Bijlage 1 Jaarstukken 2024 - gewaarmerkt A25.001759
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Raad 24 juni 2025 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
JAARSTUKKEN 2024
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................2
Product 4.5
Gebiedsontwikkeling ................................................... 110
Inleiding ........................................................................................................4
Product 4.6
Duurzaamheid ............................................................. 112
Jaarstukken 2024 in één overzicht ...............................................................5
Programma 5
Fysieke omgeving ........................................................ 126
Bestuurlijke samenvatting .............................................................................6
Product 5.1
Beheer buitenruimte .................................................... 127
Financiële samenvatting .............................................................................10
Product 5.2
Afval, riolering en begraven ......................................... 131
Programma 1: Bestuur en organisatie ........................................................17
Product 5.3
Vastgoed ..................................................................... 133
Product 1.1
Bestuur, organisatie en participatie .............................. 18
Financiële producten ................................................................................ 138
Product 1.2
Dienstverlening ............................................................. 23
Paragraaf 1: Lokale heffingen .................................................................. 142
Product 1.3
Veiligheid ...................................................................... 25
Paragraaf 2: Verbonden partijen .............................................................. 149
Programma 2 Sociaal Domein ....................................................................42
Paragraaf 3: Grondbeleid ......................................................................... 169
Product 2.1
Algemeen sociaal domein ............................................ 43
Paragraaf 4: Onderhoud kapitaalgoederen .............................................. 175
Product 2.2
Werk en inkomen .......................................................... 53
Paragraaf 5: Bedrijfsvoering ..................................................................... 178
Product 2.3
Jeugd ............................................................................ 58
Paragraaf 6: Openbaarheid ...................................................................... 198
Product 2.4
Maatschappelijke ondersteuning .................................. 61
Paragraaf 7: Financiering ......................................................................... 201
Product 2.5
Volksgezondheid .......................................................... 63
Paragraaf 8: Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................... 207
Programma 3
Maatschappelijk domein .................................................71
DEEL 2 Jaarrekening ............................................................................. 213
Product 3.1
Sport ............................................................................. 72
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................ 214
Product 3.2
Onderwijs ...................................................................... 73
Rechtmatigheidsverantwoording gemeente Zuidplas 2024 ..................... 222
Product 3.3
Cultuur .......................................................................... 77
Balans....................................................................................................... 224
Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling .........................................84
Toelichting op de balans .......................................................................... 229
Product 4.1
Ruimtelijke ordening en vergunningverlening .............. 85
Vaste activa .......................................................................................... 229
Product 4.2
Wonen .......................................................................... 87
Vlottende activa .................................................................................... 236
Product 4.3
Economie ...................................................................... 95
Vaste passiva ....................................................................................... 242
Product 4.4
Verkeer en vervoer ..................................................... 101
Vlottende passiva ................................................................................. 257
2
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Overzicht van lasten en baten ..................................................................263
Bijlage 2 Overzicht investeringskredieten ................................................ 300
Toelichting overzicht van lasten en baten ............................................ 264
Bijlage 3 Baten en lasten per taakveld ..................................................... 307
Incidentele baten en lasten .......................................................................283
Bijlage 4 Stelpost prijs, groei en loon ....................................................... 309
Wet normering topinkomens (Wnt) ...........................................................287
Bijlage 5 Interbestuurlijk toezicht .............................................................. 311
SiSa verantwoording specifieke uitkeringen .............................................289
Bijlage 6 Lijst met afkortingen .................................................................. 314
Bijlage 1 Kerngegevens en bestuursstructuur ..........................................298
3
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Inleiding
Voor u liggen de jaarstukken 2024 van de gemeente Zuidplas. De jaarstukken zijn de afronding van de begrotings- en verantwoordingscyclus (de P&C cyclus). In de programmabegroting staan de kaders. De zomernota en de najaarsnota gaven tussentijds de belangrijkste ontwikkelingen, afwijkingen en bijstellingen van budgetten weer. Het doel van de jaarstukken is terug te blikken op 2024 én verantwoording af te leggen over het gevoerde (financieel) beleid. Er wordt antwoord gegeven op de drie “W-vragen”: Wat hebben we bereikt? Wat hebben we ervoor gedaan? Wat heeft het gekost? Het college van B&W legt hierbij verantwoording af aan de gemeenteraad over de geleverde prestaties en de inzet van middelen. In deze jaarrekening 2024, evenals over 2023, velt het college zelf een oordeel over de rechtmatigheid via de rechtmatigheidsverklaring. De jaarrekening wordt gecontroleerd door de accountant.
Voor de lezer die geïnteresseerd is in de grote lijnen zijn de volgende drie onderdelen ontwikkeld: Jaarstukken 2024 in één overzicht Bestuurlijke samenvatting, geeft inzicht in de voortgang van de doelen en de inspanningen Financiële samenvatting, geeft inzicht in de financiële positie van de gemeente Zuidplas Leeswijzer De jaarstukken 2024 bestaan uit twee delen: Deel 1: het jaarverslag: in dit beleidsdeel staat welke doelen we hebben geformuleerd voor 2024 en wat er in 2024 bereikt is, hoe dat gedaan is en wat dat heeft gekost. Aan het einde van elk programma zijn de verplichte BBV indicatoren opgenomen met daarin ter vergelijking de BBV indicatoren van referentiegemeenten (alle gemeenten in Nederland met 25.000 tot 50.000 inwoners). Dit wordt gevolgd door een samenvattend financieel overzicht van de begrote en werkelijk bestede middelen van het programma. De programma’s worden gevolgd door de verplichte paragrafen. Deel 2: de jaarrekening: in dit financiële deel staat een uitgebreide toelichting op de financiën en de financiële positie van de gemeente over het jaar 2024. Verschillen tussen begroting en realisatie 2024, groter dan 10% van het totale budget en qua omvang groter dan € 50.000, worden toegelicht. De financiële tabellen zijn onder voorbehoud van afrondingsverschillen.
4
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Jaarstukken 2024 in één overzicht
5
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Bestuurlijke samenvatting In 2024 is het college ambitieus verdergegaan met de uitvoering van het collegeprogramma met als motto “Ruimte voor iedereen”. In goede samenwerking met de gemeenteraad is er ook afgelopen jaar een aantal belangrijke stappen gezet in het nog beter maken van onze mooie gemeente. Dit ondanks de uitdagende omstandigheden waar onze gemeente mee wordt geconfronteerd. Maatschappelijke ontwikkelingen In 2024 werd Zuidplas geconfronteerd met diverse maatschappelijke ontwikkelingen die een grote impact hebben gehad het beleid en financiën. Een aantal voorbeelden hiervan zijn de invoering van de Omgevingswet, de onzekerheid rondom de spreidingswet, de afgekondigde netcongestie die nu ook ZuidHolland raakt, de afschaffing van de opschalingskorting in 2026 met structurele tekorten als gevolg en de langdurige discussie over de financiering van de Jeugdzorg met het Rijk. Halverwege het jaar is het kabinet Schoof gestart. Een nieuw kabinet met een, op onderdelen, andere koers. Zo besloot het kabinet te stoppen met het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Een besluit met impact op de gemeente Zuidplas en onze inwoners. De gemeente probeert zo goed als mogelijk te anticiperen op al deze ontwikkelingen. Ondertussen blijven we ook werken aan onze lokale doelstellingen en zijn we trots op een aantal successen die we behaald hebben.
