Raadsvoorstel Lokaal Mediabeleid Zoetermeer

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid

Lokaal Mediabeleid Zoetermeer 2024-105529

Auteur

Stefan Vogels +31793469728 M.D.Vogels@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris

Huykman, B.J.D.

Afdelingshoofd

Zanten E.J.J.M van (Noortje)

Portefeuillehouder

Wethouder Blansjaar

Medeverantwoordelijke(n)

Burgemeester Bezuijen

Uiterste behandeldatum (+ reden) Programma(s)

Programma 4 Vrije tijd

Eerdere besluitvorming

Samenvatting

Raadsvoorstel Procesvoorstel Participatie ontwikkeling Mediabeleid d.d. 18 december 2023 Raadsmemo Verdaging motie 2307-02: Mediabeleid Zoetermeer Raadsmemo Verdaging motie 2307-02: Mediabeleid Op 3 juli 2023 heeft de gemeenteraad motie 2307-02: Mediabeleid aangenomen en het college gevraagd een mediabeleid op te stellen. Op basis van het participatietraject en bureauonderzoek is het Lokaal Mediabeleid Zoetermeer opgesteld. Dit mediabeleid laat zien hoe het huidige lokale medialandschap eruit ziet, welke kansen er zijn voor de gemeente om ondersteuning te bieden aan lokale media en welke effecten hiermee bereikt worden. Het Mediabeleid heeft een drietal kerndoelen: • behoud en versterking van een gevarieerd lokaal medialandschap; • het constructief samenwerken tussen gemeente én lokaal medialandschap; • het vergroten van de waardering voor het Zoetermeerse medialandschap.

Bijlagen

Het college stelt voor in 2025 en 2026 een incidenteel uitvoeringsbudget van € 30.000,- te koppelen aan de uitvoering van het Mediabeleid. 1 Lokaal Mediabeleid 1a Interviewvragen 1b Lokaal Medialandschap 1c Programma Ondersteuning 1d Eindverslag participatie Lokaal Mediabeleid Zoetermeer 2 Begrotingswijziging

Raadsbesluit Raadsvoorstel Lokaal Mediabeleid Zoetermeer 2024-105529 De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 24 september 2024 Besluit 1. Het Lokaal Mediabeleid Zoetermeer vast te stellen: a. De huidige praktijk uit te breiden met het Medialoket; b. Aan het beleidsprogramma ondersteuning gedeeltelijk uitvoering te geven. 2. Een budget van € 30.000,- beschikbaar te stellen in 2025 en 2026 en dit budget te dekken uit het begrotingssaldo en toe te voegen aan programma 4 Vrije Tijd. 3. De bij dit raadsvoorstel behorende begrotingswijziging vast te stellen. 4. Motie 2307-02 als afgedaan te beschouwen. 5. Het Eindverslag participatie Lokaal Mediabeleid Zoetermeer vast te stellen. Over de onderdelen 2 en 3 van dit besluit geen referendum mogelijk te maken, omdat het een begrotingswijziging betreft. Dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over de overige onderdelen van dit besluit een inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gedaan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 16 december 2024 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

2

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding Op 3 juli 2023 heeft de gemeenteraad motie 2307-02: Mediabeleid aangenomen. Hierin wordt het college gevraagd: • een mediabeleid op te stellen voor het Zoetermeerse medialandschap; • dit mediabeleid te baseren op de behoefte van de Zoetermeerse mediapartners; • hierbij rekening te houden met de verwachte wetswijziging Mediawet; • hieraan ook een budgetvoorstel te koppelen; • dit mediabeleid aan de gemeenteraad voor te leggen voor 1 april 2024. Het afronden van deze motie is verdaagd tot 1 december 2024. Op basis van het participatietraject en bureauonderzoek is het Lokaal Mediabeleid Zoetermeer opgesteld. Dit mediabeleid laat zien hoe het huidige lokale medialandschap eruit ziet, welke kansen er zijn voor de gemeente om ondersteuning te bieden aan lokale media en welke effecten hiermee bereikt worden. Het college heeft inzichtelijk gemaakt welke mogelijkheden de gemeente heeft om het Zoetermeerse medialandschap te ondersteunen. In 2026 wordt naar verwachting de Mediawet gewijzigd. Dit heeft ook lokaal consequenties en zal om een herijking en evaluatie van dit beleid vragen. Het college stelt voor in 2025 en 2026 een uitvoeringsbudget van € 30.000,- aan het Medialoket te koppelen. In de evaluatie wordt ook het effect van dit budget geëvalueerd.

