B 1494 - Infonota Stand van zaken onderwijshuisvesting Z23.00061

*Z23.000061*

Informatienota aan de raad

onderwerp

nummer raadsstuk

Stand van zaken onderwijshuisvesting

B 1494

datum 3-2-2023 afzender

portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

College van burgemeester en

W. Zijlstra

C. ter Reegen / M. Berends

registratienummer

bijlagen

openbaar of geheim

Z23.000061

1

Openbaar

wethouders

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Kernboodschap In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) is voor de periode 2019-2023 een aantal opgaven opgenomen. In deze informatiebrief leest u de laatste stand van zaken over alle opgaven die in de vorige collegeperiode in gang zijn gezet. Een belangrijke ontwikkeling die het huidige college wil melden is het voornemen om bij de nieuwbouwprojecten voortaan in te zetten op circulaire nieuwbouw. Daarnaast zijn er nog diverse andere ontwikkelingen te melden waaronder de voortgang van de actualisatie van het IHP en ontwikkelingen bij het Voortgezet Onderwijs. Inleiding Terugblik In november 2018 werd het eerste Integraal Huisvestingplan Onderwijs (IHP) in de gemeente Zuidplas vastgesteld. Het IHP stelde de gemeente en de schoolbesturen in staat om besluiten meer integraal af te wegen en proactief beleid te voeren. In deze informatienota wordt weer een overzicht gegeven van de huidige stand van zaken per dorp. Voorafgaand hieraan stippen we kort enkele algemene ontwikkelingen aan. Verordening en systematiek De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting van scholen op basis van de wet- en regelgeving die is vastgelegd in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Zuidplas 2015. In december 2020 heeft de raad extra middelen beschikbaar gesteld om extra maatregelen te kunnen nemen in de groeiwijken.

Zowel in Zevenhuizen, Moerkapelle als Nieuwerkerk aan den IJssel (wijk Esse) zijn in 2021 en 2022 noodlokalen geplaatst om de groei van leerlingen op te kunnen vangen totdat de IHP-projecten gerealiseerd zijn. Programma Onderwijshuisvesting Het college stelt jaarlijks het Programma Onderwijshuisvesting vast. In dit programma worden alle huisvestingsvragen die door de schoolbesturen zijn ingediend, behandeld. Ook de opgaven uit het IHP worden in dit programma opgenomen en in verband gebracht met de ingediende aanvragen. Het Programma Onderwijshuisvesting 2023 is op 20 december 2022 door het college vastgesteld. De besluiten zijn binnen de bestaande budgetten opgevangen. pagina 1 van 7

onderwerp

registratienummer

stand van zaken onderwijshuisvesting

Z23.000061

Voortgang actualisatie IHP In september 2022 is gestart met het traject om te komen tot een geactualiseerd IHP. Dit traject verloopt voorspoedig en de planning is dat het nieuwe IHP in juni 2023 door de raad kan worden vastgesteld. Circulaire nieuwbouw Het inzetten op circulaire nieuwbouw voor lopende en nieuwe projecten wordt bestendigd in het nieuwe IHP. Het idee hierbij is dat nieuwe schoolgebouwen voortaan gedemonteerd, verplaatst en hergebruikt of uitgebreid kunnen worden. Met circulair ontworpen gebouwen (zie bijlage 2) wordt het gebruik van tijdelijke noodlokalen afgebouwd. De scholen beschikken direct over hun permanente gebouw, al staat die niet altijd direct al op de definitieve plek en kan de omvang van het gebouw in de gebruiksfase nog relatief eenvoudig worden aangepast. In deze informatienota wordt bij de dorpen Nieuwerkerk aan den IJssel en Moerkapelle de inzet van circulaire nieuwbouw verder toegelicht. Leerlingprognoses 2023 Het bureau dat jaarlijks prognoses opstelt voor onze gemeente, stelt momenteel weer nieuwe prognoserapporten op. Naast de rapporten voor het Primair onderwijs (PO) in alle dorpen en voor het Voortgezet onderwijs (VO) worden er ook specifieke prognoses gemaakt voor het Vijfde dorp. Deze prognoses worden betrokken bij het nieuwe IHP en bij het Voorzieningenprogramma voor het Middengebied.

