Raadsvoorstel Langdurige huisvesting Nationaal Videogame Museum

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid

Langdurige huisvesting Nationaal Videogame Museum 2024-168095

Auteur

Martijn Noordam +31793469147 M.H.Noordam@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris

Huykman, B.J.D.

Afdelingshoofd

Zanten E.J.J.M van (Noortje)

Portefeuillehouder

Wethouder Blansjaar

Medeverantwoordelijke(n)

Wethouder Van der Meer

Uiterste behandeldatum (+ reden) Programma(s)

Raadsbehandeling 27 januari 2025 in verband met planning voor opening van het museum begin 2026.

Eerdere besluitvorming Samenvatting

Programma 4 Vrije tijd

Het Nationaal Videogame Museum (NVGM) is een museum waarbij op een interactieve en laagdrempelige manier de gamecultuur maatschappelijk gepositioneerd en onderzocht wordt, en waarbij de verhalen achter deze wereldomvattende industrie dichter bij een zo groot mogelijk publiek worden gebracht. Met de langdurige huisvesting van het museum op de nieuwe locatie in de binnenstad wordt het voor het NVGM mogelijk meer lange termijn investeringen te doen in haar bezoekerservaring, en is er voor de gemeente meer zekerheid op het behoud van het museum voor Zoetermeer.

Bijlagen

1. Museaal concept NVGM 2. Maatschappelijke kosten/baten analyse ‘De game en de knikkers’ 3. Begrotingswijziging

Raadsbesluit Raadsvoorstel Langdurige huisvesting Nationaal Videogame Museum 2024-168095 De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 26 november 2024 besluit 1. Het Nationaal Videogame Museum (hierna: NVGM) onder te brengen aan het Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2 te Zoetermeer. 2. Een bedrag van € 2.155.000,- te onttrekken aan de reserve fonds Zoetermeer 2040 in 2025 en dit als bijdrage te verstrekken aan het NVGM ten behoeve van de inrichting van het museum. 3. Een investeringsbudget van € 467.286,- beschikbaar te stellen in 2025 voor bouwkundige en technische aanpassingen waarvan: a. Een bedrag van € 264.768,- wordt afgeschreven op annuïtaire basis in 30 jaar tegen een rentepercentage van 2% b. Een bedrag van € 202.500,- wordt afgeschreven op annuïtaire basis in 15 jaar tegen een percentage van 2% 4. De kapitaallasten te dekken uit de verhuuropbrengsten 5. Een subsidie aan het NVGM te verstrekken van € 126.007,- in 2025, € 127.814,- in 2026 en € 47.132,- in 2027 als bijdrage in de exploitatiekosten in de opstartfase en dit te dekken uit budget voor de culturele erfgoedinstelling in Programma 4 Vrije Tijd. 6. Een budget van € 67.000,- in 2025 beschikbaar te stellen ten behoeve van ondersteuning en begeleiding van de huisvesting en dit te dekken uit het budget voor de culturele erfgoedinstelling in Programma 4 Vrije Tijd. 7.

In het kader van de verordening Percentageregeling beeldende kunst in de openbare ruimte een bedrag van € 2.648,- in 2025 te storten in de Reserve Beeldende kunst in de openbare ruimte. 8. De uit dit voorstel voortvloeiende begrotingswijziging vast te stellen Over de onderdelen 2 tot en met 8 van dit besluit geen referendum mogelijk te maken, omdat het een begrotingswijziging betreft. Dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over de overige onderdelen van dit besluit een inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gedaan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 27 januari 2025 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

2

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding Het Nationaal Videogame museum (NVGM) valt onder de zogenoemde popcultuur (wat een afkorting is van ‘populaire cultuur’). Popcultuur is een innovatieve cultuur die deel uitmaakt van en terug te vinden is in film, theater, games, grafische vormgeving, muziek, e-cultuur, beeldende kunst, dans en literatuur. Popcultuur is op allerlei manieren verweven in de samenleving en draagt een belangrijke maatschappelijke waarde in zich op het gebied van cultuur, participatie, talentontwikkeling en economie. Popcultuur heeft raakvlakken met beleidsterreinen als ruimtelijke ordening, economie, citymarketing, toerisme, welzijn, jeugd, onderwijs en integratie. Aanleiding Het NVGM is in 2017 als particuliere organisatie ontstaan uit een privécollectie arcade videogames. In januari 2023 is de stichting NVGM opgericht zodat ook de formele rechtspersoon aansloot op de ambitie van de achterliggende organisatie. De stichting heeft nu als doelstelling om zonder winstoogmerk een museum te beheren om op een interactieve en laagdrempelige manier de gamecultuur maatschappelijk te positioneren, te onderzoeken, en de verhalen achter deze wereldomvattende industrie dichter bij een zo groot mogelijk publiek te brengen.

