Aangepast Rv Vaststellen Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas R23.000044

R23.000044

Raadsvoorstel

registratienummer

onderwerp

R23.000044

Vaststellen Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas portefeuillehouder

behandelend ambtenaar

F. Klovert

E. Reussink

datum

Bijlagen

Openbaar, besloten of geheim

28 maart 2023

12

Openbaar

raadsvergadering 6 juni 2023

Aan de raad van de gemeente Zuidplas Toelichting op het beslispunt Met het in werking treden van de Omgevingswet (1 januari 2024) verandert de manier waarop Zuidplas zijn ruimtelijk kwaliteitsbeleid vormt geeft. Het huidige welstandsbeleid zoals opgenomen in de Welstandsnota bestaat straks niet meer. In plaats daarvan dient er voor de invoering van de Omgevingswet een Nota Omgevingskwaliteit vastgesteld te worden. In de Omgevingswet wordt gesproken over een veel breder kader, het gaat naast het uiterlijk van gebouwen ook over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, ook wel omgevingskwaliteit genoemd. Dit sluit aan op ‘Aantrekkelijk Zuidplas’ zoals dat in de Omgevingsvisie Zuidplas is benoemd. De huidige Welstandsnota Zuidplas 2015 wordt omgevormd tot de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas. Daarmee voldoet Zuidplas aan de nieuwe wetgeving en kan de ambitie uit de Omgevingsvisie van een ‘Aantrekkelijk Zuidplas‘ waargemaakt worden. Dat gebeurt nagenoeg beleidsarm. Inhoudelijke worden slechts kleine wijzingen doorgevoerd naar aanleiding van diverse evaluaties over het gevoerde welstandsbeleid, wat de bruikbaarheid verbetert. Beslispunt 1. De Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas vast te stellen. 2. De Nota van Beantwoording Zienswijzen (en Wijziging) van de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas vast te stellen.

Inhoud van het voorstel  Aanleiding Met de invoering van de Omgevingswet (1 januari 2024) wordt de huidige welstandsnota geactualiseerd en aangepast aan de nieuwe Wetgeving. In de nieuwe wet verdwijnt het begrip welstand. Deze wordt vervangen door de term omgevingskwaliteit. Deze term bevat onder andere welstand, maar is veel breder op te vatten. Bij omgevingskwaliteit gaat het niet alleen puur om het uiterlijk van het gebouw, maar ook hoe het gebouw in de omgeving past, de relatie met de ruimte erom heen en vele ander aspecten die in de dagelijkse leefomgeving een rol spelen. Deze Nota geeft invulling aan de ambities voor een ‘Aantrekkelijk Zuidplas’ die geformuleerd staan in de Omgevingsvisie. In de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas worden 4 regieniveaus voorgesteld, die meer maatwerk geven dan de huidige methodiek van wel of geen welstandstoets. Uit verschillende evaluaties is gebleken dat er een te groot gat bestaat tussen het welstandsvrije en het zware regime. Dat wordt nu opgelost door een regieniveau basis toe te voegen. Gebieden met een beeldkwaliteitsplan komen te vallen onder niveau eigen regie en het regime zwaar wordt omgedoopt tot regieniveau pagina 1 van 5

onderwerp Vaststellen Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas

registratienummer R23.000044

maatwerk. Daarnaast is de invoering van de Omgevingswet een aanleiding om verschillende evaluaties en kleine beleidswijzing door te voeren.  Argumenten 1.1 Vaststelling Nota Omgevingskwaliteit is nodig voor de invoering Omgevingswet In de Nota Omgevingskwaliteit worden de spelregels voor ruimtelijke kwaliteit vastgelegd. Naast de aanpassingen die gevraagd worden door de Omgevingswet worden er ook kleine wijzigingen doorgevoerd. De huidige welstandsnota mist nuance tussen het welstandsvrije regime en het zware regime wat goed adviseren in de weg staat. Ook is er een bijzondere spagaat ontstaan bij het beoordelen van plannen op basis van beeldkwaliteitsplannen in een welstandsvrij gebied met een vergelijkbaar gevolg. Dit wordt in de Nota Omgevingskwaliteit opgelost door te gaan werken met 4 regieniveaus. Het laagste niveau (minimaal) is vergelijkbaar met welstandsvrij. Om het gat tussen vrij en zwaar op te vullen is het regieniveau basis toegevoegd. Daarnaast krijgen de gebieden waar een beeldkwaliteitsplan geldt de naam eigen regie mee (geen overlap meer) en wordt het regime zwaar omgedoopt tot het regieniveau maatwerk. Het is verplicht voor de gemeente om voor de invoering van de Omgevingswet (1 januari 2024) een Nota Omgevingskwaliteit te hebben vastgesteld ter vervanging van het huidige welstandsbeleid.