Bij alle IHP-projecten houden we rekening met de laatste prognoses om de benodigde capaciteit te bepalen. Ontwikkelingen Voortgezet Onderwijs Het afgelopen half jaar hebben de besturen van Stichting BOOR en Vereniging voor Christelijk Onderwijs (CVO) onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van het gezamenlijk aanbieden van eindonderwijs in de gemeente Zuidplas. De uitkomsten van het onderzoek zijn positief maar vragen ook om een verdere verkenning. De schoolbesturen hebben aangegeven om op korte termijn in overleg te treden met het college en met andere betrokkenen. Doel van de gesprekken is om uiteindelijk te komen tot een passend VO-aanbod, ook in relatie tot het nieuwe IHP. Integrale visie op onderwijs De ambities uit het Collegeprogramma zijn ook aanleiding om een brede integrale visie op onderwijs te ontwikkelen. Hiervoor is bij de vaststelling van de gemeentebegroting 2023 een amendement vastgesteld. Dit traject wordt binnenkort in gang gezet.

pagina 2 van 7

onderwerp

registratienummer

stand van zaken onderwijshuisvesting

Z23.000061

Stand van zaken per dorp: Zevenhuizen Tijdelijke school Zevenhuizen Wat is er gebeurd? De Tijdelijke school aan de Koning Willem Alexanderlaan is van augustus 2019 tot november 2022 gebruikt voor het onderwijs aan kinderen uit de nieuwbouwwijk Koningskwartier. Na de oplevering van de permanente school (november 2022) is gestart met de voorbereidingen van de verplaatsing van het tijdelijke gebouw naar de Rykevelde. Voor de overbruggingsfase maakt Openbare basisschool (OBS) ‘t Reigerbos gebruik van de twee portocabins die op het schoolplein van de Tijdelijke school stonden. Wat zijn de volgende stappen in het proces? In april 2023 zal de Tijdelijke school weer in gebruik worden genomen als dislocatie van ’t Reigerbos en voor de kinderopvang van Gro-up.

Permanente school Zevenhuizen (IKC Koningskwartier) Wat is er gebeurd? De permanente school voor IKC Koningskwartier is in november 2022 in gebruik genomen. Op 26 januari vond de officiële opening plaats. Wat zijn de volgende stappen in het proces? De verplaatsing van het tijdelijke gebouw is een deelproject van het Project nieuwe school Zevenhuizen. Na de verplaatsing en het oplossen van eventuele knelpunten die zich nog zullen voordoen, kan de eindafrekening van het project worden opgemaakt. Er zal een juridische overdracht van het nieuwe schoolgebouw plaatsvinden. Planning - April 2023: verhuizing Reigerbos en Gro-up naar het Tijdelijke gebouw aan de Ryckevelde.

Oud Verlaat Geen nieuwe ontwikkelingen. PCBS De Nessevliet zal opnieuw worden beoordeeld in de actualisatie van het IHP.

Moerkapelle Uitbreiding scholen Moerkapelle Wat is er gebeurd? In juli 2021 heeft de gemeenteraad een investeringskrediet beschikbaar gesteld voor de uitbreidingsopgave voor de scholen in Moerkapelle. Op basis van het raadsbesluit in december 2020 werden eind 2021 twee portocabins geplaatst om de groei van leerlingen op de Keijzerschool op te

pagina 3 van 7

onderwerp

registratienummer

stand van zaken onderwijshuisvesting

Z23.000061

vangen. De Rehobothschool heeft op eigen initiatief (en uit eigen middelen) begin januari 2022 ook een portocabin laten plaatsen die door omstandigheden nog niet in gebruik kon worden genomen. In december 2022 is, in overleg met de buurt, de portocabin van de Rehobothschool verplaatst. Hij staat nu naast de portocabins van de Keijzerschool. De raad heeft op 20 december 2022 besloten om het bestemmingsplan “Moerkapelle-Oost, fase 4” vast te stellen. Dit plan biedt het planologisch-juridisch kader voor de realisatie van een school in combinatie met maximaal 31 appartementen en de realisatie van een voetbalveld. In oktober 2022 heeft de stuurgroep het Definitief Ontwerp (DO) vastgesteld. Het proces voor de vergunningaanvraag en de aanbesteding is eind 2022 in gang gezet. Wat zijn de volgende stappen in het proces? In Moerkapelle is op basis van laatste 1 oktobertelling voor komend schooljaar behoefte aan tenminste vier tijdelijke lokalen in afwachting van de oplevering van de nieuwbouw in 2024. Op dit moment heeft de Keijzerschool al de beschikking over twee tijdelijke lokalen in de vorm van portocabins. Het plan is om de toegenomen tijdelijke behoefte in te vullen met het nieuwe circulaire bouwconcept (zie bijlage 2) met als afgeleid doel er zodoende op kleine schaal al ervaring mee op te doen.