Het museum belicht en bediscussieert de culturele betekenis van de gamecultuur, waarbij artefacten worden verzameld, waar nodig gerestaureerd en interactief en volledig speelbaar worden gepresenteerd. In het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Samen doen wat nodig is’ staat dat het NVGM veel potentie heeft en past bij het profiel van onze stad. Het college kiest ervoor om het NVGM structureel te subsidiëren en te helpen zoeken naar een nieuwe locatie in de binnenstad. Verder sluit een vestiging van het NVGM die niet slechts tijdelijk van aard is aan bij zowel de Cultuurvisie 2030 als de visie Binnenstad 2040. Tot augustus 2023 was het NVGM gevestigd in de passage van de binnenstad. In 2019 trok het museum ca. 56.000 bezoekers. In 2022 was dit aantal gestegen tot 61.500 en in de eerste 8 maanden van 2023 zelfs 65.000 bezoekers. Vanwege het aflopen van het tijdelijk huurcontract moest het NVGM in 2023 noodgedwongen weer verhuizen. Vanaf 2024 is het gevestigd aan de Luxemburglaan waar het de beschikking heeft tot het pand tot 1 januari 2026. Het bezoekersaantal zal naar verwachting in 2024 uitkomen op circa 77.000 bezoekers (inclusief schoolbezoek). Gemiddeld trekt een museum ca. 50.000 bezoekers per jaar1. Het NVGM trekt al jaren meer bezoekers. Hiermee valt het museum officieel in de categorie 'middelgrote musea' (top 18% van alle musea)2.

Het NVGM boort bovendien een nog altijd groeiende sector aan. Wereldwijd zijn er 3,4 miljard gamers. De wereldwijde game-markt gaat naar verwachting in 2024 een omzet genereren van 190 miljard dollar. Dat is een groei van 5 miljard ten opzichte van 20233. Gezien het internationale karakter van games, zowel in de zin van productie als consumptie, is het verklaarbaar dat een groot aandeel van de geïnteresseerden in het NVGM ook niet uit Zoetermeer komt.

1 2022_Museumcijfers.pdf (museumvereniging.nl) 2 Musea; collectie, bezoeken, tarieven, tentoonstellingen, werkgelegenheid | CBS 3 Gamemarktanalist Newzoo

3

Met de vestiging op de nieuwe locatie in de binnenstad wordt het voor het NVGM mogelijk meer lange termijn investeringen te doen in haar bezoekerservaring. Op die wijze kan het NVGM verder door ontwikkelen als museum rondom (video)gaming. Zonder een dergelijke locatie waarbij zicht is op een langere termijn vestiging zal het NVGM bij afloop van het huidige huurcontract en gezien de plannen voor de locatie waar ze nu gevestigd zijn in ieder geval weer noodgedwongen moeten verhuizen. Indien er voor die tijd geen afspraken met het museum worden gemaakt over een lange termijn vestiging in Zoetermeer kan daarbij een nieuwe locatie buiten de gemeente niet uitgesloten worden. Beoogd effect Het NVGM draagt, zoals bij de argumenten verder onderbouwt, op directe en aantoonbare wijze bij aan de ambities van Visie Zoetermeer 2040, programma Binnenstad, de Cultuurvisie 2030 en City marketing. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s 1. Het Nationaal Videogame Museum (hierna: NVGM) onder te brengen aan het Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2 te Zoetermeer. 2. Een bedrag van € 2.155.000,- te onttrekken aan de reserve fonds Zoetermeer 2040 in 2025 en dit als bijdrage te verstrekken aan het NVGM ten behoeve van de inrichting van het museum. 3. Een investeringsbudget van € 467.286,- beschikbaar te stellen in 2025 voor bouwkundige en technische aanpassingen waarvan: a.

Een bedrag van € 264.768,- wordt afgeschreven op annuïtaire basis in 30 jaar tegen een rentepercentage van 2% b. Een bedrag van € 202.500,- wordt afgeschreven op annuïtaire basis in 15 jaar tegen een percentage van 2% 4. De kapitaallasten te dekken uit de verhuuropbrengsten 5. Een subsidie aan het NVGM te verstrekken van € 126.007,- in 2025, € 127.814,- in 2026 en € 47.132,- in 2027 als bijdrage in de exploitatiekosten in de opstartfase en dit te dekken uit budget voor de culturele erfgoedinstelling in Programma 4 Vrije Tijd. 6. Een budget van € 67.000,- in 2025 beschikbaar te stellen ten behoeve van ondersteuning en begeleiding van de huisvesting en dit te dekken uit het budget voor de culturele erfgoedinstelling in Programma 4 Vrije Tijd. 7. In het kader van de verordening Percentageregeling beeldende kunst in de openbare ruimte een bedrag van € 2.648,- in 2025 te storten in de Reserve Beeldende kunst in de openbare ruimte. 8. De uit dit voorstel voortvloeiende begrotingswijziging vast te stellen Locatie De gemeenteraad is op 14 juni 2023 geïnformeerd over de zoektocht naar een geschikte locatie voor het NVGM om zich voor de lange termijn te vestigen in de binnenstad.