Kansrijk en gezond Zuidplas In 2024 heeft de gemeente Zuidplas samen met haar betrokken partners zich onverminderd ingezet om zorg te bieden aan onze kwetsbare inwoners. Dit terwijl we als gemeente zien dat het bieden van deze zorg onder druk komt te staan door de knellende financiën en schaarste aan zorg. Een stap om gezamenlijk met andere gemeenten het hoofd te bieden in deze financiële uitdaging is onder andere ook de inzet op de gezamenlijke inkoop van zorg. Daarnaast is de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd & WMO opgericht die bij deze inkoop van zorg de gemeenten in de regio Midden Holland ondersteunt. Verder heeft de gemeente het afgelopen jaar stappen gezet op het gebied van preventie. Door te investeren in preventie, zoals vroegtijdige signalering, voorlichting en begeleiding, hebben we complexe vraagstukken in een vroeg stadium kunnen aanpakken. Dit voorkomt dat mensen langdurig afhankelijk worden van zorg, waardoor op termijn kostenbesparingen ontstaan in bijvoorbeeld de jeugdzorg, WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning) en de GGZ. Een belangrijke partner van de gemeente in dit landschap is Stichting ZO!. Samen met Stichting ZO! hebben we de 'Verbeteragenda’ op veel onderdelen kunnen afronden. Ook op het gebied van armoede en schulden hebben we mooie resultaten behaald, langs de lijn van het aanvalsplan Armoede en Schulden.
Zo hebben we de Voedselbank Zuidplas kunnen ondersteunen bij het van start gaan, We hebben een succesvolle bijeenkomst over Taal en Schulden georganiseerd en we hebben de samenwerking met Stichting ZO! Op het gebied van vroegsignalering kunnen continueren. In 2024 is de mondiale situatie niet verminderd ten aanzien van vluchtelingenstromen. Dit heeft ook zijn weerklank gekend in Zuidplas. Zo bleef de vraag naar opvangplekken voor vluchtelingen van de oorlog in Oekraïne onverminderd hoog. Naast de reeds bestaande opvanglocatie ‘De Oase’, is het afgelopen jaar een nieuwe opvanglocatie op bedrijventerrein ‘Kleine Vink’ gerealiseerd. Het is voor ons een grote verantwoordelijkheid én een voorrecht om mensen in deze moeilijke tijden een veilige plek te bieden. Door samen te werken met verschillende partners en de gemeenschap, hebben we kunnen zorgen voor de ondersteuning die deze mensen nodig hebben om hun leven opnieuw op te bouwen. We zijn dankbaar voor de inzet van al onze medewerkers en vrijwilligers, en we blijven ons inzetten voor het bieden van een veilige en gastvrije omgeving voor iedereen die bij ons aanklopt in tijden van crisis. 6
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Duurzaam Zuidplas Het programmaplan Duurzaamheid is begin 2024 door het college vastgesteld. In het programmaplan is in beeld gebracht waar de gemeente Zuidplas zich de komende jaren voor gaat inzetten om de ambities en doelen uit coalitieakkoord dichterbij te brengen. Het betreft een van de grootste transities waar gemeenten mee te maken krijgen en flexibiliteit is daarom een van de belangrijkste voorwaarden. Verder is in februari 2024 de herijkte Transitievisie warmte vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin staan de kaders waarmee verder wordt gegaan in het project Zuidplas aardgasvrij. Begin 2024 zijn ook de voorbereidingen gestart rondom Zuidplas aardgasvrij. Hierbij zijn wensen en behoeften ten aanzien van warmteoplossingen en participatie- en communicatievoorkeuren opgehaald en verkend. Op basis van de opgehaalde inzichten, wensen, behoeften en de ontwikkelingen op rijksniveau, waarbij de focus op uitvoeringsplannen verschuift naar informeren en communiceren bij individuele oplossingen, is besloten de gehele aanpak voor Zuidplas aardgasvrij te herzien. Ook is er gewerkt aan projecten binnen de regionale energiestrategie. Zo is het programma Zon Op Veld vastgesteld. De versnellingsaanpak voor zon op dak is in 2024 opgesteld. Betaalbaarheid is een belangrijk thema. Afgelopen jaar is er dan ook gewerkt aan de aanpak energiearmoede.
Onder meer zijn er een energietoeslag en energiefixers beschikbaar gesteld voor inwoners die dit nodig hadden. Vitaal en (Be)Leefbaar Zuidplas Onze inzet op participatie Per 1 januari 2024 werkten we voor het eerst met de vereisten van de Omgevingswet. In het licht van de Omgevingswet stimuleren we nog meer dan voorheen, vroegtijdige participatie voorafgaand aan besluitvorming. Zo krijgen we op tijd inzicht in belangen, meningen en ideeën uit de samenleving. Het toepassen is bewust vormvrij; gemeente en initiatiefnemers bepalen zélf wat passende participatie is. Hierdoor ontstaat ruimte voor flexibiliteit en maatwerk. Richtinggevend hiervoor zijn het Kader Participatie (2021) en de Verordening inspraak en participatie (2023). De implementatie hiervan bleek in de praktijk niet altijd eenvoudig. We evalueerden daarom de participatie in Zuidplas met zowel betrokkenen uit de ambtelijke organisatie samen met de gemeenteraad. Gezamenlijk concludeerden we dat het Kader Participatie én de Verordening aan actualisatie toe zijn om ze als goede basis te kunnen gebruiken voor het borgen van participatie en de verdere implementatie ervan in Zuidplas. Het proces om te komen tot geactualiseerde basisdocumenten is eind 2024 in gang gezet. Daarnaast werkten we aan diverse opgaven waarbij inwoners en ondernemers in Zuidplas konden participeren.
Ook gingen we verder met het ontwikkelen van gebiedspaspoorten. Na Zevenhuizen en Moerkapelle is in het najaar van 2024 het gebiedspaspoort van Moordrecht vastgesteld. Ook zijn we gestart met de voorbereidingen van het gebiedspaspoort Nieuwerkerk aan den IJssel. Verbeteren van de veiligheid In 2024 hebben we onze visie op veiligheid verder aangescherpt en omgezet in het uitvoeringsprogramma Veiligheid 2024-2026. We richten ons niet alleen op het bestrijden van ondermijning, het verbeteren van zorg en veiligheid, en het aanpakken van online criminaliteit, maar ook op het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid. Dit nieuwe thema krijgt steeds meer aandacht, aangezien een veerkrachtige samenleving essentieel is om veiligheidsdreigingen effectief te weerstaan. We werken samen met lokale en regionale partners om deze maatschappelijke weerbaarheid structureel te versterken en tegelijkertijd de veiligheid in onze dorpen te verbeteren. Op deze manier zorgen we voor een veilige, leefbare en veerkrachtige gemeente voor alle inwoners en ondernemers in Zuidplas.
