Raadsvoorstel Procesvoorstel Participatie Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid

Raadsvoorstel Procesvoorstel Participatie Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid 2025-065471

Auteur

Kai Houterman +31793469262 K.Houterman@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris a.i.

Meijer, A.S.

Afdelingshoofd

Sies, G.

Portefeuillehouder

Wethouder Velzen

Medeverantwoordelijke(n)

Uiterste behandeldatum (+ reden) Programma(s)

14 juli 2025, zodat participatie kan al plaatsvinden gedurende het zomerreces.

Eerdere besluitvorming

Raadsvoorstel Uitkomsten Onderzoek Besteedbaar Inkomen

Samenvatting

Op 16 december heeft uw raad het raadsvoorstel ‘Uitkomsten Onderzoek Besteedbaar Inkomen’ vastgesteld. Daarin heeft u het college opdracht gegeven te komen met een Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid, met daarin aandacht voor de volgende drie thema’s: 1. Het vergroten en verbeteren van het bereik van onze regelingen; 2. De wijze waarop wij onze inwoners bejegenen; 3. Het versterken van onze preventieve werkwijze.

Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

Daarnaast heeft u het college de opdracht gegeven om ervaringskennis te benutten bij het uitwerken van de actieagenda. Dit raadsvoorstel is de uitkomst van deze opdracht. Het procesvoorstel participatie beschrijft hoe we de drie thema’s verder invulling geven met onze inwoners. Bijlagen

Bijlage 1 Procesvoorstel Participatie Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid

Raadsbesluit Raadsvoorstel Procesvoorstel Participatie Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid 2025-065471 De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 mei 2025 besluit • Het Procesvoorstel Participatie Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid vast te stellen.

Dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over dit besluit een inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gedaan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 14 juli 2025 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

datum print: donderdag 5 juni 2025

2

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding Op 16 december heeft uw raad het raadsvoorstel ‘Uitkomsten Onderzoek Besteedbaar Inkomen’ vastgesteld. Daarin heeft u het college opdracht gegeven te komen met een Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid, met daarin aandacht voor de volgende drie thema’s: 1. Het vergroten en verbeteren van het bereik van onze regelingen; 2. De wijze waarop wij onze inwoners bejegenen; 3. Het versterken van onze preventieve werkwijze. Daarnaast heeft u het college de opdracht gegeven om ervaringskennis te benutten bij het uitwerken van de actieagenda. Dit raadsvoorstel is de uitkomst van deze opdracht. Het procesvoorstel participatie Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid beschrijft hoe we aan de drie thema’s invulling geven met onze inwoners. We gebruiken vijf verschillende vormen van participatie, die uitgebreider zijn uitgelegd in het procesvoorstel (bijlage 1). De tabel geeft een overzicht van de activiteiten per thema. Eronder zijn de vormen kort uitgelegd. Overzicht participatievormen per actie Thema Activiteiten Bereik - Huis-aan-huisgesprekken - Dieptegesprekken - Stress- en kansenmuur Bejegening - Huis-aan-huisgesprekken - Dieptegesprekken - Stress- en kansenmuur - Enquête Preventie - Huis-aan-huisgesprekken - Dieptegesprekken - Stress- en kansenmuur - Kaart met betekenisvolle plekken - Enquête Participatievormen 1.

We voeren huis-aan-huisgesprekken We gaan langs de deuren om de enquête bij inwoners af te nemen en stellen direct verdiepende vragen over hun ideeën, ervaringen en oplossingsvoorstellen. Deze vorm richt zich op de lijn preventieve werkwijze en biedt ruimte voor gesprek hoe we ons bereik kunnen vergroten en hoe we onze bejegening kunnen verbeteren. We willen minimaal 50 mensen aan de deuren spreken. 2. We voeren dieptegesprekken met inwoners We gaan via dezelfde vorm als tijdens het onderzoek naar besteedbaar inkomen in gesprek met inwoners over onze inzet op de drie lijnen en bouwen de oplossingsrichtingen in de actieagenda samen op. We willen in elke wijk minimaal één gesprek met 8 tot 10 inwoners. 3. We zetten een stress- en kansenmuur op datum print: donderdag 5 juni 2025

