Bijlage 1 Jaarstukken 2024 A25.001759

Product 3.2

Onderwijs

Algemeen doel product Elk kind in Zuidplas krijgt passend, inclusief en zo thuisnabij mogelijk onderwijs. Ontwikkelingen Op basis van de Visie op Onderwijs en vanuit de Lokale Educatieve Agenda en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, alle vastgesteld in 2023, is en wordt gewerkt aan de concrete uitwerking van de doelstellingen met betrekking tot onderwijshuisvesting, de aansluiting tussen onderwijs en zorg en thuisnabij onderwijs. De twee in 2023 gestarte taalklassen in het basisonderwijs hadden in 2024 te maken met een veel lager dan verwachte instroom. Met de betrokken schoolbesturen werd het gesprek gestart hoe het aanbod van taalonderwijs flexibel aan te passen aan de onvoorspelbare vraag. Inzet blijft een ‘eigen’ taalklas in Zuidplas. Ook in het voortgezet onderwijs werd in 2024 het taalonderwijs meer thuisnabij mogelijk door een nieuwe ISK-school (internationale schakelklas) in Capelle (voorheen was Gouda het meest nabij). Voor de aansluiting tussen onderwijs en zorg is van belang dat in de regio Aan den IJssel eenzelfde methodiek voor ‘integraal arrangeren’ wordt uitgerold als in regio Midden-Holland. Regionale Werk Organisatie (vanaf 01 januari 2025 bekend als GR JW)

73

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 In 2024 werd er gewerkt door de gemeenten en samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs aan de ontwikkelagenda. De twee hoofdopgaven zijn Thuiszitters en Zorg In Onderwijstijd. Er wordt een op overeenstemmingsgericht overleg gevoerd over ondersteuningsplannen van de samenwerkingsverbanden en het jeugdbeleid van de gemeenten. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Er is sprake van een consistent en herkenbaar beleid rond onderwijs.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? In 2024 ligt er een visie op onderwijs die dient als richtinggevend kader. Uitvoeringsprogramma’s, projecten en beleidskeuzes zijn gebaseerd op en worden getoetst aan deze integrale visie.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? De in december 2023 vastgestelde Visie op Onderwijs en de concretisering daarvan in de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vormen de basis voor en zijn vast agendapunt in de overleggen met schoolbesturen en –directeuren. In het traject om te komen tot een integrale visie sociaal en maatschappelijk domein zijn en worden Visie op Onderwijs en IHP meegenomen Middelen

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Dit is afgerond en ingebed in de samenwerking met de scholen.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Beter anticiperen op onze groei en het aantal benodigde schoollokalen eventueel in een flexibele huisvesting.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Goed onderwijs vindt plaats in goede huisvesting. Dit betekent: 1. Bij nieuwbouw wordt de benodigde capaciteit bepaald op het jaar waarop het verwachte aantal leerlingen het grootst is en wordt rekening gehouden met een bandbreedte voor extra groei van het aantal leerlingen en multifunctioneel gebruik. 2. Noodlokalen worden alleen neergezet om een tijdelijke situatie te overbruggen: - tijdens vervangingsopgave: als interim-voorziening. - tijdens uitbreidingsopgave: waarbij we voor groeiwijken uitgaan van de t=0 systematiek en voor bestaande wijken van de t-1 systematiek. 74

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Op basis van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) is gewerkt aan de opgaven die in de diverse dorpen gepland staan. Twee projecten uit het eerste IHP (2018-2022) lopen nog. Het betreft twee projecten in Nieuwerkerk aan den IJssel (wijk Zuidplas en wijk Esse). Het project Uitbreiding scholen Moerkapelle is in 2024 afgerond. Voor de projecten uit het tweede IHP (2023-2027) geldt dat er met de schoolbesturen overeenstemming is bereikt over een uitvoeringsprogramma. Het project Uitbreiding KC Koningskwartier is in 2024 in gang gezet. Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken op grond van het IHP 2023-2027.

Middelen

Uitvoeren van diverse projectplannen volgens een vastgesteld Uitvoeringsprogramma.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Met de schoolbesturen hebben gesprekken plaatsgevonden over de voorwaarden en de planning van de haalbaarheidsonderzoeken. Het gaat daarbij om een eerste verkenning voor de verdere uitwerking. Voor sommige projecten moet er bijvoorbeeld eerst een locatieonderzoek worden uitgevoerd. In Oud-Verlaat (Nessevliet) en Nieuwerkerk (wijk Dorrestein) is in 2024 gestart met de haalbaarheidsonderzoeken. De stand van zaken van de projectplannen staat op de agenda van het overleg met de schoolbesturen. Ook de raad wordt regelmatig op de hoogte gebracht via een informatienota. In 2024 waren er vier lopende projecten: - Het project in Moerkapelle is afgerond. - Voor het project Nieuwbouw scholen Nieuwerkerk, wijk Zuidplas zijn de bestaande locaties vastgesteld als definitieve locaties. - Voor het project Uitbreiding scholen Nieuwerkerk, wijk Esse, is de vergunning voor het gebruik van de noodlokalen aan de Bermweg verlengd, omdat de planning is doorgeschoven. - Het project Uitbreiding KC Koningskwartier is van start gegaan.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? In 2024 komt uitsluitsel over de haalbaarheid van het realiseren van volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Het onderzoek naar de haalbaarheid van eindonderwijs voor havo/vwo is in volle gang en hierover voeren de schoolbesturen en de gemeente overleg. In 2024 kon nog geen uitsluitsel worden gegeven.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Samen met de schoolbesturen het proces uitwerken voor deze specifieke opgave uit het IHP 2023-2027.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Een startgesprek voor deze opgave heeft plaatsgevonden in Q3 2024. In Q4 is een start gemaakt met een projectopdracht voor een locatieonderzoek.

Middelen

75

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Betere aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp op scholen.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording – Wat hebben we bereikt?

In 2025 vinden meer kinderen en jongeren een passend onderwijs/zorg aanbod (ten opzichte van 2022).

Naast specifieke aandacht voor thuiszittende leerlingen (in regionaal verband, met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs) en voor anderstalige nieuwkomers (taalklassen) wordt in algemene zin ingezet op een goede aansluiting van zorg en onderwijs, op vroegsignalering en op preventieve inzet.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan de Regionale aanpak VSV, Lokale Educatieve Agenda, Passend Onderwijsplannen van de Samenwerkingsverbanden Onderwijs.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In de regionale uitvoeringsagenda’s passend onderwijs wordt vormgegeven aan speerpunten op gebieden als thuiszitters, integrale arrangementen onderwijs en zorg en collectieve zorginzet, zowel in Midden-Holland als bij de IJsselgemeenten. De thema’s passend, inclusief en thuisnabij onderwijs uit de LEA zijn vaste agendapunten bij de overleggen met schoolbestuurders en –leiders. Langs deze weg worden 6 maal per jaar de stand van zaken, successen en knelpunten besproken. Na de afronding van de pilot IKC is de inzet van een jeugdhulpdeskundige in het IKC Koningskwartier structureel gemaakt en vonden met andere scholen gesprekken plaats om tot een soortgelijke samenwerking te komen. In de uitvoering van het IHP worden dergelijke plannen van scholen meegenomen. De uitrol van de pilot IKC valt samen het einde van de inzet van de NPO-middelen voor Schoolmaatschappelijk werk en wordt bekostigd vanuit het budget Thuisnabij Onderwijs. Deze inzet liep in 2024 ten einde. Tot en met schooljaar 2023-2024 werd de inzet van schoolmaatschappelijk werk op de scholen geïntensiveerd met de inzet van de tijdelijke NPO-middelen.

