart 2010. 3. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. In hoofdstuk 2 zijn de in de zienswijze genoemde onderdelen opgenomen/ aangepast. 4. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. Er hebben wijzigingen plaatsgevonden onder Hoofdstuk 3 paragraaf 1 pijler A4, paragraaf 4 onder pijler A2, paragraaf 4 onder B1.

Nummer Nummer gemeente R6 - Stichting Oud Zevenhuizen-Moerkapelle I20.004467 VERKORTE WEERGAVE REACTIE 1 Met interesse kennis genomen van de visie. Deze bevat veel herkenbare punten en sluit aan op de in 2017 aangeboden ‘Tien beleidsadviezen’. Indiener van de zienswijze ondersteunt de erfgoedvisie en waardeert betrokkenheid bij het verwezenlijken van de visie in de toekomst.

Datum indiening Datum binnenkomst gemeente 10 november 2020 10 november 2020 REACTIE VAN GEMEENTE De gemeente is dankbaar voor de geleverde input in het voortraject en waardeert de wens van de indiener betrokken te blijven bij de uitvoering van het beleid. In de toekomst wordt graag van dit aanbod gebruik gemaakt. In de visie is op meerdere plekken plaats geboden voor inbreng van de erfgoedstakeholders in de uitvoering van de visie en de actiepunten. CONCLUSIE

1. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie.

Nummer Nummer gemeente R7 - Stichting Steenovens Klein Hitland I20.004557 VERKORTE WEERGAVE REACTIE 1 Complimenten voor de visie. Voor het bepalen van het slagingsniveau zouden piketpalen wenselijk zijn om te meten wanneer de uitwerking geslaagd is.

Datum indiening Datum binnenkomst gemeente Niet gedateerd 18 november 2020 REACTIE VAN GEMEENTE De gemeente is dankbaar voor de geleverde input in het voortraject. De erfgoedvisie verwoordt de visie om al het erfgoed in de komende periode tot 2016 helder in beeld te krijgen en samen met de partners in het veld dit erfgoed zichtbaar te maken. Daarnaast worden de eigenaren op verschillende manieren ondersteunt in hun taken. Om dit te realiseren zijn verschillende actiepunten opgenomen, die in de komende beleidsperiode worden uitgevoerd. Voor het uitvoeren van deze acties is een agenda opgesteld, die de acties in de tijd wegzetten. Hierbij is rekening gehouden met aspecten als impact op procedures en inwoners en bezoekers, de personele bezetting, inzet van derden en beschikbaar te stellen budgetten voor erfgoed.

10

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

Tevens is er in de Nota uitvoering erfgoedvisie opgenomen dat er jaarlijks een voortgangsrapportage in de vorm van een raadsmemo zal worden opgesteld om de voortgang in beeld te brengen. 2

Er wordt meer aandacht gevraagd voor het bodemarchief, de gebouwde omgeving en het cultuurhistorisch landschap binnen de visie. Met name het unieke landschap zorgt voor het ‘thuis’-gevoel van de inwoners. Onderzoek hiernaar achten wij van groot belang.

In het hoofdstuk van de onderscheidende dorpen zal een stuk tekst over de verbinding tussen de dorpen worden opgenomen, namelijk het landschap. In de diverse dorpsbeschrijvingen was reeds aandacht voor de bijzondere kenmerken van het landschap, zoals het kenmerkende droogmakerijenlandschap, de oude ontginningen en het rivierenlandschap met wielen. Door de toevoeging van een aparte paragraaf over het landschap heeft deze een duidelijkere verbindende rol gekregen. De uiteindelijke waardering van polders en landschappelijke elementen zal binnen het project van de cultuurhistorische waardenkaart worden gewaardeerd. Het belang van het bodemarchief en het beleid worden genoemd in paragraaf Hoofdstuk 1 onder paragraaf. Zowel het rijks als het gemeentelijk archeologiebeleid betreft een zeer specifiek en aan strenge regels gebonden beleid dat niet binnen deze visie en het actieprogramma past. De archeologische vondsten worden echter wel aangemerkt als erfgoed. Derhalve heeft deze visie ook betrekking op het delen van kennis en verhalen achter archeologische vondsten. Om dit te verduidelijken is de tekst aangepast.

