Raadsvoorstel - Wensen en bedenkingen noodopvang statushouders

Raadsvoorstel Onderwerp

Wensen en bedenkingen noodopvang statushouders

Zaakid

0637749712

Auteur

Evelien Loeters 06 – 55429315 e.loeters@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris

Huykman, B.J.D.

Directeur

E.C.R.H. Eijkelberg

Portefeuillehouder

Burgemeester Bezuijen

Medeverantwoordelijke(n)

Wethouder Paalvast Wethouder Ter Laak

Uiterste behandeldatum (+ reden) Programma(s)

11 oktober 2021; urgent verzoek van het COA

Eerdere besluitvorming

Raadsmemo Oproep opvang en huisvesting asielzoekers en Vergunninghouders, d.d. 30 september 2021 Raadsmemo Opvang en huisvesting asielzoekers en vergunninghouders, d.d. 6 september 2021

Samenvatting

Op 23 september 2021 heeft het college een verzoek van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) ontvangen om de leegstaande Penitentiaire Inrichting (PI) in Zoetermeer in te zetten voor noodopvang van statushouders en vluchtelingen. De PI is in eigendom van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB).

Programma 7 Inrichting van de stad

Afspraken ten aanzien van de ingebruikname van de PI voor noodopvang worden vastgelegd in een bestuursovereenkomst tussen de gemeente en het COA. Het college heeft de bevoegdheid om over een bestuursovereenkomst met het COA te besluiten. Echter, het sluiten van de overeenkomst en effectuering ervan heeft ingrijpende gevolgen voor de gehele gemeente. Daarom wil het college de gemeenteraad betrekken en de overeenkomst pas sluiten nadat de gemeenteraad in de gelegenheid is gesteld wensen en bedenkingen over dit voorgenomen besluit mee te geven (conform artikel 169, lid 4 van de Gemeentewet). Met voorliggend raadsvoorstel wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen te uiten ten aanzien van het sluiten van een bestuursovereenkomst met het COA inzake het gebruik van de PI voor noodopvang van statushouders en vluchtelingen. De gemeenteraad kan besluiten geen wensen en bedenkingen uit te brengen en het raadsvoorstel aan te nemen of het raadsvoorstel te

amenderen met geformuleerde wensen en bedenkingen. Bijlagen

datum print: donderdag 7 oktober 2021

2

Raadsbesluit 0637749712 Raadsvoorstel wensen en bedenkingen noodopvang statushouders

De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 5 oktober 2021 besluit Gelet op artikel 169 lid 4 Gemeentewet 1. Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken over het voorgenomen besluit van het college inzake de noodopvang van vluchtelingen en statushouders in de voormalige Penitentiaire Inrichting (PI) in Zoetermeer. Dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over dit besluit een inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gedaan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 11 oktober 2021 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

datum print: donderdag 7 oktober 2021

3

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding In de maand september 2021 is de gemeente benaderd door onder andere het Rijk, de Commissaris van de Koning in Zuid-Holland en VluchtelingenWerk met het verzoek om per direct extra opvang en huisvesting te realiseren voor asielzoekers en vergunninghouders (zie ook de raadsmemo’s van 6 en 30 september 2021). Het college begrijpt de urgentie en noodzaak van de oproepen en heeft het onderzoek naar de mogelijkheden voor noodopvang, opvang asielzoekers en versnelde huisvesting van vergunninghouders inmiddels opgestart. Op 23 september 2021 heeft het college een concreet verzoek van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) ontvangen om de leegstaande Penitentiaire Inrichting (PI) in Zoetermeer in te zetten voor noodopvang van statushouders en vluchtelingen. De PI in Zoetermeer is in eigendom van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB). Het college heeft een positieve grondhouding om tot een bestuursovereenkomst met het COA te komen. Wel zijn er een aantal zaken waar afspraken over moeten worden gemaakt.