In het schooljaar 2024-2025 wordt dit opgevolgd door de uitrol van de pilot IKC (zie hierboven) waarmee scholen blijvend meer kunnen inzetten op vroegsignalering en preventie met betrekking tot zorg, met de werkwijze uit de pilot als basis.

Middelen

Vervolg geven en verbreden van de pilot IKC.

Inzet NPO-middelen m.n. voor Schoolmaatschappelijk werk.

76

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Thuisnabij onderwijs agenderen bij OOGO en Jeugdhulporganisaties.

Thuisnabij onderwijs is onderdeel van de Lokale Educatieve Agenda en is van daaruit vast agenda-onderwerp bij het OOGO. De twee (in schooljaar 2023-2024 voor het eerst in uitvoering) taalklassen in het primair onderwijs zorgen ervoor dat betreffende kinderen niet langer op taalklassen in buurgemeenten zijn aangewezen. Anderstalige leerlingen in het voortgezet onderwijs waren tot mei 2024 op de Internationale Schakelklas (ISK) in Gouda, inmiddels kunnen zij ook terecht bij een nieuwe ISK, in Capelle.

Verbonden partijen Stichting ZO! Stichting ZO! verzorgt het schoolmaatschappelijkwerk op de basisscholen inclusief de tijdelijke uitbreiding tot einde schooljaar 2023-2024. De jeugdhulpdeskundige in het KC Koningskwartier wordt ook ingezet vanuit Stichting ZO!. Vanaf schooljaar 2024-2025 continueert de Stichting de intensivering van de inzet op de scholen, waar de tijdelijke NPO-middelen eindigen en de uitrol van de pilot KC Koningskwartier begint.

Product 3.3

Cultuur

Algemeen doel product De bestaande Cultuurvisie, die in 2019 is vastgesteld, was ook in 2024 uitgangspunt voor het beleid. Dit betekent dat het college zich heeft ingezet op de bevordering van culturele activiteiten en het behoud van cultureel erfgoed. Een belangrijk speerpunt binnen de cultuurvisie is: ‘Cultuur is van iedereen, voor iedereen. Cultuur is overal of zou overal kunnen zijn’. De dwarsverbanden met andere beleidsterreinen en de samenwerking met vrijwilligers en ondernemers zijn hierbij van groot belang. Ontwikkelingen Lokaal Het aantal culturele activiteiten in Zuidplas dat in 2024 werd georganiseerd door verenigingen en stichtingen is bijzonder groot. Het is en blijft de kunst om alle activiteiten goed op elkaar af te stemmen en voor het voetlicht te krijgen, zodat de inwoners weten wat er allemaal te doen is. De samenwerking met het onderwijs en met het zorg- en welzijnsveld heeft in 2024 volop de aandacht gekregen. ‘Jong geleerd is oud gedaan’ geldt zeker ook voor het onderwerp cultuur en de positieve gezondheidseffecten die dat met zich meebrengt. De aanzet voor de herijking van de cultuurvisie heeft in 2024 plaatsgevonden. Regionaal Binnen Regio Midden-Holland is cultuur een steeds belangrijker onderwerp.

Om de samenwerking op het gebied van cultuur te intensiveren is vanuit de regionale Tafel Cultuur ingezet op de erkenning van de regio als ‘stedelijke cultuurregio’ door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). Hiervoor is ook een regioprofiel opgesteld. Als stedelijke cultuurregio versterken we onze informatiepositie en kunnen we beter anticiperen op Rijksbeleid. In 2024 heeft overleg plaatsgevonden met het ministerie over het afsluiten van cultuurconvenanten. Dit biedt nog meer mogelijkheden om cultuur te versterken en te promoten in het centrum van Zuid-Holland. 77

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Een andere ontwikkeling binnen de Regio Midden-Holland is de nieuwe periode van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK). De huidige periode (CmK-3) liep in 2024 af en per januari 2025 start CmK-4. De regeling is gericht op het duurzaam versterken van de kwaliteit van cultuureducatie en hiervoor is onlangs een regionaal plan voor 2025-2028 opgesteld. Net als in voorgaande jaren worden de gelden die de gemeenten besteden aan cultuureducatie gematcht met hetzelfde bedrag door het ministerie. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Huidig cultuurbeleid continueren.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor cultuur en erfgoed. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Medio 2023 worden alle inwoners in staat gesteld om zich op cultureel gebied te ontwikkelen, met aandacht voor kwetsbare doelgroepen.

2. Medio 2026 is het aantal deelnemers aan culturele activiteiten gestabiliseerd met 70% op basis van het panelonderzoek cultuur. De tevredenheid over het culturele activiteitenaanbod is gestabiliseerd. 3. Medio 2026 is het huidige culturele erfgoed in de gemeente behouden gebleven en de zichtbaarheid en vindbaarheid voor de inwoners toegenomen.

78

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In 2024 is de doelstelling voortgezet. We hebben ingezet op het beter zichtbaar maken van initiatieven en mooie plekken in onze gemeente, o.a. door maandelijks een Uit-agenda te publiceren. Cultuureducatieve activiteiten op de basisscholen, op het voortgezet onderwijs en in het aanbod van Brains zijn belangrijk voor de culturele ontwikkelingen van kinderen/jongeren. De gemeente ondersteunde in 2024 tientallen culturele verenigingen en stichtingen zodat alle inwoners in aanraking konden komen met cultuur. De gemeente heeft actief regie gehouden op de bescherming en het behoud van ons cultureel erfgoed, onder meer door het aanjagen van herbestemmingen en de handhaving op instandhouding (zoals Geertruidahoeve, het voormalige raadhuis van Moordrecht etc.). Daarnaast vonden er activiteiten plaats om ons cultureel erfgoed en recreatief aanbod onder de aandacht te brengen bij inwoners en bezoekers. Er is door de gemeente ingezet op het uitdragen van de verschillende perspectieven democratisering van erfgoedverhalen, waarbij ruimte is voor de meerstemmigheid van (omstreden) erfgoed en herinneringscultuur.

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 4. Medio 2023/2024 worden er bij de ontwikkeling van ruimtelijke projecten koppelkansen met cultuur en erfgoed benut.

Erfgoed heeft in 2024 een prominentere rol gekregen binnen de ruimtelijke ordening, onder meer in omgevingsplannen en bij gebiedsontwikkelingsprojecten zoals Boerderij Voorzorg. Erfgoed is één van de pijlers voor ontwikkelingen, bijvoorbeeld op het gebied van herbestemmingsopgaven of als drager van gebiedsidentiteit bij andere ruimtelijke ontwikkelingen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen in de (directe) omgeving van erfgoed wordt bovendien gekeken naar een betere beleving van het monument en de monumentale waarden.

5. Voor eind 2024 is het aanbod van erfgoedevenementen uitgebreid.

Het aanbod van erfgoedevenementen is nog niet uitgebreid, maar er heeft wel een verkenning plaatsgevonden naar de mogelijkheden. Het verdrag van Faro biedt hiertoe aanknopingspunten. Het Verdrag van Faro roept op om erfgoed in dienst te stellen van de samenleving in de breedste zin van het woord: op het gebied van ruimtelijke ontwikkelingen, welzijn, samenleving maar ook bijvoorbeeld (mentale) gezondheid. Denk daarbij onder meer aan de rol van cultureel erfgoed in onze herinneringsculturen en voor onze identiteit.

