B 1603 4 - Bijlage 4 Rapport Woonbehoefteonderzoek Beth-San fase 2 A23.001512

Rapportage Woonbehoefteonderzoek Beth-San Fase 3

Auteur : Datum : Versie :

Cedrah 9 november 2017 Definitief

Pagina 1 van 22

Inhoud 1.

Aanleiding ........................................................................................................................................ 3

2.

Doelgroep ........................................................................................................................................ 3

3.

Onderzoek ....................................................................................................................................... 3

4.

Leeswijzer ........................................................................................................................................ 3

5.

Conclusies ........................................................................................................................................ 3

6.

Resultaten ....................................................................................................................................... 5

Pagina 2 van 22

1. Aanleiding Met de oplevering van het renovatieproject Wilde Veenen heeft Cedrah vorig jaar 30 levensloopbestendige woningen in de woonzorgzone Beth-San te Moerkapelle gerealiseerd. De laatste fase van het masterplan voor de woonzorgzone omvat het realiseren van een wooncomplex met huur- en koopappartementen in verschillende prijsklassen. De ontwikkellocatie is gelegen naast het zorgcentrum Beth-San aan het Kerkplein in Moerkapelle. Het is belangrijk dat het nieuwe wooncomplex aansluit bij de actuele woonvraag. Daarom heeft Cedrah een woonbehoefteonderzoek uitgevoerd in regio Moerkapelle (binnen de achterban) op het gebied van wonen en zorg. Deze onderzoeksvraag is in lijn met haar strategische visie:  Cedrah initieert wonen, zorg en welzijn op plaatsen waar we kunnen aansluiten bij gedifferentieerde vragen uit de achterban.  Cedrah faciliteert comfortabel en duurzaam wonen in een woongemeenschap, in combinatie met zorg en aanvullende dienstverlening.

2. Doelgroep Het onderzoek is uitgevoerd onder de gemeenteleden van 65 jaar en ouder van de Gereformeerde Gemeenten te Benthuizen, Bodegraven, Boskoop, Den Haag, Moerkapelle en Zoetermeer en de Hersteld Hervormde Kerken te Moerkapelle en Waddinxveen, alsmede de Protestantse Kerken in Nederland te Moerkapelle en Zoetermeer. Daarnaast zijn de ingeschrevenen voor de huidige wachtlijst van aanleunwoningen van Beth-San benaderd om deel te nemen aan het onderzoek.

3. Onderzoek Het doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen of er binnen de kerkelijke achterban in regio Moerkapelle aanwijsbaar behoefte is naar eigentijdse seniorenappartementen met zorg en diensten in de woonzorgzone Beth-San te Moerkapelle. De resultaten van het onderzoek van Cedrah vormen de basis voor het haalbaarheidsonderzoek naar de herontwikkeling van deze locatie.

4. Leeswijzer Deze rapportage is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 5 zijn de conclusies van het onderzoek weergegeven. In hoofdstuk 6 zijn de resultaten van alle respondenten weergegeven.

5. Conclusies Uit het onderzoek zijn de volgende opvallende conclusies te trekken: 1. De respons van de uitgezette enquêtes is met 36% redelijk. In totaal zijn 724 enquêtes verzonden, waarvan 264 (gedeeltelijk) zijn geretourneerd. 2. 103 respondenten (39%) geven aan interesse te hebben, 89 respondenten (33,7%) hebben misschien interesse en 70 respondenten (26,5%) hebben geen interesse. 3. De meeste respondenten geven aan niet te weten op welke termijn ze de woning eventueel willen betrekken. Op korte termijn (1 tot 3 jaar) willen 67 respondenten een woning van Cedrah betrekken, terwijl 32 respondenten deze over 3 tot 5 jaar willen kopen of huren. 4. Het grootste gedeelte van de respondenten wil een appartement huren. 5. De meeste alleenstaanden willen huren. Bij echtparen is het percentage ‘kopers’ groter. De meeste respondenten wonen nu in een rijtjeswoning. 6. Twee respondenten hebben een indicatie voor verpleeghuiszorg. Daarnaast hebben 35 respondenten een indicatie voor hulp bij het huishouden en 17 respondenten voor thuiszorg. 7. Bijna alle respondenten die een huurwoning hebben, huren deze woning van een woningcorporatie.