7
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Groeiend Zuidplas Woningbouw Op 14 mei 2024 heeft de gemeenteraad CHW bestemmingsplan Middengebied Zuidplaspolder 1a vastgesteld. Hiermee is de volgende stap gezet in de realisatie van Cortelande. Verder is er afgelopen jaar een hoop gewisseld met de gemeenteraad rondom de ontwikkeling van het Middengebied. Dit blijft ook de komende tijd onze inzet vragen. Naast Cortelande zet de gemeente zich ook in voor woningbouw in en aan de bestaande dorpen. Voorbeelden hier van zijn het bestemmingsplan voor de Kamerlingh Onnesstraat in Nieuwerkerk aan den IJssel in juni, de Middelweg 32 in Moordrecht in oktober, de Bopa procedure van Tiny Houses in Zevenhuizen in augustus en de nota van uitgangspunten Rehobothschool en Keizerschool in Moerkappelle in november. Mobiliteit Op 23 januari 2024 is de startnotitie mobiliteit vastgesteld. Hierbij stonden bereikbaarheid, verkeersveiligheid en STOMP (Stappen, Trappen, OV, Mobiliteitsdiensten en Privé autobezit) centraal. Samen met de commissieleden zijn de eerste ideeën uitgewisseld. Het is ons doel om een veilige, duurzame en goed bereikbare gemeente te zijn en te blijven. Er is in 2024 een partij geselecteerd om in 2024/2025 met de gemeente de nieuwe Mobiliteitsvisie Zuidplas op te stellen. Op 27 augustus is er een sessie met de Programmacommissie Ruimte geweest over de Mobiliteitsvisie.
Op 17 oktober is er een sessie geweest met stakeholders om input op te halen voor de Mobiliteitsvisie. Op 18 maart 2025 vond een informatiebijeenkomst met de gemeenteraad plaats. In december 2025 verwachten we de visie aan de raad voor te leggen ter vaststelling. Financiën en Organisatie De gemeente Zuidplas heeft in de afgelopen jaren een aanzienlijke groei doorgemaakt wat leidt tot een toename van de vraag naar gemeentelijke diensten en voorzieningen. Nieuwe wetgeving en taken die neergelegd worden bij de gemeente zijn soms complex en vragen soms ook om specialistische kennis. De groei van de gemeente leidt tot uitbreiding van projecten, initiatieven en ambities. We richten ons op het versterken van de interne organisatie om deze ambities waar te maken. Net als veel andere overheidsorganisaties kampt de gemeente Zuidplas met het tekort op de arbeidsmarkt. De groeiende vraag naar gemeentelijke diensten, gecombineerd met de krapte op de arbeidsmarkt, leidt ertoe dat er vacatures ontstaan binnen de organisatie welke soms lastig zijn in te vullen. Dit betreft zowel vacatures op operationele functies als op specialistische rollen in het primaire proces en in de bedrijfsvoering. De wervingsuitdagingen zijn een belangrijk aandachtspunt. We streven naar een diverse en goed opgeleide medewerkerspool.
Er is extra ingezet op de arbeidsmarktcommunicatie en het verbeteren van de werkplekcultuur om nieuwe medewerkers aan te trekken en bestaande medewerkers te behouden. Daarnaast is de organisatie al enige tijd bezig met het “vervasten” van personeel: personeel in vaste dienst nemen op plekken waar veel ingehuurd wordt voor de realisatie van steeds wisselende incidentele projecten. Naast het invullen van openstaande vacatures, richt de organisatie zich ook op duurzame organisatieontwikkeling. Dit houdt in dat we aandacht besteden aan werkplezier, werk-privébalans en welzijn van onze medewerkers. Initiatieven op het gebied van flexibiliteit, digitale werkplekken en een modern personeelsbeleid dragen bij aan een gezonde en toekomstbestendige werkomgeving. Wij blijven ons inzetten om de gemeente Zuidplas niet alleen fysiek te laten groeien, maar om ook als organisatie verder te professionaliseren. Het streven is om een organisatie te zijn die flexibel en opgavegericht is én in staat is om de uitdagingen van een groeiende gemeente effectief en efficiënt aan te pakken.
8
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 In 2024 zijn de voorbereidingen begonnen om te komen tot een sluitende begroting, ook na ravijnjaar 2026. Zo is het college intensief bezig geweest om heroverwegingen in beeld te brengen: eerder gemaakte keuzes die heroverwogen kunnen worden om zo minder geld uit te geven. Dit proces gaat door in 2025, Het college kijkt hier met vertrouwen naar uit.
9
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Financiële samenvatting De jaarrekening 2024 sluit met een nadelig resultaat van circa -/- € 1,9 miljoen. In de Najaarsnota 2024 was de prognose van het resultaat circa -/- € 0,9 miljoen. Vergeleken met het resultaat 2024 voor resultaatbestemming is het werkelijk resultaat circa € 1,0 miljoen nadeliger dan verwacht.
Resultaat 2024 en afwijking ten opzichte van begroting na wijziging Geprognosticeerd resultaat Werkelijk resultaat Verschil begroot en werkelijk resultaat
Bedragen * € 1.000 -869 -1.858 -988
Wij stellen voor om een aantal budgetten met een totaalbedrag van circa € 1,3 miljoen, middels resultaatbestemming, over te hevelen naar 2025. Hiermee houden we niet-bestede middelen uit 2024 beschikbaar voor toekomstige uitgaven in 2025. Het resultaat na bestemming komt daarmee uit op circa -/- € 3,1 miljoen (nadelig).
Resultaat na bestemming 2024
Bedragen * € 1.000 -1.858 -1.261 -3.119
Werkelijk resultaat voor bestemming Voorstel voor bestemming ter besteding in 2025 Resultaat na bestemming
In de Najaarsnota 2024 was de prognose van het resultaat circa -/- € 0,9 miljoen. Vergeleken met het resultaat na bestemming is het werkelijk resultaat circa € 2,3 miljoen nadeliger dan verwacht.
Resultaat na bestemming 2024 en afwijking ten opzichte van begroting na wijziging Geprognosticeerd resultaat Resultaat na bestemming Verschil
Bedragen * € 1.000 -869 -3.119 2.251
In de onderstaande tekst wordt achtereenvolgens toegelicht: 1. Resultaatsverloop gedurende 2024; 2. Toelichting verschillen tussen begroting en realisatie; 3. Voorstellen voor resultaatbestemming; 4. Financiële positie gemeente. 10
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 1. Resultaatsverloop gedurende 2024 In de onderstaande tabel staan de diverse begrotingswijzigingen waarin het resultaat van de begroting is gepresenteerd. Resultaat 2024 versus Begroting na wijziging Bedragen * € 1.000 Begroting Realisatie Primitieve Begroting 2024 -1.410 Amendementen Begroting 2024 -438 Saldo primitieve begroting 2024 na amendementen -1.848 Najaarsnota 2023 1.048 Structurele effecten Middengebied Fase 1a 369 Septembercirculaire 2023 95 Saldo primitieve begroting 2024, herzien -336
Besluiten na vaststelling Begroting 2024/Najaarsnota 2023 Zomernota 2024 (R24.000071) Meicirculaire 2024 (R24.000071) Najaarsnota 2024 (R24.000106) Gebiedspaspoort Moordrecht (R24.000098) Septembercirculaire 2024 (R24.000106) Geprognosticeerd resultaat 2024 Werkelijk resultaat jaarrekening 2024 Verschil geprognosticeerd en werkelijk resultaat 2024
-720 1.477 -959 -150 -181 -869
-1.858 -988
Het jaar 2024 is gestart onder uitdagende financiële omstandigheden. Als gevolg van de hoge inflatie die zich vanaf 2022 voordeed in Nederland, moesten veel budgetten fors verhoogd worden om hetzelfde te kunnen blijven doen. Er waren bezuinigingen nodig om tot een sluitende begroting te kunnen komen. Gecorrigeerd voor incidentele baten en lasten was de begroting op € 0 sluitend (structureel saldo). Meer hierover kunt u teruglezen in de Begroting 2024. Na het vaststellen van deze Begroting 2024 is de begroting gemuteerd in de Zomernota, Meicirculaire, Najaarsnota en Septembercirculaire. Ook is er een raadsbesluit geweest voor het Gebiedspaspoort Moordrecht. 2. Toelichting verschillen tussen begroting en realisatie. De onderstaande tabel geeft inzicht in de begroting en realisatie per programma.