Effectindicator

Realisatie 2019

Realisatie 2023

2.1 Deelnemers culturele activiteiten

79%

2.2 Tevredenheid over culturele activiteitenaanbod

22%

Zomernota 2024

Najaarsnota 2024

Realisatie 2024

Begroting 2026

Niet bekend

Niet bekend

In 2025 d.m.v. panelonderzoek

≥ 70%

Niet bekend

Niet bekend

In 2025 d.m.v. panelonderzoek

Niet bekend volgt in de zomernota 2025 Niet bekend volgt in de zomernota 2025

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Stimuleren van onze culturele partners om vernieuwende activiteiten te initiëren.

Begroting 2024

Middelen

79

≥ 22%

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? -In samenwerking met het culturele veld verscheen maandelijks een Uitagenda in het Hart van Holland waarin concerten, lezingen,

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 tentoonstellingen, voorstellingen en ander culturele activiteiten bekend worden gemaakt. -Regionaal is een nieuw plan vastgesteld voor deelname aan de landelijke regeling Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028. -De cultuuraanjager heeft in 2024 een belangrijke bijdrage geleverd aan vernieuwende activiteiten. Voorbeelden hiervan zijn: Zeilen in de wind, landpicknick op de akker, pop up Paris en het inspiratiefestival. - Ook de grotere culturele instellingen uit Zuidplas organiseerden vernieuwende activiteiten die goed bezocht werden. -Op 14 november 2024 reikten we weer de jaarlijkse cultuurprijs uit. - De cultuurprijswinnaars uit 2023 hebben hun geldprijs ingezet voor een project met kinderen uit alle dorpen. Dit heeft in 2024 geleid tot het schilderij ‘De kunst van Verbinding’. In juni 2024 heeft de jubileumviering van de internationale stedenband plaatsgevonden in Bückeburg. Aan deze jubileumviering namen verschillende verenigingen uit Zuidplas deel, alsmede een delegatie vanuit het gemeentebestuur van Zuidplas. In 2025 wordt het 50-jarig bestaan van de jumelage ook in Zuidplas gevierd met een delegatie van verenigingen en het gemeentebestuur uit Bückeburg.

1.2 Op lokaal niveau vorm (blijven) geven aan Europese (culturele, educatieve, sportieve en zakelijke) uitwisseling; samen met de inwoners en organisaties binnen Zuidplas onderhouden we de banden met onze Duitse partnergemeente Bückeburg (deze jumelage bestaat in 2024 50 jaar). De Stichting Internationale Betrekkingen is (in samenspraak met de gemeente) verantwoordelijk voor de organisatie en de uitvoering van de jumelage-activiteiten. 3. Een uitvoeringsprogramma opstellen in samenspraak met de klankbordgroep erfgoed en extra aandacht geven aan het delen van informatie en kennis. 4. Opnemen van een paragraaf over cultuur en erfgoed in de ruimtelijke plannen.

Besloten is om eerst de Erfgoedvisie te actualiseren alvorens een uitvoeringsprogramma op te stellen. Binnen de gemeente is onderzocht hoe erfgoed in brede zin (monumenten en beeldbepalende objecten en de directe omgeving rondom monumenten en beeldbepalende panden) goed in het ruimtelijk beleid kunnen worden geborgd. Erfgoedpartners zijn onder meer betrokken bij door de gemeente geïnitieerde projecten, zoals de Ringvaartvisie. Daarnaast heeft de gemeente, waar mogelijk, erfgoedinitiatieven vanuit het veld ondersteund.

5. Stimuleren van onze erfgoedpartners om erfgoedevenementen te initiëren.

80

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? Teneinde een integraal beeld te behouden op het voorzieningenniveau van Zuidplas, stellen we complementair hieraan een visie op maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente die leidraad kan zijn voor het voorzieningenprogramma voor het Middengebied

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In 2023 is de Ruimtelijke verkenning voorzieningen Middengebied opgeleverd, waarin is gekeken naar zowel maatschappelijke als commerciële voorzieningen voor het Middengebied. Voor het integrale beeld op het voorzieningenniveau voor heel Zuidplas, is in 2024 gestart met het traject om te komen tot een gemeentelijke visie op maatschappelijke voorzieningen. Op 10 december 2024 heeft de raad de Startnotitie visie maatschappelijke voorzieningen vastgesteld. Die visie zal onder andere gebruikt gaan worden voor het concretiseren van het uiteindelijke voorzieningenprogramma voor het Middengebied.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een visie maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Het traject om te komen tot de visie maatschappelijke voorzieningen loopt inmiddels (zie tekst hierboven). Op 10 december 2024 heeft de raad de Startnotitie visie maatschappelijke voorzieningen vastgesteld.

Middelen

Verbonden partijen Streekarchief Gemeente Zuidplas levert deelnemers aan zowel het dagelijks bestuur als het algemeen bestuur van het Streekarchief. Verder zijn we sinds 2023 weer actief in de samenwerking. Er is een e-depot aangeschaft en ingericht, er wordt geparticipeerd in de monitor digitale informatiehuishouding, er is archieftoezicht en de KPI-verantwoording. Tevens heeft gemeente Zuidplas juridische capaciteit geleverd in de aanpassingen die volgen uit de wet gemeenschappelijke regeling.

81

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Beleidsindicatoren programma 3 Beleidsindicatoren Programma 3 Taakveld: Onderwijs Naam indicator

Werkelijk Eenheid

Bron*

Absoluut verzuim (deze leerlingen staan niet op een school ingeschreven)

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO/Ingrado/Jaarsverslag leerplicht

Relatief verzuim (deze leerlingen spijbelen, gaan ongeoorloofd op vakantie of vertonen zorgwekkend ziekteverzuim)

Aantal per 1.000 leerlingen

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2021

2022

2023

2024

Zuidplas:

-

1,1

1,9

n.n.b.

Referentiegemeenten:

2,0

4,2

6,0

n.n.b.

Zuidplas:

31

45

37

n.n.b.

Referentiegemeenten:

18

21

23

n.n.b.

Zuidplas:

1,1%

1,6%

1,5%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

1,6%

2,1%

2,1%

n.n.b.

DUO/Ingrado

DUO/Ingrado

Taakveld: Sport, cultuur en recreatie Naam indicator Niet-sporters (het percentage niet-sporters in Zuidplas (dit wordt eens in de vier jaar onderzocht)

Werkelijk Eenheid

Bron*

%

GGD, CBS, RIVM

2016

2020

2022

2024

Zuidplas:

48,0%

48,4%

51,4%

n.n.b.

Referentiegemeenten:

49,5%

50,8%

47,9%

n.n.b.

* Via www.waarstaatjegemeente.nl

82

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Wat heeft het programma maatschappelijk domein gekost? bedragen x € 1.000

Maatschappelijk domein Jaarrekening 2023

Primitieve begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Jaarrekening 2024

Verschil

Sport Lasten Baten

4.870 1.440

4.722 1.276

5.010 1.415

5.122 1.737

-112 321

Onderwijs Lasten Baten

5.929 1.231

5.482 798

5.658 1.299

5.514 1.159

144 -141

2.077 118 12.876 2.788 -10.087 -10.087

2.027 74 12.231 2.148 -10.083 -10.083

2.063 119 12.730 2.834 -9.897 -9.897

2.026 150 12.663 3.046 -9.617 -9.617

36 31 68 212 279 279

Cultuur Lasten Baten Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

De vergelijkende cijfers in de tabellen zijn conform eerdere besluitvorming door de raad.

