Spreektekst - de heer Van der Riet

L

Samen op weg naar een duurzamer Zoetermeer Wensen van duurzame organisaties

Zoetermeer, 19 april 2O22

Burgemeester, mijnheer de voorzitter, en leden van het gemeentebestuur Om te beginnen wil ik namens DuurSamen Zoetermeer alle gekozen leden van het nieuwe gemeentebestuur van harte feliciteren met hun verkiezing. Uit eigen ervaring weet ik dat het een eervolle, verantwoordeliike en zware functie is. 'Eervol' om deel uit te mogen maken het bestuur van een gemeente, 'verantwoordelijK om vergaande besluiten te nemen voor L25.000 inwoners en'zwaar' omdat u heel veel moeilijke dossiers eigen moet maken en daarover met 12 andere fracties in debat gaat alvorens tot een besluit te komen. Zo is er voor de komende 4 jaar een enorme opgave om Zoetermeer duurzamer te maken. Daarom wil

DuurSamen mét duurzame organisaties de samenwerking met de gemeente verdiepen. Wij denken dat het daarbij van belang is dat de verschillende partijen elkaar vertrouwen bij het ontwikkelen en uiWoeren van beleid rondom duurzaamheid. En dat vertrouwen ontstaat volgens DuurSamen daar waar echt samen gewerkt wordt. Met het accent niet alleen op 'samen' maar ook op 'werken'. Om aan die samenwerking vorm te geven biedt DuurSamen een netwerk, een platform en activiteiten aan. Met de gemeente wil DuurSamen samen jaarlijks een inspirerende bijeenkomst over duurzaamheid organiseren, het netwerk van Natuur, Milieu en Educatie opnieuw opstarten en samenwerking zoeken bij het organiseren van duurzame activiteiten. Van de gemeente vraagt DuurSamen telkens in onderling overleg een item over duurzaamheid in het Stadsnieuws op te nemen, tweemaal per jaar op de zaterdagmarkt voor duurzame organisaties kraampjes beschikbaar te stellen, de Rekenkamer te verzoeken onderzoek naar effectiviteit, doelmatigheid van en betrokkenheid bij het Zoetermeerse duurzaamheidbeleid te doen en voortzetting van de huidige ondersteuningssubsidie voor de komende vier jaar. Namens duurzame Zoetermeerse organisaties en personen biedt DuurSamen de gemeente inhoudelijke wensen aan om Zoetermeer duurzamer te maken. Deze wensen hebben betrekking

o o o

o o o o

o

o

o

op meerdere thema's:

. Lokaalvoedselenbiodiversiteit; o Mobiliteit en luchtkwaliteit; o Duurzame energie en draagvlak; o Afualbeleid en circulaire- en deeleconomie; o Jongeren en bewustwording; o Duurzame wereld.

DuurSamen verzoekt het gemeentebestuur om dit jaar samen een stadsgesprek te organiseren, waarin de beoogde samenwerking en verschillende inhoudelijke thema's aan de orde komen. Daarmee wordt zowel de bewustwording over duurzaamheid als de gewenste gedragsverandering in Zoetermeer bevorderd.

@

Bewustwording ten aanzien van duurzaamheid vergroten door organisaties en personen met elkaar te verbinden,

2

Voorzitter, Op zaterdag 9 april hebben Zoetermeerse organisaties en individuele personen in een optocht niet alleen laten weten dat zij ieder voor zich al bijdragen aan een duurzamer Zoetermeer, maar dat zij dat ook

samen willen doen. Met het formuleren van hun wensen en het aanbieden ervan nÍ aan het gemeentebestuur, willen zij samen met het nieuwe gemeentebestuur Zoetermeer duurzamer maken. We zien gezamenlijk een inhoudelijk antwoord van het gemeentebestuur op dit document met grote belangstelling tegemoet.

Namens stichting DuurSamen Zoetermeer,

f"", urn /a. Riet, secretaris,

Bijlage: één Samen op weg naar een duurzamer Zoetermeer, Hoe DuurSamen en haar netwerk graag samen willen werken met de gemeente

G

*g*UEWggnfilffFóhad$+iegrruaetrbwrffinilqsd,wsodeerrËoorcsgesrrÉaaiisssrwsÊpÍèÊrhff&Wffitg,Wd*f$m

Samen op weg naar een duurzamer Zoetermeer Hoe Duursamen en haar netwerk graag samen willen werken met de gemeente.

