Bijlage 1 Jaarstukken 2024 A25.001759
Tekst van het document
51,2 %
Veiligheid
Algemeen doel product Zuidplas draagt zorg en verantwoordelijkheid voor een veilige en leefbare gemeente voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Ontwikkelingen In 2024 vroeg de uitvoering van de prioriteiten uit het Integraal Veiligheidsplan om het maken van duidelijke keuzes. De beperkte capaciteit binnen het team veiligheid stond onder druk, waardoor niet alle voorgenomen werkzaamheden konden worden opgepakt. Toch heeft de gemeente Zuidplas ingrijpende stappen gezet om de openbare orde en veiligheid te versterken. Ondanks beperkte capaciteit heeft het team veiligheid zich ingezet voor urgente en complexe dossiers. Zo werden drie drugspanden gesloten, waarbij in twee gevallen ook bestuursrechtelijke procedures zijn gevoerd. Er was ook veel inzet nodig bij 25
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 onverwachte incidenten, zoals een explosie in Nieuwerkerk aan den IJssel, een grote explosie van een recreatiewoning op park Hitland en toenemende overlast in recreatiegebieden. Hierdoor konden andere zaken en controles niet altijd worden opgepakt. Een uitzonderlijke gebeurtenis was de vondst van twee onontplofte vliegtuigbommen in Moordrecht. Na een jaar van voorbereiding zijn deze in november succesvol en veilig ontmanteld, dankzij intensieve samenwerking tussen overheden en hulpdiensten. Het betrof een complexe operatie vanwege de ligging van de bommen tussen de A20 en meerdere spoorlijnen, wat extra veiligheidsmaatregelen en afstemming vergde. Maar ook een demonstratie tegen de Regionale Opvanglocatie voor vluchtelingen, het opleggen van een gebiedsverbod aan een man die anderen onzedelijke benaderde in onze recreatiegebieden en toenemende jeugdoverlast leiden tot meer noodzakelijke inzet waardoor prioriteiten moesten worden gesteld. De aanpak van ondermijning en georganiseerde misdaad kreeg extra aandacht. Meerdere panden zijn gesloten en forse dwangsommen opgelegd, waaronder één van €75.000,- aan eigenaren van een woning die geheel in dienst stond van het criminele drugscircuit. Twee zaken hebben geleid tot behandeling van de bestuursrechter.
Tegelijkertijd is gewerkt aan preventie, bijvoorbeeld door het verkennen van het jongerenproject ‘Dealbreakers’, dat in 2025 van start gaat. Zuidplas speelde ook een actieve rol in het versterken van digitale weerbaarheid. Tijdens het Cybercrime Congres 2024 werden inwoners en ondernemers geïnformeerd over digitale dreigingen. Deze bewustwording vormt de basis voor verdere preventiecampagnes tegen cybercriminaliteit. De gemeente ziet maatschappelijke spanningen en polarisatie toenemen. Er zijn initiatieven gestart om de samenleving weerbaarder te maken, waaronder de oprichting van een zorg- en veiligheidskamer waarin complexe casussen integraal worden aangepakt. In voorbereiding op de nieuwe Wepra-wet is Zuidplas al aangesloten bij regionale structuren gericht op persoonsgerichte aanpak bij radicalisering en extremisme. De gemeentelijke betrokkenheid bij zorg gerelateerde veiligheidsvraagstukken is verder toegenomen. Er is sprake van een groei aan complexe casuïstiek, met name in dossiers rond woonoverlast, jeugdproblematiek en de nazorg van ex-gedetineerden. Deze situaties vragen om maatwerk in nauwe samenwerking met ketenpartners, waarbij ook de inzet en de betrokkenheid van lokale zorg- en veiligheidspartners van groot belang zijn voor een effectieve en duurzame aanpak.
Tot slot steeg in het eerste kwartaal van 2024 het aantal geregistreerde misdrijven licht, vooral door online oplichting en woninginbraken. In de rest van het jaar daalden deze cijfers weer, in tegenstelling tot de landelijke trend. De opkomst van cybercriminaliteit is duidelijk zichtbaar, en ook mobiel banditisme blijft een punt van aandacht vanwege de ligging van Zuidplas tussen stedelijk en landelijk gebied. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Het bevorderen van de subjectieve en objectieve veiligheid.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 blijkt uit bevolkingsonderzoek (veiligheidsmonitor) dat het veiligheidsgevoel bij inwoners in de gemeente niet lager wordt gewaardeerd dan met een 6,5.
26
Verantwoording – Wat hebben we bereikt? De veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid en leefbaarheid en wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van J&V en het CBS. Het onderzoek wordt in de oneven jaren uitgevoerd.
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
2. In de periode 2023-2026 blijkt uit de criminaliteitscijfers dat de objectieve veiligheid bevorderd is ten opzichte van de cijfers 2019. Hierbij opgemerkt dat de criminaliteitscijfers 2020 en 2021 een verminderd reëel beeld geven door aanwezigheid coronavirus.
3. In de periode 2023-2026 is het beleid cameratoezicht herzien en is niet langer alleen sprake van statisch cameratoezicht, maar is dit ook flexibel en mobiel toepasbaar bij risicolocaties.
4. In de periode 2023-2026 wordt de samenwerking met onze ketenpartners geïntensiveerd in de preventieve sfeer. 27
In 2025 zal Zuidplas opnieuw deelnemen aan de Veiligheidsmonitor waaruit blijkt of de doelstelling wel of niet behaald is. Zuidplas kiest er sinds 2017 voor het onderzoek vierjaarlijks uit te laten voeren. Met dien verstande dat in de tussenliggende oneven jaren als deelnemer aan de Veiligheidsmonitor wel toegang wordt verkregen tot de online databank van de Veiligheidsmonitor. Ook worden door de Veiligheidsmonitor regionale steekproeven uitgevoerd. Op basis van een steekproef die in 2023 is uitgevoerd, scoort Zuidplas een 7,7 (2021:7,6). In 2024 is een stijging te zien van de criminaliteitscijfers. Deze toename kan deels worden toegeschreven aan factoren zoals mobiel banditisme, waarbij dadergroepen door de gunstige ligging van Zuidplas langs de A20 en nabij de A12 snel kunnen opereren en zich verplaatsen. Ondanks deze stijging blijft het aantal woninginbraken onder het niveau van vóór de coronapandemie. De toename van cybercriminaliteit is duidelijk zichtbaar, mede door de digitalisering van de samenleving, wat heeft geleid tot meer slachtoffers van deze vorm van criminaliteit. Hierbij is het van belang dat digitale fraude ook valt onder cybercriminaliteit, bijvoorbeeld online oplichting. Het is essentieel om de stijging van de criminaliteitscijfers in de context van de landelijke ontwikkelingen hiervan te plaatsen.
De huidige stijging is een landelijke trend waarbij de cijfers van Zuidplas hierin niet uit de trend blijken te lopen. Wel is opvallend dat op lokaal niveau Zuidplas een hogere stijging kent dan direct omliggende district gemeenten. De verwachting is dat voor 2025 de effectindicator niet behaald zal worden. Er is dus een toenemende druk vanuit criminaliteitscijfers op onze gemeente te verwachten. Het herziene beleid cameratoezicht is in 2024 opgeleverd. Om het beleid te effectueren moet een nieuw camerasysteem inclusief onderhoudscontract worden aangeschaft. Hierover vinden gesprekken plaats met externe partijen en offertes zijn reeds opgevraagd. Een verkenning van districtelijke samenwerking op dit gebied is hier onderdeel van. In 2024 zijn er meerdere bijeenkomsten georganiseerd gericht op personen met onbegrepen gedrag in samenwerking met de Wijk GGD. Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Ook is er een bijeenkomst sociale basis jeugd geweest waarbij de resultaten van de jeugdmonitor met partners is besproken. Team veiligheid heeft bijgedragen aan het integraal uitvoeringsplan jeugd. Effectindicator
Realisatie 2019 (Nulmeting)
Veiligheidsgevoel bij inwoners
Objectieve veiligheid (totale misdrijven per 10.000 inwoners)
376,03
Realisatie 2023
Zomernota 2024
Najaarsnota 2024
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem.