83

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling Ontwikkeling met dorpse identiteit Dit programma bestaat uit de volgende producten: 4.1 Ruimtelijke ordening en vergunningverlening 4.2 Wonen 4.3 Economie 4.4 Verkeer en vervoer 4.5 Gebiedsontwikkeling 4.6 Duurzaamheid

84

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Inleiding Onze gemeente kenmerkt zich door haar ondernemende karakter. We investeren in het behoud van het dorps karakter en waar nodig in het versterken van de dorpen van Zuidplas zodat het daar prettig wonen en werken blijft. Daarbij bouwen we naar zowel lokale als bovenregionale behoefte, waarbij integrale en duurzame gebiedsontwikkeling ons uitgangspunt is. We hebben oog voor een evenwichtige woningvoorraad, de verkeersontsluiting, het voorzieningenniveau en het ondernemerschap. We bereiden grote transities voor op het gebied van energie en klimaat.

Product 4.1

Ruimtelijke ordening en vergunningverlening

Algemeen doel product Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Hierin is de omgevingskwaliteit toekomstbestendig en zet de gemeente in op een doelmatig beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Ontwikkelingen Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden als ook een gedeelte van de Wet Kwaliteit Borging (WKB). Er zijn diverse nieuwe werkprocessen opgesteld om te kunnen werken conform de omgevingswet. Zo is er in 2023/2024 een proces opgericht voor de intake- en omgevingstafel waarbij initiatieven integraal worden behandeld. De eerste ervaringen zijn ook opgedaan met de Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) met en zonder bindend adviesrecht. Samen met de Werkgroep BOPA, waarin fracties en de ambtelijke organisatie vertegenwoordigd zijn, blijven we het proces in de gaten houden en optimaliseren waar nodig. Daarnaast zijn de eerste voorbereidingen getroffen voor wijzigingen van het omgevingsplan. Ook zijn de laatste WRO aanvragen die in grote getalen in december 2023 binnen kwamen afgehandeld in 2024. Omgevingsplan Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de gemeente een omgevingsplan van rechtswege.

Dit omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel (alle oude bestemmingsplannen en verordeningen van de gemeente en de bruidsschat regels) en een nieuw deel (wat op dit moment nog leeg is, met uitzondering van eventuele voorbereidingsbesluiten op basis van overgangsrecht). Het omzetten van regels van het tijdelijke deel naar het nieuwe deel van het omgevingsplan moet in 2032 klaar zijn. De voorbereidingen voor de eerste wijzigingen omgevingsplan zijn in volle gang. Gebiedspaspoorten In 2024 hebben we ingezet op het behoud en versterken van de fysieke leefomgeving in en grenzend aan de dorpen. Nu de Omgevingsvisie Zuidplas 2040 is vastgesteld, gaat de gemeente aan de slag met de uitwerking van de langetermijnambities. Op 24 januari 2023 heeft de raad het Gebiedspaspoort Zevenhuizen vastgesteld, op 25 oktober 2023 nam de raad positief besluit over het Gebiedspaspoort Moerkapelle en in het najaar van 2024 legde het college het Gebiedspaspoort Moordrecht aan de raad voor. Vervolgens wordt gestart met het opstellen van het gebiedspaspoort voor het laatste dorp: Nieuwerkerk aan den IJssel. Daaropvolgend wordt het omgevingsplan per dorp opgesteld en tevens in de gemeenteraad besproken en vastgesteld. Ook voor het landelijk gebied rondom alle dorpen zal een wijziging omgevingsplan worden opgesteld en aan de gemeenteraad worden voorgelegd. 85

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

De organisatie is begonnen met het opstellen van het eerste omgevingsplan voor algemene thema’s met regels die voor alle inwoners van belang zijn. In het omgevingsplan voor de héle gemeente wordt gewerkt aan actueel ruimtelijk beleid, waarbij voldoende mogelijkheden zijn om mee te denken met initiatiefnemers en om de ambities, zoals geformuleerd in de omgevingsvisie, te realiseren. Met deze producten bieden we ruimte aan initiatieven binnen en rondom de dorpen, met de nadruk op het optimaliseren van maatschappelijk rendement. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? We werken conform de uitgangspunten van de Omgevingswet. Dit leidt uiteindelijk tot snellere en betere besluitvorming met ruimte voor maatwerk voor ondernemers. Dit vraagt om een integrale werkwijze van de gemeente, inwoners, bedrijven en belanghebbende. Hierdoor wordt het vestigingsklimaat voor ondernemers aantrekkelijker.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Het eerste jaar onder de Omgevingswet zit erop. Er is veel aandacht besteed aan het verder uitwerken van processen waardoor we conform de regels van de Omgevingswet werken. Veel van de vergunningprocedures zijn teruggebracht naar een beslistermijn van 8 weken waardoor inwoners en ondernemers sneller dan voorheen een vergunning kunnen verkrijgen. Er wordt goed gebruik gemaakt van het nieuwe instrument de intake- en omgevingstafel waar erg positief op wordt gereageerd door initiatiefnemers. Het vroegtijdig betrekken van de initiatiefnemers leidt tot een beter uitwerking van de plannen die vervolgens na opstellen van een principe besluit vergund kunnen worden.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? In Q1-2024 is op alle communicatiekanalen van de gemeente en de ODMH duidelijk op welke wijze ondernemers hun initiatief kunnen aanmelden onder de Omgevingswet.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In Q1 en Q2 van 2024 zijn er diverse werkzaamheden verricht aan de Zuidplas.nl website zodat deze Omgevingswet-proof is. De teksten zijn in samenspraak met de ODMH opgesteld. Op zowel de Zuidplas website als de website van de ODMH wordt informatie gegeven over hoe een initiatief ingediend kan worden. Deze inspanning is hiermee afgerond. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Over het gehele jaar 2024 is 96% van de formele BWT (bouw- en woningtoezicht) aanvragen binnen de wettelijke termijn afgehandeld.

Middelen

We streven ernaar om 90% van de aanvragen binnen de wettelijke reactietermijn af te handelen, echter gelet op de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de bijhorende nieuwe procedures kan het voorkomen dat wij in de eerste maanden van 2024 dit percentage (nog) niet halen. 86

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Verbonden partijen Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) De Omgevingswet is per 1 januari 2024 inwerking getreden en heeft daarmee een grote invloed op de werkzaamheden van de Omgevingsdienst MiddenHolland. De Omgevingsdienst Midden-Holland heeft zich jaren kunnen voorbereiden op de start en is dan ook klaar voor de nieuwe manier van werken. Momenteel zitten wij in een overgangsfase tussen de oude Wabo vergunningen en de Omgevingswet vergunningen. De Omgevingsdienst Midden-Holland draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving door: Uitvoering van taken op het gebied van milieu in het algemeen en de Wet milieubeheer en aanverwante wetten in het bijzonder, waaronder de taken op het gebied van milieuvergunningverlening, -handhaving en -toezicht (Omgevingswet). Ook voorziet de ODMH de gemeente Zuidplas van specialistisch milieuadvies (geluid, bodem, lucht, etc.). Uitvoering van de vergunningverlening en handhaving op de Bouw- en woningtoezicht op grond van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouw.

