Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2024 en begrotingswijziging 2023 GR GGD en VTH

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid Auteur

Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2024 en begrotingswijziging 2023 GR GGD en VTH 2023-039473 Yvonne Slooter +3179346 8820 Y.Slooter@zoetermeer.nl Daniëlle van der Eerden +31793468705 D.M.van.der.eerden@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris

Huykman, B.J.D.

Afdelingshoofd

Breugem - Kosters Y.J.M. (Yvonne)

Portefeuillehouder

Wethouder Ter Laak

Medeverantwoordelijke(n)

Wethouder van der Meer

Uiterste behandeldatum (+ reden)

9 juni 2023. Op grond van de Wet gemeenschappelijke regeling heeft de gemeente de mogelijkheid om uiterlijk 13 juli 2023 een zienswijze op de voorliggende ontwerpbegroting 2024 en ontwerp begrotingswijziging 2023 van de GR GGD en VT Haaglanden bij het Dagelijkse Bestuur in te dienen. De zienswijzen van de begroting(swijziging)en van de Gemeenschappelijke Regelingen waar Zoetermeer lid van is, zijn geagendeerd voor de raadsvergadering van 5 juni. Programma 2 Samen leven en ondersteunen

Programma(s) Eerdere besluitvorming Samenvatting

Zienswijze op begroting 2024 en begrotingswijziging 2023 GR GGD en VTH d.d. 30 mei 2022, 2022-035424 De gemeenteraad heeft op grond van de Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst en Veilig Thuis Haaglanden (GR GGD en VTH) de mogelijkheid om een zienswijze op (oordeel over) de ontwerpbegroting 2024 en begrotingswijziging 2023 bij het Dagelijks Bestuur van de GR GGD en VTH in te dienen. Zienswijze GR GGD en VTH De bijgevoegde conceptzienswijze heeft, puntsgewijs, betrekking op onder andere de volgende financiële en inhoudelijke aspecten: 1. Ontwerpbegroting 2024 - Stijging energie- en grondstofprijzen - Visie GGD - (Regionale) gezondheidsbevordering - Pandemische paraatheid - Wachtlijsten VTH - Formatie VTH - Monitoring VTH - Rol en positie - Regionale en landelijke ontwikkelingen

2. Begrotingswijziging 2023 - Ontwikkelingen zoals beschreven in de Voorjaarsbrief 2024 - Budget voor het Programma Corona

Bijlagen

De raad verzoekt na de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GR GGD en VTH op 14 september 2023 waarin de begroting 2024 en de begrotingswijziging 2023 worden vastgesteld, geïnformeerd te worden over wat er met de zienswijze is gebeurd. 1. Zienswijze ontwerpbegroting 2024 en ontwerpbegrotingswijziging 2023 GR GGD en VTH; 2. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2024 GR GGD en VTH; 3. Ontwerpbegroting 2024 GR GGD en VTH en 4. Begrotingswijziging 2023 GR GGD en VTH.

datum print: donderdag 11 mei 2023

2

Raadsbesluit Raadsvoorstel Zienswijze ontwerpbegroting 2024 en begrotingswijziging 2023 GR GGD en VTH 2023-039473 De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 mei 2023 besluit 1. De zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 en de ontwerpbegrotingswijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden, zoals opgenomen in de conceptbrief in de bijlage, vast te stellen; 2. De vastgestelde zienswijze door te sturen naar het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Over dit besluit geen referendum mogelijk te maken omdat het een begrotingswijziging, vaststelling van de jaarrekening en een ontwerpbegroting betreft van een samenwerkingsverband waaraan de gemeente deelneemt. Dit besluit treedt in werking de dag na de bekendmaking.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 5 juni 2023 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

datum print: donderdag 11 mei 2023

3

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding Bij brief van 20 april 2023 zijn de begrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2023 van de GR GGD en VTH aan gemeente Zoetermeer toegestuurd. De gemeenteraad van Zoetermeer heeft door de Wet gemeenschappelijke regeling de mogelijkheid om een zienswijze over deze stukken in te dienen. Beoogd effect Het Dagelijks Bestuur van de GR GGD en VTH voegt de zienswijze bij de begrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024 en biedt deze aan bij het Algemeen Bestuur. Op deze wijze kan de gemeenteraad sturen op de begroting van de GR GGD en VTH. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s Zienswijze GR GGD en VTH De bijgevoegde conceptzienswijze heeft, puntsgewijs, betrekking op onder andere de volgende financiële en inhoudelijke aspecten: Financiële aspecten Er zijn geen financiële opmerkingen over beide begrotingsstukken. Beide documenten kunnen volgens de raad ongewijzigd worden vastgesteld. Wel zijn er inhoudelijke aandachtspunten. Inhoudelijke aandachtspunten 1. Ontwerpbegroting 2024 •