Begroting 2024 (nov 2023) 6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem.
6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem.
6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem.
6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem.
6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem.
6,5 ≤ cijfer ≥ landelijk gem.
<329,92
< 376,03
< 376,03
< 376,03
< 357,21
< 376,03
< 376,03
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Opstellen van onder andere Bibob-beleid, uitvoeringsplan mensenhandel, waaronder seksuele en arbeidsuitbuiting, beleidsregels woonoverlast, beleid huisuitzettingen. Ook vindt herziening van de APV plaats.
Middelen
1.2 We maken een probleemanalyse in het kader van polarisatie, radicalisering en extremisme om in te kunnen spelen op onderliggende oorzaken, betrokken groepen en context en zorgen bij uitbreiding op een thematische inzet
2.1 Maken van structurele analyse van de maandelijkse criminaliteitscijfers.
28
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2024 is een belangrijke basis gelegd voor de versterking van de lokale veiligheid. Het uitvoeringsprogramma veiligheid 2024-2026 en het Beleid Gevaarlijke en Hinderlijke Honden zijn succesvol opgeleverd, waarmee structurele kaders zijn gecreëerd voor een veiligere leefomgeving. Om de aanpak van ondermijning verder te versterken is het uitvoeringsplan aanpak mensenhandel Zuidplas in 2024 opgeleverd en in werking getreden. Uit het Regionale Netwerk Organisatie CTER is gebleken dat de noodzaak tot het uitvoeren van een probleemanalyse op dit moment minder groot is. Nieuwe wetgeving hieromtrent, waarover stemming in de Eerste kamer het eerste kwartaal 2025 plaatsvindt, wordt eerst afgewacht. Dit gaat om de nieuwe Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten (PARTA). Ook wordt verkend hoe de versterkingsgelden van de NCTV hieromtrent kunnen worden ingezet. Er worden structurele analyses van de criminaliteitscijfers gemaakt om tijdig in te spelen op ontwikkelingen en trends binnen het veiligheidsdomein. Elk kwartaal worden deze cijfers in het bestuurlijk overleg met de politie geanalyseerd en geduid, waardoor een Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 datagedreven aanpak wordt gewaarborgd. Op basis van deze inzichten worden in nauwe samenwerking met de politie gerichte preventieve acties besproken en geïmplementeerd. Dit draagt bij aan een proactieve en effectieve veiligheidsstrategie, waarbij zowel handhaving als preventie worden ingezet om criminaliteit en overlast duurzaam terug te dringen. Op basis van analyses van de criminaliteitscijfers wordt er steeds doelgerichter ingezet op wisselende veiligheidsvraagstukken. Dit stelt de gemeente en de politie in staat om flexibel en proactief te reageren op opkomende dreigingen en trends. Recente voorbeelden hiervan zijn de stijging van babbeltrucs en de toenemende dreiging van cybercriminaliteit. Hierop wordt ingespeeld door middel van gerichte analyses en gerichte interventies, uitgevoerd door de politie en betrokken veiligheidspartners. Om inwoners tijdig en effectief te informeren, wordt een brede communicatiestrategie gehanteerd. Dit omvat niet alleen sociale media, maar ook traditionele mediakanalen zoals Hart van Holland, zodat ook inwoners zonder toegang tot sociale media worden bereikt. Hiermee wordt een inclusieve en brede preventieve aanpak gewaarborgd. In 2024 is de samenwerking binnen het veiligheidsdomein verder geïntensiveerd, met een versterking van het netwerk en nauwere afstemming tussen ketenpartners uit de zorg- en veiligheidssector.
Het team Veiligheid heeft een duidelijke procesregierol vervuld bij complexe casuïstiek, waardoor partners vroegtijdig worden betrokken en er effectiever wordt samengewerkt. Dit heeft geleid tot een verbeterde inhoudelijke afstemming over maatregelen, monitoring en het signaleren van zorg- en veiligheidsbehoeften. Met de oprichting van de Zorg- en Veiligheidskamer in 2025 wordt deze samenwerking verder geoptimaliseerd, waardoor complexe problematiek nog efficiënter kan worden aangepakt. Daarnaast is de samenwerking op bredere veiligheidsvraagstukken, zoals ondermijning en cybercrime, verder versterkt. De bomruiming in Moordrecht heeft daarnaast gezorgd voor de opbouw van nieuwe, intensieve samenwerkingen met verschillende veiligheidspartners en stakeholders, wat bijdraagt aan een stevig en beter voorbereid netwerk binnen het veiligheidsdomein.
2.2 Naar aanleiding van de criminaliteitscijfers van de politie wordt meer preventief, op basis van analyse, doelgericht ingezet op wisselende veiligheidsvraagstukken.
4.1 Intensiveren opbouw netwerk en contacten met stakeholders en partners in het veiligheidsdomein.
29
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Het handhavingsteam speelt een essentiële rol binnen de integrale en projectmatige aanpak van veiligheidsvraagstukken, in nauwe samenwerking met zowel interne als externe ketenpartners. Echter, als gevolg van het terugdraaien van de investering in extra handhavingscapaciteit (herstelplan), is de haalbaarheid van deze inspanning onder druk komen te staan. Door de beperkte bezetting blijft de inzet binnen projectmatige samenwerkingen slechts op beperkte schaal mogelijk. Dit betekent dat de ambitie om het handhavingsteam structureel en actief te laten deelnemen aan diverse veiligheidsprojecten in 2024 slechts in beperkte mate kon worden gerealiseerd. De capaciteit blijft hierdoor een aandachtspunt binnen de bredere veiligheidsaanpak.
4.2 Handhavingsteam is onderdeel van projectmatige aanpakken in samenwerking met interne en externe ketenpartners.
In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van het bewustzijn over cyberveiligheid onder verschillende doelgroepen.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 blijven wij aansluiten bij de landelijke preventiecampagnes met betrekking tot cyberveiligheid.
2. In de periode 2023-2026 maken wij inwoners en ondernemers voortdurend bewust van de risico’s van cybercriminaliteit en continueren wij preventieacties vanuit team Veiligheid hieromtrent, samen met onze ketenpartners.
30
Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In 2024 hebben wij actief bijgedragen aan de landelijke preventiecampagnes op het gebied van cyberveiligheid, in lijn met nationale en regionale initiatieven. Door samen te werken met partners wordt ingezet op het versterken van de digitale weerbaarheid van inwoners en ondernemers. In samenwerking met de gemeente Waddinxveen is er een cybercrimecongres georganiseerd, gericht op het vergroten van kennis en bewustwording rondom cyberdreigingen. Daarnaast wordt preventief extra ingezet op bewustwording en digitale alertheid via zowel sociale als traditionele media, zodat inwoners beter beschermd zijn tegen digitale criminaliteit. Inwoners en ondernemers worden met preventieacties bewust gemaakt van de risico’s van cybercriminaliteit. Door samen te werken met ketenpartners, zoals politie, STZO!, ondernemersverenigingen en digitale veiligheidsexperts, worden gerichte interventies en bewustwordingscampagnes opgezet. Deze campagnes richten zich op het herkennen, voorkomen en beperken van de impact van online criminaliteit, zoals phishing, digitale fraude en ransomwareaanvallen. Door de inzet van zowel digitale als traditionele Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 communicatiemiddelen wordt een breed publiek bereikt, waarbij inwoners en ondernemers handvatten krijgen om zichzelf beter te beschermen tegen cyberdreigingen Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Vergroten bewustzijn bij onze inwoners en ondernemers door actief aan te sluiten bij de landelijke preventiecampagnes rondom cyberveiligheid.
Middelen
2.1 Jaarlijks benadert het team Veiligheid samen met de politie actief de oudereninstellingen om in gesprek te gaan over de gevaren van cybercriminaliteit.
2.2 In de week van de veiligheid wordt extra jaarlijks aandacht gevestigd op de gevaren van cybercriminaliteit, onder meer via sociale media.
