Raadsvoorstel Aanwijzing lokale omroep 2023 - 2028

Raadsvoorstel Onderwerp Zaakid

Raadsvoorstel Aanwijzing lokale omroep 2023 - 2028 2023-034984

Auteur

Stefan Vogels +31793469728 M.D.Vogels@zoetermeer.nl

Gemeentesecretaris

Huykman, B.J.D.

Afdelingshoofd

Zanten E.J.J.M van (Noortje)

Portefeuillehouder

Wethouder Blansjaar

Uiterste behandeldatum (+ reden) Programma(s)

3 juli 2023 Deadline communiceren besluit voorkeursadvies naar Commissariaat voor de Media is op 4 juli 2023. Programma 4 Vrije tijd

Eerdere besluitvorming

Niet van toepassing.

Samenvatting

De gemeenteraad heeft een belangrijke adviesrol in de aanwijzingsprocedure van de zendmachtiging voor de lokale publieke media instelling. De gemeenteraad moet op grond van de Mediawet aan het Commissariaat voor de Media advies uitbrengen over de vraag of een aanvraag voldoet aan de wettelijke voorwaarden. Tot 22 januari konden omroepen zich kandidaat stellen bij het Commissariaat voor de Media. Dit heeft twee kandidaten opgeleverd: Stichting Zoetermeer FM en Stichting Focus op Zoetermeer. Op basis van bestuurlijke overleggen heeft het college geconcludeerd dat er te grote bezwaren zijn om van een eventuele samenwerking een succes te maken. Het college heeft geconstateerd dat beide kandidaten voldoen aan de wettelijke vereisten om voor aanwijzing tot lokale publieke media instelling in aanmerking te komen. Vervolgens heeft zij een afweging gemaakt op basis van zes aanvullende toetsingscriteria om tot een voorkeursadvies te komen. In dit Raadsvoorstel doet het college een voorstel om Stichting Zoetermeer FM voor te stellen aan het Commissariaat voor de Media als lokale publieke media instelling voor de periode 2023 – 2028. Het college vindt het plan van Stichting Zoetermeer FM beperkt in ambitie, maar wel realistisch. Het plan van Stichting Focus op Zoetermeer is ambitieus, echter is deze inhoudelijk niet stevig uitgewerkt en financieel minder goed onderbouwd.

Het college stelt de gemeenteraad dan ook voor het Commissariaat voor de Media te adviseren om het voorkeursadvies uit te brengen aan Stichting Zoetermeer FM.

Bijlagen

Bijlage 1 – Zoetermeer FM Aanvraag aanwijzing Bijlage 2 – Zoetermeer FM PBO Bijlage 3 – Zoetermeer FM Aanvullende toetsingscriteria

Bijlage 4 – Focus op Zoetermeer Aanvraag aanwijzing Bijlage 5 – Focus op Zoetermeer Beleidsplan Bijlage 6 – Focus op Zoetermeer Huishoudelijk reglement Bijlage 7 – Focus op Zoetermeer Redactiestatuut Bijlage 8 – Focus op Zoetermeer Statuten Bijlage 9 – Focus op Zoetermeer PBO Bijlage 10 – Focus op Zoetermeer Aanvullende toetsingscriteria Bijlage 11 – Afweging aanvullende toetsingscriteria

2

Raadsbesluit Raadsvoorstel Aanwijzing lokale omroep 2023 - 2028 2023-034984 De raad van de gemeente Zoetermeer; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 mei 2023 besluit 1. Het Commissariaat voor de Media te adviseren om Stichting Zoetermeer FM voor te stellen als lokale publieke media instelling voor de periode 2023 – 2028. Dit besluit treedt in werking twee weken na de bekendmaking daarvan. Tenzij over dit besluit een inleidend verzoek tot het houden van een referendum wordt gedaan.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad op 26 juni 2023 de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen

3

Toelichting Probleemstelling en kader Inleiding De huidige aanwijzing van de lokale publieke media-instelling verloopt van rechtswege op 22 juli 2023. Er moet een nieuwe aanwijzing plaatsvinden voor de periode 2023 – 2028. Over het proces, de tijdlijn en de criteria is de Raad op 29 maart 2023 geïnformeerd in het Raadsmemo Aanwijzing lokale omroep. Het doel van dit raadsvoorstel is de Raad in gelegenheid te stellen een geïnformeerd besluit te nemen over de aanwijzing van de lokale omroep, op basis van een afweging en voorkeursadvies van het college. Proces De gemeenteraad heeft een belangrijke adviesrol in de aanwijzingsprocedure. De gemeenteraad moet op grond van de Mediawet aan het Commissariaat voor de Media (hierna Commissariaat) advies uitbrengen over de vraag of een aanvraag voldoet aan de wettelijke voorwaarden. Het Commissariaat vraagt gemeenten bij meerdere aanvragers ook om een advies uit te brengen over de vraag welke aanvrager het beste in staat wordt geacht om de functie van lokale omroep te vervullen. Dit wordt het voorkeursadvies genoemd.

De achterliggende gedachte van deze adviesvraag is dat de gemeenteraad: - als geen ander op de hoogte is van de in de gemeente levende maatschappelijke behoeften, en - inzicht heeft in de representativiteit van een instelling voor de belangrijkste in de betrokken gemeente voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen. In het voorkeursadvies moet kenbaar en deugdelijk gemotiveerd worden op grond waarvan een voorkeur voor een aanvrager wordt uitgesproken. Om te komen tot een deugdelijk gemotiveerd voorkeursadvies, dient de gemeenteraad de (plannen van de) aanvragers met elkaar te vergelijken aan de hand van criteria die de gemeente voorafgaand aan de beoordeling dient vast te stellen en kenbaar dient te maken. De gemeente dient te waarborgen dat de aanvragers gelijke kansen krijgen om in aanmerking te komen voor aanwijzing als lokale publieke media-instelling. Het college heeft gewaarborgd beide kandidaten op gelijke momenten te informeren, over de te lopen procedure, actuele ontwikkelingen en over de aanvullende toetsingscriteria. Beide partijen zijn ook uitgenodigd hun verhaal te doen tijdens de themaraadsbijeenkomst van 6 juni. Het college heeft dit besluit voorbereid en heeft op basis van de aanvullende toetsingscriteria een voorkeur uitgesproken.

De gemeenteraad is vrij hier vanaf te wijken als zij van mening is dat het voorkeursadvies naar de andere kandidaat dient te gaan. De argumenten en kanttekeningen zijn zodanig geconstrueerd dat u deze, inclusief de aan te wijzen omroep, gemakkelijk kunt amenderen. Nadat de gemeenteraad advies aan het Commissariaat heeft uitgebracht, toetst het Commissariaat of het advies zorgvuldig tot stand is gekomen en deugdelijk gemotiveerd is. Is dat het geval, dan maakt het Commissariaat een voornemen tot besluit aan partijen kenbaar. De aanvrager ten aanzien waarvan het Commissariaat het voornemen heeft om de aanvraag af te wijzen, wordt dan in de gelegenheid gesteld om een zienswijze bij het Commissariaat in te 4