Algemeen

Terugkomen bij gemeenten in geval van keuzes of extra bijdragen. De GR GGD en VTH loopt financiële risico’s door de sterk gestegen energieprijzen en de hogere kosten voor investeringen als gevolg van gestegen grondstofprijzen. De raad verzoekt de GR deze financiële risico's en resultaten goed te monitoren. Ook verzoekt de raad op de hoogte te worden gehouden van het verloop van de claim van stichting ICAM (het datalek in de coronaperiode). •

GGD

Visie GGD In 2024 wordt een evaluatie uitgevoerd over de implementatie van de visie GGD Haaglanden 2030. De raad wordt graag geïnformeerd over de uitkomsten van deze evaluatie binnen de P&C-cyclus of wanneer er tussentijds relevante zaken te melden zijn over de implementatie. (Regionale) gezondheidsbevordering De raad onderschrijft het belang van een sterke regionale preventie-infrastructuur. Vanuit haar positie als kennispartner levert de GGD hier een belangrijke bijdrage aan. Het Algemeen Bestuur van de GR GGD en VTH heeft ingestemd met de coördinatie en procesbegeleiding door de GGD van deze preventieve infrastructuur. De raad stelt voor om de opdracht voor deze

datum print: donderdag 11 mei 2023

4

rol verder uit te werken, zodat het leidt tot concrete resultaten en mogelijkheden voor regionale preventieve samenwerking op de korte en lange termijn. De raad krijgt graag inzicht op welke gebieden dit gemeenten gaat ontlasten. De raad stelt voor om voor 2023 per gemeente afspraken te maken over de gewenste extra inzet van de GGD door middel van lokale taken. Daarnaast wil de raad graag met de GR en regiogemeenten kijken in hoeverre preventie op het terrein van huiselijk geweld en kindermishandeling gekoppeld kan worden aan de doelen en eventueel middelen van de SPUK. Pandemische paraatheid Het ministerie van VWS stelt aan GGD ’en middelen beschikbaar om de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid structureel te versterken. De raad is verheugd dat de GGD deze versterking uitvoert in 2023 en 2024, om zo in de toekomst beter voorbereid te kunnen zijn bij een mogelijk nieuwe pandemie. •

Veilig Thuis Haaglanden

Wachtlijsten VTH De raad vraagt om blijvende aandacht en inzet voor het terugdringen van de wachtlijsten en voor het werken binnen de wettelijk vastgestelde termijnen. Door triage op de wachtlijst worden meldingen, daar waar van acute onveiligheid en spoed sprake is, direct opgepakt. De raad spreek zijn dank daarvoor uit aan de uitvoeringsorganisatie VTH. De raad verzoekt de GR GGD en VTH om de voortgang en eventuele knelpunten in de keten in de bestuursrapportage inzichtelijk te maken. Formatie VTH Ondanks de inspanningen om extra personeel aan te trekken is er al jaren een onderbezetting ten opzichte van de begrote formatie. En daardoor een eindafrekening op dit onderdeel. Met de aanpassing van de vaste formatie in de begroting zou dat verholpen moeten zijn. Monitoring VTH In 2022 zijn de ketenmonitor en het gemeentedashboard operationeel geworden. De raad is positief over het opleveren van beide instrumenten. Het is de wens dat dit blijvend aandacht houdt, zodat we met elkaar meer inzicht krijgen in de samenwerking in de keten, die blijven versterken en de informatiebasis die er ligt samen verder verfijnen en aanscherpen. Rol en positie In de begroting is aangegeven dat VTH in samenwerking met de ketenpartners wil komen tot een meer effectieve positie van VTH in de keten.

De raad onderschrijft deze ontwikkeling en is positief met de middelen die ingezet kunnen worden voor het versterken van de lokale teams van de gemeenten. Deze inspanningen kunnen tezamen met de andere maatregelen een positieve bijdrage leveren aan de wachtlijstproblematiek en betere samenwerking in de keten. Regionale en landelijke ontwikkelingen Met het Toekomstscenario voor kind- en gezinsbescherming in het vooruitzicht vindt de raad het belangrijk dat we met elkaar voortbouwen op de projecten en interventies uit de regiovisie “Aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden 2023 t/m 2026” en toewerken naar een systeemgerichte, integrale samenwerking in de keten, met een blik van 0 tot 100 jaar. De regionale proeftuin voor het toekomstscenario zal inzet van VTH vragen. De combinatie van inspanningen bij VTH voor het terugdringen van de wachtlijsten én de inzet in de proeftuin is een punt van aandacht voor ons. De raad wordt graag geïnformeerd over wat dit van VTH verlangt en oplevert.

