Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2025 en ontwerpbegrotingswijziging 2024 GR GGD en VTH

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid

Zienswijze ontwerpbegroting 2025 en ontwerpbegrotingswijziging 2024 GR GGD en VTH 2024-065765

Auteur

Daniëlle van der Eerden +31793468705 D.M.van.der.Eerden@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris

Huykman, B.J.D.

Afdelingshoofd

Hart K. 't (Kim)

Portefeuillehouder

Wethouder Ter Laak

Medeverantwoordelijke(n)

Wethouder Van der Meer

Uiterste behandeldatum (+ reden)

Op grond van de Wet gemeenschappelijke regeling heeft de gemeente de mogelijkheid om uiterlijk 25 juli 2024 zienswijze op de voorliggende ontwerpbegroting 2025 en ontwerp begrotingswijziging 2024 van de GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden (VTH) bij het Dagelijkse Bestuur in te dienen.

Programma(s)

Programma 2 Samen leven en ondersteunen

Eerdere besluitvorming

Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2024 en begrotingswijziging 2023 GR GGD en VTH De gemeenteraad heeft op grond van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst en Veilig Thuis Haaglanden (GR GGD en VTH) de mogelijkheid om een zienswijze op (oordeel over) de ontwerpbegroting 2025 en begrotingswijziging 2024 bij het Dagelijks Bestuur van de GR GGD en VTH in te dienen.

Samenvatting

Zienswijze GR GGD en VTH De bijgevoegde conceptzienswijze heeft, puntsgewijs, betrekking op de volgende aspecten: 1. Financieel - Verwerking mutaties, correcties en indexatie 2. GGD - Tussentijdse evaluatie visie GGD - (Regionale) gezondheidsbevordering 3. VTH - Wachtlijsten - Expertisegroepen - Ketenmonitor en bestuursrapportage - Ketensamenwerking - Verbeterplan VTH - Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming 4. Algemeen - Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen - Raadsinformatiebijeenkomst De raad verzoekt voorafgaand aan de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GR GGD en VTH op 12 september 2024 waarin de begroting 2025 en de begrotingswijziging 2024 worden vastgesteld,

Bijlagen

geïnformeerd te worden over de reactie op de punten uit deze zienswijze. 1. Zienswijze ontwerpbegroting 2025 en ontwerpbegrotingswijziging 2024 GR GGD en VTH 2. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2025 en ontwerpbegrotingswijziging 2024 GR GGD en VTH 3. Ontwerpbegroting 2025 GR GGD en VTH 4. Ontwerpbegrotingswijziging 2024 GR GGD en VTH

2

Raadsbesluit Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2025 en ontwerpbegrotingswijziging 2024 GR GGD en VTH 2024-065765 De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 mei 2024 besluit 1. De zienswijze op de ontwerpbegroting 2025 en de ontwerpbegrotingswijziging 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden, zoals opgenomen in de conceptbrief in de bijlage, vast te stellen; 2. De vastgestelde zienswijze door te sturen naar het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Over dit besluit geen referendum mogelijk te maken, omdat het een begrotingswijziging en een ontwerpbegroting van een samenwerkingsverband waaraan de gemeente deelneemt betreft. Dit besluit treedt in werking de dag na de bekendmaking daarvan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 17 juni 2024 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

3

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding Bij brief van 25 april 2024 zijn de begrotingswijziging 2025 en de ontwerpbegroting 2024 van de GR GGD en VTH aan gemeente Zoetermeer toegestuurd. De gemeenteraad van Zoetermeer heeft op grond van de Wet gemeenschappelijke regeling de mogelijkheid om een zienswijze over deze stukken in te dienen. Beoogd effect Het Dagelijks Bestuur van de GR GGD en VTH voegt de zienswijze bij de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 en biedt deze aan bij het Algemeen Bestuur. Op deze wijze kan de gemeenteraad sturen op de begroting van de GR GGD en VTH. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s Zienswijze GR GGD en VTH De bijgevoegde conceptzienswijze heeft, puntsgewijs, betrekking op onder andere de volgende financiële en inhoudelijke aspecten: Financiële aspecten De gemeenten in de regio Haaglanden brengen jaarlijks een Kaderbrief uit waarin financiële uitgangspunten voor de begroting van de gemeenschappelijke regelingen zijn opgenomen. De GR GGD en VT Haaglanden heeft op twee manieren navolging gegeven aan de oproep in de Kaderbrief begroting 2025 GR de loon- en prijsaanpassingen te matigen: -