')

3

lokaal voedsel en biodiversiteit - Er zijn meer mogelijkheden in Zoetermeer om plekken te creëren voor openbare gezonde en duurzarne voedingsmogelijkheden, zoals echte fruítbomen en fruitstruiken en mogelijk notenbomen; - Door oudere rassen en een veelvoud van rassen te planten, komt er meer biodiversiteit. Wat dus ook in de stad kan; - Deze en andere groene elementen kunnen de mensen meer samenbrengen en plekken leefbaarder maken; - Als er meer "open" grond en meer groen is, kan het water wat door regen naar beneden komt eerst zijn werk doen om deze planten te laten groeien en komen er minder overstromingen voor omdat er nu zoveel betegeling is; - Als er in Zoetermeer niet gespoten wordt met gif, krijgt mooie gezonde en eerlijke voeding meer kans; - Als er op alle platte daken (o.a. flatgebouwen en bedrijventerreinen) van Zoetermeer zonnepanelen

komen, zijn we alweer een stuk verder wat betreft de energiebalans in de stad; - lmkerij De Honingpot geeft cursussen waardoor je ook bewust wordt van de natuur om je heen en je daardoor nog bewuster maakt van het feit dat meer en eetbaar groen helpt voor een fijnere leefomgeving. Voor zowel mens als dier; - Er komt een voedselbos ín een deel van het Balijbos en het Bentwoud, waar bewoners samen met groenonderhoud een gezonde en duurzame voedsel coóperatie oprichten waar mensen met een afstand op de arbeidsmarkt vrijwillig actief kunnen zijn (eventueel met hulp coach van een

Groenbedrijf); - meer boeren en makers uit de regio verbinden met consumenten om zo onder meer de lokale

economie te versterken en voedsel weer íets persoonlijks te maken; - zo veel mogelijk voedselkilometers besparen door lokaal kopen aan te moedigen; - de eerlijke prijs van voedsel hanteren en toelichten om zo de verduurzaming van ons voedselsysteem te stímuleren; - steeds rneer mensen ín de regio toegang geven tot vers en gezond eten dat met aandacht ís geproduceerd door boeren en makers uit de buurq - zo min mogelijk verpakkingsmateriaal in ons voedselsysteem en stimuleren van duurzame

alternatieven; - op zo veel mogelijk fronten voedselverspilling voorkomen;

- Fors meer bomen en groen in en orn de stad (klimaatadaptatie) en concrete versterkíng van de

biodiversíteÍt; - Geen aantasting of nog meer afnemen van het rneer van het Groene Hart; - Gemeenteplantsoen moet alleen aangeplant worden met genetisch dÍvers plantgoed

{lokale zaaílíngen); - Bedrijfsfonds voor gratis gezonde schoollunches met producten voor lokale boeren; - Aanpassing van de hondenkaart: hondenpoep moet mee naar huis, ook als het in het struikgewas ligt {stikstofvervuiling stadsnatu ur); - Afuoeren van hemelwater wordt bij renovatie van panden niet meer gekoppeld aan F|WA-stelsel maar wordt geÏnfiltreerd in de bodem of oppervlaktewater (vaarten of sloten na filtering).

@

Eewustwording ten aanzien van duurzaamheid vergroten door organisaties en personen met elkaar te verbinden

2

Alsemeen

Ook de komende 4 jaar ligl er een enorme opgave om Zoetermeer duurzamer te maken. Een opgave die we -inwoners, organisaties, bedrijven en gemeente- alleen samen vorm en inhoud kunnen geven. Daarom wil DuurSamen haar samenwerking met de gemeente de komende 4 jaar graag verdiepen om zo bij te dragen aan een duurzamer Zoetermeer. Wij denken dat het daarbij van

belang is dat organisaties, bedrijven en burgers vroegtijdig worden betrokken bij het ontwikkelen van beleid rondom duurzaamheid. Vertrouwen ontstaat volgens ons daar waar echt samen gewerkt wordt. Met het accent niet alleen om 'samen' maar ook op 'werken'. Om aan die samenwerking vorm te geven doen wij het volgende het aanbod: Wij bieden de gemeente een netwerk met diverse partners waarmee vroegtijdig gesproken kan worden over nieuw duurzaamheidbeleid. Als start van dat gesprek bieden wíj de wensen van de verschillende partners op 9 april aan; Wíj organiseren een platform om deze partijen te informeren en betrokken te houden; Wij organiseren activiteiten om de Global Goals onder de aandacht van alle burgers te

1.