3

Meer aandacht voor ondernemers binnen het erfgoed. Zij kunnen bijdragen aan het benutten en beleefbaar maken van erfgoed.

We onderkennen de meerwaarde van ondernemers binnen de gemeente en de rol die zij kunnen spelen in het uitdragen van de waarde van het erfgoed. Binnen de erfgoedvisie wordt op verschillende plekken verwezen naar ‘initiatiefnemers’. Er is bewust voor dit woord gekozen om alle mogelijke initiatiefnemers van verenigingen, eigenaren tot ondernemers de ruimte te bieden om actief een rol te nemen in het uitdragen van de waarde van het erfgoed en in het beheer en behoud van erfgoed. In de erfgoedvisie is bijvoorbeeld in hoofdstuk 3 en paragraaf 5 onder actiepunt A5 aandacht besteed aan een manier om initiatieven van ondernemers te stimuleren. In de tekst is echter verwezen naar initiatiefnemers. Om duidelijker te maken dat wij hier ook ondernemers bedoelen is dit als voorbeeld aan de tekst toegevoegd. Dit is ook ter plaatse van hoofdstuk 3 paragraaf 1 toegevoegd.

11

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

4

Zijn partijen als Erfgoedhuis-ZH, Provincie en Rijksdienst gevraagd mee te denken in het kader van de visie, omdat de nieuwe Omgevingswet om een biotoop rondom de rijksmonumenten vraagt. Deze laatste is van grote waarde.

Van deze partijen is met name gesproken met het Erfgoedhuis Zuid-Holland over de onderwerpen die binnen deze visie minimaal aan de orde moeten komen. Op dit moment biedt het ruimtelijk beleid geen mogelijkheden om de biotoop van een monument te beschermen. Op dit punt zal de beoogde cultuurhistorische waardenkaart (hoofdstuk 3, paragraaf 3 punt A3) en de inpassing daarvan in het ruimtelijk beleid van essentieel belang zijn. De waarde van op dit moment nog niet voldoende erkend erfgoed, inclusief de ruimte rondom erfgoed, zal hier in worden meegenomen. Dit neemt niet weg dat op dit moment bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen binnen de grenzen van het huidige ruimtelijk kader wel aandacht aan de biotoop van een rijksmonument kan worden geschonken. De bredere uitwerking zal daarentegen pas plaats kunnen vinden binnen de uitvoering van het erfgoedbeleid. Ter verduidelijking is de biotoop benoemd in de tekst. De erfgoedvisie is afgestemd op het rijks en provinciaal beleid. Omdat er sprake is van een kaderstellende visie en er geen inhoudelijke van dit provinciale en rijksbeleid afwijkende beleidskeuzes worden voorstelt, is er geen aanleiding geweest intensief met deze partijen in het voortraject te overleggen. Gedurende de uitvoering zullen Rijk en provincie wel gesprekspartners zijn.

5

Belang van aanvullende cultuurhistorisch onderzoek naar niet beschermd erfgoed in de vorm van een cultuurhistorische waardenkaart wordt onderschreven.

We zijn blij te vernemen dat het belang van een cultuurhistorische waardenkaart door externe partijen wordt onderschreven.

6

Goed dat meerwaarde herbestemming onderschreven wordt. Wellicht goed extra te benadrukken dat dit niet los te zien is van creativiteit en innovatie.

Wij onderschrijven de noodzaak van een creatieve en innovatieve geest bij herbestemming van erfgoed. Om dit te benadrukken hebben we dit toegevoegd in de betreffende paragraaf.

7

Samenwerking tussen verschillende gemeenten is van belang voor o.a. gezamenlijk onderzoek, subsidiemogelijkheden in Europees verband en het vinden van logische plekken voor verduurzamingsopgaven.