Kaderstelling Dit mediabeleid betreft: • het in kaart brengen van het huidige lokale medialandschap; • het in kaart brengen van behoeften van mediaorganisaties en journalisten actief in Zoetermeer; • het in kaart brengen welke mogelijkheden tot ondersteuning de gemeente aan mediaorganisaties en journalisten kan bieden; • het in kaart brengen welk budget hiervoor benodigd is. De communicatie, (pers)woordvoering en advertentiestrategie van de gemeente zelf vormt geen onderdeel van dit lokaal mediabeleid. Beoogd effect Het Mediabeleid heeft een drietal kerndoelen: • Behoud en versterking van een gevarieerd lokaal medialandschap. Op dit moment zijn er vijftien mediaorganisaties actief in Zoetermeer. • Het constructief samenwerken tussen gemeente én lokaal medialandschap. De gemeente onderhoudt een constructieve, geen competitieve, relatie met het lokale medialandschap. De gemeente ondersteunt en faciliteert waar mogelijk. • Het vergroten van de waardering voor het Zoetermeerse medialandschap. Via de Stadspeiling zal inzichtelijk gemaakt worden wat de waardering voor het Zoetermeerse medialandschap is. Het nagestreefde rapportcijfer is een 7,5.

3

Uit het onderzoek naar het lokaal medialandschap blijkt dat het functioneren van media in Zoetermeer onder druk staat. Een sterk en goed geborgd medialandschap biedt een stad waardevolle effecten, die met inzet van bovenstaande doelstellingen wordt nagestreefd: • bewoners hebben een grotere maatschappelijke betrokkenheid; • lokale media hebben een informerende, verbindende, educatieve en culturele functie naar inwoners; • lokale media verbindt inwoners met gemeente en stimuleert eigenaarschap. Realisatie Medialoket Met het mediabeleid wordt gehoor gegeven aan de behoeften van het lokale medialandschap. Uit de participatie blijkt dat mediaorganisaties uiteenlopende wensen, vragen en behoeften hebben ten aanzien van de gemeente. Voorgesteld wordt een medialoket in te richten, waarmee een vast contactpunt voor mediaorganisaties ontstaat. Programma ondersteuning Actieve ondersteuning van het lokaal medialandschap is mogelijk. Met het Programma Ondersteuning van het lokaal mediabeleid is in kaart gebracht welke mogelijkheden de gemeente heeft om het lokaal medialandschap te ondersteunen. Ook is inzichtelijk gemaakt welk budget hier per programmaonderdeel voor nodig is. Met een uitvoeringsbudget van € 30.000,- kan het Medialoket naar eigen inzicht onderdelen uit het Programma Ondersteuning uitvoeren. Evaluatie In 2026 volgt naar verwachting een herziening van de landelijke mediawet.

Dit heeft ook op lokaal niveau consequenties. Daarom volgt in 2026 een evaluatie van dit lokaal mediabeleid, waarbij deze ook waar nodig in lijn gebracht kan worden met de nieuwe mediawet. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s 1. Het Lokaal Mediabeleid Zoetermeer vast te stellen: a. De huidige praktijk uit te breiden met het Medialoket; b. Aan het beleidsprogramma ondersteuning gedeeltelijk uitvoering te geven. 2. Een budget van € 30.000,- beschikbaar te stellen in 2025 en 2026 en dit budget te dekken uit het begrotingssaldo en toe te voegen aan programma 4 Vrije Tijd. 3. De bij dit raadsvoorstel behorende begrotingswijziging vast te stellen. 4. Motie 2307-02 als afgedaan te beschouwen. 5. Het Eindverslag participatie Lokaal Mediabeleid Zoetermeer vast te stellen. Argumenten 1.1. Hiermee wordt inzichtelijk gemaakt hoe het Zoetermeers medialandschap functioneert. De lokale media zijn een vrije sector waarin tot op heden weinig tot geen overheidsinterventies plaatsvinden. Hierdoor had de Gemeente Zoetermeer geen inzicht in de actieve spelers, de wensen, behoeften, kansen en risico’s van het lokale medialandschap. Met dit mediabeleid is in kaart gebracht welke actoren een rol spelen in dit landschap en hoe deze functioneert. 1.2.