Product 4.2

Wonen

Algemeen doel product Zuidplas bouwt de komende jaren voor een duurzaam inclusieve samenleving waar ook zorg en aandacht is voor huishoudens die minder zelfredzaam zijn. De gemeente wil de komende jaren een deel van de lokale en regionale bouwopgave voor haar rekening nemen. Ontwikkelingen Wet betaalbare huur De wet betaalbare huur is per 1 juli 2024 aangenomen. Met de septembercirculaire worden middelen voor de inrichting en uitvoering van de taken door het Rijk beschikbaar gesteld. We stellen voor deze middelen te besteden aan het inrichten van het werkproces en toezicht en handhaving op zowel de Wet betaalbare huur als de Wet goed verhuurderschap. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Een passend en betaalbaar woonaanbod voor alle doelgroepen binnen Zuidplas.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording – Wat hebben we bereikt?

1. In 2026 voldoet het woningbouwprogramma voor de komende 10 jaar voor 95% aan de uitgangspunten van 2/3 betaalbaar, waaronder 30% sociale huur, 10% middenhuur en koopwoningen tot € 390.000 (prijspeil 2024).

Nieuwe projecten Er loopt een project in Moordrecht (In de Krom) van 36 onzelfstandige zorgwoningen. Deze tellen niet meer als zelfstandige woningen in het woningbouwprogramma.

87

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Opleveringen 2024 In totaal zijn er ca. 418 nieuwbouwwoningen opgeleverd in 2024. Daarvan zijn er ca. 90 sociale huurwoningen opgeleverd. Hiervan zijn er 48 opgeleverd door Woonbron, 37 door Mozaïek Wonen en 5 door een particulier. Er zijn geen middenhuurwoningen in 2024 opgeleverd maar wel ca. 111 betaalbare koopwoningen (tot € 390.000). Stand van zaken woningbouwprogramma Op dit moment bestaat 55% van het woningbouwprogramma van 2024 t/m 2033 uit betaalbare woningen, waarvan ca. 30% sociale huur. Daarmee voldoet het programma voor de komende 10 jaar voor 83% aan de doelstelling van het programmeren van twee derde betaalbare nieuwbouwwoningen.

2. We stimuleren passende huisvesting voor doelgroepen met specifieke aandacht voor arbeidsmigranten, starters en ouderen zodat zij zich kunnen vestigen in Zuidplas.

Een aantal woningen verschuift naar 2025. Een aantal projecten is doorgeschoven naar 2025, zoals projecten Van Wijk en Zevenhuizen-Zuid fase 1b. Het uitgangspunt van twee derde betaalbaar, waarvan 30% sociale huur ligt op een woningbouwprogramma van een project niet op een jaarschijf. Arbeidsmigranten Per 1 juli 2024 is de Wet Betaalbare huur van kracht. Het bestaande meldpunt voor de Wet Goed verhuurderschap op de website van de gemeente is uitgebreid. Er is een samenwerking met het huurteam opgestart om meldingen op te volgen. Vermoedelijk zal het meldpunt vooral nodig zijn voor arbeidsmigranten. Het meldpunt is ook één van de uitvoeringstaken opgenomen in het uitvoeringsprogramma bij het beleidskader huisvesting arbeidsmigranten. In 2024 is gewerkt aan het inrichten van toezicht en handhaving van beide wettelijke taken. Hierover is de raad geïnformeerd met informatienota B 1767. Ouderen Bij nieuwbouw blijven we inzetten op levensloopbestendige woningen voor ouderen. Er zijn op dit moment ongeveer 1.350 woningen geprogrammeerd als nultredenwoning, dit is ca. 30% van

88

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 het woningbouwbouwprogramma 2024-2033. In 2024 zijn 75 van de 90 opgeleverde sociale huurwoningen een nultredenwoningen. In 2024 is het bestemmingsplan voor de ontwikkeling van een ouderencomplex aan de Kamerlingh Onnesstraat (locatie voormalige Tweemaster) onherroepelijk verklaard. Jongeren en starters Om de kansen van jongeren en starters te vergroten wordt door corporaties ook in 2024 loting ingezet, hierover zijn prestatieafspraken gemaakt. Nog onduidelijk is wat het effect van loting voor deze doelgroep precies is. Daarvoor is een langere periode van monitoring nodig. Er is in 2024 een project van 12 woningen in de Stevensstraat in Moordrecht opgeleverd voor lokale starters. Ook is in MoerkapelleOost in 2024 gestart met de bouw van een wooncomplex met 31 woningen voor met name de lokale starters. In 2024 is het bestemmingsplan voor de ontwikkeling van een ouderencomplex aan de Kamerlingh Onnesstraat (locatie voormalige Tweemaster) onherroepelijk verklaard.

Effectindicator

Nulmeting 2022

Realisatie 2023

Begroting 2024

Zomernota 2024

Najaarsnota 2024

Realisatie 2024

Begroting 2026

Woningbouwprogramma dat de komende 10 jaar voldoet aan de uitgangspunten van 2/3 betaalbaar.

onbekend

82%

--

---

89%

83%

≥ 95%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?

Middelen

89

Verantwoording

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 1.1 We inventariseren de mogelijke instrumenten (erfpacht, starterleningen, huurkoop etc.) om de kansen van starters op de woningmarkt te vergroten.

1.2 Inzicht verkrijgen door data rondom wonen te digitaliseren in een lokaal dashboard wonen.

In het najaar Q4 2024 is hier een start mee gemaakt. Hierover heeft de raad eind 2024 motie 2024M77 'instrumenten betaalbaar wonen' aangenomen. In Q1 2025 wordt de motie afgedaan met een informatienota. € 40.000 (budget uit Begr. 2023)

1.3 en 2.2 Om het betaalbare aanbod voor doelgroepen te vergroten wordt er op tijdelijke- flexwoningen ingezet.

Er is in 2024 niet gestart met het dashboard wonen vanwege gebrek aan capaciteit om dit op te pakken. In 2025 wordt bekeken hoe de lokale woningbouwmonitor geoptimaliseerd kan worden. Het college heeft in juni 2024 de raamovereenkomst prestatieafspraken 2024-2028 vastgesteld. Hierin is opgenomen dat de mogelijkheden voor flexwoningen worden onderzocht indien er locaties en investeringscapaciteit beschikbaar zijn. Ook in de, in december 2024 getekende, prestatieafspraken 2025 met de woningcorporaties is opgenomen dat samen de flexwoningen worden verkend. Een aftrap hiervan staat gepland begin februari 2025. In het najaar van 2024 is, na vaststelling van de projectopdracht en participatie plan, het locatieonderzoek opgestart voor een pilot flexwonen. De verwachting is dat dit eerst helft van 2025 wordt afgerond. Hieraan voorafgaand is er in 2024 een bestuursovereenkomst gesloten tussen de gemeente en het COA voor de realisatie van 48 flexwoningen.

1.4 en 2.3 Er wordt in 2024 een regionale woonzorgvisie opgesteld waar de lokale opgave in beeld wordt gebracht. Daarnaast wordt in 2024 gestart met

90

€ 50.000 (budget uit Begr. 2023)

Daarnaast is er in het najaar van 2024 een projectleider tijdelijk wonen voor het Middengebied aangesteld, om invulling te geven aan de opgave daar en invulling te geven aan hierover aangenomen moties & amendementen. Lokale woonvisie RIGO Research en Advies heeft in 2024 een woningmarkt behoefteonderzoek uitgevoerd, deze is eind Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 actualisatie van de Woonvisie en de voorbereidingen voor het opstellen van een volkshuisvestelijk programma onder de Omgevingswet.