Wij delen de mening van de indiener en zullen in de uitvoering van de erfgoedvisie in de samenwerkingsverbanden ook rekening houden met deze aspecten van samenwerking. In hoofdstuk 3 paragraaf 4 onder A2 Samenwerkingen hebben deze meerwaarde van samenwerking extra benoemd.

8.

Hoe gaat de taakverdeling verder vormgegeven worden?

Het taakveld erfgoed en de wijze waarop we daar met deze visie invulling aan willen geven is nieuw voor de gemeente. Hiermee ligt er ook een taak om alle overlegstructuren en taken binnen de uitvoering van het beleid vanaf de grond af op te bouwen of gebruik te maken van bestaande formats. De exacte taakverdeling zal hierbij ook, op basis van de beschikbaar

12

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

gestelde uren voor de erfgoedmedewerker, de beschikbare budgetten en de projecten, gedurende de beleidsuitvoering nader moeten worden ingevuld.

9.

Hoe gaat de verbinding in- en extern verder plaatsvinden tussen stakeholders van de verschillende beleidsvelden? Er kan voortgeborduurd worden op bestaande gemeentelijke overlegstructuren of een Erfgoedtafel.

Het taakveld erfgoed en de wijze waarop we daar met deze visie invulling aan willen geven is nieuw voor de gemeente. Hiermee ligt er ook een taak om alle overlegstructuren en taken binnen de uitvoering van het beleid vanaf de grond af op te bouwen. De exacte taakverdeling zal hierbij ook, op basis van de beschikbaar gestelde uren voor de erfgoedmedewerker, de beschikbare budgetten en de projecten, gedurende de beleidsuitvoering nader moeten worden ingevuld. Hierbij wordt natuurlijk zo veel mogelijk aangesloten bij bestaande overlegstructuren of op binnen andere erfgoedorganisatie werkende modellen.

10

Wat zijn de uiteindelijke doelen en het concrete beleid?

De doelen en de beleidsactiviteiten in de vorm van actiepunten zijn opgenomen in hoofdstuk 3 van de erfgoedvisie.

11

Wordt er een combinatie gemaakt met het verduurzamen van erfgoed?

De omgang met verduurzaming van erfgoed is opgenomen in hoofdstuk 3 paragraaf 6 onder A3.

12

Projecten moeten S mart/ S ustainable/ I nclusive growth/ U rban/ D evelopment zijn.

Projecten die door de gemeente worden uitgevoerd dan wel met gemeentelijke subsidie of een gemeentelijke financiële bijdrage worden uitgevoerd moeten voldoen aan de normen die de gemeente daaraan stelt. Toetsbaarheid, inclusiviteit en duurzaamheid maken daar onderdeel van uit. In de beleidsuitvoering zullen de projecten aan de door de gemeente gestelde normen getoetst worden.

13

Het moet Hollandsche IJssel zijn i.p.v. Hollandse IJssel

De beide schrijfwijzen zijn binnen de Nederlandse taal geaccepteerd. Op basis van deze reactie is echter gekeken naar de wijze die binnen Zuidplas het meest gebruikelijk is om te hanteren. Om deze reden is de schrijfwijze aangepast naar ‘Hollandsche’, zodat er samenhang komt dus de verschillende beleidsdocumenten binnen de gemeente Zuidplas.

13

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

14

Er is een betere foto van Steenovens Klein Hitland beschikbaar.

Deze foto is bij de indiener opgevraagd en gebruikt in de erfgoedvisie.

15

Welke rol gaat de gemeente en het maatschappelijk middenveld spelen bij investeringen in projecten?

Twee actiepunten in de erfgoedvisie hebben betrekking op deze reactie namelijk hoofdstuk 3 paragraaf 5 actie A5 en paragraaf 6 actiepunt A5. Hier is opgenomen dat er gekeken wordt naar een stimuleringsregeling en in welke vorm deze zal worden gegoten. Dit is mede afhankelijk van de middelen die voor erfgoed beschikbaar worden gesteld door de raad bij de vaststelling van de erfgoedvisie. Het punt wordt verder opgepakt in de beleidsuitvoering.