1.2 Gespreksverslagen, vragenlijst en zienswijzen De Nota Omgevingskwaliteit is opgesteld in samenwerking met Dorp, Stad & land. De nieuwe nota is gebaseerd op de oude welstandsnota en nieuw verkregen inzichten, en daarnaast ook opgesteld door middel van participatie. Bij het opstellen zijn er gesprekken gevoerd met de historische verenigingen uit Zuidplas. Daaruit zijn waardevolle suggesties gekomen. Niet alleen op de Nota Omgevingskwaliteit maar ook over andere zaken. De gespreksverslagen zijn bijgevoegd bij dit document (A22.001238). Naast deze gesprekken is er ook een vragenlijst uitgezet via de website maakzuidplas.nl. Door middel van deze vragen is opgehaald wat de inwoners van het gevoerde welstandbeleid vinden. Ook is men bevraagd over Omgevingskwaliteit. De resultaten van de vragenlijst zijn te vinden in de bijlage (A22.001239). Onder de Omgevingswet krijgt participatie steeds een prominentere plek. Naast dat er bij het opstellen van de nota geparticipeerd is, is het belangrijk om inwoners in staat te stellen van de gehele nota kennis te nemen. Via een terinzagelegging van 6 weken hebben inwoners de mogelijkheid gekregen om de ontwerp nota te lezen en een zienswijze in te dienen. De ontwerp Nota Omgevingskwaliteit heeft vanaf 3 november 2022 gedurende 6 weken ter inzage gelegen. Hierop zijn 3 zienswijzen binnengekomen.

Op basis hiervan is de Nota Omgevingskwaliteit nog aangepast. De nota van beantwoording zienswijzen en wijziging is bijgevoegd bij dit document (Z22.002693). 1.3 Evaluaties supervisor, beeldkwaliteitsplannen, Q-team en welstandsvrij bouwen In de afgelopen jaren is er in de gemeente Zuidplas gewerkt met verschillende vormen van ruimtelijke kwaliteit en de borging daarvan. Van de verschillende vormen is een evaluatie gemaakt (zie bijlage A22.001240 & A22.001241). De volgende aanbevelingen zijn gedaan: a. Welstandsbeleid en welstandnota Gebruik de jaarlijkse verslaglegging over het gevoerde ruimtelijk kwaliteitsbeleid nadrukkelijker als ijk- en discussiemoment waarbij zaken aangepast kunnen worden; b. Q-team Het werken met een Q-team wordt door de verschillende deelnemers als positief ervaren. Het wordt daarom ook al bij meerdere projecten binnen Zuidplas toegepast. Te noemen zijn van ’t Verlaat/Swanla driehoek in Zevenhuizen en De Jonge Veenen in Moerkapelle. De pagina 2 van 5

onderwerp Vaststellen Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas

registratienummer R23.000044

welstandscommissie adviseert nu ook al als het kan vroeg in het ontwerpproces. Met de Gemeentelijke adviescommissie zal dat gewoongoed worden; c. Beeldkwaliteitsplannen Plannen beoordelen op basis van een beeldkwaliteitsplan binnen een welstandsvrij gebied bleek niet handig en verliep daardoor stug. Het oplossen hiervan zowel op inhoud als procedure wordt voorgestaan. Dit wordt ook voorgesteld vanuit het onderzoek naar welstandsvrij bouwen in Zuidplas. De deelnemers in een gebiedsontwikkeling ervaren het als positief dat met het beeldkwaliteitsplan het gesprek en de borging plaats vindt van de ruimtelijke kwaliteit; d. Supervisor Over het algemeen is het werken met een supervisor door verschillende deelnemers als positief ervaren. Benaderbaarheid en een onafhankelijke positie boven de partijen zijn positieve elementen. ‘Het ontwikkelen van vrije kavels vraagt iets extra’s wat soms wel en soms niet goed was ingevuld.’ Niet alles ging dus goed en er is ruimte voor verbetering maar het was ook een pilot die geslaagd mag worden genoemd en dus goed bruikbaar is voor complexe opgaven met verschillende belangen. Het kan daarmee goed bruikbaar zijn voor de borging van de kwaliteit in het Middengebied. e.

