Raadsvoorstel Investeringsmiddelen investeringsfonds huidige bestuursperiode

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid

Investeringsmiddelen investeringsfonds huidige bestuursperiode 0637707454

Auteur

Crebolder, W 06 – 29.23.99.18 w.c.crebolder@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris

Huykman, B.J.D.

Directeur

A. Quentin

Portefeuillehouder

Wethouder Rosier

Medeverantwoordelijke(n)

Uiterste behandeldatum (+ reden) Programma(s)

20-09-2021

Eerdere besluitvorming

Raadsvoorstel Programmabegroting 2021-2024. d.d. 9 november 2020 Motie 2011-06 Afwegingskader Eneco-gelden eerder naar de raad Motie 2011-15 Sociaal Innovatie Fonds Raadsvoorstel Afwegingskader Investeringsfonds op basis van Eneco-middelen

Samenvatting

Op 28 juni 2021 heeft de raad het Afwegingskader Investeringsfonds op basis van Eneco-middelen vastgesteld. De gemeenteraad heeft middels motie 2011-06: Afwegingskader Eneco-gelden eerder aangegeven eerst te willen besluiten over een afwegingskader voor projecten/initiatieven die vanuit de Enecomiddelen bekostigd zouden kunnen worden. In dit voorstel worden middelen toegewezen om te bestemmen in de huidige bestuursperiode. Daarnaast worden deze middelen verdeeld over de gekozen inhoudelijke thema’s.

Bijlagen

Alle

Dit voorstel ziet dus alleen op de verdeling van middelen over de thema’s voor de komende maanden tot aan het eind van de huidige bestuursperiode. Het daadwerkelijk besteden van die middelen gebeurt via separate raadsvoorstellen. Geen

Raadsbesluit 0637707454 Raadsvoorstel Investeringsmiddelen investeringsfonds huidige bestuursperiode

De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 1 juni 2021 besluit 1.a. voor de jaren 2021 en 2022 een bedrag van € 15 miljoen te reserveren voor aparte raadsvoorstellen die voldoen aan het afwegingskader van het investeringsfonds Fonds Zoetermeer 2040. 1.b. een bedrag van € 45 miljoen te reserveren voor investeringsvoorstellen in komende bestuursperioden 2. om het bedrag voor deze bestuursperiode van € 15 miljoen als volgt te verdelen over de thema’s: - Sociaal Innovatiefonds € 1,5 miljoen - De gebouwde Omgeving € 1,5 miljoen - Leefomgeving € 1,5 miljoen - Duurzaamheid € 7,5 miljoen - Innovatie, Ontwikkeling en de kenniseconomie € 1,5 miljoen - Citymarketing, profilering van Zoetermeer € 1,5 miljoen Dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over dit besluit een inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gedaan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 20 september 2021 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

2

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding Op 28 juni 2021 heeft de raad het Afwegingskader Investeringsfonds op basis van Enecomiddelen vastgesteld en daarmee het Fonds Zoetermeer 2040 opgericht. De gemeenteraad heeft middels motie 2011-06: Afwegingskader Eneco-gelden eerder aangegeven eerst te willen besluiten over een afwegingskader voor projecten/initiatieven die vanuit de Enecomiddelen bekostigd zouden kunnen worden. Na vaststelling van het kader kunnen middelen toegewezen worden om te bestemmen in de huidige bestuursperiode. Daarnaast kunnen deze middelen verdeeld worden over de gekozen inhoudelijke thema’s. In dit voorstel worden financiële voorstellen daartoe gedaan. NB: Dit voorstel vormt onderdeel van een ‘drietrapsraket’. Het eerste stadium wordt gevormd door het afwegingskader voor het investeringsfonds dat door de raad op 28 juni is vastgesteld. Het nu voorliggende voorstel vormt het tweede stadium waarin de raad een besluit neemt over het verdelen van middelen over de thema’s. Het derde stadium wordt gevormd door de periode tot aan het najaarsdebat, waarin raadsvoorstellen kunnen worden ingediend om -op basis van het afwegingskader- aanspraak te maken op de gereserveerde middelen. Voor de besteding van deze middelen zijn dus nog expliciet raadsbesluiten nodig.