dienen. Na het verstrijken van de termijn voor het indienen van een eventuele zienswijze beoordeelt het Commissariaat of tot besluitvorming kan worden overgegaan of dat een andere vervolgstap in de aanwijzingsprocedure voor zorgvuldige besluitvorming noodzakelijk is. Meer informatie over wet- en regelgeving, over lokale publieke media-instellingen en over de aanwijzingsprocedure is ook terug te vinden op deze website van het Commissariaat. Tijdspad Aanvragen die tijdig bij het Commissariaat zijn ingediend en compleet zijn, stuurt het Commissariaat binnen twee weken na het verstrijken van de uiterlijke indieningsdatum ter advisering door naar de betrokken gemeente(n). Deze informatie is ontvangen op 14 februari 2023. De gemeenteraad moet regulier binnen 18 weken na ontvangst van de aanvraag/aanvragen advies uitbrengen aan het Commissariaat. Dit maakt dat het besluit op 20 juni 2023 genomen had moeten zijn. De gemeente kan eenmalig en gemotiveerd verzoeken om een uitstel van vier weken voor het uitbrengen van het advies. Het Commissariaat heeft het uitstelverzoek van de gemeente Zoetermeer gehonoreerd, zodat het besluit uiterlijk 4 juli aan het Commissariaat gecommuniceerd moet worden.

Om het aanwijzingsproces zorgvuldig te doorlopen, is in samenwerking met de griffie de volgende tijdlijn opgesteld en uitgevoerd volgende tijdlijn opgesteld: • Woensdag 17 mei: Raadsvoorstel naar raad • Dinsdag 6 juni: Themabijeenkomst lokale omroepen • Maandag 19 juni: Behandeling Raadsvoorstel in Commissie Samenleving • Maandag 3 juli: Behandeling Raadsvoorstel in Raadsvergadering • Dinsdag 4 juli: Communiceren advies gemeenteraad naar Commissariaat Twee aanvragen en bevorderen samenwerking Tot 22 januari konden stichtingen zich kandidaat stellen bij het Commissariaat. Dit heeft twee kandidaten opgeleverd: Stichting Zoetermeer FM en Stichting Focus op Zoetermeer. De ingediende aanvragen en corresponderende documentatie zijn te vinden in: • Bijlage 1 – Zoetermeer FM Aanvraag aanwijzing • Bijlage 2 – Zoetermeer FM PBO • Bijlage 4 – Focus op Zoetermeer Aanvraag aanwijzing • Bijlage 5 – Focus op Zoetermeer Beleidsplan • Bijlage 6 – Focus op Zoetermeer Huishoudelijk reglement • Bijlage 7 – Focus op Zoetermeer Redactiestatuut • Bijlage 8 – Focus op Zoetermeer Statuten • Bijlage 9 – Focus op Zoetermeer PBO Als er meerdere aanvragers zijn, is het op grond van de Mediawet de taak van het college van B&W om het samengaan van de aanvragers te bevorderen, voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is.

Het college heeft beide kandidaten elk uitgenodigd voor een bestuurlijk overleg, met als doel te verkennen wat de mogelijkheden zijn om samenwerking te bevorderen en een gecombineerde aanvraag tot stand te brengen. In beide overleggen is een gesprek met gelijke structuur gevoerd. Hierin zijn zowel de ambities binnen de aankomende aanwijzingstermijn als een potentiële samenwerking met de andere kandidaat besproken. Uit deze gesprekken bleek dat, ondanks inhoudelijke verschillen en bezwaren, beide kandidaten open stonden voor een gezamenlijk bestuurlijk overleg. Bij het initiëren van dit

5

overleg heeft Stichting Zoetermeer FM laten weten niet langer behoefte te hebben aan dit gezamenlijke bestuurlijk overleg. De kandidaten hebben vervolgens op eigen initiatief buiten het college van B&W om met elkaar gesproken. Dit heeft echter niet tot een samenwerking geleid. Beide kandidaturen blijven tot op heden gehandhaafd. Het college heeft geen andere instrumenten gevonden om samenwerking te bevorderen. Beoogd effect Het beoogde effect van het voorgestelde besluit is het Commissariaat voor de Media een voorkeursadvies te geven over de invulling van de lokale omroep. Indien de gemeente geen voorkeursadvies uitspreekt voor een van de partijen, wat mogelijk is door dit Raadsvoorstel niet aan te nemen, dan zal het Commissariaat overgaan tot aanwijzing van een van de partijen via loting bij de notaris. Voorstel/keuzemogelijkheden/risico’s Er zijn twee kandidaten voor de aanwijzing als lokale publieke media-instelling voor de periode 2023 – 2028. Wettelijke toetsing De gemeenteraad wordt op grond van artikel 2.61, derde lid, van de Mediawet 2008, verzocht het Commissariaat te adviseren over de vraag of de aanvragende partijen voldoen aan de eisen om voor aanwijzing als lokale publieke media-instelling in aanmerking te komen.