2. 3.

brengen. Wij willen graag op de volgende manier samenwerken met de gemeente: We organiseren jaarlijks - in de week van de duurzaamheid - samen een inspirerende bijeenkomst over een van de aspecten van duurzaamheid; We willen het netwerk van Natuur, Milieu en Educatie samen opnieuw opstarten; Bij het organiseren van duurzame activiteiten zoveel mogelijk de samenwerking op te

4. 5. 5.

zoeken-

Wat vragen wij van de gemeente bij Stadsnieuws telkens een item over duurzaamheid op te nemen, via ons netwerk kunnen wij zorgen voor conten| tweemaal per jaar (april en september) op de zaterdagmarkt voor Zoetermeerse, duurzame organisaties kraampjes beschikbaar te stellen waar z3j zich kunnen presenteren. Na een jaar worden deze activiteiten geëvalueerd en bij succes uitgebreid naar de markten in

7.

8.

Oosterheem en Rokkeveen;

9. de Rekenkamer verzoeken onderzoek te doen naar effectiviteit, doelmatigheid en betrokkenheid van het Zoetermeerse beleid op een of meerdere deelterreinen van duurzaamheid;

10. voortzettíng van de huidige ondersteunings{subsidie) voor de komende collegeperiode. Nu bieden wij de gemeente inhoudelijke wensen van Zoetermeerse organisaties aan, die zij ons hebben toegestuurd om Zoetermeer duurzamer te maken. Deze wensen hebben betrekking op de

thema's:

-

@

Lokaal voedsel en biodiversiteit

Mobiliteit en luchtkwaliteit Duurzame energie en draagvlak Afvalbeleid en circulaire- en deeleconomie Jongeren en bewustwording Duurzame wereld

Bewustwording ten aanzien van duurzaamheid vergroten door organisaties en personen met elkaar te verbinden

4

Mobiliteit en luchtkwaliteit - Meer focus op lokale distributie; - Locatie en toestemming voor het opzetten van een 100% operatÍonele off-grid hub voor de Fietskoerier; - lnstellen van een mílieuzone met verbod voor díesels en stimuleren van elektrische

vervoersmiddelen; - Auto- en vrachwerkeer zo veel mogelijk om de stad heen laten rijden en ondernemers schoner goederenvervoer in de (binnen)stad laten gebruiken; - Lopen, fietsen en openbaar veryoer stimuleren; - Mobiele (bouw) werktuigen minimaal laten voldoen aan emissieklasse Fase lV; - Snorfíetsers op de rijbaan met helm in plaats van op het fietspad; - Langs drukke wegen geen maatschappelijke voorzieningen bouwen; - Bekendheid geven aan het stook alerq - Automobilísten aanmoedigen om hun autobanden op de juiste spanning te houden; - Bevorderen gebruik van afhaalpunten van pakketten in plaats van thuisbezorging; - De Meetgroep Luchtkwa liteit Zoetermeer ( M LZ) faciliteren; - Zorg ervoor dat Zoetermeer nummer 1" fietsstad van Nederland wordt die vooral veilig is; - Realiseer een tramhalte bij GeuzeGroen in de Nieuwe Driemanspolder; - alle auto's en lichte voertuigen van de gemeente op elektriciteit. Zware voertuigen op waterstof. De gemeente actief gaat inzetten op elektrische deelauto's per wijk; - Uitbreiden aanbod openbaar vervoer, directe verbinding met Rotterdam.9O% van de bewoners in Zoetermeer moet op max 15 min. loopafstand van tram of bus wonen, ook in het weekend.

@

Bewustwording ten aanzien van duurzaamheid vergroten door organisaties en personen mêt elkaar te verbinden.

