Notulen raad 30 maart 2022 - vastgesteld

En als we onze voorkeur mogen uitspreken over een college en de samenstelling daarvan, dan hebben dit het liefst met de WD en de LHN, dat is ook logisch want dat zijn de twee grootste partijen, samen met de PDvZ en vanuit ons gezien het liefst aangevuld met Groenlinks en de PvdA. We wensen de informateur veel wijsheid toe. Als SP zijn we geen voorstander van een heel breed raadsakkoord, maar we staan wel positief tegenover het benoemen van een aantal hoofthema's zoals zorg en woningbouw. Dat was het voozitter. De voozitter: lk zie een vraag van mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dank u wel. Mijnheer Velner heeft het over een coalitie waarin links en rechts allebei zijn opgenomen. Bent u niet bang dat we dan dezelfde problemen krijgen als in de afgelopen vier jaar, waarin links en rechts elkaar moesten vasthouden en we zo dichtgetimmerde akkoorden kregen?

16

Raad 30 maart2022

De voozitter: Mijnheer Velner, gaat uw gang.

De heer Velner (SP): Op het moment dat je geen dichtgetimmerd akkoord hebt, maar een akkoord op hoofdlijnen, kan zowel een meerderheid over links als over rechts. We moeten kijken hoe we dat de komende vier jaar gaan invullen. Waarbij we iedereen gewoon nodig hebben. De voorzitter: lk zie geen andere vragen. Dan dank ik u hartelijk mijnheer Velner. Dan gaan we over naar het Christen Democratisch Appè|, het CDA. Mevrouw Ter Laak, gaat uw gang.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Dank u wel voozitter. Allereerst onze felicitaties voor de PDvZ, Zól Zoetermeer, Zoetermeer Vooruit, PvdA en FVD. Allemaal partijen die zetels hebben gewonnen. Gefeliciteerd. Daar waar partijen zetels winnen zijn er ook partijen die zetels verliezen, zoals het CDA. En dat is zuur voor ons. Maar de kiezer heeft gesproken en we zrln ontzettend dankbaar voor iedereen die ons wel heeft gesteund. Bij de uitslag valt op dat veel partijen last dan wel baat blijken te hebben van landelijke trends. Maar de nee-stem van het referendum zie je ook terug in de uitslag. Het referendum heeft een positief effect gehad op de opkomst. Daar zijn we blij mee. ln Zoetermeer was de opkomst wel vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde, maaÍ nog steeds hebben we de helft van de kiezers niet kunnen motiveren om hun stem kenbaar te maken. lk hoorde zojuist de PvdA zeggen we willen die democratiseringsagenda. Wij trekken ons het opkomstpercentage aan. We willen heel graag met u allen aan de slag om dat vertrouwen in die lokale democratie echt te versterken. Het resultaat van deze verkiezing is heel veel kleine fracties waarbij de grootste fractie nog nooit zo klein is geweest. Dat maakt samenwerking noodzakelijk, minder ik, meer wij. We zien dat de zittende coalitie zwaat heeft moeten inleveren. Alle partijen hebben kiezers verloren.