16

De maatschappelijke waarde van erfgoed moet benut worden in de ontwikkelingsopgaves: De relatie tussen groene ruimtes in relatie tot Urban Development.

17

Hoe gaan we ervoor zorgen dat het erfgoed een significante rol gaat spelen in de maatschappij en hoe zorgen we ervoor dat creativiteit wordt ingezet om Zuidplas een bijzonder gebied te maken en te laten blijven?

De maatschappelijke waarde van erfgoed en dan specifiek in relatie tot de stedelijke ontwikkeling en het landschap wordt in de erfgoedvisie onderkend. Zowel in de inleiding als in hoofdstuk 3 paragraaf 3 A2 en A3. Op basis van de in de genoemde acties kan erfgoed een plaats krijgen binnen het ruimtelijk beleid en de maatschappelijke waarde binnen ruimtelijke ontwikkelingen optimaal worden benut. We hopen dat het in samenwerking met andere partijen binnen de gemeente uitvoeren van de acties in de erfgoedvisie gaat leiden tot de gewenste bewustwording van het erfgoed binnen de gemeente. En dat daarnaast door het actief uitdragen van de waarde en de rol van het erfgoed er interesse komt voor onze geschiedenis en hoe zich dat op verschillende manieren in de maatschappij en de ruimtelijke ontwikkeling kan uiten. Waarbij we ervan uitgaan dat door verbindingen te leggen tussen verschillende verenigingen, ondernemers en andere initiatiefnemers we samen tot creatieve en bijzondere oplossingen zullen komen en zo bijdragen aan het behouden van de bijzondere cultuurhistorische waarden van de gemeente Zuidplas.

CONCLUSIE 1. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. Hoofdstuk 3 paragraaf 1 is tekstueel aangepast om de visie duidelijker naar voren te brengen. Er zijn geen inhoudelijke wijzigingen doorgevoerd. Er is reeds een uitvoeringsagenda opgesteld. Hierbij is rekening gehouden met aspecten als impact op procedures en inwoners en bezoekers, de personele bezetting, inzet van derden en beschikbaar te stellen budgetten voor erfgoed. 2. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. In hoofdstuk 1 onder paragraaf 1 is de tekst ‘archeologische vondsten ‘ toegevoegd. In hoofdstuk 1 onder paragraaf 3 is een verwijzing opgenomen naar de archeologische beleidsadvieskaart 2010. In Hoofdstuk 2 is een beknopte beschrijving van het landschap en nog herkenbare elementen toegevoegd.

14

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed 3. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. In hoofdstuk 3 paragraaf 1 en paragraaf 5 onder A5 is de tekst aangepast met de toevoeging ‘zoals bijvoorbeeld ondernemers’. Verder zijn er geen aanpassingen in de erfgoedvisie gemaakt omdat de rol die in de erfgoedvisie aan ‘initiatiefnemers’ toebedeeld ook betrekking heeft op ondernemers binnen de gemeente. 4. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. De biotoop is in de inleiding en in hoofdstuk 1 paragraaf 3 onder A2 benoemd. 5. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. In hoofdstuk 3 paragraaf 6 onder A3 is de zin ‘Creativiteit en innovatie zijn hierbij twee onontbeerlijke aspecten van een geslaagde herbestemming’ toegevoegd. 6. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. In de uitvoering wordt dit punt waar mogelijk meegenomen bij samenwerkingen. 7. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. Dit punt wordt gedurende de beleidsuitvoering verder uitgewerkt, maar is ook opgenomen als voordeel van samenwerking in Hoofdstuk 3 paragraaf 4 onder A2. 8. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. Dit punt wordt gedurende de beleidsuitvoering verder uitgewerkt. 9. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie.