Pagina 3 van 22

8. De respondenten, die interesse hebben, zijn op één na ouder dan 61 jaar, waarbij de meeste respondenten tussen de 76 en 85 jaar oud zijn. De groep “misschien interesse” is ook redelijk gelijk verdeeld over de leeftijden van 66 jaar tot 85 jaar. 9. 20 respondenten ontvangen momenteel huurtoeslag terwijl 46 respondenten geen huurtoeslag ontvangen. 10. Een toekomstige huur tussen de € 900,- en € 1000,- is het vaakst genoemd door de geïnteresseerde respondenten, gevolgd door een huur tussen de € 700,- en € 800,-. De misschien geïnteresseerden willen voornamelijk een huur betalen tussen de € 700,- en € 800,- per maand. 11. De meeste respondenten vinden het belangrijk om een appartement te kopen of te huren bij een reformatorische aanbieder. Het is opvallend dat de groep “misschien interesse” dit relatief iets minder belangrijk vindt. 12. In de enquête is gevraagd om een voorkeur aan te geven voor een woningtype (2- of 3kamerappartement in verschillende groottes). De voorkeur van respondenten met interesse in huren is gelijk verdeeld over de verschillende woninggroottes. De ‘kopers’ hebben een grote voorkeur voor de woning van 100 m2. a. Geïnteresseerden De meeste geïnteresseerde respondenten (48) kiezen voor een appartement van 100 vierkante meter.

Het aantal respondenten (31) wat kiest voor een appartement van 75 m2 is kleiner dan het aantal (21) wat kiest voor een appartement van 65 m2. b. Misschien geïnteresseerden De meeste misschien geïnteresseerde respondenten (36) kiezen voor een appartement van 100 vierkante meter. Daarna kiest deze groep (21) voor de woning van 75 m2, terwijl maar 16 respondenten kiezen voor de woning van 65 m2. 13. Vrijwel alle respondenten geven aan de aanwezigheid van een alarm voor noodsituaties belangrijk te vinden, evenals tijdige opvolging van het alarm. 14. Veel respondenten geven aan gebruik te willen gaan maken van de maaltijdservice en schoonmaakhulp. Over de noodzaak van boodschappenservice zijn de respondenten verdeeld. 15. Een groot gedeelte van de geïnteresseerde respondenten vindt het op korte afstand wonen van de kerk heel belangrijk. Dit geldt ook voor identiteitsgebonden zaken en een ‘herkenbare sfeer’.

Pagina 4 van 22

6. Resultaten Hieronder volgen een aantal grafieken, waarin de resultaten van het onderzoek worden toegelicht. Onder elke grafiek volgt een begeleidende tekst waarin de grafiek wordt geanalyseerd.

Ontvangen enquêtes 800 700 600 500 400 300 200 100 0 Totaal verzonden

Totaal ingevuld retour

In totaal zijn 724 enquêtes verzonden. Hiervan zijn er 264 (gedeeltelijk) ingevuld geretourneerd. Dit is een respons van 36%.

Pagina 5 van 22

Woont u in een woning, specifiek bestemd voor senioren? 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

Interesse in woning Cedrah: Ja Interesse in woning Cedrah: Misschien

ja

nee

Uit bovenstaande grafiek blijkt dat 14 respondenten in een seniorenwoning wonen, terwijl 174 respondenten niet in een seniorenwoning wonen. 8 van de 14 respondenten die in een seniorenwoning wonen hebben ‘echt’ interesse in een appartement van Cedrah.

Heeft u uw woning in eigendom? 70 60 50 40 30 20 10 0 ja Interesse in woning Cedrah: Ja

nee Interesse in woning Cedrah: Misschien

Uit bovenstaande grafiek is af te leiden dat 127 respondenten eigenaar zijn van hun woning en dat 65 respondenten hun woning huren. Iets minder dan de helft van de respondenten die momenteel geen eigenaar is van hun woning heeft interesse in een appartement van Cedrah, terwijl dat bij de woningeigenaren ongeveer 40 procent is.