Vereisten om voor aanwijzing in aanmerking te komen Artikel 2.61, tweede lid, van de Mediawet 2008 bepaalt dat voor aanwijzing slechts in aanmerking komen instellingen die: a. rechtspersoon naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid zijn; b. zich volgens de statuten uitsluitend of hoofdzakelijk ten doel stellen het op regionaal respectievelijk lokaal niveau uitvoeren van de publieke mediaopdracht door het verzorgen van media-aanbod dat gericht is op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in een provincie, een gemeente of een deel van de provincie waarop de instelling zich richt leven, en het verrichten van alle activiteiten die nodig zijn om daarmee een publieke taak te vervullen; en c. volgens de statuten een orgaan hebben dat het beleid voor het media-aanbod bepaalt en dat representatief is voor de belangrijkste in de desbetreffende provincie of gemeente voorkomende maatschappelijke, culturele, godsdienstige en geestelijke stromingen. Om hierin te adviseren moet de gemeente in zijn advies de volgende vragen per aanvrager gemotiveerd met ja of nee beantwoorden: Zoetermeer FM

Focus op Zoetermeer

Is de aanvrager een rechtspersonen naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid? Met andere woorden: is het een stichting of vereniging?

Ja, Stichting Zoetermeer FM is een stichting met KVK nummer 41157914.

Ja, Stichting Focus op Zoetermeer is een stichting met KVK nummer 88939308.

Stelt de aanvrager zich ten doel op lokaal niveau de publieke mediaopdracht uit te voeren door media-aanbod te verzorgen dat is gericht op de bevrediging van

Ja, de stichting stelt zich ten doel: Het verzorgen van mediaaanbod bestemd voor de gemeente Zoetermeer; Het op lokaal niveau uitvoeren van de publieke

Ja, de stichting stelt zich hoofdzakelijk ten doel de publieke mediaopdracht op lokaal niveau uit te voeren door het verzorgen van mediaaanbod dat gericht is op de bevrediging van

6

maatschappelijke behoeften die in de gemeente leven?

Heeft de aanvrager volgens de statuten een orgaan dat het beleid voor het media-aanbod bepaalt? Is dit programmabeleidbepalende orgaan (hierna: pbo) representatief samengesteld?

mediaopdracht door het verzorgen van media-aanbod dat gericht is op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in de gemeente Zoetermeer leven, en het verrichten van alle activiteiten die nodig zijn om daarmee een publieke taak te vervullen; Het leveren van een bijdrage aan het verder ontwikkelen van de eigen identiteit van de Zoetermeerse samenleving. Ja, Stichting Zoetermeer FM heeft een volledig gevuld Programmabeleid Bepalend Orgaan. Zie ook Bijlage 2 – Zoetermeer FM PBO. Ja, deze bevat een representatie van de volgende stromingen: - Etnische en Culturele minderheden - Jongeren - Kerkgenootschappen en Genootschappen op Geestelijke grondslag - Kunst en Cultuur - Maatschappelijke Zorg en Welzijn - Natuur en Milieu - Onderwijs en Educatie - Vrije tijd / Sport - Werkgevers / Ondernemers - Werknemers

maatschappelijke behoeften die in een gemeente leven, en het verrichten van alle activiteiten die nodig zijn om daarmee een publieke taak te vervullen.