3

We ontwikkelen een creatieve muur in de wijk waar inwoners kunnen aangeven wat hen financiële stress geeft en wat hun tips of ideeën voor verbetering zijn om dit te verminderen. Deze verbeterpunten splitsen we op in de drie thema’s. 4. We maken een kaart met betekenisvolle plekken We maken samen met de inwoners een kaart van Zoetermeer die laat zien op welke plekken zij zich gezien en geholpen voelen, en waar juist niet. Zo krijgen we een beeld van de plekken die onze inwoners met geldzorgen waardevol vinden en welke zij mijden. 5. We ontwikkelen een enquête. In deze enquête willen we via het platform ‘Doe Mee’ minimaal 100 inwoners bevragen over de effecten van stress vanwege geldzorgen en mogelijke oplossingen om stress te verlagen. Dit is input voor onze inzet voor de lijn preventieve werkwijze. De scope van het participatietraject is stadsbreed. De participatie zelf zal echter plaatsvinden in drie wijken: Buytenwegh, Meerzicht en Palenstein. Hier vinden de dieptegesprekken en de huisaan-huisgesprekken plaats, zetten we de stress- en kansenmuur op en maken we met de inwoners de kaart van betekenisvolle plekken. De enquête is digitaal. We hebben gekozen voor deze wijken vanwege de (grotere) aanwezigheid van de doelgroep. De doelgroep bestaat uit inwoners die leven in bestaansonzekerheid of financiële zorgen hebben.

Bij de gesprekken die in de wijken plaats gaan vinden zijn inwoners uit andere wijken uiteraard ook welkom. Het participatietraject zal worden uitgevoerd door adviesbureau K2. Zij hebben de gemeente ook ondersteund bij het onderzoek naar Besteedbaar Inkomen. Zo zorgen we ook voor continuïteit in de uitvoering. Beoogd effect De participatieaanpak heeft als doel om inwoners te betrekken vanuit hun ervaringskennis en dagelijkse werkelijkheid, zodat de actieagenda betekenisvoller, effectiever en beter uitvoerbaar wordt. Dat moet leiden tot beleid en interventies die in de praktijk werken én voelbaar zijn, die aansluiten bij de leefwereld van onze inwoners en helpt bij het verkleinen van de afstand tussen onze inwoners in de gemeente. We werken van buiten naar binnen. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s 1. Het Procesvoorstel Participatie Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid vast te stellen. Argumenten 1.1 Met de vaststelling van dit participatievoorstel bouwen we voort op het onderzoek besteedbaar inkomen Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat we in dit participatietraject onderdelen die we vorig jaar al hebben gedaan in het onderzoek besteedbaar inkomen overdoen. We gaan juist verder waar we het onderzoek stopte.

1.2 We werken via dit participatietraject samen met onze inwoners aan onze inzet op het onderwerp bestaanszekerheid Hiermee maken we onze inzet effectiever, komen we tot interventies die aansluiten bij de leefwereld van onze inwoners en verkleinen we de afstand tussen de gemeente en onze inwoners. 1.3 Het maakt het gesprek met onze inwoners structureel datum print: donderdag 5 juni 2025