Welstandsvrij bouwen Met het oog op de (toekomstige) uitbreidingen in de gemeente Zuidplas doet Dorp, stad en land de aanbeveling om in het nieuwe beleid geen welstandsvrij gebied meer aan te wijzen en meer nuancering aan te brengen in de welstandsniveaus. 2.1 De zienswijzen hebben geleid tot aanpassing van de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas. De Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas heeft van donderdag 3 november 2022 gedurende zes weken ter inzage gelegen. Er zijn drie zienswijzen ontvangen. Deze zienswijzen hebben geleid tot wijziging van de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas, zie de nota van beantwoording in bijlage 10. Daarnaast zijn nog een aantal ambtshalve wijzigingen doorgevoerd naar aanleiding van nieuwe inzichten. De wijzigingen betreffen verduidelijkingen of correcties.  Kanttekeningen 1.1 Zienswijzen gingen vooral over Rijk beschermd dorpsgezicht Moordrecht en het verduurzamen van monumenten en panden gelegen binnen dit Rijks beschermd dorpsgezicht De ingediende zienswijzen gingen vooral in op regeldruk binnen het Rijks beschermd dorpsgezicht en de (on)mogelijkheden van verduurzaming van de panden. Het verplicht aanvragen van omgevingsvergunningen voor elke bouw-, verbouw- en sloopactiviteit is echter wettelijk verplicht en landelijk geregeld en daar kunnen we binnen de gemeente niets aan veranderen.

Het is ook niet aan de gemeente om de status van het Rijks beschermd dorpsgezicht aan te passen. Voor het verduurzamen van panden mistte men vooral gemeentelijk beleid en overlegmogelijkheden. Vanuit de erfgoedvisie wordt inmiddels gewerkt aan uitwerking van de visie voor het verduurzamen van monumenten en panden binnen het Rijks beschermd dorpsgezicht. Hiermee ontstaat er, in combinatie met de Nota Omgevingskwaliteit, een goede basis om in gesprek te gaan met belanghebbenden binnen dit gebied. Beoogd effect Het hebben van een Nota Omgevingskwaliteit als integraal afwegingskader voor inkomende initiatieven. Wettelijk kader  Artikel 12a van de Woningwet;  Wet Ruimtelijke Ordening  Omgevingswet (inwerkintreding 1 januari 2024).  Algemene Wet Bestuursrecht pagina 3 van 5

onderwerp Vaststellen Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas

registratienummer R23.000044

Beleidskader Niet van toepassing Middelenkader (financiën, ICT, HR) Er zijn geen kosten verbonden aan deze besluitvorming. Andere betrokken clusters Communicatie

Communicatie/ participatie Participatie heeft reeds plaatsgevonden bij het opstellen van de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas. Na vaststelling van de Nota Omgevingskwaliteit zullen we hierover communiceren via de gebruikelijke kanalen en de nota plaatsen op de gemeentelijke website. Aanpak Na vaststelling zal de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas gepubliceerd en gecommuniceerd worden. Inclusie De Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas is opgesteld met verschillende partijen inclusief vertegenwoordigers vanuit de dorpen. Daarnaast heeft de nota ter inzage gelegen en was het voor eenieder mogelijk hier zijn of haar zienswijze op in te dienen. De Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas is zoveel mogelijk in B1 taalgebruik opgesteld om deze voor iedereen leesbaar te laten zijn. Bijlagen 1. Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas (A23.000147); 2. Ruimtelijke indeling Zuidplas Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas (A23.000356); 3. Regieniveaus Zuidplas Nota omgevingskwaliteit Zuidplas (A23.000355); 4. Beeldkwaliteitsplannen Zuidplas Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas (A23.000357); 5. Gespreksverslagen Historische Verenigingen (A22.001238); 6. Verslag enquête Omgevingskwaliteit + Vragenlijst (A22.001239); 7. Evaluaties supervisor, beeldkwaliteitsplannen, Q-team en welstandsvrij bouwen (A22.001240); 8. Evaluatie Welstandsvrij bouwen Zuidplas (A22.001241); 9.

Reactie gemeente op vragen en wensen van belanghebbenden (A22.001997); 10. Nota van beantwoording zienswijzen en wijzigingen (Z22.002693) 11. Adressenlijst indieners zienswijzen (VERTROUWELIJK) (A23.000420) 12. Beantwoording technische vragen Nota Omgevingskwaliteit (Z23.001363) Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders,

J.F. Weber, Burgemeester

R.C.L. Heijdra gemeentesecretaris

pagina 4 van 5

onderwerp Vaststellen Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas

registratienummer R23.000044

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Zuidplas; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 28 maart 2023; gelet op artikel 12a van de Woningwet; besluit: 1. De Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas vast te stellen. 2. De Nota van Beantwoording Zienswijzen (en Wijziging) van de Nota Omgevingskwaliteit Zuidplas vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 6 juni 2023. De raad voornoemd, De griffier,

De voorzitter,

M.L. Engelsman

J.F. Weber

pagina 5 van 5