2.3 Continueren (tot min. 2024) campagne Hack-Shield voor kinderen tot en met 12 jaar en verlengen bij succes.
31
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Inwoners en ondernemers worden met preventieacties bewust gemaakt van de risico’s van cybercriminaliteit. Door het continu monitoren en analyseren van deze campagnes wordt een gerichte en effectieve lokale doorvertaling gemaakt. In samenwerking met de afdeling Communicatie en Stichting ZO! worden deze initiatieven versterkt en breed uitgedragen, zodat zowel inwoners als ondernemers tijdig worden geïnformeerd over de risico’s van cybercriminaliteit en de maatregelen die zij kunnen nemen om zich hiertegen te beschermen. In 2024 zijn gerichte voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd over babbeltrucs en cybercrime, waarbij ouderen praktische handvatten kregen om digitale en fysieke oplichting te herkennen en te voorkomen. Door deze proactieve benadering wordt ingespeeld op de kwetsbaarheid van deze doelgroep, en wordt samenwerking met oudereninstellingen en maatschappelijke organisaties verder versterkt. In de week van de veiligheid is er via sociale media en andere communicatiekanalen op meerdere momenten preventieve informatie gedeeld. Door structureel in te zetten op deze bewustwordingscampagne en de boodschap breed uit te dragen, wordt cybercriminaliteit op de agenda gehouden. In 2024 is de HackShield-campagne voortgezet om kinderen tot en met 12 jaar bewust te maken van cyberveiligheid.
Hoewel het programma een waardevolle bijdrage heeft geleverd aan de digitale weerbaarheid van jeugdigen, is de campagne aan het einde van 2024 stopgezet. Uit de evaluatie blijkt dat HackShield alleen optimaal functioneert bij een intensieve gemeentelijke inzet, zowel qua tijd als capaciteit. Gezien de beschikbare middelen bleek structurele borging binnen de bestaande capaciteit niet haalbaar. De gemeente blijft echter samen met partners inzetten op andere effectieve en haalbare Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 initiatieven die bijdragen aan het vergroten van cyberbewustzijn bij jongeren. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 1.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Meer aandacht voor de bestuurlijke aanpak ondermijning, zo mogelijk gebiedsgericht.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de periode 2023-2026 krijgt minimaal 95% van de overtreders een bestuurlijke maatregel opgelegd als deze vatbaar zijn voor de bestuurlijke aanpak om zo het opwerpen van barrières tegen ondermijnende criminaliteit te vergroten en herhaling van crimineel ondermijnend gedrag te ontmoedigen.
2. In de periode 2023-2026 wordt – naast incidentele (ad-hoc) controles – minimaal eens per drie maanden een integrale controle verricht in het kader van ‘awareness’, het tegengaan van overtredingen waarmee tevens ook de aanpak van ondermijnende criminaliteit vergroot wordt. We laten ons zien, krijgen zicht op wat er plaatsvindt, belonen waar het kan en pakken door waar het moet.
32
Verantwoording – Wat hebben we bereikt? In 2024 is in 95% van de gevallen een bestuurlijke maatregel opgelegd aan overtreders die vatbaar waren voor de bestuurlijke aanpak. Hiermee wordt actief ingezet op het vergroten van barrières tegen ondermijnende criminaliteit en het voorkomen van recidive. Door de beperkte capaciteit binnen het team Veiligheid en het ontbreken van een handhavingsjurist was het echter niet altijd mogelijk om de meest effectieve maatregel toe te passen. In sommige gevallen moest worden gekozen voor een minder ingrijpende maatregel, zoals een dwangsom in plaats van bestuursdwang. Met de toetreding van een handhavingsjurist in 2025 wordt verwacht dat de bestuurlijke aanpak verder wordt geoptimaliseerd, waardoor in meer gevallen de meest effectieve maatregel kan worden ingezet. Er wordt ingezet op een structurele aanpak van ondermijning door, naast incidentele (ad-hoc) controles, minimaal eens per drie maanden een integrale controle uit te voeren. Deze aanpak richt zich niet alleen op handhaving, maar ook op bewustwording (‘awareness’), het tegengaan van overtredingen en het vergroten van de slagkracht tegen ondermijnende criminaliteit. Uit eerdere integrale en ad-hoc controles is gebleken dat bij vier van de vijf controles misstanden worden geconstateerd, variërend van ondermijnende criminaliteit tot overtredingen van bouw- en milieuvoorschriften.
Hierdoor is er in Zuidplas steeds beter zicht op criminele structuren, maar dit leidt ook tot een toename van zaken die om handhavend optreden vragen. Daarnaast laten de criminaliteitscijfers een toename van ondermijnende (drugs)criminaliteit zien, wat het belang onderstreept van een intensieve en zichtbare controle-aanpak. Door aanwezigheid in het Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 veld wordt enerzijds preventief gehandeld en bewustwording gecreëerd, terwijl anderzijds bij signalen van criminaliteit daadkrachtig en repressief wordt opgetreden. Deze aanpak vraagt echter een aanzienlijke inzet van het veiligheidsteam, waardoor het stellen van prioriteiten en het maken van keuzes in bestuurlijke maatregelen noodzakelijk is. In sommige gevallen is het onvermijdelijk om minder effectieve maatregelen toe te passen, maar we blijven ons richten op een maximale impact binnen de beschikbare capaciteit.
Effectindicator
Overtreders die een bestuurlijke maatregel opgelegd krijgen
Realisatie 2023
Begroting 2024 (nov 2023)
Zomernota 2024
Najaarsnota 2024
Realisatie 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
100%
≥ 95%
≥95%
≥95%
≥95%
≥95%
≥95%
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Het uitgangspunt is dat de kosten die voortvloeien uit de bestuurlijke maatregelen bij de aanpak van ondermijning altijd worden verhaald op overtreder(s).
Middelen
2.1. Versterken van de integrale aanpak van ondermijning door op projectmatige basis intergemeentelijk samen te werken.
33
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? Het uitgangspunt binnen de bestuurlijke aanpak van ondermijning is dat de kosten van bestuurlijke maatregelen zoveel mogelijk worden verhaald op de overtreder(s). Dit draagt bij aan een daadkrachtige handhaving en een afschrikwekkende werking. In 2024 bleek dat het opstellen van beschikkingen die juridisch goed aansluiten op de gewenste bestuurlijke maatregel steeds meer specialistische juridische kennis en capaciteit vereiste. Hierdoor was het niet altijd mogelijk om in alle gevallen de meest effectieve maatregel op te leggen, wat druk zette op het verhalen van kosten op overtreders. Met de toetreding van een handhavingsjurist in 2025 wordt verwacht dat deze processen worden geoptimaliseerd, waardoor de bestuurlijke aanpak verder wordt versterkt en kostenverhaal structureel beter wordt geborgd. De integrale aanpak van ondermijning is verder versterkt door projectmatige intergemeentelijke samenwerking. Binnen dit kader wordt de aanpak ‘Veilig Buitengebied’ gecontinueerd, waarbij de Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 gemeente Zuidplas samenwerkt met andere gemeenten in de regio Den Haag en het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC). Daarnaast sluit de gemeente aan bij de landelijke RIEC-campagnes ‘Je kan maar één keer nee zeggen’ en ‘Ik zeg nee tegen verdachte huurders’, die zich richten op het tegengaan van criminele inmenging in vastgoed en agrarische gebieden. Ook blijft de intergemeentelijke projectgroep mensenhandel en seksuele uitbuiting actief, met specifieke aandacht voor arbeidsuitbuiting. Het blijven aansluiten bij landelijke en regionale awarenesscampagnes blijft een essentieel uitgangspunt in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. In 2024 is actief ingezet op het vergroten van het bewustzijn bij inwoners en ondernemers, met specifieke aandacht voor het buitengebied en de vastgoedsector. In het buitengebied zijn gesprekken gevoerd over risico’s en signalen van ondermijning, zoals drugsproductie, witwassen en criminele inmenging. Branchegerichte bijeenkomsten, onder andere met een VvE van pandeigenaren en een makelaarskantoor, hebben bijgedragen aan kennisdeling en een grotere weerbaarheid binnen deze sectoren. Het project HackShield, gericht op het weerbaar maken van kinderen tegen online criminaliteit, is in 2024 succesvol afgerond.