1.5 en 2.4 Vergroten van het woningaanbod in Zuidplas tot 2026 door het bouwen van 2.500 woningen in en aan de dorpen. De gronden in het Middengebied worden bouwrijp gemaakt en er wordt gestart met het bouwen van de eerste woningen.

2024 opgeleverd. Dit behoefteonderzoek is ter ondersteuning van de actualisatie van de Woonvisie (volgt in 2025), waar medio 2024 mee is gestart. Ook kan het behoefteonderzoek worden gebruikt voor de Volkshuisvestelijke programma's straks. Regionale woonzorgvisie In regionaal verband wordt een regionale woonzorgvisie opgesteld. De opdracht is in de zomer van 2024 gegeven aan een extern bureau. In december 2024 is deze in concept opgeleverd. Naar verwachting wordt deze pas in maart 2025 lokaal aangeboden. De uitkomsten worden later meegenomen in de nog op te stellen volkshuisvestelijke programma's onder de omgevingswet Vergroten aanbod De gemeente wil 2500 woningen realiseren voor 2026. Door de vertraging van sommige projecten worden er minder dan dit aantal gebouwd. Op dit moment zijn er tussen 2022-2024 totaal 1.071 woningen opgeleverd. Er staan in 2025 ca. 400 woningen geprogrammeerd, dat zijn ca. 1.471 woningen gedurende de collegeperiode. Er worden in totaal minder dan 2.500 woningen gebouwd tot 2026 door aanpassingen of vertragingen van individuele projecten, zoals Kamerlingh Onnes, Cortelande, De Jonge Veenen, Sportpark Van t’ Verlaat, Beth San en Swanladriehoek. Er zijn in 2024 geen nieuwe projecten opgevoerd. Voor 2024 stonden ca. 443 nieuwbouwwoningen geprogrammeerd, deze zijn bijna allemaal gerealiseerd op een aantal woningen in het Koningskwartier in Zevenhuizen na.

Van het aantal gerealiseerde woningen in 2024 is bijna 50% betaalbaar.

91

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Middengebied Voor de ontwikkeling van het Middengebied is het bestemmingsplan vastgesteld. De fysieke start van de ontwikkeling kan pas plaatsvinden na behandeling bij de Raad van State van de ingediende beroepen of het intrekken hiervan. Op basis van de huidige voorziene planning (afhankelijk van de doorlooptijd bij de Raad van State) zal de fysieke start van de ontwikkeling in 2026 kunnen beginnen en de start van de realisatie van woningbouw in 2027 plaats kunnen vinden. Het sociale woningbouwprogramma voor de eerste fase wordt in samenwerking met woningcorporaties verder uitgewerkt. Met subsidie van de Provincie, regeling de Vliegende Brigade, is een projectleider wooninitiatieven aantrokken door het projectteam Middengebied om o.a. uitvoering te geven aan collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). De gemeente geeft uitvoering aan het uitvoeringsprogramma huisvesting arbeidsmigranten (vastgesteld in 2023).

1.6 en 2.5 Stimuleren CPO, door locaties beschikbaar te stellen in het Middengebied.

2.1 Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma huisvesting arbeidsmigranten.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?

Verantwoording ) – Wat hebben we bereikt?

1. De woningbouwprogrammering voor nieuwe ontwikkellocaties richt zich maximaal op de lokale doorstroming. Zodat er meer woningen vrijkomen voor woningzoekenden.

Bij nieuwbouw wordt zoveel mogelijk ingezet op het programmeren van de juiste woning op de juiste plek, zodat de doorstroming opgang kan komen. Daarnaast wordt bij nieuwbouw gestuurd op doorstroming vanuit de bestaande voorraad waarbij lokale inwoners voorrang krijgen. In het najaar van 2024 is de raad geïnformeerd met informatienota B 1768 over de Huisvestingsverordening en de beoogde wijzigingen om zo beter te kunnen sturen op de toewijzing (en daarmee de lokale doorstroming) van huur- en nieuwe koopwoningen. Deze zal in de loop van 2025 ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd.

92

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Door middel van raamovereenkomsten afspraken met woningcorporaties maken over het bevorderen van doorstroming.

Middelen

1.2 Inzetten op het stimuleren van doorstroming door nieuwbouwwoningen zoveel mogelijk levensloopbestendig te realiseren. 1.3 Gebruik maken van de wettelijke mogelijkheden bij het toewijzen van sociale- en middenhuurwoningen om voorrang te geven aan inwoners die een betaalbare huurwoning achterlaten in Zuidplas.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2024 is de raamovereenkomst prestatieafspraken 2024-2028 getekend, hierin is doorstroming als inzet opgenomen. Er wordt in samenwerking met corporaties en de regio gesprekken gevoerd over het faciliteren van lokale en regionale doorstroming en inzet van instrumenten. Een regionale werkgroep is bezig dit verder uit te werken. In de prestatieafspraken 2025 is tevens opgenomen dat corporaties de mogelijkheden inzetten om hun vrijkomende middenhuurwoningen met voorrang toe te wijzen aan lokale doorstromers. Bij nieuwbouw wordt ingezet op realisatie van levensloopbestendige appartementen. In 2024 zijn 75 levensloopbestendige sociale huurappartementen van Woonbron en Mozaïek Wonen opgeleverd. De gemeente heeft de mogelijkheid om voorrang te geven aan inwoners met binding met de gemeente bij toewijzing van sociale huurwoningen en nieuwbouw-middenhuurwoningen. Met informatienota B 1768 over de Huisvestingsverordening is aangekondigd om de mogelijkheden te verruimen. Toepassing Er zijn in 2024 geen nieuwbouw middenhuurwoningen opgeleverd. De middenhuurwoningen in Essezoom laag (opgeleverd in 2020) worden reeds met voorrang toegewezen aan inwoners die een sociale huurwoning in Zuidplas achterlaten. Dit bevordert de verhuisketen (doorstroming) in bestaande dorpen.

Voor vrijkomende sociale huurwoningen is de verwachting dat ruimschoots wordt voldaan aan het uitgangspunt om max. 25% van de verhuringen met voorrang aan eigen inwoners toe te wijzen. Per 1 juli 2024 lag dit voor sociale huurwoningen zelfs hoger. De exacte cijfers over het hele jaar volgen nog. In de jaarbrief wonen 2024 wordt hierover gerapporteerd.

93

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Versnellen van nieuw woningaanbod, bijvoorbeeld door het aanbieden van flexibele woonconcepten.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2023 en 2024 creëren we met ruimte voor flexwonen een versneld woningaanbod voor starters, jongeren, spoedzoekers en arbeidsmigranten, zodat hun kansen op de woningmarkt verbeteren.

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Er is in 2024 gestart met een projectopdracht voor een locatieonderzoek voor de 48 flexunits van het COA.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We blijven in 2024 onderzoeken of er naast de verkenning op Nieuwerkerk-Noord als concreet pauzelandschap of als locatie voor het realiseren van flexwonen andere pauzelandschappen of geschikte locaties voor flexwonen beschikbaar kunnen komen.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Zie ook onder 1.3 (blz. 92) wat betreft flexwoningen.

Middelen

1.2 Waar mogelijk benutten van subsidies om woningbouw te versnellen.

We hebben in 2024 zeven subsidies aangevraagd en ontvangen t.b.v. woningbouwprojecten, afkomstig uit de provinciale subsidieregeling Wonen. Vijf van deze subsidies stellen de gemeente in de gelegenheid externe expertise in te huren ten behoeve van de versnelling van de woningbouw. Twee van deze subsidies worden benut ten behoeve van de realisatie van sociale huurwoningen (reconstructie Rehobothschool) en seniorenwoningen (Van ’t Verlaat en Leliestraat).