11
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Overzicht van baten en lasten en reservemutaties per programma Jaarrekening 2024
1. Bestuur en organisatie 2. Sociaal domein 3. Maatschappelijk domein 4. Ruimtelijk Beleid en - ontwikkeling 5. Fysieke omgeving 6b. Overhead 6c. Vpb 6d. Onvoorzien Subtotaal programma's 6a. Algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is Algemene uitkeringen Dividend Saldo van de financieringsfunctie Overige algemene dekkingsmiddelen Subtotaal algemene dekkingsmiddelen Gerealiseerd saldo van baten en lasten reserves 6. Financiele producten Totaal mutaties reserves Resultaat
Afwijking 2024
baten 1.228 17.095 3.046 31.584 15.990 1.066 70.009
lasten 9.811 63.682 12.663 38.070 28.122 18.037 170.384
saldo -8.582 -46.587 -9.617 -6.486 -12.132 -16.970 -100.375
13.764
2.990
10.774
-61
83.421 429 552 474 98.640 168.650
757 9 3.756 174.140
83.421 429 -205 466 94.885 -5.490
796 0 102 466 1.302 -354
12.486 12.486 181.135
8.853 8.853 182.993
3.632 3.632 -1.858
-634 -634 -988
-908 -1.703 279 972 -5 -293 -1.657
Uit deze analyse blijkt dat er negatieve resultaten geboekt zijn op programma 1, 2, 5 en 6. Verder zijn er voordelen op programma 3, 4 en de algemene dekkingsmiddelen. De onderstaande tabel geeft een overzicht van de grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting, zowel positief als negatief. In de onderstaande tabel geven we per verschil ook aan of het verschil incidenteel is of een structureel karakter heeft, door middel van de letters I en S. De structurele zaken zullen een plek krijgen in de Zomernota 2025. Verder geven wij bij een aantal verschillen aan of deze ook samenhangen met het voorstel van resultaatbestemming, dat verderop in deze financiële samenvatting wordt toegelicht
12
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Product
Omschrijving grootste verschillen tussen Begroting en Realisatie
1.1 2.3 4.5 6.1 5.1 2.4 6.1 6.1 6.1 6.1 5.3 5.1 5.1 4.1 2.2 2.2 5.1 4.6 4.1 4.2 1.2 2.2 6.2
Mutaties voorziening pensioenen Product Jeugdhulp Kosten toerekening aan projecten Ozb niet-woningen Doorbelasting projecten IBOR Product Wmo Decembercirculaire regio-middelen Duurzaamheid Kwaliteitsverbetering belastingen/ taxaties en juridische kosten Teruggave BTW belastingdienst, 2018-2022 Decembercirculaire overige mutaties Bezuinigingstaakstelling huuropbrengsten vastgoed Wegen lagere lasten groot onderhoud Wegen glasvezel degeneratie vergoedingen/ leges Bijdragen van ontwikkelaars voor voorzieningen Bijzondere bijstand Energietoeslag lagere inkomens Openbare verlichting energielasten Extra inkomsten (o.a. CDOKE) voor Duurzaamheidsbeleid Inzet voor kleine ruimtelijke plannen en initiatieven Omgevingswet Resultaat burgerzaken (paspoortpiek) Werk en inkomen/ bijstandsuitkeringen (BUIG) Automatisering * I = Incidenteel. S = Structureel
Bedragen * I/S* Resultaat € 1.000 bestemming -1.175 I -988 I/S -702 I 633 I -540 I -507 I/S 462 I -462 -440 I 386 I 334 I -326 I/S 300 I -269 I -262 I -262 S 244 I 240 I 235 I -223 I 218 I -100 205 I -202 I -202 I/S
Een toelichting op de grootste verschillen is opgenomen in hoofdstuk 5.1 Toelichting overzicht van lasten en baten in deel 2 Jaarrekening. In de bovengenoemde lijst met grootste verschillen staan ook enkele verschillen van de producten Jeugd en Wmo. Dit zijn deels openeinderegelingen: betaling kan niet geweigerd worden als burgers recht hebben op de betreffende zorg. • Het product Jeugd (alle onderdelen) sluit als totaal met een nadelig resultaat van € 988.000. Na correctie voor incidentele posten, kan geconstateerd worden dat circa € 400.000 van de bezuinigingstaakstelling van € 700.000 in 2024 is behaald. Ook is er een trend zichtbaar waarbij we het effect zien van ingezette bijsturingsmaatregelen. Dit vertaalt zich onder andere in een verschuiving van relatief dure geëscaleerde zorg naar maatwerkvoorzieningen. • Het product Wmo sluit als totaal met een nadeel van € 507.000. Dit heeft onder andere te maken met kostenstijging bij de zorgvoorzieningen. 13
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Voor Jeugdhulp en Wmo geldt dat de middelen die we in het gemeentefonds ontvangen, ontoereikend zijn voor de kosten die we maken. Dit is extra wrang omdat de beleidsvrijheid op deze domeinen beperkt is en gemeenten dus beperkt kunnen sturen op de financiën. Dit is een landelijk probleem. Bij de Voorjaarsnota 2025 werd duidelijk dat er extra geld voor Jeugdhulp beschikbaar komt in 2026 en 2027. Eerder bij de Meicirculaire 2024 werd extra geld voor 2025 beschikbaar gesteld. Over compensatie voor de tekorten van 2023 en 2024 zal het Rijk nog besluiten nemen bij de aankomende Miljoenennota. Dit tekort is becijferd op landelijk gezien € 723 miljoen (beide jaren opgeteld). Voor Zuidplas is dat ongeveer € 1,3 miljoen. 3. Voorstellen voor resultaatbestemming Wij stellen voor om een aantal budgetten via resultaatbestemming toe te voegen aan de exploitatiebegroting van 2025. Dit zijn incidentele budgetten die niet helemaal tot realisatie zijn gekomen in 2024.