Pagina 6 van 22

Van wie huurt u momenteel uw huis? 35 30 25 20 15 10 5 0 Woningcorporatie

Particuliere verhuurder

Interesse in woning Cedrah: Ja

Cedrah

Interesse in woning Cedrah: Misschien

De meeste respondenten die een huurwoning hebben, huren deze woning van een woningcorporatie.

Huidige huur per maand in € 16 14 12 10 8 6 4 2 0 300 - 400

401 - 500

501 - 600

Interesse in woning Cedrah: Ja

601 - 700

701 - 800

801 +

Interesse in woning Cedrah: Misschien

In bovenstaande grafiek is de huidige huur die respondenten betalen af te lezen, afgezet tegen hun interesse in een woning van Cedrah.

Pagina 7 van 22

Ontvangt u momenteel huurtoeslag? 35 30 25 20 15 10 5 0 Ja

Nee

Interesse in woning Cedrah: Ja

Interesse in woning Cedrah: Misschien

20 respondenten ontvangen momenteel huurtoeslag, terwijl 46 respondenten met een huurwoning geen huurtoeslag ontvangen. Respondenten met een koopwoning zijn in bovenstaande grafiek niet meegenomen.

Voor welke vormen van zorg heeft u een indicatie? 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 Hulp bij het huishouden

Thuiszorg

Interesse in woning Cedrah: Ja

Zorg met verblijf

Verpleeghuiszorg

Interesse in woning Cedrah: Misschien

Twee respondenten hebben een indicatie voor verpleeghuiszorg. Daarnaast valt op dat er een aantal respondenten zijn met een thuiszorgindicatie, die geïnteresseerd zijn in een appartement. De meeste indicaties zijn afgegeven voor huishoudelijke hulp.

Pagina 8 van 22

Als Cedrah een appartementencomplex gaat bouwen in Moerkapelle, heeft u dan interesse om een appartement te kopen of huren? 110 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Ja

Misschien

Nee

Geen antwoord

In de enquête konden mensen aangeven of ze interesse hebben in het kopen of huren van een appartement in een door Cedrah te bouwen appartementencomplex in Moerkapelle. 103 respondenten (39%) geven aan interesse te hebben, 89 respondenten (33,7%) geven aan misschien interesse te hebben, terwijl 70 respondenten (26,5%) geen interesse hebben in de nieuw te bouwen appartementen.

Wat is de reden dat u geen interesse heeft? Overig Ik wil geen woning van een reformatorische woonzorgorganisatie Ik woon al in een seniorenwoning Ik wil altijd in mijn eigen huis blijven wonen tot ik eventueel naar een woonzorglocatie moet verhuizen Ik wil altijd in mijn eigen huis blijven wonen en hoop thuis zorg te ontvangen Andere aanbieders die aantrekkelijke woningen aanbieden 0

5

10

15

20

25

30

35

40

De meeste respondenten die niet geïnteresseerd zijn in een appartement van Cedrah geven als reden aan dat ze thuis willen blijven wonen en thuiszorg hopen te ontvangen wanneer dat nodig is. Dit antwoord is vaak in combinatie gegeven met het antwoord ‘thuis willen blijven wonen tot eventueel een verhuizing naar een woonzorglocatie nodig is’. Dit wijst erop dat deze respondenten sowieso niet naar een seniorencomplex willen verhuizen, maar thuis willen blijven wonen tot het niet meer gaat, eventueel met ondersteuning van thuiszorg.

Pagina 9 van 22

Binnen welke termijn wilt u deze woning eventueel betrekken? 80 70 60 50 40 30 20 10 0 binnen 1 - 3 jaar

binnen 3 - 5 jaar

Na meer dan 5 jaar

Onbekend

Veel respondenten geven aan niet te weten op welke termijn ze de woning eventueel willen betrekken. Op korte termijn (1 tot 3 jaar) willen 67 respondenten een woning van Cedrah betrekken, terwijl 32 respondenten deze over 3 tot 5 jaar willen kopen of huren.

