Spreektekst inspreker mevrouw Hamer

Dankuwel voorzitter. Vanaf 2017 tot eind 2024, konden bedrijven in Nederland gebruikmaken van de Regeling Lage-inkomensvoordeel, de zogenoemde LIV. Die zou bedoeld zijn om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt makkelijker aan werk te laten komen. Maar in de praktijk betekende het dat bedrijven voor iedere werknemer die ze onder 110% minimumloon hielden, duizenden euro’s aan bonus konden ontvangen, zonder enige restricties daarin. En wat deed de fastfashion-industrie? Helemaal niks aan inclusiviteit en diversiteit, maar wel kunstmatig de lonen van medewerkers laag houden, zodat ze die bonussen konden opstrijken.

Dankzij keihard vechten door vakbonden, is sinds 1 januari deze regeling voorbij. Waarom ik die toch aanhaal is omdat het een schoolvoorbeeld is van hoe de fastfashionindustrie met werknemers omgaat. In Nederland. En ook in de door u gewenste winkels in Zoetermeer. Kan dat nog worden teruggedraaid? Want fastfashionketens als Zara, Bershka, Pull&Bear en Stradivarius werken met zeer brede openingstijden, zeven dagen per week van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat. Winkelmedewerkers worden doelbewust onregelmatig ingeroosterd door het bedrijf, om vakbondvorming te voorkomen. Wederom: ín Nederland.

Voorzitter, laten we het positief zien. Nederlandse bedrijven mogen vanaf 2027 niet meer wegkijken als het om misstanden in het buitenland gaat. Dan treedt de Europese antiwegkijkwet in werking. En daarmee gaan deze fastfashionbedrijven ten onder. (Want in het buitenland gebeurt namelijk het volgende: ) Per jaar beroven ongeveer tienduizend katoenboeren jaar zichzelf van het leven door de hoge werkdruk en de lage opbrengsten door afpersing van bedrijven die aan Inditex, Primark en H&M leveren. Per jaar. In de productieketen wordt gewerkt met giftige chemicaliën, uiteraard voor wie ermee werkt levensverkortend of -misvormend zijn. Er blijft uiteraard residu over in de kleding in de winkels, en wie wast de kleding nog voordat je het de eerste keer draagt? Dat zou ook niet zo slim zijn, als de kwaliteit zo laag is dat de kleding maar 5

wasbeurten hoeft mee te gaan. (Dat is de NEN-norm. Gelukkig wordt wederom in Europa- gesproken om deze norm naar 16 wasbeurten op te hogen). Voorzitter, ik wil u en alle aanwezigen hier nogmaals wijzen op de Antiwegkijkwet die vorig jaar is aangenomen in Europa. Als Nederland hebben wij 2 jaar de tijd om die in ons beleid te implementeren. Vanwege die wet zouden Inditex, H&M, Primark, The Sting en al die andere fastfashionketens onmiddellijk elke zaak in Europa moeten sluiten. Dus ook als je de omgangsnormen van deze bedrijven binnen Nederland niet afkeurt (ik noem nogmaals: misbruik van regelingen, doelbewust vakbondsvorming tegengaan, niet uitbetalen van overwerk, doorwerken in pauzes) is het alsnog een heilloze weg. Het is volstrekt onzinnig dat politieke partijen in deze stad het stadsbestuur oproepen om méér van deze bedrijven naar Zoetermeer toe te halen. Dan hebben we in Zoetermeer over 2 jaar wéér leegstand. Slimmer zou het zijn om de ruimte te gunnen aan ondernemingen of stichtingen die iets bijdragen aan ontmoeting van burgers onderling. Dank u wel.