Met regionale en landelijke partners, zoals het RIEC, wordt via een integrale aanpak gewerkt aan het opwerpen van barrières tegen criminele inmenging. Ter voorbereiding op 2025 is bovendien het project ‘Dealbreakers’ gestart, dat jongeren bewust maakt van de risico’s van (drugs)criminaliteit en hen weerbaarder maakt tegen verleiding en rekrutering. We streven ernaar om effectief te reageren op ondermijnende criminaliteit, blijven we alert op diverse, niet nader te specificeren fenomenen binnen dit domein en passen we onze strategieën aan. Landelijk wordt een verschuiving waargenomen in de aard van criminaliteit. Georganiseerde, ondermijnende criminaliteit blijft een complexe uitdaging. Daarnaast is er een groeiende bezorgdheid over de betrokkenheid van jongeren bij georganiseerde misdaad. Dit onderstreept de noodzaak van preventieve maatregelen om jeugdige aanwas in de criminaliteit te voorkomen. Om deze uitdagingen het
2.2 Blijven aansluiten bij landelijke en regionale awarenesscampagnes om inwoners en ondernemers te blijven voorzien van preventietips om geen slachtoffer te worden van ondermijnende criminaliteit.
2.3 Anticiperen op fenomenen die zich rondom de diverse vormen van ondermijnende criminaliteit ontwikkelen, waarbij we projectmatig inzetten op specifieke onderwerpen die raken aan ondermijning.
34
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 hoofd te bieden, wordt nationaal ingezet op een integrale aanpak die preventie, verstoring en bestraffing combineert. Binnen onze gemeente sluiten we aan bij deze landelijke strategie door projectmatig in te spelen op specifieke vormen van ondermijning die lokaal relevant zijn. Dit omvat het versterken van informatieuitwisseling met onze partners, het organiseren van preventiecampagnes gericht op kwetsbare groepen, en het prioriteren van toezicht en handhaving in risicogebieden. In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verdere versterking van de samenwerking met onze ketenpartners o.a. op het gebied van verward gedrag.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor veiligheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken?
Verantwoording – Wat hebben we bereikt?
1. In de periode 2023-2026 wordt de samenwerking met onze ketenpartners geïntensiveerd in de preventieve sfeer.
In de periode 2023–2026 is de samenwerking met ketenpartners in zorg, welzijn en veiligheid geïntensiveerd, met nadruk op preventie. Er zijn concrete afspraken gemaakt over jeugd & veiligheid en de aanpak van ondermijning, waarbij zowel preventieve als repressieve interventiemogelijkheden worden versterkt. In september 2024 vond een netwerkbijeenkomst plaats over zorg en veiligheid, met aandacht voor de wijk-GGD en bemoeizorg. Partners als de POH-GGZ en woningcorporaties waren hierbij actief betrokken. Ook werd een succesvolle pre-puberbeurs georganiseerd, gericht op vroegtijdige signalering en ondersteuning van jongeren en hun ouders. We blijven actief inzetten op het vergroten van het zicht op en de ondersteuning van mensen met onbegrepen gedrag door de voortzetting van de pilot Wijk-GGD. Deze verlenging waarborgt een effectieve vroegsignalering en opvolging, waardoor tijdige en passende hulpverlening mogelijk blijft. De Wijk-GGD functioneert als schakel tussen zorg en veiligheid en houdt nauw contact met relevante ketenpartners, waaronder team Veiligheid, de politie (via het E33-meldingenoverleg), het Zorg- en Veiligheidshuis, POH-GGZ en Stichting ZO!.
2. In 2026 is er meer zicht op mensen met onbegrepen (verward) gedrag in een zo vroeg mogelijk stadium.
35
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 3. Mensen met onbegrepen (verward) gedrag vallen niet tussen wal en schip.
4. In de periode 2023-2026 wordt ten opzichte van 2022 de intergemeentelijke samenwerking vergroot door participatie in projectmatige (al dan niet gebiedsgerichte) aanpakken ondermijning, waaronder mensenhandel en illegale prostitutie (seksuele- en arbeidsuitbuiting).
36
In 2024 is de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners verder geïntensiveerd om te waarborgen dat mensen met onbegrepen gedrag niet tussen wal en schip vallen. De Wijk-GGD speelt hierin een centrale rol door proactief de benodigde partners, waaronder het lokale team van Stichting ZO!, te benaderen voor de inzet van gepaste hulpverlening. Om de afstemming tussen ketenpartners te verbeteren, is in september 2024 extra ingezet op kortere communicatielijnen en een verbreding van het netwerk via (fysieke) netwerkbijeenkomsten. Hierdoor kon casuïstiek efficiënter worden gedeeld, geanalyseerd en opgepakt. Deze bijeenkomsten boden tevens een gelegenheid om heldere afspraken te maken over de rollen en verantwoordelijkheden van de Wijk-GGD en ketenpartners zoals de POH-GGZ, wat heeft geleid tot een gezamenlijke beeldvorming en betere risicobeoordeling. Deze integrale aanpak draagt bij aan een zorgvuldige en effectieve afweging van interventies. Hierdoor konden onnodige dwangmaatregelen worden voorkomen, terwijl in situaties waar dwang noodzakelijk was, een sterkere onderbouwing aanwezig was. Een groeiende uitdaging binnen deze aanpak is de toenemende druk op de huisvestingsmarkt, waardoor het steeds moeilijker wordt om passende ondersteuning te bieden op andere leefgebieden wanneer het leefgebied wonen bedreigd wordt of ontbreekt.
Zo is het lastig om verdere maatschappelijke achteruitgang te voorkomen. Dit benadrukt de noodzaak van een duurzame en structurele oplossing binnen de zorg- en veiligheidsketen. In 2024 is de intergemeentelijke samenwerking verder versterkt door deelname aan projectmatige en gebiedsgerichte aanpakken op het gebied van ondermijning, met specifieke focus op mensenhandel, arbeidsuitbuiting en illegale prostitutie. Om de herkenning en signalering binnen de gemeentelijke organisatie te verbeteren, zijn gerichte trainingen georganiseerd voor medewerkers. Daarnaast is binnen team Veiligheid een aandachtsfunctionaris mensenhandel aangesteld, die fungeert als centraal aanspreekpunt en de coördinatie binnen de gemeente op zich neemt. In deze rol heeft de functionaris het uitvoeringsplan mensenhandel ontwikkeld en Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 geoperationaliseerd, waarmee een structurele en effectieve aanpak wordt gewaarborgd. In samenwerking met de gemeenten Alphen aan den Rijn en Gouda is een evenement georganiseerd voor de hotels, gericht op het signaleren van mensenhandel. Dit heeft geresulteerd in structureel contact met een lokaal hotel en de totstandkoming van afspraken over informatie-uitwisseling en de routekaart mensenhandel. Daarnaast is in de Week tegen de mensenhandel breed aandacht besteed aan dit thema. Als verdere verdieping van de aanpak werd mensenhandel als thema geïntegreerd in de opzet van de Zorg- en Veiligheidskamer Zuidplas. Daarnaast is gestart met een Tieners, Onderwijs en veiligheidsbijeenkomst, waarin ketenpartners zoals het Jeugdpreventieteam, Stichting ZO!, Leerplicht, de politie en scholen samenkwamen om te spreken over zorg en veiligheid rondom jongeren. Hierbij werd ook specifiek aandacht besteed aan signalen van seksuele uitbuiting van jeugdigen. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen?
Middelen
1.1 Continueren en borgen van succesvolle bestaande samenwerkingen op het gebied van zorg & veiligheid (pilots zoals de pilot wijk GGD-er, Jeugd Overlast Overleg, persoonsgerichte aanpak).