datum print: donderdag 11 mei 2023

5

2. Begrotingswijziging 2023 Een begrotingswijziging 2023 is noodzakelijk in verband met: - Ontwikkelingen zoals beschreven in de Voorjaarsbrief 2024 (vastgesteld in het AB van 9 februari 2023). - Het opnemen van een budget voor de verwachte uitgaven in het kader van het Programma Corona en declaratie van deze uitgaven bij de Rijksoverheid 3. Overige punten Regionale raadsinformatiebijeenkomsten 2023 De raad is blij om in de afdoening zienswijzen (in de voorlopige jaarstukken 2022) te lezen dat de GR GGD en VTH voornemens is om in 2023 opnieuw regionale raadsinformatiebijeenkomsten te organiseren over de ontwikkelingen bij zowel Veilig Thuis Haaglanden als de GGD. We zouden graag zien dat één bijeenkomst in het teken staat van de samenwerking en de aankomende wijziging Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr). Ook zouden we graag een raadsinformatiebijeenkomst willen over de ontwikkelingen bij Veilig Thuis Haaglanden zowel landelijk als regionaal, waarbij onder andere inzicht gegeven kan worden in de ketenmonitor (wat voor meldingen ontvangt Veilig Thuis, van wie komen de meldingen, hoeveel recidive, welke trends zijn er zichtbaar etc.). Wijziging Wet gemeenschappelijke regeling Momenteel wordt er gewerkt aan een aanpassing van de gemeenschappelijke regeling aan de per 1 juli 2022 gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen.

Naar verwachting zal deze aanpassing in december 2023 aan de raad om zienswijze worden voorgelegd. Besluit 1. De zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 en de ontwerpbegrotingswijziging 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden, zoals opgenomen in de conceptbrief in de bijlage, vast te stellen; 2. De vastgestelde zienswijze door te sturen naar het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Over dit besluit geen referendum mogelijk te maken omdat het een begrotingswijziging, vaststelling van de jaarrekening en een ontwerpbegroting betreft van een samenwerkingsverband waaraan de gemeente deelneemt. Dit besluit treedt in werking de dag na de bekendmaking.

Argumenten 1.1 Met deze zienswijze laat de raad van de gemeente Zoetermeer zich positief uit over de wijze waarop de Gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden haar taken uitvoert ondanks het staartje van corona en de extra inzet die in 2022 van de GGD is gevraagd voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. De raad vraagt gelijktijdig aandacht voor een aantal inhoudelijke aandachtspunten en vervolgstappen.

datum print: donderdag 11 mei 2023

6

Financiën 1. GGD financiële gevolgen begroting 2023 en 2024 In onderstaande tabel worden met betrekking tot de GGD Haaglanden de financiële gevolgen van de ontwerpbegrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024 voor de gemeente Zoetermeer in beeld gebracht. Bijdrage GGD (x € 1.000) Pakket

Basispakket Pluspakket GR ondersteuning Totaal bijdrage

Begroting 2023 vastgesteld door het AB (juli 2022)

1.446 60 27 1.533

Herziene Begroting 2023

1.451 56 27 1.534

Begroting 2024

1.513 59 29 1.601

Toelichting Tabel GGD Het totaal aan lasten van de ontwerpbegroting 2024 bedraagt voor de GGD € 24,553 miljoen. Het totaal van de baten is gelijk aan het totaal van de lasten. De samenstelling is als volgt. In totaal wordt voor € 8,660 miljoen door derden bijgedragen (betreft met name rijksbijdrage versterking infectieziektebestrijding, rijksbijdrage bevorderen seksuele gezondheid en bijdragen reizigersadvies en -vaccinatie). Daarnaast is sprake van een onttrekking aan de Reserve GGD voor een bedrag van € 0,225 mln. In 2024 wordt de 4-jaarlijkse gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen uitgevoerd. Het uitvoeren van de Gezondheidsmonitor kan niet volledig uit de reguliere begroting bekostigd worden en daarom wordt het benodigde budget onttrokken aan de bestemmingsreserve GGD. De overige € 15,668 miljoen aan baten wordt bijgedragen door de negen deelnemende gemeenten. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de bijdrage aan het GGD-basispakket van € 14,914 miljoen en de bijdrage aan het GGD-pluspakket van € 0,754 miljoen. Het aandeel 2024 van de gemeente Zoetermeer in het GGD-basispakket bedraagt € 1,513 miljoen en in het GGD-pluspakket € 0,059 miljoen. Het aandeel van Zoetermeer in de kosten van de ondersteuning (kosten GR-secretaris en -controller, accountantskosten) bedraagt € 0,029 miljoen.