De ‘norm’-indexcijfers 2025 worden gevolgd, met uitzondering voor het programma GR-ondersteuning, waarvoor de indexatie 2025 op nihil wordt gesteld; - De systematiek van indexering die zijn basis vindt in de Kadernota laat in principe nacalculatie met terugwerkende kracht toe. Terugkijkend blijken de definitieve indexcijfers over de jaren 2022 – 2024 hoger uit te vallen dan in de diverse begrotingen van de GR is verwerkt. De Kaderbrief roept echter op, gezien de financiële situatie van de gemeenten, niet na te calculeren. De GR heeft aan deze oproep gehoor gegeven en besloten niet na te calculeren over de jaren 2022 tot en met 2024, wat anders tot een hogere loon- en prijsaanpassing 2025 zou hebben kunnen leiden. Deze handelswijze valt te waarderen en er is reden in de zienswijzebrief deze waardering expliciet uit te spreken. Daarmee kunnen beide documenten ongewijzigd worden vastgesteld. Wel zijn er inhoudelijke aandachtspunten. Inhoudelijke aandachtspunten • GGD Visie GGD In 2024 wordt een tussentijdse evaluatie uitgevoerd over de implementatie van de visie. De raad verzoekt de GR te worden geïnformeerd over de uitkomsten van deze evaluatie en daaruit voortkomende relevante ontwikkelingen. (Regionale) gezondheidsbevordering De raad onderschrijft het belang van de GGD als kennis- en adviespartner. In 2023 is

4

ingestemd met de coördinatie en procesbegeleiding voor de regionale preventie infrastructuur rondom de thema’s valpreventie, leefomgeving, kansrijke start en overgewicht. De raad vraagt de GR haar te informeren over de resultaten van deze coördinatie en procesbegeleiding en de wijze waarop dit gemeenten gaat ontlasten. Tevens wil de raad inzicht in de verhouding tussen de GR taak van de GGD en de lokale taken die door gemeenten worden ingekocht. •

VTH

Wachtlijsten VTH De raad vraagt om blijvende aandacht en inzet voor het terugdringen van de wachtlijsten om deze langdurig stabiel laag te houden zonder extra middelen in 2025. Ook vraagt de raad aandacht voor het werken binnen de wettelijk vastgestelde termijnen en om het inzichtelijk maken van eventuele nieuwe knelpunten (in de keten) in de bestuursrapportage. Expertisegroepen Vanuit de raad wordt waardering uitgesproken voor het instellen van verschillende expertisegroepen om blijvend aandacht te vragen voor ingewikkelde problematiek. Daarbij is de vraag om de opgedane kennis te delen met de lokale teams van de verschillende gemeenten en om de raad een inhoudelijke terugkoppeling uit de expertisegroepen te geven via de bestuursrapportage(s). Ketenmonitor en bestuursrapportage De halfjaarlijkse bestuursrapportage wordt door de raad positief ontvangen. Om goed te kunnen anticiperen bij het maken van beleidskeuzes vraagt de raad blijvende aandacht voor het verbeteren van de kwaliteit van de rapportages. Ketensamenwerking De raad vraagt de GR in een regionale raadsinformatiebijeenkomst verder in te gaan op het effect van de ketenmonitorgesprekken die de lokale teams van de gemeenten voeren met VTH op het aantal hermeldingen bij VTH.