2.1 Oprichten van de zorg- en veiligheidskamer Zuidplas
€25.000
37
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? De pilot wijk GGD en het Jeugdoverleg zijn gecontinueerd. Er vindt intensievere samenwerking intern en extern plaats in het kader van de persoonsgerichte (integrale) aanpak en er is intensiever en duidelijkere procesregie vanuit het team Veiligheid op complexe domeinoverstijgende casuïstiek. Met het oog op de oprichting van de zorg- en veiligheidskamer Zuidplas zal deze inspanning een borgingspunt vinden. In 2024 is besloten dit punt hieraan te verbinden. Ook is de pré-puberbeurs georganiseerd. Een informatieve avond bedoeld voor ouders/verzorgers van kinderen in de leeftijd van 10-18jr oud waarop werd toelicht hoe het puberbrein en de belevingswereld van jongeren werkt. Samen met de GGD, politie, zorg- en veiligheidshuis en theatergroep ‘Lering en Vermaak’ werd een inspirerende en interactieve avond over het opvoeden van pubers samengesteld. In 2024 is in de najaarsnota de doelstelling opgenomen om de Zorgen Veiligheidskamer Zuidplas op te richten. Dit initiatief richt zich op het versterken van de lokale samenwerking en het effectief Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 aanpakken en bestendigen van complexe, domeinoverstijgende zorg- en veiligheidscasuïstiek. De Zorg- en Veiligheidskamer wordt opgebouwd rond drie basisfuncties: Regie op hulpverlening en contactpersoon gezin/huishouden, waarbij hulpverleners zelf de coördinatie voeren. Aanwijzing van een gemeentelijke procesregisseur Zorg en Veiligheid, die toezicht houdt op de integrale aanpak. Inrichting van een gestructureerde overlegvorm, waarin complexe casuïstiek met een domeinoverstijgende component wordt besproken binnen een lokale Zorg- en Veiligheidskamer. Daarnaast zijn de eerste stappen gezet voor de inkoop van een veilig en passend informatie-uitwisselingssysteem, waarmee efficiënte en zorgvuldige samenwerking tussen ketenpartners verder wordt gefaciliteerd. Met deze ontwikkelingen wordt de basis gelegd voor een structurele en effectieve aanpak van complexe zorg- en veiligheidsvraagstukken in Zuidplas. Het inzetten van de wijk-GGD speelt een cruciale rol in vroegsignalering en het bieden van passende ondersteuning aan personen met onbegrepen gedrag. Door de intensievere samenwerking tussen gemeenten en ketenpartners binnen de vroegtijdige persoonsgerichte aanpak (PGA) kan sneller en effectiever worden ingegrepen. Dit draagt niet alleen bij aan het welzijn van de betrokken personen, maar ook aan de veiligheid en leefbaarheid binnen de gemeenschap.
Daarnaast wordt bij deze aanpak expliciet rekening gehouden met zowel jeugd als volwassenen die mogelijk betrokken zijn bij criminaliteit of zorgwekkend gedrag vertonen. Door een gerichte en integrale benadering kunnen preventieve maatregelen worden getroffen en passende zorgtrajecten worden ingezet om verdere escalatie te voorkomen. De bestaande samenwerkingen op het gebied van ondermijning worden gecontinueerd en verder geborgd. Wij blijven actief deelnemen aan zowel de districtelijke als lokale ondermijningstafels, waar casuïstiek en trends worden geanalyseerd en gezamenlijke interventies worden afgestemd.
3.1 In een zo vroeg mogelijk stadium inzetten van de persoonsgerichte aanpak op personen met verward gedrag in samenwerking met de ketenpartners.
4.1 Continueren en borgen van bestaande samenwerkingen op het gebied van ondermijning (lokale ondermijningstafel)
38
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Daarnaast is de aanpak verder versterkt door het structureel organiseren van integrale controles, waarbij verschillende ketenpartners, zoals politie, ODMH, Openbaar Ministerie, de Belastingdienst en inspectiediensten, gezamenlijk optreden tegen ondermijnende criminaliteit. De samenwerking tussen de gemeente, politie en het Openbaar Ministerie is verder versterkt door een effectieve informatieuitwisseling binnen de bestuurlijke aanpak van ondermijning. De lokale en districtelijke ondermijningstafels blijven een structureel overlegplatform waarin casuïstiek en trends worden besproken. Hieraan nemen belangrijke ketenpartners deel, waaronder het Openbaar Ministerie, de politie en het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC). Daarnaast wordt op casusniveau informatie gedeeld binnen de geldende wettelijke kaders, zodat partners effectief en juridisch zorgvuldig kunnen optreden tegen ondermijnende criminaliteit. Er is ingezet op de actualisatie en doorontwikkeling van beleid om de samenwerking in de integrale aanpak van criminaliteit te versterken. Dit stelt ons in staat om samen met onze ketenpartners om effectiever op te treden tegen High Impact Crimes (HIC) en ondermijnende criminaliteit. Door deze beleidsontwikkeling is een intensievere en meer gerichte aanpak mogelijk geworden.
Concrete voorbeelden hiervan zijn de gerichte inzet tegen de recente inbraakgolf en de versterkte focus op drugscriminaliteit en ondermijning.
4.2 Versterken van effectieve informatie-uitwisseling en daarmee samenwerking tussen gemeente, politie en Openbaar Ministerie in het kader van de bestuurlijke aanpak ondermijning.
4.3 Actualiseren en door ontwikkelen van beleid om effectief te kunnen samenwerken en opvolging te kunnen geven in integrale aanpakken, bijvoorbeeld integraal optreden tegen High Impact Crimes en vormen van ondermijnende criminaliteit.
Verbonden partijen Veiligheidsregio Holland Midden (VRHM) De Veiligheidsregio verricht taken voor crisisbeheersing en rampenbestrijding, bijvoorbeeld door brandweerzorg en een gemeenschappelijke meldkamer. Ook houdt de Veiligheidsregio de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) in stand.
39
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Beleidsindicatoren programma 1 Beleidsindicatoren Programma 1, Taakveld: Veiligheid Beleidsindicatoren Programma 1
Werkelijk
Taakveld: Veiligheid Naam indicator
Eenheid
Bron
Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 jongeren
Waarstaatjegemeente.nl (primaire bron: Halt.nl)
Winkeldiefstallen
Geweldsmisdrijven
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Vernielingen en beschadigingen Aantal per 1.000 inwoners (in de openbare ruimte)
Waarstaatjegemeente.nl (primaire bron: Politie)
2021
2022
2023
2024
Zuidplas:
4
8
3
6
Referentiegemeenten:
7
7
7
8
Zuidplas:
1,8
2,1
2,1
1,9
Referentiegemeenten:
1,0
1,2
1,4
1,7
Zuidplas:
3,0
3,2
3,2
3,2
Referentiegemeenten:
3,1
3,3
3,0
3,0
Zuidplas:
1,7
1,2
1,4
1,7
Referentiegemeenten:
1,1
1,2
1,1
1,4
Zuidplas:
3,8
4,1
4,5
2,2
Referentiegemeenten:
4,8
4,8
4,4
3,9
CBS
Waarstaatjegemeente.nl (primaire bron: Politie)
CBS
40
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Wat heeft het programma Bestuur en organisatie gekost? bedragen x € 1.000
Bestuur en organisatie Jaarrekening 2023
Primitieve Begroting Jaarrekening begroting na wijziging 2024 2024 2024
Verschil
Bestuur, organisatie en participatie Lasten Baten
2.426 464
2.447 -
2.851 0
3.961 1
-1.111 1
Dienstverlening Lasten Baten
1.604 591
1.376 719
1.646 829
1.918 1.123
-272 294
Veiligheid Lasten Baten Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat
3.120 42 7.150 1.096 -6.054 -6.054
3.347 10 7.170 729 -6.441 -6.441
4.017 10 8.514 839 -7.674 -7.674
3.931 105 9.811 1.228 -8.582 -8.582
86 95 -1.297 389 -908 -908
De vergelijkende cijfers in de tabellen zijn conform eerdere besluitvorming door de raad.