Ja, Stichting Focus op Zoetermeer heeft een volledig gevuld Programmabeleid Bepalend Orgaan. Zie ook Bijlage 9 – Focus op Zoetermeer PBO. Ja, deze bevat een representatie van de volgende stromingen: - Etnische en Culturele minderheden - Jongeren - Ouderen - Kerkgenootschappen en Genootschappen op Geestelijke grondslag - Kunst en Cultuur - Maatschappelijke Zorg en Welzijn - Onderwijs en Educatie - Vrije tijd / Sport - Werkgevers / Ondernemers

Op basis van bovenstaande analyse voldoen beide stichtingen aan de wettelijke vereisten om voor aanwijzing tot lokale publieke media instelling in aanmerking te komen. Aanvullend toetsingskader Per gemeente kan slechts één lokale publieke media-instelling worden aangewezen. De pogingen van het college om een gefuseerde aanvraag tot stand te brengen zijn niet gelukt. In deze situatie verzoekt het Commissariaat de gemeenteraad– naast het wettelijke advies – een voorkeursadvies uit te brengen. Het college heeft hiervoor aanvullende toetsingscriteria opgesteld. Beide kandidaten hebben exact één maand de tijd gehad om een reactie te formuleren. De toetsingscriteria die het college heeft vastgesteld zijn als volgt: • Het media-aanbod richt zich op de geografische leefomgeving en de sociaalculturele en economische identiteit van de inwoners van de gemeente; • Het gebruikte mediakanaal of de mediakanalen worden optimaal ingezet om het media-aanbod te verspreiden en een zo groot mogelijk bereik te bewerkstelligen; • Er wordt samengewerkt met lokale partners- en organisaties;

7

• •

Er is sprake van een professioneel geborgde organisatie; Het is aannemelijk dat sprake zal zijn van een stabiele financiële situatie, waarin rekening gehouden is met de beperkte gemeentelijke subsidiëring.

In Bijlage 11 – Afweging aanvullende toetsingscriteria kunt u de volledige toetsing en afweging van het college op de zes aanvullende toetsingscriteria lezen. De volledige beantwoording van de twee kandidaten op deze criteria zijn vindbaar in Bijlage 3 – Zoetermeer FM Aanvullende toetsingscriteria en Bijlage 10 – Focus op Zoetermeer Aanvullende toetsingscriteria. Conclusie Het college acht het plan van Stichting Zoetermeer FM beperkt in ambitie, echter acht zij deze wel realistisch. Het college vindt de manier waarop Zoetermeer FM met enkel vrijwilligers werkt een duidelijk pluspunt. Het plan van Stichting Focus op Zoetermeer vindt het college ambitieus, echter is deze inhoudelijk niet stevig uitgewerkt en financieel minder goed onderbouwd. Omdat een voorkeursadvies uitgesproken dient te worden voor een periode van vijf jaar acht het college het wenselijk te kiezen voor zekerheid én de garantie dat de Zoetermeerse inwoners worden voorzien in een lokaal toereikend media-aanbod. Het college stelt de gemeenteraad dan ook voor het Commissariaat voor de Media te adviseren om het voorkeursadvies uit te brengen aan Stichting Zoetermeer FM. Voorgesteld besluit 1. Het Commissariaat voor de Media te adviseren om Stichting Zoetermeer FM voor te stellen als lokale publieke media instelling voor de periode 2023 – 2028. Argumenten 1.1.