Dit punt wordt gedurende de beleidsuitvoering verder uitgewerkt. 10. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. Dit onderwerp is opgenomen in hoofdstuk 3. 11. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. Dit onderwerp is opgenomen in hoofdstuk 3 paragraaf 6 onder A3. 12. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. Dit punt wordt gedurende de beleidsuitvoering verder uitgewerkt. 13. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. ‘Hollandse IJssel’ is in de gehele erfgoedvisie vervangen door ‘Hollandsche IJssel’. 14. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. Dit punt wordt gedurende de beleidsuitvoering verder uitgewerkt. 15. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. Dit onderwerp is opgenomen in hoofdstuk 3 paragraaf 5 actie A5 en paragraaf 6 actiepunt A5 16. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. Dit punt wordt gedurende de beleidsuitvoering verder uitgewerkt. 17. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. Dit punt wordt gedurende de beleidsuitvoering verder uitgewerkt. Nummer R8 1

2

Nummer gemeente E20.004278 VERKORTE WEERGAVE REACTIE Complimenten voor het feit dat er een erfgoedvisie wordt opgesteld.

Datum indiening Datum binnenkomst gemeente 9 november 2020 9 november 2020 REACTIE VAN GEMEENTE De gemeente is blij dat er waardering is voor het opstellen van een erfgoedvisie.

De erfgoedvisie lijkt een procesmatig document dat hoofdlijnen beschrijft en een agenda neerzet.

Het klopt dat de visie overwegend een procesdocument met uitvoeringsagenda betreft. Het verankeren van het aanwezige erfgoed, waaronder ook het landschap valt, is onderdeel van de uitvoering van het beleid. Hiervoor is een concrete actie opgenomen, die moet leiden tot een cultuurhistorische waardenkaart van de gehele gemeenten waarin al het erfgoed wordt opgenomen.

15

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

3

Er zou meer aandacht mogen zijn voor de laag onder de dorpen: die van het verbindende landschap in de vorm van uitgeveende en nietuitgeveende polders en historische structuren. Als de waarde hiervan niet wordt onderkend, kunnen er rond landschappelijke elementen verkeerde keuzes gemaakt worden. Indiener verzoekt daarom deze landschappelijke laag beter in de visie te verankeren

In het hoofdstuk van de onderscheidende dorpen zal een stuk tekst over de verbinding tussen de dorpen worden opgenomen, namelijk het landschap. In de diverse dorpsbeschrijvingen was reeds aandacht voor de bijzondere kenmerken van het landschap. Door de toevoeging van een aparte paragraaf over het landschap heeft deze een duidelijkere verbindende rol gekregen. De uiteindelijke waardering van de verschillende polders en landschappelijke elementen zal binnen het project van de cultuurhistorische waardenkaart worden gewaardeerd.

4

De gemeente ligt gedeeltelijk in de Alexanderpolder. Op enkel stukje na tussen de Esse Zoom laag en Capelle aan den IJssel is deze volledig bebouwd. Indiener wil voorstellen De onbebouwde kavels inclusief de kop van die kavels aan de Bermweg te beschermen als cultuurhistorisch monument.

De suggestie wordt meegenomen in de uitvoering van het beleid en zal tevens worden afgewogen binnen het opstellen van de cultuurhistorische waardenkaart.

CONCLUSIE 1. 2. 3. 4.

Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie. Deze reactie leidt wel tot aanpassing van de erfgoedvisie. In Hoofdstuk 2 is een beknopte beschrijving van het landschap en nog herkenbare elementen toegevoegd. Deze reactie leidt niet tot aanpassing van de erfgoedvisie.

3.3 Ambtelijke aanpassingen

1

2

Wijziging Naast de dorpen in Zuidplas in de nota ook aandacht besteden aan de twee buurtschappen Ver Hitland en Oud Verlaat.

Toelichting In hoofdstuk 2 van de erfgoedvisie is onder de beschrijving van de dorpskern Zevenhuizen ook het buurtschap Oud verlaat beschreven en genoemd in de titel van de paragraaf. Onder Nieuwerkerk aan den IJssel is wel aandacht besteed aan Ver-Hitland maar niet als zelfstandig buurtschap. Ook is in de inleidende tekst van dit hoofdstuk geen verwijzing opgenomen naar de twee buurtschappen. Dit is op basis van deze opmerking aangepast in de inleiding en onder de tekst over Nieuwerkerk aan den IJssel.