De inzet van het college voor het gesprek met het COA is: • het aantal opvangplaatsen van 750 is te hoog; • inzicht is benodigd in de samenstelling van de doelgroepen; • het college heeft een negatief standpunt ten aanzien van de groep Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV-ers) vanwege de complexiteit van deze doelgroep op gebied van o.a. onderwijs, zorg/begeleiding en veiligheid; • de kosten voor de gemeente worden vergoed door het COA en de noodopvang heeft geen negatieve financiële consequenties voor de gemeente; • de zorg, begeleiding, scholing en inburgering van de bewoners van deze locatie valt onder verantwoordelijkheid van het COA en wordt door het COA georganiseerd; • uitzicht op een duurzamere – regionale – oplossing voor het huisvesten van de statushouders na het tijdelijke verblijf in deze locatie; • voldoende aandacht voor de veiligheid van de omwonenden; • voldoende aandacht voor de geschiktheid van de PI en haar omgeving als woon- en leefgebied; • duidelijke afspraken over de duur van de tijdelijke noodopvang. Daarnaast gaat het college met het Rijksvastgoedbedrijf in gesprek over de langetermijnbestemming van de PI. Het college heeft de bevoegdheid om over een bestuursovereenkomst met het COA te besluiten. Echter, het sluiten van de overeenkomst en effectuering ervan heeft ingrijpende gevolgen voor de gehele gemeente.

Daarom wil het college de gemeenteraad betrekken en de overeenkomst pas sluiten nadat de gemeenteraad in de gelegenheid is gesteld wensen en bedenkingen over dit voorgenomen besluit mee te geven (conform artikel 169, lid 4 van de Gemeentewet). Met voorliggend raadsvoorstel wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen te uiten ten aanzien van het sluiten van een bestuursovereenkomst met het COA inzake het gebruik van de PI voor noodopvang van statushouders en vluchtelingen. Eventuele wensen en bedenkingen van de gemeenteraad worden door het college meegenomen in het gesprek met het COA over de bestuursovereenkomst.

datum print: donderdag 7 oktober 2021

4

De gemeenteraad kan besluiten geen wensen en bedenkingen uit te brengen en het raadsvoorstel aan te nemen of het raadsvoorstel te amenderen met geformuleerde wensen en bedenkingen. Beoogd effect Het gezamenlijk met het COA opstellen van een bestuursovereenkomst voor het inzetten van de PI voor noodopvang. De noodopvang in Zoetermeer levert een bijdrage aan de acute vraag naar extra opvangplaatsen voor vluchtelingen en statushouders in Nederland. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s Argumenten 1.1 Conform artikel 169, lid 4 van de Gemeentewet moet de gemeenteraad in de gelegenheid worden gesteld om wensen en bedenkingen te uiten wanneer het college een overeenkomst wil sluiten die ingrijpende gevolgen kan hebben op de hele gemeente. Een bestuursovereenkomst met het COA over de noodopvang van statushouders en vluchtelingen in de leegstaande PI heeft gevolgen voor de hele gemeente. Bij dit thema zijn veel partijen betrokken en dit thema krijgt doorgaans veel maatschappelijke en politieke aandacht. Daarom wil het college het voornemen tot het sluiten van de bestuursovereenkomst met voorliggend voorstel actief melden aan de gemeenteraad en de gemeenteraad vragen om eventuele wensen en bedenkingen mee te geven. Kanttekeningen Niet van toepassing.

Financiën De inzet van het college voor het gesprek met het COA over de bestuursovereenkomst is dat de gemeentelijke kosten worden vergoed door het COA en de noodopvang geen negatieve financiële consequenties heeft voor de gemeente. Controleprotocol Niet van toepassing. Participatie en Communicatie In een ruime omgeving van de leegstaande PI hebben omwonenden en daar gevestigde bedrijven en organisaties op 30 september jl. een brief ontvangen met een eerste uitleg over het verzoek van het COA aan de gemeente. Op de website www.zoetermeer.nl/noodopvang2021 is altijd de laatste nieuwe informatie in de vorm van veel gestelde vragen te vinden. Op donderdagavond 7 oktober is een bijeenkomst voor (toekomstige) omwonenden en ondernemers in de omgeving van de gevangenis georganiseerd om te praten over de vragen en zorgen die men heeft. Duurzaamheid Niet van toepassing. Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Niet van toepassing. Rapportage en evaluatie Niet van toepassing. Begrotingswijziging Niet van toepassing.

datum print: donderdag 7 oktober 2021

5

Planning In de huidige maand oktober wordt met het COA gesproken over de voorwaarden voor de gemeente voor medewerking aan het verzoek van het COA. Hierin worden de eventuele wensen en bedenkingen van de gemeenteraad meegenomen. Het COA ziet kansen om na een formeel besluit de PI binnen afzienbare tijd (ca. twee weken) gereed te hebben voor de noodopvang. De daadwerkelijke planning is echter afhankelijk van de onderhandelingen over de bestuursovereenkomst. Bovendien dient het college een omgevingsvergunning aan het COA te verlenen om tijdelijk af te wijken van het bestemmingsplan.

datum print: donderdag 7 oktober 2021

6