Het voorstellen van Stichting Zoetermeer FM betekent zekerheid. Stichting Zoetermeer FM heeft zich de afgelopen decennia bewezen als een stabiele media instelling die met minimale middelen voorziet in een lokaal toereikend media-aanbod conform de vereisten van de Mediawet. Hiertegenover staat echter een beperkte ambitie, maar wel met behoud van kennis, ervaring en bereik. Het vertrouwen is er dat Stichting Zoetermeer FM met een nieuwe aanwijzing nog eens vijf jaar een stabiele media instelling zal vormen. Kanttekeningen 1.1. Het voorstellen van Stichting Focus op Zoetermeer betekent vernieuwing Stichting Focus op Zoetermeer heeft een brede ambitie om invulling te geven aan het lokaal toereikend media-aanbod. De stichting stelt diverse voorstellen voor om vernieuwing aan te brengen in de diversiteit van het aanbod, betrokkenheid van inwoners te vergroten en enkele doelgroepen actiever te betrekken. Hiertegenover staat echter een summier uitgewerkt plan van aanpak en een financiële onderbouwing met diverse hiaten. Financiën Geen. Controleprotocol Niet van toepassing Participatie en Communicatie In het traject rondom dit Raadsvoorstel hebben beide stichtingen gelijke kansen en termijnen gehad om hun beleidsplan op te stellen en in te dienen, en te reageren op de aanvullende toetsinscriteria. Met beide stichtingen is een bestuurlijk overleg in gelijk format gevoerd.

Het besluit wordt gecommuniceerd naar het Commissariaat voor de Media. Indien nodig wordt er een persbericht opgesteld na het raadsbesluit.

8

Duurzaamheid Met het voorstel om het Commissariaat voor de Media te adviseren Stichting Zoetermeer FM als lokale publieke media-instelling voor te stellen, blijven eerder gedane investeringen in de ontwikkeling en groei van deze stichting behouden. Wanneer een nieuwe mediapartner wordt aangewezen gaan eerdere opgedane kennis, ontwikkeling en investeringen ten dele verloren. Toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten Stichting Zoetermeer FM en Stichting Focus op Zoetermeer zijn beiden gelijktijdig gevraagd hoe zij invulling geven aan toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten. Zoetermeer FM Zoetermeer FM geeft aan dat de entree, hal, gang en alle ruimtes van de ZFM studio op de 23 etage van de Duitslandlaan 23 goed toegankelijk zijn. De 2e etage is bereikbaar met een lift. Een aangepast toilet voor minder validen is niet aanwezig. ZFM geeft aan over het algemeen weinig gasten in de studio te ontvangen. De meeste items worden op locatie geschoten. Als blijkt dat er een reden is dat de studio beperkingen geeft, geeft de stichting aan altijd bereid te zijn om de betreffende persoon te ontmoeten op een andere locatie. Met betrekking tot de toegankelijkheid van de kanalen zijn er diverse mogelijkheden om de uitzendingen te beluisteren of te zien. De programmering van de verschillende distributiekanalen zijn gelijk aan die van de website.

Voor doven en slechthorenden is het nieuws te vinden op de socials en website. Voor blinden en slechtzienden is er de radio. Daarnaast kunnen alle gesproken nieuwsbulletins van één dag via de website worden teruggeluisterd. Focus op Zoetermeer Focus op Zoetermeer geeft aan dat de huidige studio toegankelijk is voor mindervaliden. Het toilet is wel toegankelijk, echter wel met enige moeite. Er is geen invalidentoilet. Focus op Zoetermeer is in overleg met de eigenaar van een ander pand, waar deze faciliteiten wel aanwezig zijn. Na aanwijzing krijgt deze gesprekken een vervolg. Focus op Zoetermeer heeft een partner gevonden die tekst kan omzetten in audio. Dit betekent dat alle artikelen voorzien kunnen worden van audio, zodat deze voorgelezen kan worden. De ambitie is alle videocontent in de toekomst te ondertitelen. Tot slot geeft Focus op Zoetermeer aan alle stromingen binnen de omroep te verwelkomen. Niemand wordt uitgesloten. Rapportage en evaluatie Het genomen raadsbesluit wordt op 4 juli 2023 gecommuniceerd naar het Commissariaat voor de Media. Het Commissariaat kan dit advies overnemen of afwijzen. Wanneer het Commissariaat hierover een besluit heeft genomen volgt een Raadsmemo over de inhoud en (directe) gevolgen van dit besluit. Planning Niet van toepassing.

9