Raadsvoorstel Sportagenda 2025 en verder

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid

Sportagenda Zoetermeer 2025 en verder 2024-172717

Auteur

Maurits van Tubergen Lotgering +31793468075 M.F.van.Tubergen@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris

Huykman, B.J.D.

Afdelingshoofd

Zanten E.J.J.M van (Noortje)

Portefeuillehouder

Wethouder Weerwag

Medeverantwoordelijke(n)

Uiterste behandeldatum (+ reden) Programma(s)

17 december 2024 (toezegging aan de gemeenteraad voor toezending in 2024)

Eerdere besluitvorming

Raadsvoorstel Sportagenda 2017 en verder d.d. 13 maart 2017 Raadsvoorstel Lokaal Sportakkoord d.d. 27 januari 2020 Raadsmemo Herijking sportakkoord d.d. 28 juni 2023 Raadsvoorstel Actualisatie Verordening investeringssubsidie en gemeentegarantie amateurverenigingen d.d. 30 januari 2023 Raadsvoorstel Participatie Sportagenda d.d. 22 april 2024 De huidige Sportagenda ‘Zoetermeer sterker door sport, 2017 en verder’ stamt uit 2017. De afgelopen jaren zijn aan de hand van deze Sportagenda mooie stappen voorwaarts gezet. We kunnen tevreden zijn over de huidige stand van zaken in onze gemeente, maar zoals het een echte sporter betaamt, laten we het daar niet bij. We willen beter. We willen meer mensen aan het bewegen krijgen en de drempels die deze personen ervaren, wegnemen.

Samenvatting

Programma 4 Vrije tijd

Sinds het opstellen van de Sportagenda 2017 is de wereld van sport en bewegen veranderd, ook in Zoetermeer. Zowel op sportief als maatschappelijk gebied zijn, zowel binnen Zoetermeer als daarbuiten, veel ontwikkelingen geweest. Hierdoor ontstond de behoefte om de huidige Sportagenda te actualiseren. In de Sportagenda 2025 en verder wordt geschetst hoe we de komende jaren met deze kansen, uitdagingen en ontwikkelingen om willen gaan, om sport en bewegen voor iedereen aantrekkelijk en toegankelijk te houden. Dit doen we aan de hand van vier thema’s: 1) Zoetermeerders zijn actief 2) Trots op de sport in Zoetermeer 3) Vitale verenigingen 4) Accommodaties op orde Bijlagen

1. Sportagenda Zoetermeer 2025 en verder

Raadsbesluit Raadsvoorstel Sportagenda Zoetermeer 2025 en verder 2024-172717 De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 10 december 2024 besluit 1. De Sportagenda Zoetermeer 2025 en verder vast te stellen, met daarbij de volgende speerpunten: • Zoetermeerders zijn actief; • Trots op de sport in Zoetermeer; • Vitale verenigingen; • Accommodaties op orde. 2. De Sportagenda uit te voeren binnen het huidige sportbudget van programma 4. Dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over dit besluit een inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gedaan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 17 maart 2025 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

datum print: donderdag 6 februari 2025

2

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding De huidige Sportagenda ‘Zoetermeer sterker door sport, 2017 en verder’ stamt uit 2017. De afgelopen jaren zijn aan de hand van deze Sportagenda mooie stappen gezet. We kunnen tevreden zijn over de huidige stand van zaken in onze gemeente, maar zoals het een echte sporter betaamt, laten we het daar niet bij. We willen beter. We willen beter omdat het nog niet gelukt is om alle inwoners te laten zien dat bewegen leuk is en dat bewegen bijdraagt aan een goede gezondheid. We willen meer inwoners aan het bewegen krijgen en de drempels wegnemen die nog soms ervaren worden. We willen ook beter omdat we uitdagingen hebben op het gebied van gezondheid. Steeds meer mensen krijgen overgewicht. Sport en beweging zijn essentieel om dit te beperken. In de Sportagenda 2025 en verder wordt geschetst hoe we de komende jaren met de huidige ontwikkelingen om willen gaan, om sport en bewegen voor iedereen aantrekkelijk en toegankelijk te houden. De Sportagenda is opgebouwd aan de hand van vier speerpunten: 1. Zoetermeerders zijn actief; 2. trots op de sport in Zoetermeer; 3. vitale verenigingen; 4. accommodaties op orde.