We zien dat de partijen uit de oppositie de grootste winst hebben behaald. Dat hoort ook bij democratie, dat het af en toe wisselt van de macht. De verkiezingsuitslag maakt ons bescheiden als het gaat over meebesturen. Echter, onze inhoudelijke ambities voor de stad, om de stad vooruit te brengen, die blijft. Het CDA neemt daarbij de visie voor 2040 als vertrekpunt. We leggen daarbij nadrukkelijk de focus op het vinden van een balans met het vinden van problemen van mensen van alledag. Voor de komende raadsperiode liggen er grote opgaven als het gaat om de bouw van betaalbare en duuzame woningen. Leefbaarheid voor onze wijken met sterke verenigingen. De zekerheid van onze jeugdzorg. Een gemeente die zij-aan-zij staat met haar inwoners. Dan gaat het niet alleen over participatietrajecten bij grote nieuwbouw. Dan gaat het juist over vraagstukken als armoede en eenzaamheid. Bij al die grote ambities hebben we ook nog eens de uitdaging van het geld. Onze inkomsten en uitgaven moeten in evenwicht komen. Dus genoeg uitdaging voor de komende periode. Daar kijken we naar uit en we wensen iedereen vanaf deze plek een goede en vooral een plezierige raadsperiode toe. De voorzitter: lk zie een vraag van mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer, gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk wil even teruggaan naar het begin van het betoog van mevrouw Ter Laak omdat ik er niet doorheen wilde praten. Zei u nu dat u de uitslag van het referendum vertaald zag in de uitslag van de verkiezingen? En als u dat zei, zou u dan ook niet denken dat de opkomst hoger zou zijn door het referendum? De voozitter: Mevrouw Ter Laak. Mevrouw Ter Laak (CDA): Dat heb ik gezegd. De opkomst in Zoetermeer is iets hoger dan het landelijk gemiddelde. lk denk dat het referendum ons heeft geholpen om zo een hoge opkomst in Zoetermeer te krijgen lk ben bang dat we zonder referendum nog minder mensen hadden kunnen motiveren om naar de stembus te gaan. De vooaifter: lk zie een vervolgvraag van mevrouw Brouwer. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Eigenlijk had ik ook even moeten vragen wat u precies bedoelde met dat u de uitslag van het referendum zag in de uitslag van de verkiezingen. De voorzitter: Mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Je ziet dat de partijen die afgelopen periode verantwoordelijkheid hebben genomen en hebben gezegd we moeten duurzaam omgaan met ons afualprobleem, dan moeten we

Raad 30 maarl2O22

17

ons realiseren dat die partijen veel hebben verloren. De partijen die hebben gezegd nee, we zijn tegen dit afualbeleid dat die goed hebben gewonnen. De voozitter: ls dat voldoende mevrouw Brouwer? Ja. Mevrouw Van der Meer, gaat uw gang.

Mevrouw Van der Meer (Zól Zoetermeer): lk wil toch voorstellen dat we volgende keer iets anders vezinnen om de opkomst te bevorderen. Mevrouw Ter Laak (CDA): Dank u wel mevrouw Van der Meer. lk heb de uitnodigende hand van de PvdA echt goed gehoord en ik zou oproepen om die democratiseringsagenda samen te doen. lk vind het een goed voorbeeld. De voorzitter: Dank u wel. Anderen. Mevrouw Van der Meer, daar nog een vraag over?

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Nee, ik denk dat we brj het voorjaarsdebat er met elkaar afspraken over moeten maken en dat we gelijk aan de gang moeten om te proberen om ook in onze uitingen meer de mensen de indruk te geven waarom ze moeten komen stemmen. lk ben het ermee eens. De voorzitter: Dank u wel. Nog een reactie mevrouw Ter Laak? Nee, niet als er geen andere vragen meer zijn dank ik u hartelijk en gaan we over naar de volgende partij, de ChristenUnie-Staatkundig Gereformeerde Partij (ChristenUnie-SGP). Mevrouw Brouwer, gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Het is voor het eerst dat ik vanaf deze kant kom aanlopen, dat is nieuw voor me. Geachte voozitter, geachte collega-raadsleden, bij het eerste debat in de nieuwe samenstelling wil ik iedereen feliciteren met het behaalde resultaat. De winnaars natuurlijk met hun zetelwinst, de PDvZ, Zol Zoetermeer, Zoetermeer Vooruit, de PvdA en de FVD. Maar net zo goed iedereen die genoeg vertrouwen van de kiezer heeft gekregen om een zetel in de gemeenteraad in te nemen. Soms zelfs door voorkeurstemmen. Het is eervol werk en het is een felicitatie waard. Zel'f zijn wij, de heer Van Rumpt en ik, ook heel dankbaar dat we onze twee zetels mochten behouden en ons samen mogen inzetten voor de stad. We willen dat graag samen met u doen. Het is van groot belang om als gemeenteraad eensgezind te werken. Politieke partijen zijn heel belangrijk, dat hebben we in de verkiezingen gezien. Maar... de stad met haar inwoners is belangrijker. Zo kunnen we werken aan het herstel van het vertrouwen in de overheid. En ook al is het wantrouwen, denk ik, vooral landelijk geboren, we plukken er ook hier de wrange vruchten van. Groepsgedrag is eigenlijk natuurlijk niet te duiden.