41
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Programma 2 Sociaal Domein Werken aan een inclusieve samenleving Dit programma bestaat uit de volgende producten: 2.1 Algemeen sociaal domein 2.2 Werk en inkomen 2.3 Jeugd 2.4 Maatschappelijke ondersteuning 2.5 Volksgezondheid
42
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Product 2.1
Algemeen sociaal domein
Algemeen doel product Algemene voorzieningen, de toegang en dienstverlening binnen het sociaal domein zijn makkelijk toegankelijk voor inwoners. Ontwikkelingen Van Regionale werkorganisatie naar Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland In de regio is toegewerkt naar een Gemeenschappelijke Regeling (GR). Voor de zomer hebben de gemeenteraden een zienswijze ingediend voor de GR in oprichting. In de zomer heeft het adviesbureau Kokxdevoogt een advies uitgebracht over de betekenis van de zienswijzen van alle regiogemeenten inclusief Zuidplas. In Q3 zijn de zienswijzen en het uitgebrachte advies besproken in de colleges. Het BOSD (Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein) is in Q4 in overleg gegaan met de gemeenteraden over het inrichten van een raadsadviescommissie (RAC). Besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden. De adviesraden, zowel van Zuidplas als van de andere gemeenten in de regio, blijven betrokken in het proces. De Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo MiddenHolland (GR JW) is per 1 januari 2025 gestart. Dit betekent dat het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein (BOSD) per 31-12-2024 gestopt is. In het BOSD namen vanuit Zuidplas 2 wethouders zitting namelijk Daan de Haas (voorzitter) en Frans Klovert (lid). Met het ingaan van de GR JW zal Frans Klovert zitting nemen in het dagelijks bestuur. Beide wethouders zijn onderdeel van het algemeen bestuur.
Naast het toewerken naar de oprichting van de GR, heeft de regionale werkorganisatie (RWO) veel stappen gezet met de inkoop van zorgproducten jeugd en Wmo. De aanbestedingen zijn in februari 2024 gepubliceerd. In de inkooptrajecten Ambulant Jeugd en Ambulant Wmo, Dagbesteding Jeugd en Dagbesteding Wmo en Hulp bij Huishouden zijn door zorgaanbieders relatief veel vragen gesteld over de tarieven en de opbouw hiervan. Na een onafhankelijk onderzoek zijn de tarieven herijkt. Dit heeft financiële gevolgen gehad voor de begroting. Middels raadsinformatienota “Herijken tarieven en producten inkoop Jeugdwet en Wmo 2025” Z24.001662 is de raad hierover geïnformeerd. Door de herijking van de tarieven is de inschrijftermijn van betreffende segmenten verlengd tot september waardoor er minder tijd was voor de beoordeling en implementatie. Tijdens het traject zijn veel personeelswisselingen geweest bij de RWO waardoor het inkoopproces kritieke momenten heeft gekend. Ondanks de kritieke momenten en wijzigingen in de planning, is het gelukt de contracten te laten starten per 1 januari 2025 (dit was ook de beoogde startdatum). Aan de aanbieders die geen contract hebben in 2025 is gevraagd om overbruggingszorg te leveren zodat de inwoners niet zonder zorg komen te zitten. Daar waar aanbieders geen overbruggingszorg leveren, wordt de zorg per 1-1-2025 overgezet naar een andere zorgaanbieder.
RWO heeft ondersteuning geboden om tijdig nieuwe zorgaanbieders te vinden voor deze inwoners. Met het nieuwe zorglandschap streven we naar een kwalitatief en dekkend zorglandschap dat toegankelijk is voor de inwoners die het echt nodig hebben. We streven daarnaast naar effectieve zorg en schalen af daar waar mogelijk is. Doordat in 2024 bijna alle zorgproducten opnieuw zijn ingekocht, was de inkoop een omvangrijke opgave. In de toekomst is het mogelijk om gefaseerd in te kopen. Dit is vastgelegd in het kaderdocument inkoop wmo en jeugd. De inkoop van zorgproducten en de oprichting van de GR JW heeft veel gevraagd van de RWO en de betrokken gemeenten. Zuidplas heeft aan beide processen een grote bijdrage geleverd. Beide processen hebben kritieke momenten gekend, Planningen zijn regelmatig aangepast. Dit heeft hoge werkdruk opgeleverd en vroeg flexibiliteit. Ondanks de uitdagingen en tegenslagen, is de planning met betrekking tot de start gehaald waardoor de basis voldoende op orde was voor de start op 1 januari 2025. 43
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld & Kindermishandeling Het regionale en lokale uitvoeringsplan Huiselijk Geweld & Kindermishandeling is in Q3 2024 vastgesteld. In Q4 2024 is gestart met de uitvoering van deze plannen die een vervolg krijgen in 2025 en verder. In Q4 2024 is er aandacht besteed aan bewustwordingscampagnes op het gebied van kindermishandeling, seksueel misbruik bij kinderen (het ter beschikking stellen van het kinderboek Charlie; over aanraken en aanzitten en de theatertalkshow Durf te zien) en geweld tegen vrouwen en meisjes (Orange the World). De acties vanuit het lokale uitvoeringsplan die kinderen en hun ouders betreffen worden opgenomen in het Integraal Uitvoeringsplan Jeugd. Start visietrajecten sociaal en maatschappelijk domein In 2024 is gestart met een viertal trajecten binnen het sociaal en maatschappelijk domein. Het betreft (1) de Integrale visie op het sociaal en maatschappelijk domein, (2) de visie maatschappelijke voorzieningen, (3) de herijking van de cultuurvisie en (4) de herijking van het gemeentelijk subsidiebeleid. De integrale visie is de opvolger van het bestaande Beleidskader Sociaal Domein 2020-2024. Met de integrale visie moet er samenhang komen in het huidige sociaal- en maatschappelijk beleid.
Onderdeel van de uitgangspunten is onder andere inzet op een solide basisinfrastructuur, preventieve activiteiten en meer samenhang te creëren in de verschillende ketens. De integrale visie wordt daarmee de paraplu waar de andere visie- en beleidsstukken onder komen te hangen. Als eerste stap in het proces naar het opstellen van de vier visie- en beleidsstukken, is per traject een startnotitie opgesteld. De terugkerende kernvraag in alle startnotities is: “hoe kunnen we maximaal bijdragen aan het kansrijk, gezond en veilig opgroeien en leven van inwoners van Zuidplas”. De gemeenteraad heeft op verschillende momenten in 2024 ingestemd met de startnotities, in januari 2025 volgen de laatste besluiten hierover. De uiteindelijke visie- en beleidsstukken worden in 2025 ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Op basis van de vastgestelde visies volgen er uitvoeringsprogramma’s. Integraal Zorgakkoord De uitvoering van het Integraal zorgakkoord stond in 2024 onder druk. Aan vooraf afgesproken voorwaarden tussen gemeenten en het Rijk is niet voldaan waardoor de VNG zich genoodzaakt zag uit het akkoord te stappen. Tussen het Rijk en de VNG lopen momenteel gesprekken zodat de VNG, namens de gemeenten, weer deelnemend partner wordt van het integraal zorg akkoord.
De financiële middelen voor 2025 zijn door het Rijk toegekend zodat uitvoeringsafspraken met maatschappelijke partners in ieder geval doorgang kunnen vinden. Tegelijkertijd vindt er binnen het Rijk een verkenning plaats om het zorgakkoord door te ontwikkelen naar een akkoord waarin naast ziekenhuizen en huisartsen ook sociaal werkers en burgers een even belangrijke rol spelen. Van een Integraal Zorgakkoord naar een Integraal Zorg- en Welzijnsakkoord (IZW). Informatie over de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord is beschreven in paragraaf 2.5. Ontwikkelingen Stichting ZO! In het voorjaar 2024 is verzocht om de twee dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) tegen het licht te houden en in lijn te brengen met de intenties van de vijf factoren van de Verbeteragenda. Dat zijn: Focus, Alignment, Structuur (waaronder procesmanagement), Meetbaarheid, Rollen (waaronder ondersteunende functies). De brede evaluatie Stichting ZO! heeft eind 2024 plaatsgevonden en de voorbereidingen voor de herijking van de twee DVO’s zijn gestart en lopen door in 2025. De verbeterpunten vanuit de verbeteragenda zijn opgepakt, u bent hier reeds over geïnformeerd middels een raadsinformatienota. Ook zijn vanuit de verbeteragenda het opstellen en evalueren van jaarplannen een continu proces geworden en behoort dit inmiddels tot de reguliere werkzaamheden van Stichting ZO!.