Beoogd effect Samen met de sportaanbieders van Zoetermeer zetten we in op het verhogen van het aantal inwoners dat aan (on)georganiseerde beweegactiviteiten doet, met als doel hiermee bij te dragen aan het vergroten van het aantal inwoners dat een positieve gezondheid ervaart. Daarnaast streven we ernaar de sport- en beweegvoorzieningen uitnodigend, duurzaam en toegankelijk te houden, zodat deze uitnodigen om actief te worden. Sport en bewegen is niet alleen een doel op zich, maar vooral een belangrijk middel om ook andere beleidsdoelstellingen te realiseren en hiermee bij te dragen aan de ambities zoals geformuleerd in Zoetermeer 2040. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s 1. De Sportagenda Zoetermeer 2025 en verder vast te stellen, met daarbij de volgende speerpunten: • Zoetermeerders zijn actief; • Trots op de sport in Zoetermeer; • Vitale verenigingen; • Accommodaties op orde. 2. De Sportagenda uit te voeren binnen het huidige sportbudget van programma 4. Argumenten 1.1 De Sportagenda geeft richting aan de inzet van sport en bewegen Sport en bewegen vormt een belangrijk onderdeel van de Zoetermeerse samenleving. Het draagt bij aan de gezondheid van onze inwoners, vergroot de leefbaarheid van de stad en vormt een krachtig verbindend element in onze samenleving. Het is echter niet mogelijk om alles te doen en iedereen te ondersteunen.

Met de Sportagenda 2025 en verder wordt geduid welke doelen nagestreefd worden en binnen welke kaders dit plaatsvindt.

datum print: donderdag 6 februari 2025

3

We gaan onder andere de buurtsportcoaches nog meer inzetten om inactieven te enthousiasmeren voor een actieve levensstijl, de sportverenigingen worden ondersteund bij het binden en scholen van hun trainers, we gaan de sociale veiligheid binnen sportaanbieders vergroten, we zetten sport en bewegen in om maatschappelijke doelstellingen te behalen, we willen dat iedereen mee kan (blijven) doen en we stellen een investeringsagenda op om ervoor te zorgen dat we ook in de toekomst voldoende en goede sportaccommodaties hebben. Dit kunnen en willen we niet alleen doen; we werken dan ook intensief samen met al die betrokken partijen, vrijwilligers, scholen, maatschappelijke organisaties, ondernemende sportaanbieders, sportverenigingen en onlangs opgerichte sportadviesraad. 1.2 Een actualisatie van de Sportagenda is wenselijk Sinds het vaststellen van de huidige Sportagenda is er veel gebeurd. Zo hebben we te maken gekregen met de coronacrisis en de snel daarop volgende energiecrisis. Beide hebben effect gehad op het beweeggedrag, de mate van bewegen en de wijze van bewegen. Daarnaast is er zowel landelijk als lokaal nieuw beleid ontwikkeld, waar we, zover we dat nog niet gedaan hebben, op aan willen sluiten.

Door de Sportagenda te actualiseren sluit deze meer aan op onder andere: • Zoetermeer 2040; • de groeiambitie van het aantal woningen in/inwoners van Zoetermeer; • Nationaal en Lokaal Sportakkoord; • integraal werken aan gezonde stad; • Nota Lokaal Preventief Gezondheidsbeleid; • Sportagenda 2032 NOC*NSF – Nederland. Het sportiefste land ter wereld. Daarnaast is sinds het opstellen van de sportagenda 2017 de wereld van sport en bewegen veranderd. Op zowel sportief als maatschappelijk gebied zijn, zowel binnen Zoetermeer als daarbuiten, veel ontwikkelingen geweest. De mogelijkheid om te sporten in een sporthal of op een sportcomplex, zowel binnen als buiten verenigingsverband, vormt een belangrijke basis binnen onze gemeente. Tegelijkertijd zien we nieuwe ontwikkelingen, zoals de opkomst van ongeorganiseerd sporten, de groei van commerciële sportaanbod, meer sport- en beweegactiviteiten in de openbare ruimte en een sterker gebruik van sport als middel voor een gezonde leefstijl, sociale ontmoeting en een veilige samenleving. Deze kansen willen we benutten om het effect van sport en bewegen nog verder te vergroten. Maar er zijn ook uitdagingen: dalende ledenaantallen en een afname van vrijwilligers bij sportverenigingen, een toenemende druk op de openbare ruimte en vraagstukken rond de betaalbaarheid en toegankelijkheid van sport voor alle inwoners.