Voorstel tot resultaatbestemming 2024
Bedragen * € 1.000 -1.858
Resultaat 2024 vóór resultaatbestemming Voorstel tot resultaatbestemming 2024 Progr. 2 Taskforce Ontheemden Progr. 2 Transformatiebudget/ Pilot Alert4You Progr. 3 Haalbaarheidsonderzoeken Progr. 4. Duurzaamheid Decembercirculaire regio-middelen Progr. 4. Omgevingswet Progr. 4 Groenstructuurplan Progr. 4 Mobiliteitsvisie Progr. 4 Verkeer (mobiliteitshub, deelmobiliteit, laadpalen) Progr. 4 Programma toekomstvisie recreatieparken Totaal resultaatbestemming 2024 Rekeningresultaat 2024 ná resultaatbestemming
-146 -90 -30 -462 -100 -111 -87 -85 -150 -1.261 -3.119
Programma 2 Taskforce ontheemden € 146.000 Van het eerder doorgeschoven budget Taskforce Ontheemden, vanuit 2023 naar 2024, constateren we dat er nog € 146.000 niet besteed is. We willen dit graag voor 2025 aanwenden voor de personele inzet van de ROL. Programma 2 Transformatiebudget sociaal domein/ Alert4You € 90.000 Bij de Jaarrekening 2023 heeft u besloten om € 120.000 niet besteed transformatiebudget sociaal domein in te zetten om een vervolg te geven aan de pilot Alert4You voor schooljaar 2024-2025. In september tot en met december is circa € 30.000 van dit budget besteed, voor januari t/m juli 2025 is € 60.000 benodigd. Het is nog niet zeker of er een doorstart komt naar het nieuwe schooljaar 2025-2026. In juli 2025 vindt er een evaluatie plaats (we ontvangen deze 14
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 uiterlijk 1 augustus). Mocht de pilot succesvol zijn en het structureel maken van deze activiteit gewenst zijn, dan ontvangt u een financieel voorstel hiervoor bij de Najaarsnota 2025. Vooruitlopend hierop, vragen wij u om het restant van € 30.000 ook beschikbaar te stellen voor de maanden september t/m december, om eventueel continueren mogelijk te maken. De totale resultaatbestemming van niet-besteed budget is daarmee € 60.000 + € 30.000 = € 90.000. In het schooljaar 2023-2024 is Enver binnen de gemeente Zuidplas gestart met een pilot Alert4You. Alert4You sluit aan bij de transformatiedoelen meer preventie, meer benutten van 'eigen kracht' en het sociale netwerk van kinderen en hun ouders; kinderen kunnen vaker binnen reguliere kinderopvang blijven. De verwachting is dat de inzet van Alert4You er op termijn aan kan bijdragen dat minder specialistische jeugdhulp nodig zal zijn. Op dit moment is dit echter niet kwantificeerbaar. Programma 3 Haalbaarheidsonderzoeken bestaande dorpen € 30.000 Bij de budgetoverheveling in 2024 is reeds € 160.000 van het budget voor de haalbaarheidsonderzoeken in bestaande dorpen doorgeschoven naar 2025. In 2024 is gestart met de haalbaarheidsonderzoeken in Oud Verlaat en Nieuwerkerk aan den IJssel. Deze onderzoeken lopen door in 2025.
Het budget voor deze haalbaarheidsonderzoeken is nog niet volledig besteed in 2024, het restant van € 30.000 zal in 2025 worden besteed. Programma 4 Duurzaamheid Decembercirculaire regio-middelen € 462.000 In de Decembercirculaire 2024 ontvingen wij, als penningmeester van de Regionale Energie Strategie regio (RES-regio) een bedrag van € 462.000. Het bedrag is bedoeld voor het versterken van de ecologie en biodiversiteit rondom projecten voor hernieuwbare energie op land. Dit budget kan in de regio gebruikt worden om energieprojecten in de regio te faciliteren en de lokale natuur te versterken. Omdat vanaf 2025 de gemeente Bodegraven-Reeuwwijk penningmeester is, zal het bedrag in 2025 overgemaakt worden aan deze gemeente. Programma 4 Omgevingswet € 100.000 Zuidplas is goed op streek met de implementatie van de Omgevingswet, die per 1 januari 2024 van kracht is geworden. Er is een Intake- en omgevingstafel ingericht, toetsingskaders zijn deels aangepast aan de nieuwe wet, en de voorbereidingen voor een omgevingsplan lopen. Tegelijk zien we dat veel inzet van de betrokken medewerkers is gaan zitten in het afwikkelen van de piek aan aanvragen die eind 2023 nog onder de oude wet zijn ingediend. Voor dit alles is vooral een beroep gedaan op de structurele component in het beschikbare budget voor implementatie Omgevingswet.
Met ingang van 2025 is deze structurele component omgezet in formatie. Met die stap kan inhuur bij Ruimtelijk Beleid voor structurele werkzaamheden worden verminderd. Voor het resterende incidentele budget van € 215.000 wordt € 100.000 overgeheveld naar 2025. Samen met de reeds beschikbare middelen zien we dit als toereikend voor de nog resterende stappen in de implementatie van de Omgevingswet. De achterliggende besluitvorming van dit budget zijn diverse P&C-documenten zoals de Begroting 2023 en de Najaarsnota 2024. Programma 4 Groenstructuurplan € 111.000 In het PRO 2024 is besloten om een budget te reserveren voor het opstellen van een Groenstructuurplan. Het jaar 2024 is besteed aan het opstellen van een startnotitie , het nadenken over participatie en het opstellen van een offerte uitvraag. In 2025 gaat dit budget besteed worden aan het aanbesteden van een opdracht en aan interne ambtelijke uren voor het opstellen van een Groenstructuurvisie. De onderliggende besluitvorming is het PRO 2024. Programma 4 Mobiliteitsvisie € 87.000 Wij zijn in 2024 gestart met het opstellen van de mobiliteitsvisie. Hiervoor is een bureau aangetrokken en de inhoudelijke werkzaamheden zijn in volle gang. Deze werkzaamheden voor de mobiliteitsvisie lopen een groot deel van 2025 nog door. De planning is dat de mobiliteitsvisie in 2025 vastgesteld gaat worden.
Dat is dan ook de reden dat we het resterende incidentele budget van 2024 overhevelen naar 2025. De achterliggende besluitvorming van dit budget is het PRO 2024. 15
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Programma 4 Verkeer (mobiliteitshub, deelmobiliteit, laadpalen) € 85.000 De mobiliteitsvisie zal het kader vormen voor het ontwikkelen van een visie/ uitwerking op het begrip mobiliteitshub in Zuidplas. Dit zal dus volgen als we de mobiliteitsvisie gaan afronden (en moet dus doorgeschoven worden). In regio Midden-Holland is een Regionale Visie Deelmobiliteit en een Actieplan Deelmobiliteit opgesteld. Deze documenten zullen binnenkort door het college worden vastgesteld. In 2025 zullen we aan het werk gaan met de resultaten uit de uitgevoerde Interessescan Deelmobiliteit en de uitwerking van opgenomen acties uit het regionale Actieplan Deelmobiliteit op gemeentelijk niveau. In 2024 zijn gesprekken gestart over de wens om laadpalen voor het gemeentelijk personeel te realiseren op de (gemeentelijke) parkeerlocaties. In 2025 zal realisatie van de laadpalen plaatsvinden. De achterliggende besluitvorming van deze budgetten zijn de ambities uit het collegeprogramma en de begroting 2024. Programma 4 Programma toekomstbestendige recreatieparken In oktober 2024 is er € 150.000 toegekend voor het Gebiedspaspoort Moordrecht voor onderzoek toekomstscenario’s Moordrechtse recreatieparken. Toen is een amendement ingediend, waarin de gemeenteraad heeft aangegeven dat zij eerst een helder beeld wil krijgen en een gezamenlijk onderzoeksvraag wil formuleren.