Interesse in kopen of huren 70 60 50 40 30 20 10 0 Kopen Interesse in woning Cedrah: Ja

Huren

Onbekend

Interesse in woning Cedrah: Misschien

Het grootste gedeelte van de respondenten geeft aan liever een appartement te willen huren dan kopen. De verdeling in interesse in kopen of huren is ongeveer gelijk tussen respondenten met ‘echt’ interesse en respondenten met ‘misschien’ interesse.

Pagina 10 van 22

Interesse in huren of kopen 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Alleenstaand

Echtpaar Huren

Kopen

In deze grafiek is de interesse in een koop- of huurappartement verder uitgewerkt naar de situatie van de respondenten, of ze alleenstaand of gehuwd zijn. Hierbij is te zien dat de meeste alleenstaanden willen huren, terwijl bij de echtparen het percentage ‘kopers’ wat groter is. Ook valt uit deze grafiek op te merken dat 60% van de respondenten een echtpaar is.

Geïnteresseerd in appartement - toekomstige huur 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 501 - 600

601 - 700

701 - 800

Interesse in woning Cedrah: Ja

801 - 900

901 - 1000

1000+

Interesse in woning Cedrah: Misschien

In deze grafiek wordt de hoogte van de huur die de respondenten in de toekomst bereid zijn te betalen weergegeven, inclusief service- en energiekosten.

Pagina 11 van 22

Herkomst - geïntereseerd in appartement 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 2 onder 1 kap

Anders

Appartement Ja

Misschien

Rijtjeswoning

Vrijstaand

Nee

In deze grafiek wordt de herkomst van de geïnteresseerde respondenten weergegeven, afgezet tegen interesse in een appartement. Met herkomst wordt bedoeld in welk type huis de respondent momenteel woont. Uit deze grafiek valt op te maken dat de meeste mensen die geïnteresseerd zijn in een appartement van Cedrah nu in een rijtjeswoning wonen.

Leeftijd - type woning - ja 14 12 10 8 6 4 2 0 55-60 jaar

61-65 jaar

66-70 jaar

71-75 jaar 65 m2

76-80 jaar

75 m2

81-85 jaar

86-90 jaar

91 jaar of ouder

100 m2

In deze grafiek is de leeftijd van de ‘echt’ geïnteresseerde respondenten afgezet tegen het type woning waar ze in geïnteresseerd zijn. Er kon een keuze gemaakt worden uit de volgende soorten woningen: - Tweekamerwoning van 65 vierkante meter; - Driekamerwoning van 75 vierkante meter; - Driekamerwoning van 100 vierkante meter. Vooral de oudere respondenten (81-85 jaar) zijn geïnteresseerd in de woning van 100 vierkante meter. Opvallend is de interesse voor de woning van 75 vierkante meter bij respondenten van 76-80 jaar. Daarnaast zijn de meeste respondenten geïnteresseerd in een woning van 100 vierkante meter. Pagina 12 van 22

Leeftijd - type woning - misschien 14 12 10 8 6 4 2 0 55-60 jaar

61-65 jaar

66-70 jaar

71-75 jaar 65 m2

76-80 jaar

75 m2

81-85 jaar

86-90 jaar

91 jaar of ouder

100 m2

In deze grafiek is de leeftijd van de ‘misschien geïnteresseerde’ respondenten afgezet tegen het type woning waarin ze geïnteresseerd zijn. De meeste respondenten zijn geïnteresseerd in een woning van 100 vierkante meter. Hier valt te zijn dat de woning van 65 vierkante meter vooral interesse opwekt bij de oudere respondenten.

Burgerlijke staat - type woning 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 65 m2

75 m2 Echtpaar

100 m2

Alleenstaand

In bovenstaande grafiek wordt de burgerlijke staat van de respondenten afgezet tegen hun interesse in een bepaald type woning. Hieruit valt op te maken dat echtparen voornamelijk geïnteresseerd zijn in de grotere woningen, terwijl de interesse bij alleenstaanden redelijk verdeeld is over de verschillende soorten woningen.