Daarnaast veranderen de wensen en behoeften van (potentiële) sporters voortdurend en slaagt niet elke sportaanbieder erin zich hieraan aan te passen. 2.1 De gemeente staat voor een forse bezuinigingsopgave De gemeente moet veel keuzes maken in de komende periode. Het is daarmee niet passend om meer middelen aan te vragen. Kanttekeningen 1.1 De gemeente heeft een initiërende en faciliterende rol Hoewel de ambities binnen de Sportagenda hoog zijn, is de conclusie op zijn plaats dat dit beleidsplan slechts een rader in een complex apparaat is. Vanuit het gemeentehuis wordt een initiërende en faciliterende rol vervuld, maar de samenwerking met de talloze lokale en landelijke samenwerkingspartners is cruciaal om tot successen te komen. Daarnaast is het succes van ons beleid afhankelijk van landelijke trends en regelgeving, die zowel positief als negatief kunnen bijdragen aan het succes van dit beleidsplan.

datum print: donderdag 6 februari 2025

4

De nieuwe Sportagenda schetst dan ook de hoofdlijnen voor de toekomst van sport en bewegen in de gemeente Zoetermeer. Deze visie biedt flexibiliteit om accenten te verleggen of de koers aan te passen wanneer maatschappelijke of bestuurlijke ontwikkelingen daarom vragen. Aangezien de ambities groot zijn, maar de financiële en personele capaciteit beperkt, worden er keuzes in de prioritering van projecten gemaakt. 2.1 Er is beperkte ruimte om nieuwe intiatieven te starten Als we nieuwe initiatieven willen starten, zal gezocht moeten worden binnen de huidige begroting of vanuit cofinanciering van andere beleidsdomeinen. Verdere nieuwe beleidsontwikkelingen/-initiatieven die aanvullend budget vragen worden aan de gemeenteraad voorgelegd. Financiën De werkzaamheden die vanuit de Sportagenda 2025 en verder worden uitgevoerd, worden gedekt binnen de huidige sportbegroting. Het Zoetermeerse Sportakkoord en de Buurtsportcoaches worden deels gefinancieerd vanuit het Rijk. In 2023 is het bedrag dat ten goede komt aan de buurtsportcoaches verhoogd bij de introductie van de Brede SPUK GALA. Hierin zijn financiële middelen tot en met 2026 vastgelegd. Het Rijk geeft gemeente Zoetermeer een hoger bedrag dan de periode voor 2023 vanwege de uitdaging die Zoetermeer kent op het gebied op gezondheid.

Voor het deel waarmee het Rijk per 2023 heeft verhoogd, is slechts voor de jaren 2024 en 2025 cofinanciering gereserveerd. Dit omdat met de raad was afgesproken dat het college geen structurele middelen zou opnemen in de begroting voor ‘nieuw beleid’. Dit heeft tot gevolg dat er minder middelen beschikbaar zijn vanaf 2026 voor de inzet van buurtsportcoaches en cultuurcoaches. Met name de dekking van de buurtsportcoaches is van belang voor de uitvoering van de sportagenda. Verwacht wordt dat de Rijksmiddelen blijven bestaan voor de buurtsportcoaches, maar dit is nog niet zeker. Het college zal de ontwikkelingen actief volgen. Controleprotocol Niet van toepassing. Participatie en Communicatie Conform het participatieplan heeft op drie manieren participatie plaats gevonden: 1. er is een sportcafé georganiseerd waarin wensen en ambities opgehaald zijn bij de sportaanbieders; 2. de Sportadviesraad is gevraagd om haar reactie te geven op de Sportagenda 2025 en verder; 3. Doemee Zoetermeer is ingezet om zowel inwoners als organisaties de kans te geven een bijdrage te leveren aan de Sportagenda. De verzamelde input en de eventuele verwerking ervan is opgenomen in de bijlage van Sportagenda Zoetermeer 2025 en verder. Na besluitvorming zal de Sportagenda worden gedeeld met al onze partners.