Maar dat de kiezer in groten getale gestemd heeft op partijen met Zoetermeer in de naam, ook al heeft de Zoetermeerse WD slim geprobeerd om mee te liften, moet voor ons een teken zijn dat inwoners van hun stad houden en dat ze die in steeds grotere mate liever toevertrouwen aan partijen zonder binding met de landelijke politiek. En hoewel wij wel weten dat we allemaal Zoetermeerders zijn is dat niet voldoende duidelijk geweest voor de kiezer. En meer nog dan lokaal stemmen hebben Zoetermeerders niet gestemd. Ook deze enorme groep moeten we bereiken en betrekken. En dan liefst op een positieve manier, niet door ze tegen de haren in te strijken zodatze kunnen protesteren tegen slecht uitgewerkte bouwplannen. Laten we in de komende periode betrouwbaar zijn en transparant. Laten we vriendelijk zijn en goed bereikbaar. Zorgvuldig, menselrjk, eerlijk. We zijn er om de samenleving te dienen, om samen recht te doen. Voor nu denken wij dat het voor de hand ligt om een zo lokaal mogelijke coalitie te vormen. Dat komt de kiezers tegemoet en het geeft de voormalige oppositiepartijen de mogelijkheid om te laten zien dat ze constructief kunnen meewerken. lk roep hen op om nu te laten zien dat ze breed naar de stad kunnen kijken, verder dan een derde container in de tuin, een hoge toren.

De relatieve onervarenheid van zo een college zal dan moeten worden opgevangen door ons capabel ambtelijk apparaat, waarin wij vertrouwen hebben. Wat ons betreft, moeten er bij de coalitievorming inhoudelijke accenten liggen op zorg voor elkaar. Met name kwetsbare bevolkingsgroepen. Zorgen voorde schepping, aandachtvoor jeugd, gezin en relaties en een veilige en schone stad, uiteraard met voldoende woningen voor de eigen inwoners. Tot slot voorzitter wil ik u en ons Gods zegen toewensen. Wij denken op momenten als deze aan Psalm 127, als de Heer het huis niet bouwt, tevergeefs zwoegen de bouwers. Als de Heer de stad niet bewaakt, tevergeefs doet de wachter zijn ronde. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Brouwer voor uw bijdrage. lk zie geen vragen. Dan gaan we over naar FVD, FVD. Dat is de heer Van den Boomaard. Gaat uw gang.

18

Raad 30 maar12022

De heerVan den Boomgaard (FVD): Zo, de verkiezingen zijn voorbij en de campagnestrijd is gestreden. Allereerst passen daar felicitaties bij voor Partij Democratie voor Zoetermeer, Zól Zoetermeer en Zoetermeer Vooruit en natuurlijk ook de PvdA. Het is duidelijk dat de WD de grootste partij is, samen met LHN. Zij het in een iets afgeslankte vorm. Het is wel duidelijk dat zij de kar zullen moeten trekken met een centrumrechts startpunt met de lokale partijen die enorm hebben gewonnen. Tegen de landelijke trend in was er in Zoetermeer inderdaad een hogere opkomst. Voor FVD Zoetermeer is het duidelijk dat het afvalreferendum daar aan heeft bijgedragen. Een duidelijk beeld dat de Zoetermeerse inwoners willen meebeslissen in belangrijke zaken en momenten. Dit mag niet onopgemerkt blijven. Wat ons betreft, is dat het succes van directe democratie en dat moet blijven. De Zoetermeerder moet gehoord worden in de voor hen essentiële onderwerpen. Voor FVD Zoetermeer is het klip-en-klaar dat bij binnenstedelijke bouw de inwoners, met name omwonenden, gehoord moeten worden en wij dienen het vertrouwen te hebben in deze inwoners, dalze het besef van de noodzaak ook weten. Want dat weten ze. Persoonlijk waren deze verkiezingen ongekend. Ongekend dat zoveel stemgerechtigden ons de stem hebben toevertrouwd.