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Voor tenminste twee recreatieparken maken we een toekomstbestendige visie.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2025/2026 is een toekomstvisie gereed voor recreatiepark De Bonk, opgesteld in co-creatie met de betrokken stakeholders. Daarnaast wordt de visie voor De Koornmolen verder uitgewerkt.

94

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In juni 2024 heeft de raad de informatienota ‘Stand van zaken toekomstverkenning recreatieparken’ (Z24.001406) ontvangen als bijlage bij het PRO. Het college is in gesprek met betrokkenen rondom alle acht de recreatieparken, nadat enkel de focus lag op de Koornmolen en de Bonk. Het college streeft naar vooruitgang binnen de toekomstverkenning voor elk park binnen de collegeperiode 20222026. In welke mate dit leidt tot een uitgewerkte toekomstvisie, hangt af van de complexiteit van de problematiek per park en de uitkomsten van de participatie met de betrokken stakeholders.

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Voor De Bonk 50-70 geldt dat voortdurend gesprekken zijn gevoerd, en een onderzoek naar scenario’s mogelijk wordt geacht. Het overige deel van het park is echter niet verenigd waardoor er weinig inzicht is in behoefte en wensen van stakeholders. Hiervoor is zeker nog participatie nodig met die bewoners en eigenaren. De gesprekken met stakeholders rondom Bungalowpark De Bonk dienen vervolgd te worden. Ook met andere betrokken partijen als de provincie ZuidHolland, het Recreatieschap Rottemeren, de Omgevingsdienst Midden-Holland en het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard blijft het college in gesprek. Specifiek voor de Koornmolen geldt dat er gekeken wordt naar een mogelijke overname van het park van het recreatieschap Rottemeren, exclusief de 95 recreatiewoningen. Zodra duidelijk is wie eigenaar van het park wordt/blijft wordt participatie verder opgepakt. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Doorlopen van een breed participatietraject met de betrokken stakeholders: de eigenaar van het recreatiepark, eigenaren van recreatiewoningen, het recreatieschap Rottemeren, de Omgevingsdienst Midden-Holland, veiligheidspartners, lokale ondernemers en beheerders van maatschappelijke voorzieningen.

Middelen

Vanaf eind 2024 is gestart met een herijking binnen het dossier Recreatieparken, die van invloed is op de hoogte van het budget en de wijze waarop dit budget wordt ingezet. Wanneer de toekomstvisie van Bungalowpark De Bonk (of een van de andere acht recreatieparken) gereed is, legt het college deze visie voor aan de gemeenteraad met als bijlage het participatielogboek. Tot dat moment is het participatielogboek een werkdocument wat na ieder participatie moment wordt aangevuld.

1.2 Opstellen van een participatielogboek, waarin alle participatiemomenten en inbreng van participanten zijn geborgd.

Product 4.3

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Het college is in gesprek met de genoemde stakeholders. In het kader van het dossier Toekomstverkenning Recreatieparken lopen er ook contacten op landelijk en provinciaal niveau. Als bijlage van het PRO 2024 ontving u in juni 2024 de informatienota ‘Stand van zaken toekomstverkenning recreatieparken’ (Z24.001406). Hierin bent u geïnformeerd over de voortgang in het dossier, met daarbij ook een beeld van het participatieproces.

Economie

95

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 Algemeen doel product Zorgdragen voor een goed ondernemersklimaat, vitale winkelgebieden en bedrijventerreinen. Ontwikkelingen In de winkelgebieden is er weinig tot geen leegstand. Onderzoek van Locatus toont aan dat 5% van de winkelpanden leeg staan, wat neerkomt op 12 panden. Een jaar eerder was dit percentage 6%. Ter vergelijking, het landelijk gemiddelde aan leegstand bedraagt 6,2%. De leegstand verschilt per dorp en is het hoogst in Nieuwerkerk aan den IJssel (7%) (Locatus 2025). Meerdere winkeliers zijn in de loop van 2024 gestopt vanwege uiteenlopende redenen, zoals pensionering en hoge huurkosten. Op de bedrijventerreinen is zeer weinig tot geen (Moerkapelle) leegstand en wat er te huur of te koop staat zijn veelal kleinere bedrijfshallen in bedrijfsverzamelgebouwen. Uitbreiden is voor veel ondernemers lastig omdat er geen vrije kavels zijn. De ondernemers in de gehele regio kijken uit naar de ontwikkeling van een aantal bedrijventerreinen, zowel in Zuidplas als in regiogemeenten. Op 31 december 2024 telt Zuidplas 6.973 vestigingen. In 2024 zijn er 626 nieuwe ondernemers gestart in Zuidplas, dit kunnen zowel MKB als ZZP-ers zijn. Daar staat tegenover dat er 456 bedrijfsbeëindiging waren en 16 faillissementen (KvK, 2025). Het totaal aantal banen in Zuidplas bedraagt 20.251 (Lisa, 2023).

Op het bedrijventerrein Gouwe Park in Moordrecht liep het project “Energietransitie Gouwepark” in samenwerking met het SEB Midden-Holland en de Vve Gouwe Park. Op grond van de aanbestedingsregels is de samenwerking met het SEB Midden-Holland op het project “Energietransitie Gouwepark” beëindigd .Verenigd zijn is een belangrijk aspect voor bedrijven op een bedrijventerrein om uitvoering te geven aan het verduurzamen van het bedrijventerrein en bijvoorbeeld het onderzoeken van een energiehub. Mede daarom blijft het belangrijk de samenwerking op bedrijventerreinen te versterken. Vanzelfsprekend kan elk bedrijf vandaag zelf al beginnen of verder gaan met verduurzamen van onder andere het pand of de bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld door het plaatsen van (meer) zonnepanelen op de daken. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Samenwerking stimuleren tussen ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. We versterken de samenwerking met ondernemers op een zodanige wijze dat zowel de onderlinge samenwerking op de bedrijventerreinen/de winkelgebieden toeneemt en tevens de relatie met de overheid gecontinueerd en verbeterd wordt.

De samenwerking draagt bij aan de kwaliteit van het gebied en zorgt voor voldoende werkgelegenheid, dat van belang is voor de vitaliteit van de lokale samenleving.

96

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In 2024 zijn de twee projecten “versterken samenwerking” op twee bedrijventerreinen, te weten Moerkapelle en ’t Ambacht in Moordrecht afgerond. De ondernemers van ’t Ambacht in Moordrecht zijn tevreden over de huidige samenwerking, ze willen zich niet verder verenigen, de OVM (ondernemersvereniging Moordrecht) vervult het netwerken. Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 In Moerkapelle is het onderzoek afgerond en is er geen interesse om de samenwerking te professionaliseren.

2. We streven naar een toename van ondernemerstevredenheid over de onderlinge samenwerking en die met de gemeente ten opzichte van de 0-meting in 2022.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Jaarlijks worden er min. 2 bijeenkomsten georganiseerd voor ondernemers (o.a. dag van de ondernemer in november).

Middelen

1.2 Minimaal 1x per jaar vindt er een bestuurlijk gesprek plaats met de besturen van ondernemers en winkeliersverenigingen. 1.3 Initiatieven voor het opstarten van een BIZ worden gefaciliteerd, o.a. door meewerken aan subsidie aanvragen.