In overleg met het NVGM heeft het college in de gecombineerde panden op de locaties Stadhuisplein 21 (waar eerder het Happy Italy restaurant was gevestigd) en Zuidwaarts 2 (waar eerder het museum de Voorde was gevestigd) een geschikte locatie gevonden. Deze locatie is, gebaseerd op doorstroomberekeningen van het museum, geschikt om door te groeien naar maximaal 100.000 bezoekers per jaar. Het museum ziet zelf kansen om de komende jaren door te groeien tot 150.000 à 200.000 bezoekers per jaar. Daarmee zou het museum in de categorie ‘groot museum’ vallen (top 10% van alle musea)4. De gemeente begrijpt dat het NVGM extra ruimte nodig heeft wanneer het museum aan een dergelijke vraag vanuit het publiek wordt blootgesteld. De gemeente heeft de intentie uitgesproken om de komende jaren - mocht deze uitgesproken ruimtebehoefte 4 Musea; collectie, bezoeken, tarieven, tentoonstellingen, werkgelegenheid | CBS

4

onderschreven worden door een onderbouwing in (o.a.) bezoekerscijfers - in samenwerking met het NVGM de uitbreidingsmogelijkheden te onderzoeken. Afwijking omgevingsplan De panden Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2 liggen in het omgevingsplan ‘1e herziening bestemmingsplan Stadscentrum/Dorpsstraat’. Daarin valt het onder de bestemming ‘Centrum4’. Daarbinnen is onder meer een museumfunctie toegestaan tot 1.200 m2 bruto vloeroppervlak (bvo). Het is dus mogelijk om een museum te vestigen in het pand. Aangezien het NVGM wat groter wordt dan 1.200 m2 (namelijk circa 1846 m2 bvo) is er een omgevingsvergunning nodig om af te wijken van het omgevingsplan ten aanzien van de oppervlakte (een zogenaamde BOPA). Het college van B&W is bevoegd te besluiten over deze aanvraag omgevingsvergunning. De omgevingsvergunning zal moeten worden aangevraagd door het NVGM. Met een goede onderbouwing van de aanvraag is het mogelijk om af te wijken van het omgevingsplan en de omgevingsvergunning te verlenen. Concept Het NVGM heeft een concept ontwikkeld voor de locatie aan het Stadhuisplein (zie bijlage 1.Museaal concept NVGM d.d. januari 2024). Het doel van het NVGM is om bezoekers mee te nemen in de wereld van videogames en ze te laten ervaren dat games een steeds grotere rol spelen in de maatschappij.

Dat doen ze door een interactieve totaalbeleving neer te zetten waarbij bijna alles volledig speelbaar is. Inhoudelijk staat de geschiedenis, actualiteit en de toekomst van de gamecultuur centraal. In het concept is ruimte voor de onderdelen expositie, educatie en entertainment. In het onderdeel expositie gaat het om een kennismaking met de gamecultuur, waar de bezoekers worden meegenomen in het verhaal van de eerste computerspellen uit de jaren ’50, de eerste games voor PC’s en arcadehallen, tot nu. In deze ruimte is aandacht voor de ontwikkeling die de game-industrie heeft doorgemaakt en hoe gaming een steeds grotere rol in het leven van mensen speelt. Het NVGM wil hiermee bijdragen aan een dieper begrip over, en waardering van, gamen en de daarbij horende impact op de samenleving. Daarnaast is in het museum aandacht voor educatie. Het NVGM zet in op een lesprogramma in het verlengde van het onderdeel expositie dat geschikt is voor groepen uit het lager tot en met het voortgezet onderwijs. Dit aanbod geldt voor alle scholen in Zoetermeer en is ook toegankelijk voor scholen in de regio. Tot slot is er bij een deel van de locatie ook aandacht voor het entertainment die games opleveren. Via verschillende werelden worden bezoekers meegenomen in de diversiteit die videogames bieden.

Bij deze beleving geeft het museum ook een inhoudelijke verdieping, bijvoorbeeld doormiddel van extra informatie over de verschillende individuele games en bijhorende genres. Organisatie Het NVGM is een organisatie met een maatschappelijke profilering. Het museum kent als belangrijke waarde dat iedereen welkom is en zonder bevooroordeling de kans op een gelukkige toekomst moet krijgen. Er is veel aandacht voor diversiteit en inclusiviteit en dat zie je terug zowel in de vaste bezetting van het museum, de betrokken vrijwilligers als bij de bezoekers. In 2022 heeft het museum een scan laten uitvoeren op het gebied van diversiteit en inclusie, waaruit bleek dat het museum de hoogst mogelijke score behaalde5.