Al het materiaal moet later opnieuw kunnen worden gebruikt voor de nieuwbouw in Nieuwerkerk aan den IJssel (wijk Zuidplas) of bijvoorbeeld in het Vijfde Dorp. De beoogde locatie voor de tijdelijke lokalen is het voetbalveldje naast het parkeerterrein. De gesprekken met de voelbalvereniging en de buurt verlopen voorspoedig en er vindt nauw overleg plaats met de Omgevingsdienst (ODMH). Planning - Vanaf 2e kwartaal 2023 – start nieuwbouw * - Vanaf 2e kwartaal 2023 – aanbesteden circulaire bouwconcept tbv tijdelijke lokalen ** - Derde kwartaal 2024 – oplevering en ingebruikname nieuwbouw* * Afhankelijk van het verloop van de bestemmingsplan-, vergunnings- en aanbestedingsprocedure. ** Zie ook bij Nieuwerkerk aan den IJssel (wijk Zuidplas)

Nieuwerkerk aan den IJssel Vervangende nieuwbouw De Wingerd, Gideonschool en PWA, wijk Zuidplas Wat is er gebeurd? In 2021 en 2022 hebben er diverse onderzoeken plaatsgevonden voor het project vervangende nieuwbouw in de wijk Zuidplas. Uit een eerste locatieonderzoek kwam naar voren dat de bestaande schoollocaties aan het Kroonkruid en het Goudmos, de beste optie zijn voor nieuwbouw. Vervolgens is er een uitgebreide variantenstudie gedaan naar de varianten die in het IHP werden genoemd: 1. Solitaire nieuwbouw PWA, geclusterde nieuwbouw De Wingerd en Gideonschool (huidige situatie) 2. Solitaire nieuwbouw De Wingerd, geclusterde nieuwbouw PWA en de Gideonschool 3. Geclusterde nieuwbouw van drie scholen In een concept projectplan werden de diverse opties doorgerekend. Om de bouw van de nieuwe scholen op de bestaande locaties mogelijk te maken, is het noodzakelijk om te voorzien in tijdelijke pagina 4 van 7

onderwerp

registratienummer

stand van zaken onderwijshuisvesting

Z23.000061

huisvesting. Het gebruik van noodlokalen (huur of koop) is erg duur en daarom is gekeken of hiervoor ook andere oplossingen te bedenken zijn in de vorm van circulaire nieuwbouw (zie bijlage 2). Zoals in de inleiding van deze informatienota al is aangegeven, is het plan nu om voor de vervangende nieuwbouw van de drie scholen in de wijk Zuidplas volop in te zetten op een circulair ontwerp. Bijzondere situatie is hier dat de nieuwbouw voor de scholen aanleiding kan zijn voor vernieuwing van hun onderwijsvisie wat kansen biedt voor wat minder eenvormigheid in het aanbod. Voor de gemeente kan er aanleiding zijn voor vernieuwing van de locatievisie, omdat de vernieuwing drie scholen tegelijk betreft. Bij elkaar is het een ingrijpende ontwikkeling. Context is dat nieuwbouw voor drie scholen tegelijk de kans biedt integraal opnieuw te kijken wat een goede plek in de wijk zou zijn. Voor het onderwijs, voor verkeer, en voor de ruimtelijke kwaliteit van de wijk. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar de mogelijkheid om onderwijs te clusteren in het IJsselpark en naar de invulling van de eventuele vrijkomende locaties.

Door in de basis te kiezen voor een circulair ontwerp van de gebouwen kan enerzijds aan de scholen zekerheid worden geboden dat zij op tijd over nieuwbouw beschikken, vooralsnog op de huidige locaties, maar kan ondertussen de discussie worden gevoerd over een andere meer toekomstbestendige locatie. Meest economisch is als onderwijskundige visie en de locatie visie tijdig overeenstemmen, opdat de vervangende nieuwbouw toch zoveel mogelijk al op de definitieve plek gerealiseerd kan worden. Mocht dat inderdaad IJsselpark worden, dan is de businesscase fundamenteel anders vanwege de herontwikkeling van de vrijkomende locaties. De investering in de circulaire nieuwbouw is in principe niet afhankelijk van de exacte locatie. De kredietaanvraag vervangende nieuwbouw en daarmee samenhangend het hele proces van enkel en alleen de vastgoedontwikkeling hoeft daarom niet te wachten. Wat zijn de volgende stappen in het proces? Actualisatie en vaststelling van het benodigde budget met een kredietaanvraag bij de zomernota 2023. Planning - Vanaf 2e kwartaal 2023 – aanbesteden circulaire bouwconcept tbv tijdelijke lokalen - Eerste kwartaal 2024 start bouw tijdelijke school, locatie IJsselpark - Medio 2024 in gebruik name tijdelijke school, locatie IJsselpark