5

Duurzame energie en draawlak - Maak betaalbaarheid voor de energietransitie tot een opdracht voor het college. Op dit moment is betaalbaarheid als een soort randvoorwaarde geformuleerd voor de energietransítíe. Dit gaat níet vanzelf. Als we van de energietransítie ene succes willen maken, moeten we ervoor zorgen dat dit voor iedereen betaalbaar wordt en het nieuwe college de opdracht meegeven om dit doel maximaal te bevorderen. -Zorg voor voldoende uitvoeringscapaciteit Zelfs voor het geven van concrete adviezen over de energietransitie, zijn er serieuze knelpunten om ene goede onafhankelijke adviseur te vÍnden. Ook voor de uitvoeríng lopen de wachttijden nu al sterk op en we zíjn nog maar net begonnen. Geef het college opdracht actief te monitoren op beschikbare arbeídscapaciteÍt voor de energietransítÍe en geef opdracht hier actief op te sturen. -Kies een jaarlijks meetbaar doel De ambitie Zoetereer aardgasvrij in 2040 zal de komende tien jaar nog nauwelijks een meetbaar effect laten zien. Kies daarom een op korte termijn meetbaar doel, zoals een jaarlijkse afnarne van het gebruik van aardgas in de gemeente. De norm hiervoor ís een reductie van minim aal S% per jaar. -Geef specífíeke aandacht aan minder energieverbruik bij huurders Met name huurders hebben een beperkt handelingsperspectief waar het gaat om het verlagen van het gasverbruik.

Met name de doelgroep met een laag inkomen, heeft het moeÍlijk en tot nu toe lukt het onvoldoende om met deze huishoudens contactte leggen over energiebesparing. Daarom pleiten we voor een van deur tot deur campagne om mensen direct en onmiddellijk te helpen met energiebesparíng. Daarnaast moeten de woningeígenaren meer onder druk gezet worden om woningen beter te isoleren en wel op korte termijn. - De gemeente Zoetermeer presenteert per halfjaar een publíeke duurzaamheids voortgangsverslag. Dit geldt ook voor alle bedrijven en wooncorporaties in deze stad; - versnellen door de gemeente van de mogelijkheden om gebruik te maken van het duurzaamheidsfonds 2040; - Ontwikkelen van een planníng waarmee per wijk/buurt helderheid komt over het tíjdspad voor het beschikbaar komen van alternatieven voor gas (nadere uitwerking van de transitievisie warmte); - Mogelijk maken of faciliteren van het verkrijgen van renteloze leningen voor verduurzamen voor

woningen in Zoetermeer; - Mogelijk maken van experimenten/pilots met het opwekken va duurzame energie, zoals

aardwarmte; - Mogelijk maken van experimenten/pilots met het opslaan van duurzaam opgewekte energie, zoals bijvoorbeeld thermische energieopslag; - Propageren en stimuleren van verminderen van energiegebruik; - Stimuleren van isolatie van het woningen en gebouwen; - Ondersteunen van organisaties, die zich bezÍghouden met het verduurzamen van woningen en gebouwen; - Realíseer op het Prísma-terrein twee of drie windturbines, die 50% lokaal bezit zijn. Dit in samenwerkíng met de gemeente Lansingerland; - De Mandelabrug wordt geheel voorzien van zon PV in glas (in samenwerking met prorail/NS); - De WOZ-waarde wordt voor 3O% bepaald door de duurzaamheid van het vastgoed (woningen en gebouwen). Dus laag energieverbruik of gebruik van circulaire materialen geeft korting die naar de toekomst groter wordt. Uitwerking daarvan dient in dialoog objectief, wetenschappelijk objectief vast te worden gesteld; - Alle beschikbare daken gebruiken voor zonne-energie voordat aan zonne-energíe op groen wordt gedacht.

@

Bewustwording ten aanzien van duurzaamheid vergroten door organisaties en personen met elkaar te verbinden.