5 Jaarverslag 2022, p.15.

5

De afgelopen jaren heeft het museum gewerkt aan verdere professionalisering die het zijn van een stichting met zich meebrengt. De organisatie wordt op dit moment aangestuurd door een directeur-bestuurder die verantwoording aflegt aan een Raad van Toezicht. De organisatie bestaat momenteel uit circa 30 vaste (deels part-time) medewerkers en heeft daarnaast een pool van ongeveer 30 actieve en betrokken vrijwilligers. Het NVGM conformeert zich zo goed mogelijk aan de Fair Practice Code, de Code Diversiteit & Inclusie en de Governance Code Cultuur. De afgelopen anderhalf jaar heeft het museum ook toegewerkt naar het behalen van een museum-accreditatie. Een museum-accreditatie wordt afgegeven door Stichting Museumregister Nederland (SMN). Deze instelling heeft als doel de kwaliteit van Nederlandse musea te verzekeren en is een onafhankelijk rechtspersoon. Een dergelijke accreditatie is geen verplichting in Nederland en er zijn musea die een dergelijke accreditatie niet hebben (bijvoorbeeld het museum Corpus in Oegstgeest) of vele jaren zonder accreditatie hebben bestaan (bijvoorbeeld het museumpark Archeon in Alphen aan den Rijn dat in 1994 is opgericht en haar accreditatie in 2015 heeft verkregen). Een dergelijke registratie is wel een voorwaarde voor bijvoorbeeld het kunnen accepteren van een Museumkaart.

Op 18 juli 2024 heeft de SMN het besluit genomen officiële museumregistratie nog niet toe te kennen aan het NVGM. Zij geven aan ‘met bewondering’ te kijken naar de stappen die het NVGM heeft gezet. Echter wordt het randvoorwaardelijk geacht dat de collectie die het museum (vast) tentoonstelt volledig in eigendom is van de stichting NVGM, vooraleer de accreditatie wordt toegekend. Momenteel is nog het overgrote deel van de collectie in bruikleen en/of wordt het gehuurd. De stichting heeft een plan ontwikkeld en in haar meerjarenbegroting opgenomen om het eigenaarschap van de collectie in een aantal jaar over te nemen. Als deze overdracht juridisch is afgerond, is de verwachting dat het NVGM zich bij het SMN kan registreren, omdat aan alle andere voorwaarden reeds is voldaan. Maatschappelijke kostenbatenanalyse De gemeente heeft onderzoek laten doen naar de jaarlijkse maatschappelijke meerwaarde van het Nationaal Video Game Museum zoals dat tot op heden heeft gefunctioneerd (zie bijlage 2.Maatschappelijke kosten/baten analyse ‘De game en de knikkers’). Het onderzoeksbureau gaat uit van vijf waarde niveaus: - Gebruikswaarde (de directe uitgaven die bezoekers doen tijdens hun bezoek bovenop de entreeprijs van het museum.

Het ‘consumentensurplus’ dat gezien wordt als een financiële uitdrukking van het plezier dat men aan het bezoek beleeft) - Optiewaarde (de waarde die mensen hechten aan het wonen in de buurt van een museum, een bijdrage aan de woonaantrekkelijkheid van een gemeente) - Bestaanswaarde (de waarde die voortkomt uit de trots en identiteit die mensen ontlenen aan een museumcollectie) - Economische waarde (de aantrekking die een museum heeft op binnen- en buitenlandse toeristen, die tijdens hun bezoek aan de regio bestedingen doen die ze zonder het culturele aanbod niet in die regio hadden gedaan plus de extra werkgelegenheid die een museum biedt) - Sociale waarde (de waarde die educatieve schoolbezoeken bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen) De maatschappelijke baten voor het NVGM komen voor Zoetermeer uit op een bedrag tussen de € 584.000,- en € 599.000,- plus € 557.000,- voor de rest van Nederland (peildatum 2023). Dat betekent dat de totale jaarlijkse maatschappelijke baten van het museum ca. € 1.150.000,bedragen. Echter, omdat voor het NVGM de optie- en bestaanswaarden zonder aanvullend onderzoek niet betrouwbaar uit te drukken zijn in geld, is hier sprake van een ‘minimum’ gebaseerd op drie van de vijf waarde niveaus. De verwachting is dat dit bedrag hoger zal zijn als alle vijf de waarden betrouwbaar berekend en meegenomen kunnen worden.