Realisering van voorstellen

Stadium 3: Raadsbesluiten over specifieke voorstellen die een beroep doen op het Investeringsfonds (tot aan het najaarsdebat 2021)

Stadium 2: Raadsvoorstel verdeling gelden Investeringsfonds (huidige voorstel)

Stadium 1: Raadsvoorstel Afwegingskader Investeringsfonds op basis van Enecomiddelen (aangenomen 28 juni 2021) De ‘drietrapsraket’

3

1. Investeringsmiddelen huidige bestuursperiode Met het vaststellen van het afwegingskader ‘Investeringsfonds Zoetermeer’ heeft de raad de criteria vastgelegd waaraan investeringsvoorstellen moeten voldoen die in aanmerking komen voor middelen uit het Fonds Zoetermeer 2040. Voorstellen dienen bij te dragen aan de mechanismen van Zoetermeer 2040 om zo een duurzame verbetering van de stad mogelijk te maken. De raad heeft vastgesteld dat €60 miljoen van de Eneco-gelden in het investeringsfonds wordt gestort. In het Afwegingskader Investeringsfonds is ook opgenomen dat het wenselijk is om in de huidige bestuursperiode nog een deel van de Eneco-middelen in te zetten voor bestedings- of bestemmingsvoorstellen. In het voorliggende voorstel worden daar concrete bedragen aan gekoppeld. Vanwege de urgentie van de vraagstukken waar de stad mee geconfronteerd is, is het wenselijk om in deze bestuursperiode al de eerste stappen te zetten op weg naar de realisatie van de ambities die in de visie Zoetermeer 2040 zijn geschetst. Tegelijkertijd is het wenselijk om ook een substantieel deel van de middelen in te kunnen zetten in volgende bestuursperioden. De vraagstukken voor Zoetermeer zijn dusdanig dat een lange termijn inzet wenselijk is. Een spreiding over een langere periode van de investeringsgelden hoort daarbij.

Om eerste stappen te kunnen zetten en toch een substantieel deel van de investeringsgelden voor latere bestuursperioden te reserveren is het voorstel om € 15 miljoen voor deze periode te reserveren en €45 miljoen in de reserve te laten zitten voor volgende de bestuursperiode(n). Om een evenwichtige balans tussen de thema’s te creëren, een vliegende start te kunnen maken met Zoetermeer 2040 en geen gat te laten vallen naar een volgende raadsperiode wordt voorgesteld om €1,5 miljoen per thema te reserveren. Daarnaast wordt voor een concreet project (Duurzaamheidsfonds) extra middelen voorgesteld vanwege de bijdrage aan Zoetermeer 2040 en vergevorderde fase van besluitvorming (zie hieronder voor verdere toelichting). Zoals in het voorstel over het afwegingskader staat toegelicht, zijn de thema’s flexibel en is het niet de bedoeling om keiharde ‘schotten’ tussen de thema’s te creëren. Integraliteit wordt gestimuleerd en een voorstel kan en mag op gelden uit meerdere investeringsthema’s aanspraak doen. De nu voorgestelde verdeling over de thema’s vormt daarom vooral een ordeningsprincipe om richting te geven aan voorstellen. In de gezamenlijke afweging van alle voorstellen kan de integraliteit worden gewaarborgd. Met het najaarsdebat kunnen vervolgens bestedings- en bestemmingsvoorstellen worden ingediend die kunnen worden gehonoreerd tot een bedrag van €15 miljoen.

Deze voorstellen dienen te voldoen aan het vastgestelde afwegingskader en kunnen individueel maar ook in samenhang worden beoordeeld. Waar investeringen om snellere besluitvorming vragen, zal het college al eerder met voorstellen komen die voldoen aan het eerder vastgestelde afwegingskader. De raad kan zich per voorstel uitspreken over het al dan niet honoreren van een voorstel met de gevraagde financiering uit het Investeringsfonds. Mochten er na beoordeling van de voorstellen die voor of tijdens het najaarsdebat zijn ingediend binnen bepaalde thema’s nog gelden overblijven van het voor deze bestuursperiode gereserveerde bedrag, dan zullen deze binnen de desbetreffende thema’s beschikbaar blijven voor een volgende bestuursperiode, tenzij de raad anders besluit. 2. Verdeling investeringsmiddelen over thema’s In het voorstel Afwegingskader Investeringsfonds op basis van Eneco-middelen zijn zes inhoudelijke thema’s benoemd. Hieronder staan ze kort samengevat genoemd. Voor de volledige beschrijving wordt verwezen naar het eerdere raadsvoorstel ‘Afwegingskader Investeringsfonds op basis van Enecomiddelen’.

