Raadsvoorstel Verbeteren dienstverlening Project aanpak achterstanden Wmo

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid

Verbeteren dienstverlening Project aanpak achterstanden Wmo 2022-089825

Auteur

Martine Kummer +31793469271 M.Kummer@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris

Huykman, B.J.D.

Directeur

E.C.R.H. Eijkelberg

Portefeuillehouder

Wethouder Ter Laak

Medeverantwoordelijke(n)

Uiterste behandeldatum (+ reden) Programma(s) Eerdere besluitvorming Samenvatting

Bijlagen

Raadsvergadering 19 december 2022 in verband met financiële claim 2022 Programma 2 Samen leven en ondersteunen

Mede naar aanleiding van de Toeslagenaffaire is het herstellen van het vertrouwen in de overheid een speerpunt voor alle lagen van de overheid. Om dit te bereiken krijgen gemeenten tot en met 2027 extra financiële middelen van het Rijk, specifiek voor het verbeteren van de dienstverlening aan kwetsbare inwoners. Dit zijn de ‘POK’ middelen, wat staat voor Parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslagen. De middelen zijn toegevoegd aan de algemene uitkering in het gemeentefonds. Hierdoor kunnen en moeten gemeenten zelf invulling geven aan de inzet van de middelen passend bij de eigen lokale situatie. In dit raadsvoorstel treft u een voorstel aan om de middelen over 2022 in te zetten voor een project om de achterstanden bij de Wmo in te lopen. In 2023 volgt een voorstel over het inzetten van de middelen voor 2023 en verder 1. Begrotingswijziging

Raadsbesluit Raadsvoorstel Verbeteren dienstverlening Project aanpak achterstanden Wmo 2022-089825 De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 oktober 2022 besluit 1. In te stemmen met het inzetten van de POK-middelen voor het verbeteren van de dienstverlening voor een project om de achterstanden bij de Wmo in te lopen; 2. Hiervoor een bedrag beschikbaar te stellen in de begroting 2023 ad € 597.000,- op programma 2 en dit te dekken uit de brede bestemmingsreserve; 3. Het beschikbare bedrag van € 597.000 in 2022 te storten in de brede bestemmingsreserve; 4. De uit dit voorstel voortvloeiende begrotingswijzing vast te stellen. Over onderdeel 2, 3 en 4 van dit besluit geen referendum mogelijk te maken, omdat het een begrotingswijziging betreft. Dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over de overige onderdelen van dit besluit een inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gedaan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 19 december 2022 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

datum print: donderdag 10 november 2022

2

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding De Toeslagenaffaire heeft laten zien dat rechtvaardige dienstverlening en goede rechtsbescherming geen vanzelfsprekendheden zijn. Het Rijk is overtuigd geraakt van de noodzaak om de brede dienstverlening van alle lagen van de overheid te versterken. Vooral waar het gaat om de positie van kwetsbare inwoners, om zo het geschade vertrouwen in de overheid te herstellen. Om dit te realiseren krijgen de gemeenten t/m 2027 extra financiële middelen van het Rijk. Dit zijn de ‘POK’ middelen1, wat staat voor Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen. Het doel van de middelen is extra ondersteuning van mensen in kwetsbare posities en voorkomen dat mensen in zo’n positie terecht komen. Het Rijk heeft hiervoor de volgende actielijnen opgesteld: ➢ Versterking van de rechtsbescherming van inwoners; ➢ Aanpak van meervoudige problematiek in het sociaal domein; ➢ Versterken leervermogen aanpak kwetsbare wijken en versterking wijkteams. De middelen zijn toegevoegd aan de algemene uitkering in het gemeentefonds. Hierdoor kunnen (en moeten) gemeenten zelf invulling geven aan de inzet van de middelen, passend bij de eigen lokale situatie. De actielijnen van het Rijk zijn daarvoor indicatief maar hoeven niet letterlijk gevolgd te worden.

Op dit moment zijn de achterstanden bij de Wmo een groot probleem in de dienstverlening aan kwetsbare inwoners. Daarom wordt voorgesteld de POKmiddelen over 2022 en een deel van 2023 beschikbaar te stellen voor een project om een incidentele impuls te geven aan het verbeteren van de afhandeltijd van de openstaande Wmo meldingen. In 2023 volgt een voorstel over de inzet van de resterende middelen over 2023 en verder. Ook hiervoor worden de actielijnen van het Rijk gezien als indicatief maar wordt vooral gekeken naar de lokale situatie en op welke manier de dienstverlening zo verbeterd kan worden dat kwetsbare inwoners daar direct mee geholpen zijn. Beoogd effect Inwoners van Zoetermeer kunnen langer zelfstandig wonen en meedoen aan het maatschappelijke verkeer door het tijdig verstrekken van voorzieningen die daar aan bijdragen. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s 1. In te stemmen met het inzetten van de POK-middelen voor het verbeteren van de dienstverlening voor een project om de achterstanden bij de Wmo in te lopen; 2. Hiervoor een bedrag beschikbaar te stellen in de begroting 2023 ad € 597.000,- op programma 2 en dit te dekken uit de brede bestemmingsreserve; 3. Het beschikbare bedrag van € 597.000 in 2022 te storten in de brede bestemmingsreserve; 4. De uit dit voorstel voortvloeiende begrotingswijzing vast te stellen.