Tegenover deze baten staan de jaarlijkse (subsidie)kosten voor de gemeente Zoetermeer van € 336.300,-

6

(peildatum 2023). Dat betekent dat het museum een duidelijke netto toegevoegde waarde heeft voor zowel Zoetermeer als Nederland in zijn geheel. Het onderzoek is gebaseerd op historische gegevens en geeft inzicht in de factoren die een toekomstige maatschappelijke kosten-baten balans in positieve en negatieve manier kunnen beïnvloeden. Zo blijkt dat de gebruikswaarde de grootste factor is in de batenkant van het museum. Aangezien dit rechtstreeks verband houdt met de bezoekersaantallen van het museum kan gesteld worden dat de ambitie en prognose van het museum in de toekomst verder te groeien een relatief groot positief effect zal hebben op de maatschappelijke baten. Ook de investering in een educatief programma zal zeer waarschijnlijk zorgen voor een stijging van de sociale waarde en een vaste huisvesting mogelijk tot een hogere optiewaarde. Daar tegenover staat dat eventuele opportuniteitskosten van verhuur van het pand, omdat logischerwijs gebruik van Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2 door het museum verhuur aan een andere partij onmogelijk maakt, een theoretische verslechtering van de kosten-baten balans kan veroorzaken. Dit laatste geval zou echter geen effect behoren te hebben: het is tenslotte het beleid van de gemeente om vastgoed in eigendom te hebben ten dienste van maatschappelijk gebruik.

Vergelijking met eventuele commerciële huuropbrengsten is daarom niet aan de orde. Daarnaast is er ook sprake van een direct voordeel: in plaats van dat het museum zijn huurkosten aan een particuliere partij kwijt is wordt in de nieuwe situatie huur betaald aan gemeente Zoetermeer. Argumenten 1.1 De vestiging van het NVGM sluit aan bij de opgaven van de Cultuurvisie 2030: o Programmalijn 1 ‘Stabiele basis’: er is een vaste, professioneel geleide culturele instelling die invulling geeft aan de museale functie en die onderdeel vormt van de culturele basis van Zoetermeer. ▪ In het bijzonder doelstelling ‘in 2027 heeft Zoetermeer een stabiele, degelijke culturele basisinfrastructuur, in lijn met de cultuurvisie’ en de daaraan gekoppelde uitvoeringsstrategieën: • Zorgen voor passende huisvesting • Invulling geven aan de museale functie o Programmalijn 4 ‘Nieuwe smaken, nieuwe makers’, het NVGM boort een groep mensen aan die andere culturele partners niet weten aan te boren o Programmalijn 5 ‘Iedereen doet mee’, het NVGM weet als werkgever en als organisatie die is ingespeeld op vrijwilligers duidelijk diverse groepen aan zich te binden en timmert daarmee aan de weg als inclusieve organisatie o Programmalijn 6 ‘Jong geleerd, is oud gedaan’, het NVGM biedt cultuur- en techniekeducatie.

o Programmalijn 7 ‘Goud maken’: één van de opgaven voor 2030 is het hebben van goedlopende musea en erfgoedinstellingen in Zoetermeer, met tentoonstellingen en collecties die passen bij onze stad. o Programmalijn 8 ‘Zoetermeer geeft kleur’ ▪ In het bijzonder doelstelling ‘In 2027 hebben de culturele partners die een nationaal en internationaal publiek trekken een goede en passende huisvesting in de stad’, en de daaraan gekoppelde uitvoeringsstrategie: • Passende huisvesting creëren 1.2 De vestiging van het NVGM sluit aan bij de doelstellingen van de Visie Zoetermeer 2040: o Het creëren van hoogwaardig cultuuraanbod, wat de woonaantrekkelijkheid van Zoetermeer bevordert en een positieve bijdrage levert aan het imago van de stad (hoofdlijn 1); ▪ “Om een gevarieerde gemeenschap een thuis te geven zijn door diverse partijen, inwoners en gemeente investeringen gedaan in een scala aan voorzieningen (cultuur, sport, onderwijs, zorg, etc.), evenementen, activiteiten en de fysieke leefomgeving.”

7

o o o o

Het educatieve aanbod draagt bij aan het leven lang leren/ leven lang ontwikkelen (hoofdlijn 3); De keuze voor het museum past naadloos bij de wens om als stad toe te groeien naar de stad van toegepaste innovatie (hoofdlijn 5); Het creëren van hoogwaardig cultuuraanbod past bij de wens om als stad door te groeien tot volwaardige regiostad (hoofdlijn 6). “Alleen met een grotere mate van diversiteit van inwoners, economie, voorzieningen, onderwijs, woningen, cultuur etc. komen de gemeenschap en de stad beter in balans.”

1.3 De vestiging van het NVGM in de binnenstad van Zoetermeer sluit aan bij Visie Binnenstad. o De wens om het cultuuraanbod in de Binnenstad te verstevigen en waar mogelijk uit te breiden. Zoals de gebruiks- en economische waarden van het maatschappelijke kosten-baten onderzoek ook aantonen heeft blijvende vestiging een positieve invloed op de economische en culturele activiteiten en voorzieningen in de binnenstad. o De binnenstad is dé plek om te winkelen, maar ook steeds meer de plek voor ontmoeting, uitgaan, kunst en cultuur. o Groei bezoekersaantallen te realiseren, heeft ook economische gevolgen en kansen voor de binnenstad (verlengen verblijfsduur, combinatiebezoek met horeca en detailhandel) 1.4 De vestiging van het NVGM past binnen de kernwaarden van City Marketing Het videogame museum sluit aan op de merkwaarden ‘maakbaar’, ‘actief’ en ‘speels’. Speels gaat over vernieuwing, innovatie. Daarom past het eigentijdse museum goed in de binnenstad van Zoetermeer. Het merk ‘Zoetermeer is de plek’ belooft een stad te zijn die ruimte en mogelijkheden van nieuwe initiatieven promoot.