Er zijn nieuwe werkprocessen binnen het sociale domein beschreven en ambtelijk vastgesteld. Verder zijn de rolbeschrijvingen in het proces van de maatwerkvoorzieningen, naar aanleiding van ervaringen van betrokken medewerkers, aangepast en definitief gemaakt. 44
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
Geneeskundige hulporganisatie van Hecht naar Veiligheidsregio Hollands Midden In 2025 gaat de GHOR (geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio) conform het besluit van de beide besturen overgaan van Hecht naar de Veiligheidsregio Hollands Midden. Het jaar 2024 is gebruikt voor de ontvlechting. Hecht en de Veiligheidsregio hebben afspraken gemaakt over een kostenneutrale overgang. Taskforce Huisvesting Ontheemden De gemeente Zuidplas heeft voor de (crisis- en nood) opvang van vluchtelingen de Taskforce Huisvesting Ontheemden opgezet. Dit team houdt zich onder andere, afhankelijk van de doelgroep, bezig met de realisatie van een plek om te wonen, onderwijs, de veiligheid, zorg en welzijn. Daarnaast onderhouden zij de contacten met verschillende partners zoals het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers), de veiligheidsregio en de communicatie richting de inwoners van Zuidplas. Conform het besluit begroting en verantwoording (BBV) van provincies en gemeenten is de Taskforce Huisvesting Ontheemden ondergebracht in Programma 2 Sociaal Domein. Van Kavel 13 Kleine Vink naar Harmonie/Harmoniya De bouw van de opvanglocatie op kavel 13 op bedrijvenpark Kleine Vink was in juni/ juli 2023 gezien de urgentie voortvarend gestart. Medio augustus 2023 is er door een aantal belanghebbenden bezwaar gemaakt tegen de (al verleende) vergunning van kavel 13.
De bouw is toen stil gelegd en gestaakt. De commissie bezwaarschriften heeft beide partijen gehoord tijdens hoorzittingen op 6 september 2023 en 7 februari 2024. Op 8 maart 2024 is door de commissie advies aan het college gegeven. De commissie heeft daarbij aangegeven dat de aangedragen bezwaren ongegrond zijn. Het college heeft in lijn van de bezwaarschriftencommissie beslist, waarna een aantal ondernemers een voorlopige voorziening hebben aangevraagd. Deze is door de rechter afgewezen, waarna met de werkzaamheden is begonnen. De werkzaamheden zijn aan het einde van 2024 afgerond en het gebouw (Harmonie, in het Oekraïens Harmoniya) is december 2024 in gebruik genomen door de Oekraïeners. Er verblijven nu ongeveer 120 mensen. De ondernemers hebben nog wel een beroep bij de rechter ingediend. De Oase is inmiddels opgeknapt en de CNO (crisisnoodopvang) heeft de eerste mensen ontvangen. De gemeente Zuidplas zal hier ook nog 30 mensen opvangen. Deze zal medio februari 2025 van start gaan. Er zijn voorbereidingen getroffen om een eigen bijdrage op te leggen voor de Oekraïeners in de gemeentelijke opvang. Vanaf januari 2025 wordt de bijdrage opgelegd. Regionale Opvanglocatie (ROL) Op 14 november 2023 heeft het college een besluit genomen over de bestuursovereenkomst Regionale Opvanglocatie (ROL).
Op 27 november 2023 is de bestuursovereenkomst door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en de gemeente getekend. In een aantal raadsvergaderingen is daarna het debat gevoerd over de ROL en de bestuursovereenkomst. Na het debat op 3 april 2024 bleek in de gemeenteraad voldoende draagvlak om met de ROL door te gaan. De bestuursovereenkomst is naar aanleiding van de raadsbehandeling aangepast en door het COA opnieuw ondertekend. In juni 2024 is er een participatietraject gestart. Er zijn gesprekken gevoerd met een aantal direct omwonenden en de klankbordgroep (hierna: KBG) is samengesteld. 45
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 In 2024 hebben een viertal bijeenkomsten plaatsgevonden met de KBG. Deze bijeenkomsten verliepen moeizaam, wat heeft geleid tot het besluit van het projectteam om de bijeenkomsten gedurende een periode on-hold te zetten. De bijeenkomsten met de klankborgroep verliepen moeizaam, wat heeft geleid tot een periode waarbij de klankbordgoep on-hold zijn gezet. In 2025 zal de klankbordgroep een doorstart maken. . Komende periode tot aan het zomerreces zal gebruikt worden voor vervolgbijeenkomsten met KBG en overige afstemming met de omgeving middels digitale enquête en een informatiemarkt. Het streven is om de BOPA-aanvraag (Buitenplanse OmgevingsPlanActiviteit) door COA in augustus 2025 in te dienen, waarbij de verwachting is dat de opvanglocatie haar deuren zal openen medio 2026. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 2.1., de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verstevigen van de effectieve keten van zorg: van preventie naar interventie tot nazorg.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor zorg. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. De effectiviteit van de in 2026 geleverde zorg is gelijk gebleven ten opzichte van 2021.
Dit wordt gemeten aan de hand van de volgende indicatoren: Het percentage unieke cliënten met een maatwerkvoorziening vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners is in 2026 gelijk gebleven ten opzichte van 2021. Het percentage indicaties vanuit de Wmo of Jeugdwet ten opzichte van het aantal inwoners in Zuidplas is in 2026 gelijk gebleven aan 2021.
Verantwoording – Wat hebben we bereikt? Op 1 januari 2021 telde Zuidplas 45.064 inwoners. Dit aantal is opgelopen tot 48.747 op 31 december 2024, een stijging van 8,17 %. Wmo: op 31 december 2024 had 4,7% (2.294) van de inwoners een Wmo-maatwerkvoorziening, ten opzichte van 4,4% (1.992) op 1 januari 2021. Jeugd: op 1 juli 2024 had 2,1% (1.023) van de inwoners een maatwerkvoorziening vanuit de Jeugdwet, ten opzichte van 2,2% (976) op 1 januari 2021. Wmo: het aantal lopende indicaties was op 31 december 2024 8,3% (4.059) ten opzichte van het aantal inwoners, tegenover 8,3 % (3.749) op 1 januari 2021. Jeugd: het aantal lopende indicaties was op 31 december 2024 3,4% (1.679) ten opzichte van het aantal inwoners, tegenover 3,6% (1.629) op 1 januari 2021. Hiermee kunnen we concluderen dat we de voor de Wmo op koers liggen met betrekking tot het aantal indicaties ten opzichte van het aantal inwoners, maar niet met het aantal unieke cliënten ten opzichte van het aantal inwoners. In de afgelopen jaren (2021-2024) hebben inwoners procentueel minder indicaties per persoon. Het aantal unieke cliënten ten opzichte van het aantal inwoners neemt toe. Mogelijke oorzaken zijn: Het groeiende aantal 65+ (op 31-12-2024 9.373 65+, 31-12-2023 was dit aantal 8.850).
46
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 Wijziging beleid regiotaxi (deze indicatie is voor alle 75+ toegankelijk). Daarnaast blijven inwoners langer thuis wonen. Thuis wonen kan met een indicatie wet langdurige zorg (WLZ). Dit is mogelijk in combinatie met een Wmo voorziening. Vergelijkbare referentiegemeenten hebben procentueel een hoger aantal unieke cliënten.
2. Minimaal 80% van de Wmo-cliënten (in 2021 79,5%) en 90% van de ouders/verzorgers van jeugdigen (in 2021 91,5%) ervaren de hulp als passend bij de hulpvraag in 2026. Gemeten door de volgende factoren: Ouders/opvoeders vinden dat hun kind (tot en met 18 jaar) goed wordt geholpen bij vragen of problemen. Ouders/opvoeders vinden dat de hulp die hun kind (tot en met 18 jaar) ontvangt past bij de hulpvraag. Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden de ondersteuning van goede kwaliteit. Respondenten uit het Wmo cliëntervaringsonderzoek vinden dat de ondersteuning past bij de hulpvraag.