Dit is directe aanleiding geweest tot de besloten raadsinformatiebijeenkomst op woensdag 2 april 2025. Voorstel is deze gelden nu algemener in te zetten en tot een Programma Toekomstbestendige Recreatieparken te komen. De in 2024 beschikbaar gestelde middelen zijn in 2024 niet ingezet. We vragen de raad hierbij om, in lijn met de eerdere besluitvorming, eenmalig € 150.000 toe te kennen in 2025 voor een bredere inzet m.b.t. het programma toekomstbestendige recreatieparken. Dit resulteert in een incidenteel nadeel van € 150.000 in 2025. Samen met de middelen die beschikbaar zijn gesteld bij de Programma Begroting 2025-2028 (€ 100.000) en de resterende middelen (€ 25.452) van de beschikbaar gestelde budget toekomstvisie recreatieparken (PRO 2022) is er dan in totaal € 275.000 beschikbaar om het Programma Toekomstbestendige Recreatieparken op te stellen. 4. Financiële positie In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is weergegeven dat de schuldquote van de gemeente is gestegen van 81% naar 85%. Ook is de solvabiliteit gedaald van 26% naar 22%. Dit betekent een verslechtering van de financiële kengetallen, maar tegelijkertijd nog niet een situatie die de provincie als “meest risicovol” beschouwt. Verder valt op dat het jaar 2024 een negatief financieel resultaat laat zien. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” scoort negatief, in de categorie “meest risicovol”.
Naar de toekomst toe is het belangrijk om de financiële positie te blijven monitoren en te verbeteren. De uitdaging voor Zuidplas zit met name in de onzekerheden en financiële tekorten vanaf begrotingsjaar 2026. Een belangrijke oorzaak hiervan is de daling van het gemeentefonds vanaf 2026 (‘ravijnjaar’). Hiervoor is in 2024 een traject Inzicht en Wendbaarheid gestart, op basis waarvan ombuigingen op de begroting gerealiseerd kunnen worden. Dit zal zijn uitwerking krijgen in de Zomernota 2025.
16
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Programma 1: Bestuur en organisatie Toekomstbestendig en resultaatgericht
Dit programma bestaat uit de volgende producten: 1.1 Bestuur, organisatie en participatie 1.2 Dienstverlening 1.3 Veiligheid
17
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Inleiding
We willen een benaderbare en betrouwbare gemeente zijn. De dienstverlening moet daarom open, snel en toegankelijk blijven. Dit doen we door in begrijpelijke taal te communiceren, zodat inwoners weten wat er in de gemeente speelt. Participatie is een belangrijk onderwerp. Waarover kunnen inwoners, ondernemers en andere betrokkenen wel en waarover niet meedenken? Daarnaast is de dienstverlening op orde en gaan we goed om met de persoonlijke gegevens. Tot slot is het heel belangrijk dat inwoners veilig zijn en zich veilig voelen in Zuidplas.
Product 1.1
Bestuur, organisatie en participatie
Algemeen doel product Ondersteunen van inwoners bij de digitale dienstverlening om zaken te regelen via www.zuidplas.nl en om mee te praten en te participeren via www.maakzuidplas.nl. Verwachtingen bij inwoners en belanghebbenden helder maken door duidelijk te communiceren én goed na te denken over hoe we communiceren. Vooraf aangeven hoe en waarover we gaan participeren (en waarover niet), hoe de input vanuit inwoners en andere belanghebbenden wordt verwerkt in de plannen en op welke manier terugkoppeling plaatsvindt over de gemaakte keuzes. Ontwikkelingen Bouwen aan vertrouwen in lokale democratie en participatie Begrijpelijk communiceren is belangrijk. Als gemeente willen we dat onze inwoners ons goed begrijpen en andersom. De meeste Nederlanders hebben taalniveau B1. In 2024 maakten we daarom de afspraak om in communicatie vanuit de gemeente richting inwoners altijd B1 niveau te gebruiken. Als handreiking naar de ambtelijke organisatie, introduceerden we daarom de schrijfwijzer. Als we samenwerken met inwoners of hen vragen mee te denken over onze opgaven (participeren) dan geven we vooraf aan hoe en waarover de participatie gaat. Ook geven we aan hoe we de belangen van inwoners en andere belanghebbenden meenemen in de keuzes die we uiteindelijk maken. We vinden het belangrijk dat participatieprocessen, zorgvuldig, voorspelbaar en navolgbaar zijn.
Bij ruimtelijke initiatieven die buiten de gemeentelijke organisatie worden gestart en van invloed zijn op inwoners, adviseren we gebruik te maken van de handreiking participatie en te zorgen voor een duidelijke verslaglegging. Beleef Zuidplas In 2024 is gestart met de organisatie van twee netwerkbijeenkomsten om de relatie met ondernemers in de horeca, recreatie en detailhandel te versterken. Via inspiratielezingen (onder meer door een vertegenwoordiger van ‘In de Krimpenerwaard’) en het belang van een lokaal verhaal zijn de ondernemers uitgenodigd om deel uit te gaan maken van de community Beleef Zuidplas. De input heeft geleid tot nieuwe initiatieven, waaronder het realiseren van een exclusieve recreatiespecial onder de vlag van Beleef Zuidplas in 2025. Ook zijn vorig jaar 3 bustours georganiseerd waarmee nieuwe inwoners kennismaken met de recreatieve en culturele bezienswaardigheden in de gemeente. Journalisten van dag-, weekbladen en digitale nieuwsvoorzieningen zijn ook aan boord geweest om verslag te doen en van de nieuwe inwoners te horen hoe zij het hebben beleefd. De conclusie in ieder geval was positief. De samenwerking met lokale storytellers, zoals de eigenaar van jachthuis The Jolly Duck, een oud hoogheemraad (HHSK) die gidst bij het Abraham Kroesgemaal en een vertegenwoordiger van Steenovens Klein Hitland is tevens waardevol.
Ook spelen andere initiatieven in op de bustour. Zo bespeelt de beiaardier het carillon als de bus Moordrecht binnenrijdt, serveren ze bij Molen Kortenoord erwtensoep en bij De Koeienstal wordt ijs geschept of een vers sapje aangeboden aan de nieuwe inwoners tijdens de bustour. Dit maakt de bustour tot een unieke beleving en onze nieuwe inwoners tot ambassadeurs. 18
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Participatie Sinds 2023 beschikt de gemeente over een Verordening Inspraak en Participatie Gemeente Zuidplas 2023, de opvolger van de Inspraakverordening. Na het vaststellen van deze verordening en sinds de oprichting van een Omgevingstafel (Q4 2023) hebben we ervaren dat de werkprocessen voor participatie nog aanpassingen en verbeteringen vragen. Zo verlangen de werkprocessen, taken en bevoegdheden eenduidigheid en rolvastheid, die het participatieproces alleen maar ten goede zullen komen. Er is in 2024 gestart met de bestuursopdracht participatie, waarvoor externe expertise is ingehuurd. Het doel van deze bestuursopdracht is een verbeterde werkwijze voor het vastleggen van participatietrajecten (projecten en beleid van de gemeente als initiatiefnemer) in de gemeente. Zo moet deze werkwijze bijdragen aan eenduidigheid en praktische uitvoerbaarheid. Op deze manier ontstaat een zorgvuldig, voorspelbaar proces van informeren en betrekken van de omgeving. Belangrijk is dat vooraf kaders helder zijn en dat belangen worden afgewogen voordat besluitvorming plaatsvindt. Onderdeel van deze Bestuursopdracht is het actualiseren van het Kader Participatie uit 2021 en de Verordening Inspraak en participatie naar het nieuwste model van de VNG. Met de aanpassing hiervan is eind 2024 gestart, na evaluatie in een BOTsessie met de raad.