1.5 De vestiging van het NVGM sluit aan op de economische doelstellingen van gemeente Zoetermeer Naast een toename in de werkgelegenheid kan de subsidie vanuit de gemeente welbeschouwd ook als innovatiesubsidie gezien worden: met geld en samen met creatieve partners in de gemeente worden projecten en nieuw aanbod tot stand gebracht. Creatieve bedrijvigheid en innovatiekracht is belangrijk voor de stad. De organisaties in de popsector zijn actief en ondernemend in de lokale netwerken en zorgen voor een goede economische voedingsbodem en daarmee een verbetering van het vestigingsklimaat. Daarnaast valt het NVGM onder één van de vier te versterken economische sectoren binnen de gemeente. Te weten: Toegepaste IT & Diensten. De binnenstad van Zoetermeer moet in deze sector meer divers en aantrekkelijker worden. Het NVGM draagt bij aan deze diversiteit met kansen om de verbinding met bijvoorbeeld het Dutch Innovation Park te maken. Met de komst van het NVGM op een goede vaste locatie in de stad vergroot dit de kansen om op het gebied van toegepaste IT de verbinding economie – arbeidsmarkt – onderwijs te maken. 1.6 Het pand Stadhuisplein 21, voorheen een horecagelegenheid, paste niet bij de gemeentelijke taken omdat de exploitatie van horecaruimtes geen kerntaak van de gemeente is. Zuidwaarts 2 daarentegen is specifiek gebouwd voor museale activiteiten.

Door Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2 samen te voegen, kan de gemeente zich beter richten op onze kernactiviteiten op het gebied van gemeentelijke huisvesting. 2.1 Hiermee wordt de benodigde afbouw investering die het NVGM gaat doen gefinancierd. Het NVGM huurt Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2 casco van de gemeente. Om het museum te openen worden er door het NVGM eenmalige kosten gemaakt. Deze kosten worden gemaakt voor het creëren van circa 6 tijdlijn-omgevingen, 7 speelwerelden, polsband ontwikkeling en 8

productie, overall game ontwikkeling, en het inrichten van alle verblijfsruimtes zoals de entree, horecagelegenheid, winkel, multifunctionele ruimte en een educatieplein met meubilair, verlichting en vloer- en wandbekleding. Het NVGM kan deze uitgaven niet zelf dragen. Voor deze kosten wordt een eenmalige bijdrage aan het NVGM verstrekt. Het museum is een zelfstandige entiteit en er kan op voorhand niet worden uitgesloten dat het in de toekomst, na afloop van het huurcontract, besluit naar een locatie buiten de gemeente Zoetermeer te verhuizen. Mocht deze situatie zich voordoen zal een deel van de inrichting die met deze bijdrage is aangeschaft met het museum kunnen meeverhuizen. Met het NVGM is afgesproken dat in dat geval de bijdrage, minus de waardevermindering van de inrichting van het museum tot dan toe, wordt terugbetaald aan de gemeente. Deze afspraak wordt juridisch verankerd voordat tot uitkering van de bijdrage wordt overgegaan. 3.1

Om het Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2 in casco staat te kunnen verhuren aan het NVGM zijn nog een aantal bouw- en installatietechnische aanpassingen nodig. Op basis van de eisen en wensen van het NVGM zijn kostenramingen gemaakt voor de benodigde aanpassingen in het pand. Dit budget is benodigd om deze aanpassingen tot uitvoering te brengen. Deze kosten zijn eveneens meegenomen in de berekening van de kostendekkende huur (dit is besluitpunt 4). 4.1

Het gemeentelijk beleid is om accommodaties te verhuren tegen een minimaal kostprijs dekkende huursom. In dit voorstel opgenomen kapitaallasten leiden tot een hogere huursom.