Pagina 13 van 22

Maximale besteding koopappartement in € geïnteresseerd in appartement Meer dan 300.000 250.000 - 300.000 200.000 - 250.000 150.000 - 200.000 Tot 150000 0

2

4

6

8

10

Interesse in woning Cedrah: Misschien

12

14

16

18

20

22

24

26

Interesse in woning Cedrah: Ja

In bovenstaande grafiek wordt weergegeven hoeveel de respondenten bereid zijn te investeren in een koopappartement, afgezet tegen interesse in een appartement van Cedrah.

Toekomstige huur - type woning 14 12 10 8 6 4 2 0 501 - 600

601 - 700

701 - 800

65 m2

801 - 900

75 m2

900 - 1000

1000+

Geen huurbedrag genoemd

100 m2

In de enquête zijn de respondenten met interesse in een appartement van Cedrah gevraagd naar hun voorkeur voor een bepaald type woning. In deze grafiek is de voorkeur voor het type woning afgezet tegen de hoogte van de toekomstige huur die de respondenten willen betalen. Voor de grotere woningtypes is men bereid meer huur te betalen dan voor de kleinere woningen.

Pagina 14 van 22

Interesse in type woning - indicatie voor zorg 80 75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0

geen indicatie wel indicatie

Huurwoning

Koopwoning

In deze grafiek wordt onderscheid gemaakt tussen het hebben van een indicatie voor zorg tegen interesse in een huur- of koopwoning. Te zien valt dat de meeste mensen geen zorgindicatie hebben, maar ook dat de meeste mensen met een indicatie geïnteresseerd zijn in een huurwoning.

Leeftijd - interesse in appartement 30 28 26 24 22 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0

Ja Misschien Nee

55-60 jaar 61-65 jaar 66-70 jaar 71-75 jaar 76-80 jaar 81-85 jaar 86-90 jaar 91 jaar of ouder

In deze grafiek is de leeftijd van de respondenten afgezet tegen hun interesse in een appartement van Cedrah. Opvallend is de relatief kleine groep respondenten van 81 tot 85 jaar die geen interesse heeft in een appartement, waarbij in die leeftijdscategorie veel respondenten wel geïnteresseerd zijn.

Pagina 15 van 22

Woning per type - Geïnteresseerd in appartement 3-kamerwoning 100 m2

3-kamerwoning 75 m2

2-kamerwoning 65 m2

0

5

10

15

20

Kopen

Huren

25

30

35

40

45

50

In de enquête zijn de respondenten met interesse in een appartement van Cedrah gevraagd naar hun voorkeur voor een bepaald type woning. Uit bovenstaande grafiek is af te leiden dat de meeste mensen kiezen voor de woning van 100 vierkante meter. Ook valt op dat de interesse in een koopappartement toeneemt naarmate de woning groter wordt. Bij de respondenten met interesse in het huren van een appartement is hun voorkeur voor de grootte van het appartement gelijk verdeeld over de verschillende woninggroottes.

Huren of kopen bij reformatorische aanbieder 80 70 60 50

Interesse in woning Cedrah: Ja

40 Interesse in woning Cedrah: Misschien

30 20 10 0 Heel belangrijk

Redelijk belangrijk

Onbelangrijk

In bovenstaande grafiek valt te zien dat de meeste respondenten het belangrijk vinden om een huis te kopen of te huren bij een reformatorische aanbieder. Het grootste gedeelte van de respondenten met interesse in een appartement vindt dit heel belangrijk.

Pagina 16 van 22

Stellingen Hieronder volgen een aantal resultaten van stellingen zoals die vermeld zijn in de enquête. De resultaten worden weergegeven voor de respondenten die hebben aangegeven geïnteresseerd of misschien geïnteresseerd te zijn in een appartement van Cedrah.