4

a. Sociaal Innovatie Fonds Gericht op het herstellen van de bestaanszekerheid, het bevorderen van de positieve gezondheid, en het verbeteren van de kansengelijkheid van Zoetermeerders, met als doel om te komen tot betere zorg en ondersteuning voor meer mensen, met minder geld. Hierbij wordt ingezet op projecten die leiden tot een structureel positief financieel effect. Dit thema komt mede voort uit de in november 2020 aangenomen motie 2011-15 Sociaal Innovatie Fonds. b. De Gebouwde Omgeving Gericht op het verbeteren van het sociaaleconomische fundament van Zoetermeer, het bevorderen van de veiligheid en op het vergroten van de kwaliteit en diversiteit van de gebouwde omgeving. c. Leefomgeving Gericht op het verbeteren van de (gebruiks-)kwaliteit, de veiligheid en de diversiteit van de openbare ruimte. Dit is – net zoals de bovenstaande thema’s – ook gericht op wijkgericht werken. d. Duurzaamheid Gericht op het versnellen van de duurzaamheid van Zoetermeer waar deze bijdraagt aan het aantrekkelijker maken van de stad. Hiermee wordt -naast op Zoetermeer 2040- aangesloten op de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid zoals aangegeven in het memo Afdoening toezegging 312: Duurzaamheidsfonds met bijbehorende bijlage dat op 2 december 2020 aan de raad is gezonden en waarin concrete scenario’s worden geschetst voor het inrichten van een duurzaamheidsfonds. e.

Innovatie, Ontwikkeling en de Kenniseconomie Gericht op het versterken van het (economisch) klimaat van toegepast innoveren. De innovaties zijn gericht op de vraagstukken van Zoetermeer over de lange termijn. Daarnaast gaan investeringen over het verbeteren van het onderwijs en de samenhang tussen de beroepsbevolking en de werkgelegenheid. f. Citymarketing, profilering van Zoetermeer Gericht op het versterken van het profiel van Zoetermeer als aantrekkelijke stad in de regio om te wonen, werken, ondernemen, studeren en te genieten, zoals beschreven in Zoetermeer 2040. De wens om regionaal een actieve partner in de samenwerking te zijn waarbij de profilering van Zoetermeer van belang is zoals beschreven in Zoetermeer 2040 vormt daarnaast ook een belangrijke leidraad. Het college wil een goed evenwicht tussen deze thema’s om zo het Fonds Zoetermeer 2040 optimaal te richten op de doelen van Zoetermeer 2040. Met de keuze voor de inhoudelijke thema’s is al getracht om op een evenwichtige wijze de aandacht te richten op verschillende thema’s die voor de realisatie van de ambities van Zoetermeer 2040 van belang zijn. Daarnaast zijn de afspraken met de raad en in het coalitieakkoord over citymarketing, economie, het duurzaamheidsfonds en het sociaal innovatiefonds meegewogen in het verdelingsvoorstel over de thema’s.

Door per thema € 1,5 miljoen beschikbaar te stellen, kan er een vliegende start gemaakt worden met de opgaven uit Zoetermeer 2040 en voorkomen raad en college dat er een gat valt in de periode tot de start van een nieuwe raadsperiode. De urgentie van de vraagstukken uit Zoetermeer 2040 vraagt om snel eerste stappen te zetten. Naar de mening van het college biedt een bedrag van € 1,5 miljoen per thema voldoende ruimte om voor de jaren 2021 en 2022 deze betekenisvolle start te kunnen maken. Voor de raadsperiode(s) daarna is het mogelijk om een andere verdeling van de middelen te kiezen om recht te doen aan de uitdagingen en

5

ontwikkelingen van dat moment, passend bij de voorstellen die er op dat moment liggen en passend in Zoetermeer 2040. Er is voor gekozen om daarnaast € 6 miljoen extra beschikbaar te stellen voor het thema Duurzaamheid. De extra middelen voor duurzaamheid bieden de mogelijkheid om gericht te investeren in een onderwerp dat door een groot deel van de raad is genoemd als belangrijke bestemming voor het Fonds Zoetermeer 2040. Voor dit onderwerp zijn meerdere scenario’s uitgewerkt voor een duurzaamheidsfonds en zijn de plannen zodanig concreet dat er op korte termijn hiervoor voorstellen aan de raad kunnen worden voorgelegd. Na de weging van bovenstaande is het voorstel om voor deze bestuursperiode te komen tot de volgende financiële verdeling over de thema’s:  Sociaal Innovatiefonds € 1,5 miljoen  De gebouwde Omgeving € 1,5 miljoen  Leefomgeving € 1,5 miljoen  Duurzaamheid € 7,5 miljoen  Innovatie, Ontwikkeling en de kenniseconomie € 1,5 miljoen  Citymarketing, profilering van Zoetermeer € 1,5 miljoen Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s 1.a. 1.b. 2.

