Raadsvoorstel Suppletie ontplofbare oorlogsresten 2026

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid

Raadsvoorstel Suppletie Ontplofbare oorlogsresten 2026 2025-165366

Auteur

Wim Kippers +31793469482 W.A.Kippers@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris a.i.

Meijer, A.S.

Afdelingshoofd

Breugem - Kosters Y.J.M. (Yvonne)

Portefeuillehouder

Burgemeester Bezuijen

Medeverantwoordelijke(n)

Uiterste behandeldatum (+ reden) Programma(s)

23 februari 2026. Het besluit dient voor 1 april 2026 naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) gezonden te worden Programma 7 Inrichting van de stad

Eerdere besluitvorming

20 april 2020: Raadsbesluit Suppletie NGE

Samenvatting

Bijlagen

15 februari 2021: Raadsbesluit Suppletie NGE (Niet-Gesprongen Explosieven) Alle gemeenten kunnen middels een raadsbesluit een suppletie aanvragen van 68% van de gemaakte kosten via het Gemeentefonds bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties als tegemoetkoming in de gemaakte kosten van onderzoek en opsporing naar Ontplofbare Oorlogsresten (OO) de Tweede Wereldoorlog. Met dit raadsbesluit vraagt Zoetermeer bedoelde suppletie aan, waarbij de kosten excl. btw worden weergegeven. Geen

Raadsbesluit Raadsvoorstel Suppletie ontplofbare oorlogsresten 2026 2025-165366 De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 13 januari 2026 besluit 1. Een suppletie-uitkering van € 29.323,708 (excl. btw) aan te vragen bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. 2. De bijdrage in de kosten voor onderzoek naar en opsporing van Ontplofbare Oorlogsresten te verantwoorden bij de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over dit besluit een inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gedaan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 23 februari 2026 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding In de gemeente Zoetermeer hebben in de Tweede Wereldoorlog bombardementen plaatsgevonden. Het is mogelijk dat er zich Ontplofbare Oorlogsresten (OO) in de bodem bevinden. De laatste jaren neemt het besef van het belang tot opsporing van explosieven bij ontwikkelingen (mede in het kader van openbare orde en veiligheid) toe. Ook door de verplichting die is gesteld vanuit de arbeidsomstandighedenwetgeving. Daarom wordt er gezocht naar eventuele achtergebleven explosieven voordat gebouwd gaat worden of tijdens grondroerende werkzaamheden. Hiermee voldoet de gemeente Zoetermeer aan wettelijke verplichtingen uit de Gemeentewet (garanderen openbare orde en veiligheid) en de Arbeidsomstandighedenwet (garanderen arbeidsveiligheid). Daarmee maken we Zoetermeers grondgebied schoner en veiliger, nu en in de toekomst. De kosten van het opsporen van Ontplofbare Oorlogsresten kunnen een zware belasting vormen voor gemeenten die met deze problematiek te maken hebben. De rijksoverheid heeft dit onderkend. Daarom kunnen gemeenten een beroep doen op een specifieke bijdrage in de kosten voor opsporing van Ontplofbare Oorlogsresten.

Het Rijk besloot in 1986 dat de financiële verantwoordelijkheid voor de opsporing van Ontplofbare Oorlogsresten bij gemeenten en/of derden ligt, maar in uitzonderlijke gevallen kon het Rijk een tegemoetkoming in de kosten geven. Dit Bijdragebesluit werd in 2009 omgezet in de zogenaamde ‘Bommenregeling’, die via het Gemeentefonds loopt. Deze regeling houdt in dat in geval van opsporing en ruiming van explosieven gemeenten een bijdrage van 68 % in de werkelijk gemaakte kosten kunnen ontvangen (suppletie-uitkering). De vereiste is hierbij dat de aanvraag moet worden ingediend op basis van een raadsbesluit. Dit geldt voor in opdracht van de gemeente gemaakte onderzoekskosten. Voorheen bedroeg de vergoeding 70%, maar door de komst van het Kenniscentrum Ontplofbare Oorlogsresten (initiatief vanuit het Rijk), is de vergoeding teruggeschroefd naar 68%. Dit om het Kenniscentrum te kunnen bekostigen. Ook heeft er een aanscherping van de regeling plaatsgevonden met betrekking tot de kosten van derden. Voorheen mocht de gemeente kosten van derden meenemen in de aanvraag. Sinds 2024 zien de fondsbeheerders er strenger op toe dat alleen de gemeentelijke kosten en/of die van een particuliere vondst, in de aanvraag worden meegenomen. Kosten van derden (dus o.a. van aannemers, provincies en/of waterschappen) kunnen dus niet meer worden meegenomen in de aanvraag.

Richtsnoer is dat de bommenregeling in het gemeentefonds niet is bedoeld voor het compenseren van private partijen voor kosten die anders door de markt zouden worden gedragen. Om in aanmerking te komen voor een bijdrage volstaat de toezending van een gemeenteraadsbesluit waarin de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van explosieven zijn opgenomen. Er hoeft geen verdere onderbouwing overlegd te worden. Projectplannen of studies naar risico's e.d. worden niet in behandeling genomen. Btw komt, net als onder het voormalige Bijdragebesluit, niet voor compensatie in aanmerking. In het uiteindelijke raadsbesluit dient daarom duidelijk te worden opgenomen dat de bedragen exclusief btw zijn.