Deze bestuursopdracht is uitgezet met aanvullende middelen (najaarsnota) en wordt in 2025 vervolgd. De eenduidige werkwijze moet leiden tot duidelijke verwachtingen aan de voorkant bij deelnemers aan de participatie. Hybride werken In 2024 zijn de verouderde laptops en telefoons vervangen door nieuwe devices in het kader van het nieuwe hybride werken. Verder werken we aan de implementatie van Microsoft 365 inclusief het gebruik van Teams, waarmee medewerkers beter gefaciliteerd worden met digitaal samenwerken. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Bouwen aan vertrouwen in de (lokale) democratie” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? De huidige gemeentelijke schriftelijke communicatie is 80% op B2 niveau en 20% op B1 niveau. Op de gemeentelijke website is de verhouding 61% op B2 niveau en 35% op taalniveau B1. Gedurende het collegeprogramma 2022-2026 blijft dit communicatieniveau gehandhaafd. Realisatie Realisatie Begroting Effectindicator 2022 2023 2024 (nov 2023) Communicatie B1 niveau 20% 20% 20% (schriftelijk) Communicatie B1 niveau (website) 35% 35% 35%
19
Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In Q3 van 2024 is een geactualiseerde schrijfwijzer beschikbaar gesteld. Deze helpt bij eenvoudiger en eenduidig taalgebruik. De ambtelijke organisatie heeft zo een bruikbaar hulpmiddel voor het schrijven op taalniveau B1 richting inwoners en ondernemers. Zomernota Najaarsnota Realisatie Begroting 2024 2024 2024 2026 20%
20%
20%
20%
35%
35%
35%
35%
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Duidelijker maken van verwachtingen en zorgen voor meer eenduidigheid in participatietrajecten, ook wanneer dit is uitbesteed.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Vanaf 2023 wordt bij alle initiatieven, plannen en projecten van de gemeente het Kader Participatie toegepast, zodat dit een vast onderdeel is van het proces. 2. Vanaf 2024 wordt bij alle initiatieven die niet vanuit de gemeente worden gestart, de initiatiefnemer gewezen op het gebruik van de Handreiking participatie bij ruimtelijke initiatieven. De gemeente vereist van alle initiatiefnemers gebruik van deze handreiking en een participatieverslag.
Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Dit gebeurt conform Verordening Inspraak en Participatie Gemeente Zuidplas 2023, geldig per 25 maart 2023 tot op heden. Dit gebeurt conform Verordening Inspraak en Participatie Gemeente Zuidplas 2023, geldig per 25 maart 2023 tot op heden. Hierin staat vermeld voor welke activiteiten participatie verplicht is.
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Het Kader Participatie, de checklist en de handreiking participatie bij ruimtelijke initiatieven worden als vast format en eenduidig kader gebruikt bij participatietrajecten.
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Na het vaststellen van de hierboven genoemde verordening en sinds de oprichting van een Omgevingstafel (Q4 2023) is duidelijk geworden dat de werkprocessen nog aanpassingen en verbetering vragen. Na evaluatie in de ambtelijke organisatie en tijdens een BOT-sessie met raadsleden is afgesproken het Kader Participatie en de Verordening te actualiseren. Zo krijgen we de basisdocumentatie op orde voor verdere uitwerking van de bestuursopdracht participatie. Met deze bestuursopdracht werken we toe naar een verbeterde werkwijze voor het vastleggen van participatietrajecten in de gemeente en aan eenduidigheid en praktische uitvoerbaarheid.
Middelen € 11.000
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2026 streven we naar een maximaal Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. We stimuleren waar mogelijk de lokale economie, zodat er een gezond ondernemingsklimaat ontstaat en er rechtmatig wordt aanbesteed.
20
Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Een geactualiseerde visie op inkoop binnen Zuidplas is ontwikkeld in 2024 en zit nu in het besluitvormingstraject. Op basis daarvan wordt de inkoopfunctie herijkt. Daarnaast wordt het inkoopbeleid geactualiseerd. Het streven naar maximaal Maatschappelijk Verantwoord Inkopen wordt hierin meegenomen.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Effectindicator
Maatschappelijk verantwoord inkopen
Realisatie 2021
Realisatie 2023
n.v.t
n.v.t.
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1. In 2024 wordt er een nieuw Inkoopbeleid vastgesteld. Hierin worden duurzame initiatieven opgenomen, zoals het streven we naar een maximaal Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). Om dit te realiseren wordt o.a. een inkoopsysteem aangeschaft dat het vastleggen, meten en monitoren van duurzame inkoopinitiatieven mogelijk maakt. Zo kunnen we onder andere zien hoeveel % van onderhandse aanvragen bij de lokale partijen aangevraagd is en in hoeverre de wet- en regelgeving nageleefd is voor wat betreft de Rechtmatigheidsverantwoording. 2. Uitvoeren nulmeting om te bepalen hoe groot de stap naar 100% duurzame inkoop is en opstellen plan van aanpak om te komen tot 100% duurzame inkoop, passend bij de constateringen uit de nulmeting.
Begroting 2024
Zomernota 2024
Najaarsnota 2024
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2026 maximaal
Middelen € 40.000
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Voor de actualisatie is besloten om een visiedocument op inkoop op te stellen. Dit visiedocument is in 2024 opgesteld en zit nu in het besluitvormingstraject. Op basis daarvan wordt het inkoopbeleid geactualiseerd en worden er aanvullende inspanningen gepleegd zoals het opstellen van een los SROI beleid.
De nulmeting wordt als uitwerking van de visie opgepakt in 2025.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer aandacht voor digitale veiligheid in de eigen organisatie“ uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Uiterlijk 1-1-2025 voldoet Zuidplas volledig aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). In de najaarsnota 2024 is vastgesteld dat de doelstelling wordt aangepast naar 80% realisatie in 2025 en 95% realisatie in 2026.
21
Verantwoording De BIO bevat ongeveer 140 maatregelen die een organisatie kan nemen om haar informatiebeveiliging te optimaliseren. Op dit moment hebben we 65% van de maatregelen geïmplementeerd. In 2024 hebben we de capaciteit ten aanzien van informatiebeveiliging uitgebreid. De huidige stand van zaken is in kaart gebracht ter voorbereiding op het plan van aanpak voor 2025. Daarnaast is een SOC/SIEM-systeem (Security Operations Center/Security Information
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 & Event Management) ingericht waarmee onze digitale omgeving 24/7 wordt gemonitord. Hiermee kunnen we verdachte activiteiten snel detecteren en hierop reageren. In 2023 zijn we gestart met de bewustwordingscampagne en deze is in 2024 gecontinueerd. De bewustwordingscampagne is inmiddels een terugkerend thema in ons beleid. Dit start al bij de onboarding van nieuwe medewerkers. Er is een éénmeting in oktober 2024 uitgevoerd op het gebied van de AVG. De uitkomst van de meting is een percentage van 35%. Er is een verbetering te zien op het thema ‘verantwoording’ en ‘organisatorische inbedding’. De éénmeting gaat vertaald worden in een plan van aanpak om te komen tot het percentage van 60%. Zomernota Najaarsnota Realisatie Begroting Begroting 2024 2024 2024 2025 2026
2. Vanaf medio mei 2023 start de bewustwordingscampagne informatieveiligheid binnen de organisatie. 3. Het werken aan de bewustwording van informatieveiligheid is als continu proces in de organisatie geborgd vanaf medio mei 2023. 4. Vanuit het borgingskader 3.0 wordt het AVG volwassenheidsniveau in een percentage uitgedrukt. De eerder geformuleerde doelstelling wordt aangepast aan dit borgingskader en wordt: De gemeente gaat naar een AVG volwassenheidsniveau van 60%. Dit is corresponderend met het voormalige niveau 3). Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting 2022 2023 2024 (nov 2023) Baseline Informatiebeveiliging 60% 60% 60% Overheid Volwassenheidsniveau van de AVG Niveau 1 Niveau 1 Niveau 1
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.1 Voortzetten van de bewustwordingscampagne omtrent informatieveiligheid binnen de organisatie.