Verbeterplan VTH De raad complimenteert VTH met de wijze waarop het verbeterplan in 2022 is vormgegeven en de resultaten die dit bij de afronding eind 2023 heeft opgeleverd. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming Komende jaren zullen vanwege de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kinden gezinsbescherming veranderingen optreden voor de organisatie van VTH. De raad vraagt door VTH op de hoogte te worden gehouden van de ontwikkelingen en de impact die dit heeft op de organisatie van de werkzaamheden. • Algemeen De raad vraagt ook in het najaar van 2024 of het voorjaar van 2025 een regionale raadsinformatiebijeenkomst te organiseren. Inhoudelijke thema’s voor deze bijeenkomst zijn: - De ontwikkelingen bij VTH, waaronder de ketenmonitor en het effect van de inzet op de hermeldingen. - De ontwikkelingen met betrekking tot de rol van de GGD bij het GALA en het IZA en de daarbij behorende regionale ketenaanpakken. Besluit 1. De zienswijze op de ontwerpbegroting 2025 en de begrotingswijziging 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden, zoals opgenomen in de conceptbrief in de bijlage, vast te stellen;

5

2. De vastgestelde zienswijze door te sturen naar het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Argumenten 1.1 Met deze zienswijze laat de raad van de gemeente Zoetermeer zich positief uit over de wijze waarop de Gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden haar taken uitvoert. De raad vraagt gelijktijdig aandacht voor een aantal inhoudelijke aandachtspunten en vervolgstappen. Kanttekeningen Geen. Financiën De financiële gevolgen voor de gemeente Zoetermeer van de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 van de GR GGD en VT Haaglanden worden hierna toegelicht. De gevolgen van de ontwerpbegrotingswijziging 2024 van de GR blijven voor zowel de GGD als voor VT binnen de gemeentelijke begroting 2024. Dat is voor wat betreft de ontwerpbegroting 2025 van de GR ook het geval voor het onderdeel GGD. De ontwerpbegroting 2025 leidt voor het onderdeel VT tot een beperkte overschrijding van de gemeentelijke begroting. Om hierop te anticiperen is een voorstel ingediend bij de Perspectiefnota 2025 (€ 36.000,-). Bij het opstellen van de programmabegroting 2025 zal bepaald worden of de bijdrage past binnen het geheel van de begroting. 1.

GGD financiële gevolgen begroting 2024 en 2025 In onderstaande tabel worden met betrekking tot de GGD Haaglanden de financiële gevolgen van de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 voor de gemeente Zoetermeer in beeld gebracht. Bijdrage GGD (x € 1.000) Pakket

Basispakket Pluspakket GR ondersteuning Totaal bijdrage

Begroting 2024 vastgesteld door het AB (september 2023) 1.513 59 29 1.601

Herziene Begroting 2024

1.520 73 29 1.622

Begroting 2025

1.624 84 29 1.737

Toelichting Tabel GGD Het totaal aan lasten van de ontwerpbegroting 2025 bedraagt voor de GGD € 25,067 miljoen. Het totaal van de baten is gelijk aan het totaal van de lasten. De samenstelling is als volgt. In totaal wordt voor € 7,787 miljoen door derden bijgedragen (met name rijksbijdrage bevorderen seksuele gezondheid en bijdragen reizigersadvies en -vaccinatie). Daarnaast is sprake van een onttrekking aan de Reserve GGD voor een bedrag van € 0,068 mln. De overige € 15,668 miljoen aan baten wordt bijgedragen door de negen deelnemende gemeenten. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de bijdrage aan het GGD-basispakket van € 16,139 miljoen en de bijdrage aan het GGD-pluspakket van € 1,073 miljoen. 6

Het aandeel 2025 van de gemeente Zoetermeer in het GGD-basispakket bedraagt € 1,624 miljoen en in het GGD-pluspakket € 0,084 miljoen. Het aandeel van Zoetermeer in de kosten van de ondersteuning (kosten GR-secretaris en -controller, accountantskosten) bedraagt € 0,029 miljoen. De totale gemeentelijke bijdrage 2025 aan de GGD Haaglanden van € 1,737 miljoen bedraagt circa 10% van het totaal (exclusief bijdragen van derden), wat ongeveer overeenkomt met het aandeel in het totale aantal inwoners van de regio. De toeneming van de bijdrage 2025 ten opzichte van die voor 2024 (begroting na wijziging) is vrijwel volledig toe te schrijven aan de loon- en prijsindexatie. De kosten GR-ondersteuning hebben in de GR-begroting een zelfstandige plaats. Anders gezegd: de kosten van ondersteuning worden niet toegerekend aan de programma’s GGD en VT. In de begroting 2024 na wijziging bedraagt de bijdrage gemeente Zoetermeer in de kosten GR ondersteuning € 0,053 miljoen. In de begroting 2025 wordt eveneens uitgegaan van een bijdrage van € 0,053 miljoen. De gemeentelijke bijdragen 2024 (na wijziging) en 2025 GR-ondersteuning worden aan de onderdelen GGD en VTH toegerekend naar rato van de deelnemersbijdragen (55% GGD en 45% VTH). 2.