Effectindicator1 Inwoneraantal
Realisatie 2021 (Nulmeting) 45.064
Realisatie 2023 47.826
Voor jeugd liggen we ook op koers. Zowel voor het aantal indicaties als het aantal unieke cliënten ten opzichte van het aantal inwoners. In paragraaf 2.3 staat een toelichting op het aantal jeugdigen in Zuidplas. Naar aanleiding van het integraal uitvoeringsplan jeugd worden in 2025 nieuwe doelstellingen en inspanningen gestart om het aantal indicaties nog verder te laten dalen en de zorg betaalbaar en beschikbaar te houden. Het cliëntervaringsonderzoek (CEO) wordt vier keer per jaar uitgevoerd. In (heel) 2024 hebben ouders/verzorgers van jeugdigen en Wmocliënten de hulp/ondersteuning als volgt beoordeeld: 66% van de ouders vindt dat hun kind goed geholpen wordt/is 89% van de ouders vindt dat de hulp past bij de hulpvraag van hun kind 79% van de respondenten Wmo vindt de hulp/ondersteuning van goede kwaliteit 79% van de respondenten Wmo vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag Bij stijging en daling van de percentages genoemd in de CEO’s moet er in het achterhoofd gehouden worden dat een stijging of daling soms geen oorzaak heeft in beleid of uitvoering, maar dat het gaat om de (ingevulde) ervaring van cliënten. Percentages kunnen daardoor gemakkelijk schommelen. Dit geldt voor alle verantwoordingen die zijn geschreven op basis van het CEO.
Begroting 2024 N.v.t.
Zomernota 2024 47.826
Najaarsnota 2024 48.314
Realisatie 2024 48.705
Begroting 2026 N.v.t.
1 Per abuis zijn in de vorige stukken de parkeerregelingen bij de Wmo maatwerkvoorzieningen gerekend. Deze zijn in deze versie van de jaarstukken buiten beschouwing gelaten en de cijfers aangepast
47
Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024
1.1 Percentages unieke cliënten met maatwerkvoorziening Wmo of Jeugdwet
Peildatum: 1-1-2021 Wmo: 1.992 = 4,4% t.o.v. inwoners
Peildatum: 1-1-2024 Wmo: 2.094 = 4,4 % t.o.v. inwoners
Wmo: ≤ 4,4 % t.o.v. inwoners
Peildatum: 1-1-2024 Wmo: 2.294 = 4,8 % t.o.v. inwoners
Peildatum: 1-7-2024 Wmo: 2.303 = 4,6 % t.o.v. inwoners
Peildatum: 31-12-2024 Wmo: 2.294 = 4,7% t.o.v. inwoners
Wmo: ≤ 4,4 % t.o.v. inwoners
Jeugd: 976 = 2,2% t.o.v. inwoners Wmo: 3.749 = 8,3 % t.o.v. inwoners
Jeugd: 1.012 = 2,1% t.o.v. inwoners Wmo: 3.742 = 7,8 % t.o.v. inwoners
Jeugd: ≤ 2,2% t.o.v. inwoners Wmo: ≤ 8,3 % t.o.v. inwoners
Jeugd: 1.012 = 2,1% t.o.v. inwoners Wmo: 3.742 = 7,8 % t.o.v. inwoners
Jeugd: 985 = 2,0% t.o.v. inwoners Wmo: 3.975 = 8,2% t.o.v. inwoners
Jeugd: 1023= 2,1 % t.o.v. inwoners Wmo: 4.059 = 8,3 % t.o.v. inwoners
Jeugd: ≤ 2,2% t.o.v. inwoners Wmo: ≤ 8,3 % t.o.v. inwoners
Jeugd: 1.629 = 3,6 % t.o.v. inwoners
Jeugd: 1.753 = 3,7% t.o.v. inwoners
Jeugd: ≤ 3,6% t.o.v. inwoners
Jeugd: 1.753 = 3,7% t.o.v. inwoners
Jeugd: 1.654 = 3,4% t.o.v. inwoners
Jeugd: 1679 = 3,4% t.o.v. inwoners
Jeugd: ≤ 3,6% t.o.v. inwoners
79,5%
79%
≥ 80%
79%
80%
79%
≥ 80%
91,5%
85%
≥ 90%
85%
89%
89%
≥ 90%
Bron: Tableau
1.2 Percentage indicaties Wmo of Jeugdwet Bron: Tableau
2.1 Wmo cliënten ervaren hulp als passend Bron: cliëntervaringsonderzoek
2.2 Ouders/ verzorgers van jeugdigen ervaren hulp als passend Bron: cliëntervaringsonderzoek
Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uiterlijk in 2026 is een inkomenstoets hulp bij het huishouden geïmplementeerd, zodat alleen zij die onvoldoende financiële draagkracht hebben een beroep kunnen doen op ondersteuning vanuit de Wmo.
Middelen
48
Verantwoording – Wat hebben we daarvoor gedaan? De staatssecretaris van VWS heeft in een Kamerbrief d.d. 20 december 2024 laten weten dat de invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage is uitgesteld naar 1 januari 2027. Hiervoor geeft zij als reden dat de Raad van State op 28 augustus jl. geadviseerd heeft om het voorstel van Wet vervanging abonnementstarief Wmo 2015 overtuigender te motiveren en zo nodig aan te passen of deels te heroverwegen. Daarnaast was de planning om de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage per 1 januari Inhoudsopgave
JAARSTUKKEN 2024 2026 in te voeren reeds ambitieus, maar is met het kritische advies van de Raad van State onder nog hogere druk komen te staan. Om zowel aan burgers en aanbieders van ondersteuning, als aan uitvoerende partijen – zoals het CAK en gemeenten – de kans te geven zich goed voor te bereiden op dit wetsvoorstel, wordt de beoogde implementatiedatum opgeschoven naar 1 januari 2027. Deze inspanning is behaald. Er zijn regionaal en lokaal nieuwe procesafspraken gemaakt. Deze zijn in 2024 geoptimaliseerd en vastgelegd in Engage (applicatie om processen te beschrijven). In Q3 is dit afgerond. Hierdoor is het proces voor betrokkenen helder en vindbaar. Deze inspanning was reeds behaald in het eerste half jaar 2024 met de inzet van POH Jeugd GGZ bij de andere praktijk in Nieuwerkerk aan den IJssel. Mediis (Moerkapelle, Zevenhuizen en Moordrecht) kiest voor POH 0-100 in plaats van POH Jeugd. Er wordt daarom op dit moment niet ingezet op verdere uitbreiding POH-JGGZ. Mediis wil in plaats hiervan met Stichting ZO! in gesprek over het verbinden van vaste jeugdconsulenten aan de huisartsenpraktijken. Alle dorpen hebben wijkcoördinatoren waardoor de gemeente en Stichting ZO! vaste aanspreekpunten hebben bij de huisartsen. Het onderwerp ‘complexe scheidingen’ is vanaf Q3 2024 regionaal opgepakt als onderdeel van de hervormingsagenda jeugd.
Lokaal zijn de acties vanuit dit programma opgenomen in het uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. De uitvoering van dit plan is in Q4 gestart met onder andere het aanhaken bij het digitale Scheidingsplein. In Q1 2025 zal de lancering zijn van dit platform. Deze inspanning is behaald. In 2024 is onderzocht waar het casemanagement integrale vroeghulp structureel belegd kan worden. De conclusie is dat MEE inhoudelijk de meest geschikte en daarnaast de voordeligste aanbieder is. De financiering is geborgd voor 2025 en verder. Dit bedrag is opgenomen in het subsidiejaarprogramma. Deze inspanning is behaald. Met de start van MEE in 2024 als aanbieder van algemene onafhankelijke clientondersteuning, hebben we een volledig dekkend