voor de jaren 2021 en 2022 een bedrag van € 15 miljoen te reserveren voor aparte raadsvoorstellen die voldoen aan het afwegingskader van het Fonds Zoetermeer 2040. een bedrag van € 45 miljoen te reserveren voor investeringsvoorstellen in komende bestuursperioden. om het bedrag voor deze bestuursperiode van € 15 miljoen als volgt te verdelen over de thema’s: - Sociaal Innovatiefonds € 1,5 miljoen - De gebouwde Omgeving € 1,5 miljoen - Leefomgeving € 1,5 miljoen - Duurzaamheid € 7,5 miljoen - Innovatie, Ontwikkeling en de kenniseconomie € 1,5 miljoen - Citymarketing, profilering van Zoetermeer € 1,5 miljoen

Argumenten 1a.1 Urgentie vraagstukken Vanwege de urgentie van de vraagstukken waarmee Zoetermeer geconfronteerd wordt, is het wenselijk om al in deze bestuursperiode investeringsgelden vrij te maken. Zoals eerder uitgebreider toegelicht, kan er door per thema € 1,5 miljoen beschikbaar te stellen een vliegende start gemaakt worden met de opgaven uit Zoetermeer 2040 en voorkomen raad en college dat er een gat valt in de periode tot de start van een nieuwe raadsperiode. Het onderwerp Duurzaamheid is een belangrijk speerpunt in relatie tot Zoetermeer 2040 en kent plannen die in een vergevorderd stadium zijn. Om deze plannen te kunnen faciliteren is het nodig om extra middelen toe te voegen aan het thema Duurzaamheid. 1b.1 Grootte opgaven Vanwege de grootte van de opgaven en de lange termijnaanpak die voor deze opgaven nodig is, is het noodzakelijk om de investeringsgelden over meerdere bestuursperioden te verdelen. 2.1 Sluit aan bij Zoetermeer 2040 De zes thema’s uit het Fonds Zoetermeer 2040 sluiten aan op de hoofdpijlers onder Zoetermeer 2040. 2.2

Gevolg geven aan motie

6

De raad heeft in motie 2011-15 aangegeven Enecogelden vrij te willen maken voor een Sociaal Innovatie Fonds gericht op betere zorg voor minder geld. 2.3 Wenselijkheid duurzaamheidsfonds De raad en het college hebben beide aangegeven geld vrij te willen maken voor een duurzaamheidsfonds. De voorbereidingen voor dit fonds zijn ook al in een vergevorderd stadium. Financiën Het voor deze periode beschikbare investeringsbudget uit het Investeringsfonds bedraagt € 15 miljoen. Dit bedrag is binnen de bestemmingsreserve Investeringsfonds als volgt over de inhoudelijke thema’s verdeeld: - Sociaal Innovatiefonds € 1,5 miljoen - De gebouwde Omgeving € 1,5 miljoen - Leefomgeving € 1,5 miljoen - Duurzaamheid € 7,5 miljoen - Innovatie, Ontwikkeling en de kenniseconomie € 1,5 miljoen - Citymarketing, profilering van Zoetermeer € 1,5 miljoen Controleprotocol Niet van toepassing. Participatie en Communicatie Voor het Raadsvoorstel Investeringsmiddelen investeringsfonds huidige bestuursperiode is geen verdergaande participatie(samenspraak) noodzakelijk op basis van artikel 2 lid 7 sub a uit de Samenspraakverordening. Bij inhoudelijke voorstellen die in aanmerking komen voor een bijdrage uit het investeringsfonds zal afzonderlijke participatie worden toegepast. Duurzaamheid Met de toewijzing van middelen aan het Duurzaamheidsfonds is expliciet rekening gehouden met duurzaamheid.

Er is daarmee budget voor dit specifieke thema toegekend en ook de thema’s omgeving en leefomgeving bieden duidelijke ruimte voor projecten op het vlak van duurzaamheid. Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Het uitgangspunt van dit college is dat iedereen moet kunnen deelnemen aan de samenleving. Dit (financiële) voorstel zelf heeft geen directe betrekking op toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten. Wel kunnen de op basis van de beschikbaar gestelde middelen uit het investeringsfonds voorstellen worden ingediend met een positieve bijdrage aan de toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten. Rapportage en evaluatie Het college rapporteert via het reguliere traject van Tussenberichten en jaarrekening over de stand van zaken van het investeringsfonds. Planning 6/13 september 2021 20 september 2021 Najaarsdebat 2021

Behandeling van dit voorstel in de commissie Behandeling van dit voorstel in raad Behandeling van specifieke bestemmingsvoorstellen in raad

7