VTH financiële gevolgen begroting 2024 en 2025 In onderstaande tabel worden de financiële gevolgen van begroting 2025 en de begrotingswijziging 2024 voor VTH voor de gemeente Zoetermeer in beeld gebracht. Bijdrage Veilig Thuis (x € 1.000) Aandeel

Begroting 2024 vastgesteld in AB (september 2023)

Herziene Begroting 2024

Bijdrage dekking variabele lasten Bijdrage dekking vaste lasten GR ondersteuning

1.166 177

1.171 177

1.234 177

24

24

24

Totaal bijdrage

1.367

1.372

1.435

Begroting 2024 vastgesteld in AB

Herziene Begroting 2024

Aantal adviezen Zoetermeer

1.088

1.076

1.076

Aantal meldingen Zoetermeer

1.160

1.136

1.136

11,95%

11,95%

11,95%

€ 1.166.000

€ 1.171.000

€ 1.234.000

125.052

127.052

128.424

€ 177.000

€ 177.000

€ 177.000

Begroting 2025

3. Toelichting opbouw bijdrage VTH Categorie

Begroting 2025

1. Variabele lasten (o.b.v. aandeel productietijd)

Aandeel productietijd Zoetermeer Bijdrage Zoetermeer variabele lasten 2. Vaste lasten (verdeeld o.b.v. inwoneraantal) Aandeel inwoners (basis t-2) Bijdrage vaste lasten

7

Toelichting tabel VTH De (gewijzigde) begroting 2024 bedraagt voor VTH in totaal € 20,026 miljoen. De centrumgemeenten Den Haag en Delft dragen hiervoor € 8,671 miljoen aan bij uit de DUVO middelen. De overige € 11,355 miljoen wordt gefinancierd uit de deelnemersbijdragen van negen gemeenten, bestaande uit een beschikbaarheidsbijdrage in de vaste kosten (€ 1,604 miljoen) en een gebruikersbijdrage in de variabele kosten (€ 9,751 miljoen). Bij de bekostiging worden de variabele lasten verdeeld op basis van onder andere het aantal meldingen en adviezen. De gerealiseerde aantallen adviezen en meldingen in 2022 zijn als uitgangspunt voor de begroting 2024 en 2025 gehanteerd. Het aandeel van de gemeente Zoetermeer binnen GR is 11,95%. In de ontwerpbegroting 2024 is rekening gehouden met een onderbezetting in verband met niet in te vullen vacatures en is een correctiefactor toegepast die ervan uitgaat dat 5% van de toegestane formatie niet kan worden ingevuld. Door de positieve ontwikkeling ten aanzien van het werven en behouden van personeel is momenteel geen sprake meer van onderbezetting. De eerdere correctie is teruggedraaid voor 2024. De vaste lasten worden verdeeld op basis van een inwonerbijdrage. Voor Zoetermeer bedragen de variabele lasten in 2024 € 1.171.000 en de vaste lasten € 177.000. Deze cijfers zijn in bovenstaande tabel opgenomen.

Daarnaast wordt een bijdrage gevraagd voor de ondersteuning van het GR-bestuur ad € 24.000. Hiermee komt de totale bijdrage aan de GR VTH voor 2024 uit op € 1.372.000. Op grond van de begroting 2025 is de bijdrage VTH in 2025 € 1.435.000. Controleprotocol Niet van toepassing. Participatie en Communicatie Het betreft een budgettaire bevoegdheid van de raad. Het voorstel leent zich derhalve niet voor participatie. Duurzaamheid Niet van toepassing. Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Niet van toepassing. Rapportage en evaluatie Niet van toepassing. Planning Niet van toepassing.

8