5.1

Het NVGM verwacht een extra subsidieaanvraag bij de gemeente te moeten doen in de jaren 2025, 2026 en 2027 ter dekking van de exploitatiekosten in de opstartfase. Om zeker te zijn van een langere termijn subsidiedekking is een reservering binnen programma 4 Vrije Tijd voor deze jaren noodzakelijk. In de eerste jaren van de nieuwe vestiging van het museum verwacht het NVGM op een aantal aspecten tijdelijk hogeren kosten te maken. In deze opstartfase van het museum gaat het o.a. andere om een hogere afschrijvingslast voor de nieuwe locatie en collectieoverdracht. 6.1

Voor de gemeentelijke begeleiding van het project NVGM zijn tot en met 2025 nog begeleidingskosten geraamd. Het NVGM wordt als een project volgens de Zoetermeerse werkwijze projectmatig werken (ZWPW) aangestuurd. Volgens deze methodiek wordt er per fase een inschatting gemaakt van de te maken kosten. De kosten waar in 2025 rekening mee is gehouden omvat (o.a.) de ambtelijke inzet van projectmanagement en begeleiding vanuit vastgoed. Kanttekeningen 1.1 ‘Gamen’ wordt (nog) niet door de gehele maatschappij als een museumwaardige activiteit gezien. Videogames zijn nog altijd een relatief nieuw fenomeen. Waardoor grote delen van de maatschappij onbekend zijn met de veelzijdigheid die games bieden. Het NVGM zal het vooroordeel van enkel het bieden van vermaak moeten doorbreken om ook andere toepassingsvormen van videogames te bewijzen. Van kunstvorm tot aan praktisch nut in tal van toepassingen via ‘serieus gaming’. Naast de activiteiten van het museum zelf zal het verkrijgen van een museum-accreditatie ook kunnen helpen in het wegnemen van vooroordelen op het gebied van museumwaardigheid. 1.2

Het NVGM zal in de volgende fase nog een omgevingsvergunning moeten aanvragen en verkrijgen. Het college is het bevoegd gezag om te besluiten over de aanvraag omgevingsvergunning voor de afwijking van de bestemmingsoppervlakte. Het daadwerkelijke gebruik van het pand door het 9

NVGM kan dan ook pas doorgang vinden als de omgevingsvergunning door het college is verleend en onherroepelijk is. Bij die aanvraag behoort een onderbouwing te worden gevoegd waarin voldoende motivering is opgenomen. Deze onderbouwing (evenwichtige toedeling van functies aan locaties) wordt door het college getoetst. Als deze voldoende is kan de vergunning worden verleend. De kans dat de onderbouwing onvoldoende zal zijn, wordt als zeer klein ingeschat. Aandachtspunt binnen de omgevingsvergunning is ook het parkeren. Omdat inmiddels besloten is het parkeren op de markt op te heffen is de historische situatie niet meer van toepassing. Het NVGM wordt in de dynamische parkeerbalans van de binnenstad opgenomen. Hoewel de kans hierop als klein wordt ingeschat kan hieruit volgen dat er mitigerende maatregelen nodig zijn. 1.3

Een relatief kortlopende huurovereenkomst van 10 jaar met een evaluatie na 5 jaar vormt een risico De voorgenomen huurovereenkomst met het NVGM heeft een initiële looptijd van 10 jaar, maar heeft een evaluatie voor het NVGM ingebouwd na 5 jaar waarbij het museum het contract kan opzeggen. Dit brengt enkele risico's met zich mee. Gezien de omvang van de benodigde investering in bouwkundige en technische voorzieningen, evenals het inbouwpakket, ontstaat er een risico met betrekking tot de afschrijving van deze investeringen. Een langere huurovereenkomst, zoals een termijn van vijftien jaar, zou minder risicovol zijn doordat deze een stabielere basis biedt voor de afschrijving van de initiële investeringen. Een contractduur van slechts vijf jaar kan leiden tot financiële onzekerheden en potentiële verliezen indien de overeenkomst na de initiële periode niet wordt verlengd. 4.1 Een sluitende meerjarenprognose biedt geen garantie op succes. De meerjarenprognose van NVGM laat zien dat binnen de voorziene financiële marges kan worden geëxploiteerd. Het succes valt en staat met de werkelijke bezoekersaantallen en de daarmee samenhangende inkomsten kunnen afwijken van de verwachting. In de eerste jaren kan er sprake zijn van lagere bezoekersaantallen omdat de stichting te maken zal hebben met verhuiseffecten (bijv.

tijdelijke sluiting vanwege verbouwingen) en zich nog verder zal ontwikkelen als middelgroot museum. Financiën Wanneer de gemeenteraad instemt met het voorliggende voorstel zal de gemeente drie verschillende financiële relaties met het NVGM hebben. Ten eerste wordt de reeds bestaande subsidierelatie met het museum zonder verandering voortgezet. Deze relatie betreft het terugkerend door het NVGM aanvragen van subsidie voor de dekking van hun jaarlijkse exploitatietekort. Hierbij is de verwachting dat het toenemende aantal bezoekers de subsidiebehoefte in de toekomst naar beneden zal bijstellen. De gemeente behandelt en controleert deze aanvragen volgens het vastgestelde cultuur-beleid. Uit het budget voor de culturele erfgoedinstelling binnen Programma 4 Vrije Tijd wordt naast de reeds begrote en voorziene subsidie, een extra subsidie aan het NVGM verstrekt als bijdrage in de exploitatie van €126.007 in 2025; €127.814 in 2026 en €47.132 in 2027. Ten tweede wordt eenmalig in 2025 aan de reserve fonds Zoetermeer 2040 een bedrag van €2.155.000 onttrokken en aan het NVGM verstrekt als bijdrage in de kosten van de museuminrichting. Deze bijdrage is eenmalig maar de overeenkomst tussen de gemeente en het museum over een terugbetaling indien het museum buiten de gemeente verhuist is blijvend tot aan de totale afschrijving van de gefinancierde inrichting.