In Hoofdstuk 3, paragraaf 3 onder A4 is een passage opgenomen over het onderzoeken van de meerwaarde van de beeldbepalende panden en

Op de huidige erfgoedlijst van de gemeente Zuidplas komen beeldbepalende panden voor. Deze worden in de toekomst opgenomen in het omgevingsplan omdat ze onderdeel uitmaken

16

Nota van Beantwoording Zienswijzen en wijzigingen Erfgoedvisie Verbindend Erfgoed

het voornemen te onderzoeken hoe en of hier in tegenstelling tot het huidige beleid regels voor behoud van de karakteristieke kenmerken aan kunnen worden verbonden.

van het erfgoed en bijdragen aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. In de huidige situatie is de titel ‘beeldbepalend pand’ slechts symbolisch. Er zijn geen aanvullende regels aan verbonden. Als gevolg van bijvoorbeeld sloop leidt dit in de huidige situatie tot verlies van cultuurhistorische waarden, die met de toekenning van de titel en de registratie op de erfgoedlijst wel zijn onderkend. Vanuit het oogpunt van de naderende Omgevingswet en de noodzaak in het omgevingsplan, die voorschrijft dat binnen het omgevingsplan rekening moet worden gehouden met het aanwezige erfgoed, is het wenselijk de huidige gang van zaken nader te bekijken. Het onderzoek zal moeten uitwijzen wat de effecten zijn geweest van deze symbolische titel en of dit effect aan de verwachting voldoet, die de gemeente bij het registreren van deze panden als beeldbepalende pand had. Het beleid ten aanzien van de beeldbepalende panden kan niet zomaar aangepast worden. Indien er uit het onderzoek zou komen dat voor het behalen van het gewenste effect nadere regels gesteld moeten worden en hier bestuurlijk draagvlak voor is, dan dienen de eigenaren van de beeldbepalende panden door middel van een nieuwe procedure betrokken te worden bij de wijziging van de regeling. De resultaten van het onderzoek en een voorstel voor een eventuele vervolgprocedure zullen t.z.t aan het college worden voorgelegd.

3

De teksten die betrekking hebben op de recreatieschappen Rottemeren en Hitland zijn aangepast om deze te stroomlijnen met de bestaande afspraken binnen de schappen en al lopende projecten.

Specifiek voor het Essemolenfundament vindt binnen het recreatieschap Hitland reeds planvorming plaats. In de eerdere gesprekken is dit verkeerd overgenomen. Dit punt is in Hoofdstuk 3 paragraaf 3 actiepunt B3 aangepast. Daarnaast geldt voor de Rottemeren dat er bijvoorbeeld over informatiebebording al afspraken zijn, waarvoor ook subsidie is ontvangen van de provincie. In hoofdstuk 3 onder paragraaf 5 is actiepunt A3 aangepast. Hier is nu in opgenomen dat het erfgoedbelang bij de schappen wordt ingebracht en de uitwerking samen met de schappen verder zal worden opgepakt.

4

In het stuk over de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit ( Hoofdstuk 3, paragraaf 3, actie A5) is een passage opgenomen over de meerwaarde van de lokale deskundigheid in de vorm van een adviserende rol voor de historische verenigingen.

Tijdens de interne gesprekken over de Commissie Ruimtelijke kwaliteit was men unaniem van mening dat de lokale deskundigheid een grote toegevoegde waarde kan zijn in het kader van planontwikkeling, We willen deze deskundigheid graag raadplegen, waarbij de historische verenigingen optreden als extern adviseur op basis van een specifieke vraagstelling. De aangepaste tekst in hoofdstuk 3, paragraaf 3 onder A6 luidt: ‘We zien hier voor de historische verenigingen ook een adviserende rol weggelegd, waarbij zij vanuit hun deskundigheid via de erfgoedmedewerker bijdragen aan de planbeoordeling. De exacte rol zal in overleg met de verenigingen worden vastgelegd.

17