Uitbreiding scholen in Esse Wat is er gebeurd? Voor de uitbreidingsopgave in de wijk Esse gaat het om de brede school aan de Essezoom (Gideon en Prins Willem Alexanderschool (PWA)). In het IHP stonden tijdelijke lokalen gepland in 2022 en permanente lokalen in 2023. Begin 2022 zijn vijf portocabins geplaatst aan de Bermweg om de groei van leerlingen op beide scholen op te vangen. Na de problemen met de vergunning en de nutsvoorzieningen waren er ook de nodige pagina 5 van 7

onderwerp

registratienummer

stand van zaken onderwijshuisvesting

Z23.000061

problemen met de lokalen zelf. Momenteel wordt de staat van de lokalen steeds gemonitord zodat er direct maatregelen kunnen worden genomen als dat nodig is. Eind 2021 is een traject gestart over de omvang en de locatie van de permanente lokalen. Er zijn diverse redenen waarom er meer uitbreiding noodzakelijk is dan in het IHP werd voorzien, te weten:  De verdeling van kinderen uit verschillende postcodegebieden wijken af van de aannames in 2018. In 2018 waren nog geen gegevens van leerlingen per postcodegebied beschikbaar.  Er zijn ca. 560 woningen meer gebouwd dan voorzien. Dit betreft over het algemeen inbreidingslocaties. Met de nieuwbouw in Esse Zoom is in 2018 wel rekening gehouden.  De huidige afname van de gezinsgrootte is minder dan de afname in 2018. Op dit moment wordt nog gewerkt aan het projectplan voor de uitbreiding van de school op de locatie van de school zelf. Hieraan gekoppeld is een uitbreiding van het gebouw aan de Wolga voor kinderopvangorganisatie Human Kind. In het projectplan staat aangegeven dat alle partijen in principe voorstander zijn van de combinatie van onderwijs en kinderopvang in één gebouw, maar dat uit de verkennende studies is gebleken dat de uitplaatsing van de kinderopvang toch de beste optie is.

Wat zijn de volgende stappen in het proces? De aanvraag voor het investeringskrediet wordt in maart 2023 aan de raad aangeboden ter vaststelling. Planning - Eind 2023 – start bouw Wolga - Begin 2024 – start bouw Donge - Medio 2024 – oplevering en ingebruikname uitbreiding Donge - Oktober 2024- vergunning tijdelijke lokalen Bermweg loopt af.

Moordrecht Voor Moordrecht zijn geen projecten opgenomen in het huidige IHP. Uit de prognoses blijkt dat het aantal leerlingen op de drie scholen de komende jaren wel toeneemt. In de actualisatie van het IHP worden deze ontwikkelingen meegenomen.

Consequenties De realisatie en planning (onder voorbehoud) voor de diverse projecten is in onderstaand schema opgenomen: Fasering (IHP) 2019-2020

Opgave (IHP) Tijdelijke lokalen Zevenhuizen

Planning: Q3 2019: Opgeleverd Q2 2021: 2 portocabins geplaatst Q3 2022: Einde huur portocabins Q1 2023: Verplaatsing tijdelijke school naar locatie permanente school

2020-2021 2020-2021

Permanente school Zevenhuizen Tijdelijke lokalen Moerkapelle (niet in IHP)

Q4 2022: Oplevering en ingebruikname Q3 2021: 2 portocabins geplaatst voor de Keijzerschool pagina 6 van 7

onderwerp

registratienummer

stand van zaken onderwijshuisvesting

Z23.000061

2021-2022

Permanente lokalen Moerkapelle

2021-2022

Vervanging en uitbreiding De Wingerd, Gideonschool en PWA

2021-2022

Tijdelijke lokalen Essezoom

2022-2023

Permanente lokalen Essezoom

2021-2022

Ruimte voor inclusief (en Thuisnabij) onderwijs.

Q1 2024: Einde huur portocabins Q3 2023: Extra tijdelijke lokalen voor de Keijzerschool Q3 2023: Start bouw Q3 2024: Oplevering en ingebruikname. Q2: Investeringskrediet naar de raad (zomernota) Q1 2024: Start bouw Q1 2022: 5 portocabins geplaatst voor de Gideonschool en de PWA. Q1/Q2 2023: Investeringskrediet naar de raad Q1 2024: Start bouw Q3 2024: Oplevering en ingebruikname. Doorlopend: Betrekken bij de diverse projecten.

Vervolg Er wordt de komende maanden verder invulling gegeven aan de lopende projecten uit het IHP. In maart 2023 wordt een investeringskrediet gevraagd aan de raad voor de uitbreiding de school in wijk Essezoom en de kinderopvang aan de Wolga. Ook de actualisering van het IHP staat al op de raadsplanning. Bijlagen 1. A23.000082

Document Circulair bouwconcept

Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zuidplas,

J.F. Weber Burgemeester

R.C.L. Heijdra Gemeentesecretaris

pagina 7 van 7