Beoogd effect Met uw besluit wordt voldaan aan de voorwaarden die gelden bij het aanvragen van een tegemoetkoming in de kosten via de suppletie uit het gemeentefonds. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s 1. Een suppletie-uitkering van € 29.323,708 excl. btw. aan te vragen bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. 2. De bijdrage in de kosten voor onderzoek naar en opsporing van Ontplofbare Oorlogsresten te verantwoorden bij de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Argumenten 1.1 De onderzoekskosten voor de gemeente zijn lager Dit raadsbesluit is nodig voor het aanvragen van een bijdrage aan de onderzoeks- en opsporingskosten naar Ontplofbare Oorlogsresten in Zoetermeer. Hiermee wordt in totaal € 29.323,708 excl btw. van de gemaakte onderzoekskosten voor de verschillende projecten vergoed. Hierna zijn in het kort de verschillende projecten beschreven, die in aanmerking komen voor Suppletie voor de bommenregeling per jaartal: 2021 Voor het Stationsgebied in Zoetermeer is een Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten uitgevoerd om de wijzigingen van het gebied sinds de Tweede Wereldoorlog in kaart te brengen in combinatie met de mogelijke risico’s op het gebied van ontplofbare oorlogsresten. De kosten hiervan waren € 5.750,00 excl. btw. De totaalkosten over het jaar 2021 m.b.t. ontplofbare oorlogsresten waren € 5.750,00 excl. btw. 2022 Saricon B.V.

heeft in opdracht van de gemeente Zoetermeer een briefrapportage opgesteld in het kader van de uit te voeren proefsleuven die bij het Stationsgebied te Zoetermeer werden uitgevoerd. Deze proefsleuven vielen deels in verdacht gebied. De kosten hiervan bedroegen in totaal € 950,00 excl. btw. Ook is er in 2022 een cursus Basiskennis Ontplofbare Oorlogsresten gevolgd door 2 personen van de gemeente Zoetermeer. De kosten bedroegen hiervoor in totaal € 1.190,00 exclusief btw. De totaalkosten over het jaar 2022 m.b.t. ontplofbare oorlogsresten waren € 2.140,00 excl. btw. 2023 Van den Herik Kust- en Oeverwerken B.V. heeft in opdracht voor de gemeente detectiewerkzaamheden uitgevoerd voor het project Natuurvriendelijke Oevers Zoetermeer ter plaatse van verdacht gebied A0359. Deze detectiewerkzaamheden zijn uitgevoerd conform het CS-OOO (Certificatieschema Opsporing Ontplofbare Oorlogsresten) door Van den Herik Kusten Oeverwerken B.V. plaatsgevonden ter plaatse van een bestaande watergang waarbij de beschoeiing één meter de grond moest worden gedrukt en er op profiel grondwerk is verricht. Het onderzoeksgebied bestond uit een oppervlakte van ca. 1750m2. Er heeft detectie plaatsgevonden met als zoekdoel afwerpmunitie van 250, 500 en 1000 lb. tot een diepte van 1,50 meter op het droge en 3,00 meter minus waterpeil aan de waterzijde tot 1,00 meter uit de oeverlijn.

Er zijn geen ontplofbare oorlogsresten aangetroffen. De kosten hiervan bedroegen in totaal € 4.900,00 exclusief btw. Ook is er in 2023 door 2 personen van de gemeente Zoetermeer een Workshop ontplofbare oorlogsresten & het opdrachtgeverschap gevolgd voor een bedrag van € 590,00 excl. btw. De totaalkosten over het jaar 2023 m.b.t. ontplofbare oorlogsresten waren € 5.490,00 excl. btw.

2024 Licentie Online Platform LINX In 2024 zijn er kosten gemaakt voor een licentie voor het Online Platform LINX van Online Platform LINX B.V. In Online Platform LINX voeren adviesbureaus op een overzichtelijke wijze vooronderzoeken naar ontplofbare oorlogsresten uit in een interactieve werkomgeving. Voor opdrachtgevers is met één klik duidelijk wat de status is van een specifiek gebied. De analyse, inclusief de achterliggende documentatie, zijn direct beschikbaar. Analyses zijn hierdoor begrijpelijk, duidelijk en volledig herleidbaar. Zoetermeer heeft hier voor het jaar 2024 een licentie voor aangeschaft. De licentiekosten voor het jaar 2024 bedroegen € 2.495,00 excl. btw. Voor het gebruik van het Online Platform LINX is er een gebruikerscursus gevolgd. De kosten hiervan bedroegen € 495,00 excl. btw. Het bestaande onderzoek is overgezet naar de online omgeving van het Online Platform LINX. De Totale kosten hiervan waren € 8.560,00 excl. btw. Ook zijn een aantal uitgevoerde onderzoeken (opsporing) verwerkt in de kaart. De kosten hiervan bedroegen € 1.100,00 excl. btw. Daarnaast zijn er in 2024 kosten gemaakt op de onderhoudsvoucher. Waarbij korte adviesvragen of opdrachten uitgezet kunnen worden bij Saricon B.V., die betrekking hebben op het onderwerp ontplofbare oorlogsresten. Hierbij ging het onder andere om advies en het verwerken van onderzoeken.