Middelen
4.1 Risicoanalyses voor privacy maken en de organisatie daarin trainen via de Zuidplas academie.
60%
70%
Niveau 1
Niveau 1
65%
80%
35% (niveau 1 / 2)
45%
95% 60%
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Inspanningen online en fysiek bewustwordingstrainingen worden gecontinueerd. Gegevens van inwoners, bezoekers, ondernemers en medewerkers worden hiermee beter beschermd. Er is een éénmeting uitgevoerd, die handvatten biedt om de risico analyse aan te vullen. De organisatie wordt getraind in de beginselen van de AVG na indiensttreding als onderdeel van het onboardingprogramma.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “We zetten meer in op public affairs.” uit spoor 5 organisatie en financiën, subspoor dienstverlening, communicatie en participatie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Uiterlijk 1-1-2025 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid voor het opstellen en beheren van de lobby-agenda in de organisatie belegd en is er een eerste agenda opgesteld. 22
Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Het doel van het verder ontwikkelen en borgen van Public affairs binnen Zuidplas is vooral versterken wat er al is. Daarmee is het meer dan het opstellen en beheren van alleen de lobby-agenda. Om
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 dat organisatievraagstuk goed aan te kunnen pakken moeten we beter weten wat ons speelveld is, waar strategische kansen liggen, wat doen we als gemeente? Wat doen we vanuit de regio? Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Begin 2025 wordt gestart met een verkenning naar de benodigde aanvullende capaciteit om 1) in samenspraak met de regio te komen tot een inhoudelijke lobby agenda en 2) verder ontwikkelen kennis en versterken interne organisatie rond Public Affairs (PA).
Middelen
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Als gevraagd door de raad (motie Lobby regionaal (Z24.001881)) heeft het college een aangepaste bestuursopdracht vastgesteld met een verlaagd budget In de vastgestelde programmabegroting is voor 2025 nieuw incidenteel budget opgenomen van € 80.000. En daarnaast jaarlijks structureel ca. € 60.000 vanaf 2025.
Verbonden partijen Regio Midden Holland De Regio Midden-Holland functioneert als een netwerkorganisatie waarin gemeenten en partners regionaal samenwerken om grensoverschrijdende opgaven effectief aan te pakken. Deze samenwerking richt zich op afstemming, beleidsvorming en belangenbehartiging, waarmee gezamenlijke regionale uitdagingen structureel worden aangepakt. Momenteel ligt de focus op het verder versterken van de regionale samenwerking en het verstevigen van de positie van Regio Midden-Holland. Dit draagt bij aan een krachtige en toekomstbestendige regio, waarin gezamenlijke opgaven zoals veiligheid, duurzaamheid, mobiliteit en economie beter en efficiënter worden opgepakt. Door deze strategische samenwerking kunnen gemeenten binnen Midden-Holland gezamenlijk invloed uitoefenen en een sterkere positie in de regio en richting hogere overheden innemen. Streekarchief Het Streekarchief voert namens de gemeente wettelijk verplichte taken uit op grond van de Archiefwet 1995. Het Streekarchief zorgt ervoor dat de geschiedenis van de regio ‘klopt’ door professioneel het wettelijk beheer van overheidsinformatie te voeren en de samenleving te verrijken met zaken van culturele en historische waarde. Door gebundelde specialistische kennis wordt er doelmatig en doeltreffend in de informatieketen geopereerd.
Als partner in de informatieketen wordt een bijdrage aan digitale duurzaamheid geleverd.
Product 1.2
Dienstverlening
Algemeen doel product Zuidplas staat voor een dienstverlening, die optimaal bereikbaar, transparant, efficiënt en bij de tijd is. In de dialoog met inwoners en ondernemers stelt de gemeente zich dienstbaar en klantgericht op. Inwoners en ondernemers ervaren de gemeente als een professionele en betrouwbare organisatie die flexibel inspeelt op hun vragen en behoefte. Ontwikkelingen Burgerzaken 23
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 20 juni 2025
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 De Basisregistratie Personen (BRP) vormt de kern van onze dienstverlening aan inwoners en (semi) overheidsinstanties in Zuidplas. Hierin worden levensgebeurtenissen vastgelegd en op basis van deze gegevens verstrekken we onder andere akten van de burgerlijke stand, reisdocumenten en rijbewijzen. Daarnaast speelt de BRP een essentiële rol bij de organisatie van verkiezingen, zodat stemgerechtigde inwoners correct geregistreerd en geïnformeerd worden. In 2024 lag de focus op het zorgvuldig bijhouden van de BRP, een cruciaal onderdeel van een goed functionerende dienstverlening. Een belangrijke uitdaging was de paspoortenpiek. Ondanks de verhoogde vraag en de bijkomende druk, is het gelukt om de uitgifte van paspoorten efficiënt en tijdig te blijven uitvoeren, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit van de dienstverlening. Daarnaast hebben we 21.229 reisdocumenten geactualiseerd, waarmee we hebben bijgedragen aan een up-to-date en betrouwbare registratie. Ook voerden we de wettelijk verplichte zelfevaluatie uit voor de BRP-bestanden en de Reisdocumentenadministratie. Ook de verkiezingen voor het Europees Parlement vonden in 2024 plaats. Voor deze verkiezingen zijn 22 stembureaus ingericht en is gezorgd voor een toegankelijk en soepel stemproces voor alle inwoners. De verkiezingen verliepen zonder noemenswaardige incidenten.
Om de dienstverlening toekomstbestendig te maken, is in 2024 een traject gestart gericht op structurele optimalisatie. De belangrijkste pijlers hiervan zijn: Meer inzicht in de processen binnen Burgerzaken en de gevolgen hiervan voor systemen en personeel. Flexibiliteit op de arbeidsmarkt: Naast traditionele wervingsmethoden wordt gekeken naar innovatieve oplossingen zoals traineeships en de ontwikkeling van bestaande medewerkers om de juiste mensen op de juiste plek te krijgen. Omzetting van inhuur naar vaste formatie: In 2024 is gestart met het terugdringen van externe inhuur en het inzetten op vaste medewerkers. Dit draagt bij aan meer stabiliteit binnen de teams en borging van kennis en expertise. In 2025 blijven we ons richten op verdere optimalisatie van de BRP-processen. Door deze structurele verbeteringen blijven kwaliteit, veiligheid en betrouwbaarheid gewaarborgd, zodat inwoners kunnen rekenen op een efficiënte en integere dienstverlening. Het jaar 2024 was dynamisch en uitdagend op personeelsgebied. Door het vertrek van collega’s en een hoge mate van inhuur heeft een klein, toegewijd team zich met volle inzet gericht op het waarborgen van de telefonische bereikbaarheid van de gemeente. Tegelijkertijd moest het team zich staande houden in een roerige periode, waarin het overlijden van een collega een diepe impact had.