97

Vooralsnog wordt er voor andere bedrijventerreinen in Zuidplas geen nieuw project gestart en zijn er vanuit de andere bedrijventerreinen ook geen verzoeken gekomen. Desondanks wordt samenwerking tussen ondernemers gestimuleerd om duurzaamheidsopgaven en andere transities gezamenlijk aan te kunnen pakken. Daarover lopen gesprekken met ondernemersverenigingen en ondernemers. De Economische monitor is medio 2024 uitgevoerd in Q4 zijn de resultaten bekend. Onder andere is de ondernemerstevredenheid over de samenwerking onderling en met de gemeente meegenomen. De resultaten worden vergeleken met de resultaten van het in 2022 uitgevoerde MKB Vriendelijkste Gemeente onderzoek. Het bureau dat de landelijke ondernemerspeiling MKB Vriendelijkste Gemeente, heeft aangegeven in 2023/2024 geen onderzoek uit te voeren, een aantal vragen uit dat onderzoek zijn in de Economische Monitor meegenomen. Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Er zijn in totaal drie bijeenkomsten georganiseerd. De eerste stond in het teken van Cybercriminaliteit. De tweede bijeenkomst werd georganiseerd voor glastuinbouwondernemers, in samenwerking met Gemeente Waddinxveen. De laatste bijeenkomst vond plaats in het vierde kwartaal, op de dag van de ondernemer (15 november) en stond in het teken van ‘samenwerking ondernemend Zuidplas’. Deze gesprekken hebben veelal begin 2024 plaatsgevonden.

Het verslag Informatienota gesprekken ondernemers- en winkeliersverenigingen, is begin juli 2024 verstrekt. Eind 2024 is een inventarisatie gestart voor het opstarten van een BIZ in winkelgebied Zevenhuizen. Een haalbaarheidsonderzoek is uitgevoerd. Er loopt momenteel een aanbestedingstraject bij het kiezen van de juiste partner in dit proces.

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024 1.4 Versterken van de samenwerking tussen de ondernemers onderling, zowel lokaal als regionaal en bestendigen van de samenwerking met de gemeente.

De twee projecten, in Moerkapelle en Moordrecht, die in 2023 zijn gestart zijn afgerond. Eind 2024 is opnieuw ingezet op het versterken van de samenwerking tussen ondernemers op bedrijventerreinen. Deze inspanningen worden in 2025 voortgezet. Voor de nieuw te ontwikkelen bedrijventerreinen in het Middengebied wordt de mogelijkheid van Vve en parkmanagement verkend. Een Vve in combinatie met Parkmanagement ontzorgt de ondernemers, draagt bij aan het behoud van de kwaliteit van het terrein en aan de samenwerking tussen ondernemers en overheden met als doel het toekomstbestendig maken, houden en ontwikkelen van de bedrijventerreinen. Dit is opgenomen in de Economische Monitor 2024. Voor het zomerreces is een enquête verspreid onder glastuinders, om na te gaan of de veranderingen in de ruimtelijke wet- en regelgeving voldoende aansluiten bij de transities en opgaves binnen de glastuinbouw. De enquête is verspreid onder Oostland gemeenten (Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp, Zuidplas en Waddinxveen). Voor het gehele Oostland zijn in totaal 56 reacties ontvangen. Binnen de gemeente Zuidplas is de enquête ingevuld door zes tuinders.

2.1 Met de economische monitor wordt jaarlijks de tevredenheid van de ondernemers over de samenwerking over de onderlinge samenwerking en de relatie met de gemeente en de daarbij behorende dienstverlening (excl. ODMH) gemeten.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Streven naar een vitaal winkelaanbod.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. De winkelgebieden, zoals benoemd in de detailhandelsvisie, zijn aantrekkelijk. Dat betekent dat inwoners graag naar het winkelgebied komen en verblijven door het aanbod van verschillende dagdagelijkse winkels en andere voorzieningen.

98

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Voor de winkelgebieden in Zevenhuizen en in Moerkapelle zijn studies uitgevoerd, deze studies komen voort uit de gebiedspaspoorten. Er worden onderzoeken uitgevoerd naar de toekomst van de Dorpsstraat en Op Moer, waarvan het streven is om de resultaten deze zomer te delen met de gemeenteraad. Met de winkeliersvereniging Dorrestein zijn gesprekken over het verbeteren van de aantrekkelijkheid van het winkelgebied er is gestart met een inventarisatie van de verbeterpunten (veelal look &

Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

2. We continueren de kwaliteit van de openbare ruimte en dragen zo bij aan een aantrekkelijk winkelgebied.

feel) en een kostenraming. Afhankelijk van deze kosten zal er uitvoering gegeven worden aan het verbeteren van het winkelgebied. Het onderhoud van de openbare ruimte vindt plaats conform het door de gemeenteraad vastgestelde kwaliteitsniveau.

3. We onderzoeken de haalbaarheid van initiatieven van ondernemers op haalbaarheid op de intake- en omgevingstafel om hen beter te faciliteren.

Initiatieven zullen besproken worden bij een intaketafel en omgevingstafel. Hiermee geven we ondernemers en initiatiefnemers in een vroeg stadium antwoord op de haalbaarheid van initiatieven. Behandeling op de tafel gebeurt binnen 12 weken, echter de afronding van het vooroverleg met een daadwerkelijk genomen principebesluit neemt vaak wat langer in beslag dit vanwege de vaak nog benodigde aanpassing van de plannen van initiatiefnemer.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 3.1 De haalbaarheid van initiatieven van ondernemers wordt op de intake- en omgevingstafel besproken, waarbij de ondernemer binnen 12 weken een antwoord krijgt.

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? De intaketafel- en omgevingstafel processen zijn ingericht en worden gebruikt voor de behandeling van complexe initiatieven. De initiatieven worden integraal besproken met diverse vakdisciplines om de ondernemers snel een reactie te kunnen geven over hun initiatief. De termijn van 12 weken voor behandeling op de omgevingstafel wordt behaald, echter de afronding van het vooroverleg met een daadwerkelijk genomen principebesluit neemt langer in beslag dit vanwege de vaak nog benodigde aanpassing van de plannen van initiatiefnemer.

Middelen

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Onderzoeken (financiële) haalbaarheid verplaatsingsregeling voor ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Bevorderen van verplaatsingsmogelijkheden van ondernemers waar (door veranderende ruimtelijke plannen en ontwikkelingen) te weinig toekomstperspectief geboden wordt.

99

Verantwoording – Wat hebben we bereikt? We volgen de ontwikkelingen van Provincie Zuid-Holland om te komen tot het vormen van een verplaatsings- en herstructureringsfonds in Zuid-Holland. We starten met een haalbaarheidsonderzoek verplaatsingsregeling op het moment dat duidelijk is wat het verplaatsings- en herstructureringsfonds ZuidHolland inhoudt. Inhoudsopgave

JAARSTUKKEN 2024

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1. We starten in 2025 zelf geen haalbaarheidsonderzoek en wachten de resultaten van de gesprekken van Provincie ZuidHolland met het Rijk af en kijken met interesse uit naar het verplaatsings- en herstructureringsfonds. Naar aanleiding daarvan bezien we stappen die we als gemeente zetten.

Middelen

Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? We nemen in 2024 zelf geen initiatief voor een haalbaarheidsonderzoek. We wachten de resultaten af van de gesprekken tussen de Provincie Zuid-Holland en het Rijk. Daarnaast kijken we met interesse uit naar het verplaatsings- en herstructureringsfonds. Op basis van deze ontwikkelingen zullen we als gemeente onze vervolgstappen bepalen.