Hiermee wordt de mogelijkheid gecreëerd om het Zoetermeers medialandschap te ondersteunen. Het participatietraject heeft duidelijk gemaakt waar het medialandschap behoefte aan heeft en op welke wijze aan deze behoeften invulling gegeven kan worden. Het mediabeleid biedt vanuit het programma ondersteuning ook kaders om financiële steun te verlenen.

4

1.3 en 2.1.

Hiermee heeft het Medialoket budget om de lokale mediasector actief te ondersteunen. Zonder budget kan het Medialoket enkel dienen als tussenpersoon en vraagbaak. Met een budget van € 30.000,- kan het Medialoket binnen de kaders van het Mediabeleid uitvoering gegeven worden aan onderdelen van het Programma Ondersteuning. Dit kan bijvoorbeeld zijn het organiseren van een deskundigheidsbevorderingstraject voor mediavrijwilligers, of het stimuleren van onderzoeksjournalistiek 2.1. Het incidentele karakter van dit budget legt geen druk op de structurele begroting. Het Mediabeleid wordt in 2026 geëvalueerd in het kader van de landelijke mediawetherziening. Dit biedt een afgebakende termijn voor incidentele financiering, zodat deze niet op de vaste begrotingslasten drukt. 4.1.

De afdoening van moties vindt drie keer per jaar plaats. In dat kader stelt het college de raad voor motie 2307-02 als afgedaan te beschouwen.

5.1.

Hiermee wordt officieel het participatietraject afgerond.

Kanttekeningen 1.1. Er is geen budget om volledig uitvoering te geven aan het programma Ondersteuning. Zie argument 1.3. 2.1. De gemeente heeft een grote bezuinigingsopgave. De inkomsten van de gemeente Zoetermeer dalen vanaf 2026 door een nieuwe methode van verdeling van de algemene uitkering (het gemeentefonds). Gezien de onzekerheid in inkomsten moeten er keuzes worden gemaakt en is behoedzaamheid gewenst. Bij alle uitgaven die we doen, dienen we ons bewust te zijn van de mogelijke gevolgen ervan op onze meerjarige structurele begroting. De komende jaren is sprake van een negatief begrotingssaldo, uitgaven zijn groter dan inkomsten, waardoor het financieel perspectief verder verslechtert. Daarom wordt voorgesteld twee jaar een budget toe te kennen. Financiën Er is € 30.000,- voor 2025 en 2026 jaar benodigd om het voorgestelde medialoket in te richten. Voorgesteld wordt deze uitgaven te dekken uit het begrotingssaldo en toe te voegen aan programma 4 Vrije Tijd. In 2026 wordt het beleid geëvalueerd en kunnen nieuwe keuzes gemaakt worden over eventuele financiële ondersteuning van het Medialoket en het Mediabeleid. Controleprotocol Niet van toepassing. Participatie en Communicatie De participatie heeft voldaan aan onze doelstellingen. De samenwerking met partners en betrokkenen in het lokale medialandschap is verbeterd.

Wensen, behoeften en ideeën zijn geïnventariseerd en hebben bijgedragen aan de kwaliteit van het beleid en de plannen. Door middel van kwalitatieve interviews en participatiebijeenkomsten werden mediaorganisaties en lokale journalisten betrokken bij het proces. Ondanks enkele aanpassingen in de planning, resulteerde de input van twaalf interviews en een plenaire bijeenkomst in een concept mediabeleid. De ontvangen feedback en suggesties zijn verwerkt, wat heeft geleid tot diverse aanpassingen in het beleid. Het Lokaal Mediabeleid Zoetermeer biedt hiermee een kader voor ondersteuning van het brede medialandschap in Zoetermeer.

5

Deelnemers aan de participatie worden per mail geïnformeerd over de uitkomst van het raadsbesluit. Duurzaamheid Niet van toepassing. Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Niet van toepassing. Rapportage en evaluatie In 2026 volgt naar verwachting een herziening van de landelijke mediawet. Dit heeft ook op lokaal niveau consequenties. Daarom volgt in 2026 een evaluatie van dit lokaal mediabeleid, waarbij deze ook waar nodig in lijn gebracht kan worden met de nieuwe mediawet. Planning Niet van toepassing.

6