De totale gemeentelijke bijdrage 2024 aan de GGD Haaglanden van € 1,601 miljoen bedraagt circa 10% van het totaal (exclusief bijdragen van derden), wat ongeveer overeenkomt met het aandeel in het totale aantal inwoners van de regio. De gemeentelijke bijdrage 2024 blijft binnen de ontwerpprogrammabegroting 2024 van de gemeente. De kosten GR-ondersteuning krijgen in de GR-begroting een zelfstandige plaats. Anders gezegd: de kosten van ondersteuning worden niet toegerekend aan de programma’s GGD en VT. In de begroting 2023 na wijziging bedraagt de bijdrage gemeente Zoetermeer in de kosten GR ondersteuning € 0,049 miljoen. In de begroting 2024 wordt uitgegaan van een bijdrage van € 0,053 miljoen. De verhoging ten opzichte van 2023 is het gevolg van de indexatie 2024. De gemeentelijke bijdragen 2023 (na wijziging) en 2024 GR-ondersteuning worden aan de onderdelen GGD en VTH toegerekend naar rato van de deelnemersbijdragen (55% GGD en 45% VTH).

datum print: donderdag 11 mei 2023

7

2. VTH financiële gevolgen begroting 2023 en 2024 In onderstaande tabel worden de financiële gevolgen van begroting 2024 en de begrotingswijziging 2023 voor VTH voor de gemeente Zoetermeer in beeld gebracht. Bijdrage Veilig Thuis (x € 1.000) Aandeel

Begroting 2023 vastgesteld in AB (juli 2022)

Herziene Begroting 2023

Begroting 2024

946 178

891 178

1.166 177

22

22

24

1.146

1.091

1.204

Bijdrage dekking variabele lasten Bijdrage dekking vaste lasten GR ondersteuning Totaal bijdrage Toelichting opbouw bijdrage VTH Categorie

Begroting 2023 Herziene vastgesteld in AB Begroting 2023 (16 juni )

Begroting 2024

1. Variabele lasten (o.b.v. aandeel productietijd) Aantal meldingen Zoetermeer (basis t-2)

972

972

1.090

Aantal adviezen Zoetermeer (basis t-2)

1.125

1.125

1.262

10,87%

10,87%

11,95%

Aandeel productietijd Zoetermeer Bijdrage Zoetermeer variabele lasten

€

946.125

€

890.579 € 1.165.245

2. Vaste lasten (verdeeld o.b.v. inwoneraantal) Aandeel inwoners per (basis t-2) Bijdrage vaste lasten

125.754

125.754

127.052

€ 178.102

€ 178.102

€ 177.135

Toelichting tabel VTH De (gewijzigde) begroting 2023 bedraagt voor VTH in totaal € 18,462 miljoen. De centrumgemeenten Den Haag en Delft dragen hiervoor € 8,671 miljoen aan bij uit de DUVOmiddelen. De overige € 9,797 miljoen wordt gefinancierd uit de deelnemersbijdragen van negen gemeenten, bestaande uit een beschikbaarheidsbijdrage in de vaste kosten (€ 1,604 miljoen) en een gebruikersbijdrage in de variabele kosten (€ 8,193 miljoen). Bij de bekostiging worden de variabele lasten verdeeld op basis van onder andere het aantal meldingen en adviezen. De vaste lasten worden verdeeld op basis van een inwonerbijdrage. Voor Zoetermeer bedragen de variabele lasten in 2023 € 890.579 en de vaste lasten € 178.000. Daarnaast wordt een bijdrage gevraagd voor de ondersteuning van het GR-bestuur ad € 22.000. Hiermee komt de totale bijdrage aan de GR VTH voor 2023 uit op € 1.091.000. Structurele dekking voor deze lasten is aanwezig binnen programma 2. Op grond van de begroting 2024 is de bijdrage VTH in 2024 € 1.204.000. Dit past binnen de financiële kaders van de gemeentelijke meerjarenbegroting 2023-2026.

datum print: donderdag 11 mei 2023

8

Controleprotocol Niet van toepassing Participatie en Communicatie Het betreft een budgettaire bevoegdheid van de raad. Het voorstel leent zich derhalve niet voor participatie. Duurzaamheid Niet van toepassing Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Niet van toepassing Rapportage en evaluatie Niet van toepassing Planning Niet van toepassing

datum print: donderdag 11 mei 2023

9