1 zie https://vng.nl/nieuws/extra-geld-voor-versterking-dienstverlening-aan-kwetsbaren

datum print: donderdag 10 november 2022

3

Argumenten 1.1.

Het verkorten of oplossen van wachtlijsten leidt direct tot een verbetering van inwoners in een kwetsbare positie

In de afgelopen periode zijn inwoners van Zoetermeer geconfronteerd met wachtlijsten voor voorzieningen in het sociaal domein. Dit probleem is niet uniek voor Zoetermeer, veel gemeenten hebben te maken met wachtlijsten. Oorzaken van de wachtlijsten bij de Wmo zijn een toename van het beroep op voorzieningen, onder andere als gevolg van het afschaffen van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage, en een tekort aan medewerkers zowel bij de gemeente als bij aanbieders. Specifiek voor Zoetermeer komt daarbij dat door de hoge werkdruk en het verloop van medewerkers (en daarmee verlies van expertise) achterstallig onderhoud is ontstaan in de werkprocessen en de systemen. Hierdoor worden de consulenten onvoldoende gefaciliteerd in hun werk wat ten koste gaat van de efficiency en de kwaliteit. De wachtlijst bij de Wmo is een groot probleem in de dienstverlening van Zoetermeer. De wachttijd levert extra stress op voor inwoners die toch al in een kwetsbare positie zitten, en kan leiden tot situaties waarbij inwoners ernstig beperkt worden in hun dagelijkse leven. Er is al veel gedaan om de wachtlijsten op te lossen, onder andere door enkele aanpassingen in het werkproces en -vooral- met de inzet van tijdelijke extra medewerkers. Maar het verloop onder Wmo consulenten blijft onverminderd hoog.

Daardoor is de extra formatie die is geworven om de achterstanden in te lopen geen extra formatie meer maar vult de gaten op in de reguliere formatie. Hierdoor stagneert het inlopen van de achterstanden en loopt de wachttijd voor de inwoner op. Om op korte termijn een impuls te geven aan het inlopen van de achterstanden wordt voorgesteld om een deel van de POK-middelen in te zetten voor een project om de achterstanden terug te dringen. Het project bestaat uit het overdragen van de openstaande meldingen aan een extern bureau ter afhandeling. Het gaat om 1.200 meldingen: het aantal nog niet opgepakte meldingen op peildatum 26 september 2022. Door de afhandeling van deze meldingen over te dragen aan een extern bureau, wordt geborgd dat deze meldingen binnen de looptijd van het project opgepakt en afgehandeld worden. Tevens wordt ruimte gemaakt in de reguliere uitvoering van de Wmo zodat de consulenten aan de slag kunnen met de meldingen die al wel ingedeeld zijn maar nog niet afgehandeld. Nieuwe meldingen kunnen zo sneller opgepakt worden en er ontstaat niet voor elke nieuwe melding weer een wachttijd. De meldingen worden door het externe bureau afgehandeld volgens het beleid en de kwaliteitsstandaard van de gemeente Zoetermeer. Inwoners hebben en houden uiteraard dezelfde rechten als bij afhandeling door een interne Wmo consulent.

Het gaat nadrukkelijk om een incidentele oplossing om een impuls te geven aan het op orde brengen van de afhandeltijd. Voor het structureel op orde brengen en houden van de afhandeltijd zijn structurele maatregelen noodzakelijk. U bent hierover onder andere geïnformeerd in het memo ‘Afdoening motie achterstanden sociaal domein’. U wordt geïnformeerd over de voortgang van deze maatregelen in het reguliere P&C traject. Kanttekeningen Geen kanttekeningen. Financiën De gemeente krijgt van 2021 tot en met 2027 extra middelen van het Rijk voor het verbeteren van de dienstverlening aan kwetsbare inwoners. De bedragen wisselen per jaar maar het gaat gemiddeld om ongeveer 525.000 euro per jaar. Deze middelen zijn toegevoegd aan de algemene uitkering in het gemeentefonds. datum print: donderdag 10 november 2022

4

De geschatte kosten voor het project bedragen € 597.000. Deze middelen zijn beschikbaar uit de toegekende middelen in de jaarschijf 2021 en 2022 en staan op de OAB. Gezien het feit dat de startdatum van het project waarschijnlijk in het begin van 2023 ligt, kunnen deze middelen verwerkt worden bij programma 2 in de begroting 2023. Controleprotocol Niet van toepassing. Participatie en Communicatie Voor dit besluit wordt geen samenspraaktraject of adviestraject via de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) georganiseerd, omdat het bedrijfsvoering betreft. Voor inwoners is het inlopen van de achterstanden wel van groot belang. Daarom wordt dit voorstel ter kennisname gebracht van de ASD en worden zij betrokken bij het vervolgtraject voor het inzette van de middelen voor 2023 en verder. Duurzaamheid Voor dit voorstel niet van toepassing. Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Waar van toepassing wordt rekening gehouden met het bevorderen van gelijke kansen door het verbeteren van de toegankelijkheid en bruikbaarheid van de stad voor gehandicapten. Rapportage en evaluatie Het college informeert de raad periodiek over de voortgang van het project en over de afronding. Begrotingswijziging Bijgevoegd.

datum print: donderdag 10 november 2022

5