Duurzaamheid De Sportagenda zet in op duurzame sportaccommodaties, aansluitend op de ambities van het duurzaamheidsbeleid van de gemeente. Dit gebeurt binnen de uitvoering van de Investeringsagenda en door bij te dragen aan sportaccommodaties in eigendom van verenigingen met ondersteuning van de ‘Investeringssubsidie en gemeentegarantie amateurverenigingen’.

datum print: donderdag 6 februari 2025

5

Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Wij streven ernaar dat alle inwoners, ongeacht leeftijd, geslacht of fysieke mogelijkheden, toegang hebben tot kwalitatief goede sportfaciliteiten. De sportagenda draagt hier op drie manieren aan bij. Ten eerste door in te zetten op de toegankelijkheid van sportaccommodaties (in eigendom van de gemeente en van de verenigingen). Ten tweede door het stimuleren van aansluitend aanbod voor een ieder in Zoetermeer en anders door samenwerking in de regio. Ten derde door het creëren van een veilige sportomgeving. Dit zijn alle drie belangrijke doelstellingen/actiepunten van de Sportagenda. Rapportage en evaluatie Om het sportbeleid en de ontwikkelingen te monitoren wordt de Stadspeiling ingezet. Hierin wordt gerapporteerd welk percentage van de respondenten aan georganiseerde of ongeorganiseerde sportactiviteiten doet, of beide. Vanuit de Stadspeiling wordt ook gerapporteerd wat de gemiddelde rapportcijfers van de respondenten voor binnensportvoorzieningen, buitensportvoorzieningen, zwembaden, commerciële sportvoorzieningen en sportverenigingen zijn. Indicatoren worden gedeeld middels de P&C cyclus. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van landelijke indicatoren. Maar ook gerichte onderzoeken/data zoals de verenigingsmonitor, KISS rapportages (van NOC NSF).

Waar nodig vragen we onderzoeksbureaus in te zetten op specifieke vraagstukken voor evaluatie van deelonderwerpen. Tot slot betrekken we de Sportadviesraad voor advies en reflectie. Deze Sportagenda wordt in 2028 geëvalueerd. Planning Na besluitvorming en vaststelling van de ‘Sportagenda 2025 en verder’ wordt uitvoering gegeven aan dit document. De Sportagenda is primair een visiedocument voor de komende jaren. Veel actiepunten zijn doorlopend en behoeven continu aandacht. In 2025 wordt beoogd in ieder geval de volgende actiepunten op te pakken: - Vaststelling investeringsagenda Q1 2025 - Afronding Verenigingsmonitor Q1 2025 - Afstemming met onderwijs aangaande schoolzwemmen Q2 2025 - Opstellen verenigingsondersteuningsplan Q2 2025 - Gesprek met sportaanbieders over het gezamenlijk Q3 2025 behalen van de doelstellingen van de sportagenda Gedurende de hele looptijd van de Sportagenda zijn de buurtsportcoaches gericht op het initiëren en organiseren van sportieve activiteiten. In 2025 wordt extra aandacht besteed aan de Nationale Sportweek, Clubkadercoaching (kaderondersteuning voor coaches en trainers) en specifiek aanbod gericht op jongeren. Daarnaast dragen zij nadrukkelijk bij aan gezondheidsopgaves, met directe betrokkenheid bij de Zoetermeerse Aanpak Gezond Gewicht en het onderdeel JOGG.

In het eerste jaar van de Sportagenda is deze inzet primair gericht op Meerzicht en Buytenwegh. Om het rendement van onze werkzaamheden te maximaliseren is een samenwerking met onze sportaanbieders voorwaardelijk. In 2025 wordt op advies van de Sportadviesraad een Sportcafé georganiseerd dat zich speciaal richt op de inzet van buurtsportcoaches en een verkenning van een uitbreiding van de samenwerking met sportaanbieders.

datum print: donderdag 6 februari 2025

6