De kosten bedroegen hiervoor € 294,25 excl. btw. Voor de Eerste Stationsstraat is er een onderzoek na-conflictperiode en risicoanalyse ontplofbare oorlogsresten uitgevoerd. Hier werd de betreffende straat gerenoveerd. De kosten voor dit onderzoek waren € 7.635,10 excl. btw. Als laatste heeft er een actualisatie plaatsgevonden van het onderzoek bij het Stationsgebied (Entree). In verband met wijzigingen in het bestemmingsplan van het project Entree is dit onderzoek geactualiseerd. De kosten hiervoor waren € 2.150,00 excl. btw. De totaalkosten over het jaar 2024 m.b.t. ontplofbare oorlogsresten waren € 22.729,35 excl. btw. 2025 Ook voor het jaar 2025 heeft de gemeente Zoetermeer een licentie aangeschaft voor het Online Platform LINX van Online Platform LINX B.V. De kosten hiervan bedroegen € 2.495,00 excl. btw. Daarnaast zijn er kosten gemaakt op de onderhoudsvoucher van Saricon B.V. Deze kosten waren onder andere voor het verwerken van vrijwaringen, het verwerken van PVO’s (Proces Verbaal van Oplevering na een uitgevoerde detectie), adviesvragen en suppletiebegeleiding. De kosten bedroegen hiervoor in totaal € 4.223,75 excl. btw. Ook is er een Workshop ontplofbare oorlogsresten & het opdrachtgeverschap gevolgd door 1 persoon voor een bedrag van € 295,00 excl. btw. De totaalkosten over het jaar 2025 m.b.t. ontplofbare oorlogsresten waren € 7.013,75 excl. btw.

Totaalkosten voor de aan te vragen suppletie Over de jaren 2021 t/m 2025 in het kader van het onderwerp van opsporen van ontplofbare oorlogsresten heeft de gemeente Zoetermeer in totaal € 43.123,10 excl. btw. aan kosten gemaakt. Dit bedrag komt in aanmerking voor de bijdrage vanuit het gemeentefonds (ook wel de bommenregeling). Hiervoor komt 68% van de gemaakte kosten in aanmerking voor de bommenregeling. Op basis van de gemaakte kosten komt de gemeente Zoetermeer in aanmerking voor een bedrag aan van € 29.323,708 excl btw. (68% van de gemaakte kosten). 2.1 Effect op de totale uitkering uit het gemeentefonds 2026 is gering. Omdat de uitgaven reeds 2021 t/m 2025 zijn gemaakt en het effect op de totale uitkering uit het gemeentefonds 2026 gering is, wordt geen begrotingswijziging opgemaakt. Het effect op de uitkering zal worden meegenomen in de gebruikelijke periodieke informatieverstrekking over de

ramingen over de te verwachten omvang van het gemeentefonds. Kanttekeningen Aan het aanvragen van de suppletie zijn geen specifieke risico’s verbonden.

Financiën Er zijn van 2021 t/m 2025 kosten gemaakt voor onderzoeken naar Ontplofbare oorlogsresten voor een bedrag van € 43.123.10 excl. btw. Deze uitgaven zijn verantwoord op de onderstaande budgetten van verschillende projecten die hiervoor zijn benoemd. Van deze kosten kan maximaal 68% worden vergoed vanuit het Gemeentefonds. De uitkering wordt in overeenstemming met de regelgeving achteraf aangevraagd en wordt ontvangen via de algemene uitkering uit het gemeentefonds 2026 die verantwoord wordt in het programma Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (OAD). Door deze (verplichte) wijze van verantwoording ontstaat een verschil in fasering tussen de verantwoording van deze uitgaven (in 2021 t/m 2025) en de uit deze uitgaven voortvloeiende inkomsten (in 2026). Omdat de inkomsten uiteindelijk bij de gemeente binnen komen is het effect op de totale financiën nihil. Omdat de uitgaven reeds in de afgelopen jaren zijn gemaakt en het effect op de totale uitkering uit het gemeentefonds 2026 gering is wordt geen begrotingswijziging opgemaakt. Het effect op de uitkering zal worden meegenomen in de gebruikelijke periodieke informatieverstrekking over de ramingen over de te verwachten omvang van het gemeentefonds. Op basis van de gemaakte kosten komt de gemeente Zoetermeer in aanmerking voor een bedrag aan van € 29.323,708 excl. btw. (68% van de gemaakte kosten).

Controleprotocol Niet van toepassing. Participatie en Communicatie Dit besluit wordt gepubliceerd middels de openbare bekendmakingen. Duurzaamheid Niet van toepassing. Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Niet van toepassing. Rapportage en evaluatie Niet van toepassing. Planning Niet van toepassing.