6

Afualbeleid en circulaire- en deeleconomie Zoetermeer behoort in 2026 tot de eerste 7 gemeenten met inwoneraantal tussen 100.000 en 200.000 inwoners met de minste kilo's huishoudelijk restafual per persoon;l Baseer een nieuw afvalbeleid op draagvlak bij de inwoners; Neem primair maatregelen om stank te voorkomen. Dus haal etensresten frequent op en tref voorzieningen voor luiers en incontinentiemateriaal; Voer maatregelen stapsgewijs in, doe niet alles in 1" keer; Haal restafual elke 2 weken op; Haal plastic elke 2 weken op in doorzichtíge zakken; Werk actief samen met kringloopwinkels; Wees open, eerlijk en transparant naar de bevolking; Nascheiden moet, maar hethelpt maar een beetje; Gedifferentieerde tarieven leiden tot mínder kosten voor de inwoner; Bouwafval en -materiaal (en geselecteerde producten) die opgehaald worden en ingeleverd worden bij de stort moeten beschikbaar gesteld worden voor wie ze wil hergebruíken; Steun jonge, lokale, duurzame bedrijven {promotie, coaching, opdrachten geven}; Vorm samen een netwerk van circulaire bedrijven en initiatieven {zoals kringloopwinkels en repaircafé's) om gezamenlÍjk het hergebruik te stimuleren en het aanbod van afual te

verkleinen; Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Zoetermeer heeft als netwerk daarbij de volgende primair.e doelen: Zoetermeer duurzaamste stad van Nederland Stimuleren duurzame lokale inkoop Stimuleren circulair ondernemen Ondernemers en burger samen op weg naar bewust duurzaam Voorrang voor deeleconomie: meer deelauto's, deelscooters, deelprinters, deelwasmachines etc. Laagwaardige producten in individueel bezit worden vervangen door hoogwaardige deelproducten met dito garantie. Fabrikant blijft eigenaar, verhuurt dienst; Maximale inzet op renovatie leegstaande gebouwen en vergroening omliggende terreinen' Industrie- en bedrijfsgebieden bij het centrum, zoals Hoornerhage, kunnen

o o o o

woon/werkgebied worden; Regelingen om deelgebruik bestaande publieksgebouwen te stimuleren. Avondonderwijs in basisschool etc. Overleg met scholen wat daarvoor nodig is {bijvoorbeeld Ínvestering in afsluitbare kasten, gedeelde schoonmaakservice); toelaten en actief benaderen van stichtingen, verenigingen en vr'rjwilligersorganisaties tot SEBO en aanbestedingen. Jongeren en bewustwording Greenteam Zoetermeer wil gehoord en bevraagd worden door de Gemeente Zoetermeer wanneer het over duurzame keuzes voor de toekomst gaaU Samen met Greenteam jongeren in Zoetermeer bewust maken van de mogelijkheden die duurzaamheid te bieden heeft; Samen met Greenteam jongeren motiveren om duurzame keuzes te maken; Samen met Greenteam jongeren een stem geven in de keuzes die vandaag over de toekomst gemaakt worden.

1

Zie college van Peter Vergers op: hIlBs:/lvoutu.beft|er(BudZcg,U

@

Bewustwording ten aanzien van duurzaamheid vergroten door organisaties en personen met elkaar te verbinden.

7 Duurzame wereld Het gemeentebestuur dient een voorbeeldfunctie te vervullen als het gaat om een eerlijke, duurzame wereld voor iedereen. Zowel in eigen beleid als het stimuleren daarvan in de samenleving van Zoetermeer.

De volgende organisaties en personen hebben biigedragen aan dit document

Belangen Verenígi ng Verduurzamen Landenbu urt BÍologÍsche Supermarktketen Ekoplaza

Boodschappenservice van lokaal voedsel Rechtstreex

Buurttuin de Zoete Aarde Buurttuin Hof van Seghwaert Cooking for Lífe De Fietskoerier Zoetermeer

Duurzame Energiecoóperatie Zoetermeer Green lmpact Network lmkerij De Honingpot Kringloopwinkel Pelgrimshoeve Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Zoetermeer

Meetgroep Luchtkwalíteit Zoetermeer Meetgroep Luchtkwaliteit Zoetermeer Netwerk middelbare scholieren Greenteam Zoetermeer Peter Vergers Sociaal Maatschappelijke organisatie Piëzo Sterk Techniek Onderwijs Stichting DuurSamen Zoetermeer Van Oppen Acfuíes

Vereníging Bewonerscollectief Energietransitie Laagbouwwoningen Voedselbos Benthuízen Voedselbos Geuzegroen Vogel- en NatuurverenÍging Zoetermeer Walter Jansen Wereldwinkel Zoetermeer

;ffi--Ë-ffi*'ffi--B SAMEN OP WEG NAAR EEN DUURZAMER ZOETERMEER

@

Bewustwordíng ten aanzien van duurzaamheid vergroten door organisaties en personen met elkaar te verbinden.