Ten derde gaan de gemeente en het museum een huur-relatie aan waarbij het museum een kostprijs dekkende huur aan de gemeente zal betalen. Het NVGM huurt daarbij casco van de 10

gemeente. De kosten van bouwkundige aanpassingen en de aanleg van technische installaties om tot deze casco staat van het vastgoed te komen bedragen € 467.286 exclusief BTW, waarvoor een investeringskrediet beschikbaar wordt gesteld. Onderdelen investeringskrediet Bouwkundige aanpassingen Technische installaties Totaal

Bedrag in € 264.786 202.500 467.286

Op basis van de verwachte technische levensduur van de bouwkundige en technische onderdelen wordt deze investering afgeschreven in de volgende termijnen: a) Een bedrag van €11.710,- voor technische installaties wordt afgeschreven op annuïtaire basis in 30 jaar tegen een rentepercentage van 2% b) Een bedrag van € 6.527,- voor bouwkundige aanpassingen wordt afgeschreven op annuïtaire basis in 15 jaar tegen een rentepercentage van 2%. De kapitaallasten worden gedekt uit de verhuuropbrengsten van Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2. Tot slot zijn er ook financiële consequenties die geen betrekking hebben op een relatie tussen het NVGM en de gemeente. In het kader van de verordening Percentageregeling beeldende kunst in de openbare ruimte wordt een bedrag van € 2.648 in 2025 gestort in de Reserve Beeldende kunst in de openbare ruimte. Daarnaast wordt uit het budget voor de culturele erfgoedinstelling binnen Programma 4 Vrije Tijd een bedrag van €67.000 in 2025 beschikbaar gesteld voor gemeentelijke begeleiding en ondersteuning van de verhuizing.

11

Controleprotocol Niet van toepassing. Participatie en Communicatie Met de definitieve vestiging van het NVGM in de binnenstad wordt geen impact op de leefomgeving van omwonenden verwacht. De activiteiten vinden in het gebouw plaats, de openingstijden wijken niet af van omliggende voorzieningen en grootschalige aanpassingen aan de buitenzijde van het pand zijn niet aan de orde. Mocht in de toekomst blijken dat plannen van het NVGM er toch wél toe zouden leiden dat er sprake is van beïnvloedingsruimte of impact vanuit omwonenden zal daarop aansluitende participatie plaatsvinden. Met een bewonersbrief aan omwonenden en andere betrokkenen worden de stakeholders geïnformeerd over de komst van het NVGM mochten eventuele werkzaamheden daar aanleiding toe geven. Duurzaamheid Het pand wordt verhuurd zonder aardgasaansluiting. Hiermee voldoen we aan de ambitie van Zoetermeer om tegen 2040 een gebouwde omgeving te hebben zonder aardgas. Gezien het terugdringen van energieverbruik een van de kernpunten is op het gebied van duurzaamheid, wordt het NVGM gevraagd om zoveel mogelijk energiebesparende maatregelen uit te voeren door bijvoorbeeld waar mogelijk LED-verlichting toe te passen en gebruik te maken van duurzaam opgewekte energie. Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Het realiseren van een toegankelijk museum is van groot belang voor het NVGM.

De eis voor de toegankelijkheid is 'dat iemand op een vanzelfsprekende wijze zijn weg naar en in het NVGM vindt'. Een passend logistiek principe, een heldere structuur met bijbehorende technische eisen voor de toegangsvoorzieningen en de juiste ‘signing’ dragen bij aan de gewenste toegankelijkheid voor bezoekers en medewerkers. Het gehele museum is toegankelijk waarbij de ITS (Integraal Toegankelijkheid Standaard) het uitgangspunt is. Een deel van de spellen is specifiek gericht op speelbaarheid voor mensen met een beperking. Bij de inrichting moet specifiek aandacht zijn voor akoestische maatregelen (bijvoorbeeld door het gebruik van zachte materialen, vloerbedekking, eventueel gordijnen). De inrichting incl. routing zal worden afgestemd met de toegankelijkheidsraad. De aanwezige mindervalide toiletten voldoen aan de “Zoetermeerse standaard”. Rapportage en evaluatie Het project NVGM werkt volgens de Zoetermeerse werkwijze projectmatig werken en wordt opgenomen in de rapportagecyclus ‘rapportage programma’s en projecten’ die de gemeenteraad tweemaal per jaar ontvangt.

12