4

We vinden het belangrijk dat het gesprek met onze inwoners niet stopt op het moment dat de actieagenda er is. Daarom werken we tijdens het participatietraject ook aan een plan om onze inwoners een plek te geven bij de uitvoering van de actieagenda. Kanttekeningen 1.1. In Buytenwegh en Meerzicht vinden al veel participatietrajecten plaats We zullen erop letten dat we in deze wijken onze inwoners niet overvragen. We blijven in de voorbereiding van het participatietraject daarom met interne en externe betrokkenen die al in de wijken aan de slag zijn. Voor deze drie wijken is gekozen, omdat de doelgroep voor de actieagenda in deze wijken woont. 1.2. Een deel van de participatie valt in de zomervakantie We realiseren ons dat een deel van de uitvoering in de zomervakantie plaatsvindt. We ondervangen dit door de enquête de hele vakantie open te houden en de huis-aanhuisgesprekken indien nodig na de zomervakantie nog door te zetten. Zo zorgen we dat zo veel mogelijk inwoners de kans krijgen om input te leveren als zij dat willen. 1.3. De tot de doelgroep behorende inwoners in andere wijken zoeken we nu niet (actief) op We hebben gekozen voor deze drie wijken om het participatietraject zo veel mogelijk te kaderen binnen de beperkte tijd die er is. Inwoners die zichzelf aandienen uit andere wijken zijn natuurlijk van harte welkom om aan te sluiten bij de dieptegesprekken.

Financiën De kosten voor het participatietraject worden gedekt uit reguliere middelen binnen programma 1. Controleprotocol Niet van toepassing Participatie en Communicatie Dit raadsvoorstel gaat over het vaststellen van een participatievoorstel. Hoe we de participatie vormgeven is te lezen in bijlage 1. De communicatie over de enquête gaat via de huis-aan-huisgesprekken en we benutten hiervoor de kanalen van de gemeente en onze partners. Het communiceren over de andere activiteiten doen we in fases via een groeimodel. We beginnen bij de inwoners die we hebben gesproken voor het onderzoek naar besteedbaar inkomen. Vervolgens benutten we hun contacten en kennissen en gaan we in gesprek met onze partners in het werkveld wie we kunnen betrekken bij het participatietraject. Daarna gaan we via huis-aan-huisgesprekken de groep vergroten. Zo bouwen we stap voor stap gericht aan een groep inwoners die met ons in gesprek wil en kan. Daar gebruiken we ook ervaringsdeskundigen bij om ons te helpen op de goede manier contact met hen te maken. Duurzaamheid Niet van toepassing. Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten We zijn ons ervan bewust dat digitale enquêtes niet voor iedereen toegankelijk zijn.

We houden hier rekening mee en zorgen dat de enquête zowel digitaal als fysiek op plekken in de stad beschikbaar zijn bij partners in de stad, zoals de bibliotheek of de Formulierenbrigade.

datum print: donderdag 5 juni 2025

5

We zullen ook zorgen dat de dieptegesprekken op locaties plaatsvinden die toegankelijk zijn voor inwoners met een fysieke beperking. Rapportage en evaluatie De uitkomsten van de participatie zijn essentiële input voor de actieagenda die in december 2025 aan uw raad ter besluitvorming wordt voorgelegd. In de actieagenda zullen we ingaan op hoe de uitkomsten van het traject in de actieagenda zijn verwerkt. Bij de oplevering van de actieagenda zal bovendien het rapport over het participatietraject als bijlage worden toegevoegd. Planning Fase 1 | Voorbereiding | Q2/Q3 In deze fase plannen en organiseren we de bijeenkomsten, ontwikkelen we de enquêtes en vragenlijsten voor de huis-aan-huisgesprekken. Fase 2 | Uitvoering | Q3 In deze fase zetten we de enquête uit, voeren we de huis-aan-huisgesprekken, spreken we de partners (het BOAZ) en voeren we de dieptegesprekken. Fase 3 | Uitwerking | Q3 In deze fase verwerken we de input die we uit het participatietraject hebben ontvangen. We reflecteren wat is opgehaald en maken het rapport op dat meegaat met het raadsvoorstel van de actieagenda en hier input voor is. Daarnaast bereiden we in deze fase de stressmuur en plaatsen van betekenis voor. Fase 4 | Verbreding | Q4 In deze fase plaatsen we de stressmuur in de wijken en gaan we in gesprek over de plaatsen van betekenis.

We koppelen de uitkomsten terug aan de deelnemers en gaan aan de slag met een advies over het duurzaam betrekken van ervaringskennis bij de uitvoering van de actieagenda.

datum print: donderdag 5 juni 2025

6