Aanwezigheid alarmservice 70 60 50 40 30 20 10 0 Absoluut gewenst

Gewenst

Interesse in woning Cedrah: Ja

Niet nodig

Interesse in woning Cedrah: Misschien

De meeste respondenten geven aan de aanwezigheid van een alarm voor noodsituaties belangrijk te vinden, evenals tijdige opvolging van het alarm.

Gewenstheid zaalverhuur 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Absoluut gewenst Interesse in woning Cedrah: Ja

Gewenst

Niet nodig

Interesse in woning Cedrah: Misschien

De meeste respondenten vinden de mogelijkheid tot het huren van een zaal niet nodig.

Pagina 17 van 22

Schoonmaakhulp 50 45 40 35 30

Interesse in woning Cedrah: Ja

25 Interesse in woning Cedrah: Misschien

20 15 10 5 0 Absoluut gewenst

Gewenst

Niet nodig

De meeste respondenten met interesse in een appartement geven aan schoonmaakhulp gewenst te vinden.

Gewenstheid maaltijdservice 60 50 40 30 20 10 0 Absoluut gewenst Interesse in woning Cedrah: Ja

Gewenst

Niet nodig

Interesse in woning Cedrah: Misschien

Over maaltijdservice wordt verschillend gedacht door de respondenten. De meeste respondenten geven aan maaltijdservice gewenst te vinden.

Pagina 18 van 22

Gewenstheid boodschappenservice 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Absoluut gewenst Interesse in woning Cedrah: Ja

Gewenst

Niet nodig

Interesse in woning Cedrah: Misschien

De meeste respondenten geven aan boodschappenservice gewenst te vinden, maar ‘echt’ geïnteresseerde respondenten vinden dit vaker niet nodig.

Ontmoeten van mensen met dezelfde identiteit 160 140 120 100 80 60 40 20 0 Heel belangrijk

Beetje belangrijk

Onbelangrijk

Het kunnen ontmoeten van mensen met dezelfde identiteit wordt door iedereen (heel) belangrijk gevonden.

Pagina 19 van 22

Deelname aan activiteiten die aansluiten bij identiteit 140 120 100 80 60 40 20 0 Heel belangrijk

Beetje belangrijk

Onbelangrijk

Het kunnen deelnemen aan activiteiten die aansluiten bij de eigen identiteit wordt door de respondenten ook belangrijk gevonden.

Op korte afstand van de kerk wonen 160 140 120 100 80 60 40 20 0 Heel belangrijk

Beetje belangrijk

Onbelangrijk

Een groot gedeelte van de geïnteresseerde respondenten vinden het op korte afstand van de kerk heel belangrijk. Een iets kleiner deel hecht hier minder belang aan. Een zeer beperkt aantal respondenten vindt dit onbelangrijk.

Pagina 20 van 22

Herkenbare woon- en leefsfeer 160 140 120 100 80 60 40 20 0 Heel belangrijk

Beetje belangrijk

Onbelangrijk

Uit deze grafiek blijkt dat de meeste respondenten een ‘herkenbare sfeer’ heel belangrijk vinden.

Type gewenste zorg in de toekomst 120 100 80 60 40 20 0

Respondenten konden aangeven wat hun wensen zijn met betrekking tot het type zorg dat in de toekomst aangeboden wordt bij hun toekomstige woonlocatie. De resultaten hiervan staan in bovenstaande grafiek. Vooral verpleegkundige zorg, tijdelijke zorg, persoonlijke verzorging en pastorale zorg zijn vaak genoemd als gewenst type zorg.

Pagina 21 van 22

Bijwonen van informatieavond 160 140 120 100 80 60 40 20 0 Ja

Nee

Geen antwoord

148 respondenten willen graag de informatieavond bijwonen waar de resultaten van de gehouden enquête worden gepresenteerd.

Deelnemen aan klankbordgroep 160 140 120 100 80 60 40 20 0 Ja

Nee

Geen antwoord

42 respondenten zijn bereid deel te nemen aan een klankbordgroep van geïnteresseerde senioren om de plannen te bespreken met Cedrah.

Pagina 22 van 22