Dat ik, of wij als FVD, hun stem mogen laten horen in deze raadzaal Dit geldt niet alleen voor mij, het besef dat alle raadsleden staan voor die mensen die hun stem aan het betreffende raadslid heeft toevertrouwd laat je niet in de koude kleren. Het is een behoorlijke verantwoordelijkheid. Daarom roep ik de formerende partijen ook op de inwonersstem niet te laten verstommen. Het vertrouwen in lokale politiek is dalende en die daling moet een halt worden toegeroepen. Het is aan het toekomstige college, maar ook aan alle 39 raadsleden om mee te werken aan het vertrouwen terug winnen van onze inwoners. Geen loze beloften, geen verlies van actieve herinneringen, maar oprecht en doeltreffend. Het beste voor Zoetermeer en het beste voor de Zoetermeerder. Dank u voozitter.

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Boomgaard. lk zie een vraag van mevrouw Brouwer Gaat uw gang. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Dat heb je, dat is gelijk een tip voor nieuwe raadsleden. Als je vooraan bent geweest moet je hier opnieuw inloggen. U zei aan het begin dat een centrumrechts startpunt u logisch lijkt. Waarom eigenlijk? Want de verhoudingen tussen links en rechts zijn toch eigenlijk niet verschoven? De voorzitter: Mijnheer Van den Boomgaard, gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u voozitter. lk kijk alleen naar de uitslag en wat de twee grootste partijen zijn geweest en dat zij dus ook aan tafel de startpositie hebben om de formatie te starten. Die twee partijen hebben gewoon een centrumrechts ideaal. De voorzitter: lk zie geen andere vragen. Dan dank ik u hartelijk. En dit was wel uw maidenspeech. Dank u welvoor uw bijdrage. Daarmee hebben alle fracties in de raad hun bijdrage geleverd. lk ga er gemakshalve vanuit dat u geen behoefte heeft aan een tweede termijn. Maar ik heb wel afgesproken met u dat ik als laatste, want dat heeft u ook gevraagd, mijnheer ledema het woord wil geven. Dat ga ik dan bij dezen doen. Mijnheer ledema, gaat uw gang.

De heer ledema (WD): Voozitter, leden van de raad, dank. Het is niet alleen mooi om de troepen te mogen aanvoeren omdat je de grootste partij bent. Zelfs met enige onderdrukte blijdschap, zoals mevrouw Meijer dat zei, maar het is ook een ontzettende eer om in een stad het formatieproces te mogen inleiden. lk heb het al vaker gezegd en ik zal het ook hier herhalen, felicitaties aan u allemaal. lk vind ook echt dat iedereen, ieder raadslid dat zich zo met hart en ziel voor de stad wil inzetten, eigenlijk bij voorbaat al een klein standbeeldje verdient. Zeker als je dat vier jaar volhoudt. Daarom sta ik hier eigenlijk ook wel trots. Niet alleen voor mezelf maar omdat wij hier met zijn allen weer mogen zitten. Vier jaar geleden zei mijn voorganger op dit zelfde moment in het duidingdsdebat: morgen ga ik met de eerste zes partijen om de tafel. We hebben het tempo een klein beetje opgevoerd, u was daarbij. Samen met mevrouw Meijer heb ik met alle partijen al een eerste, wat later bleek preverkenningsfase gehad. We hebben al gesproken over de samenwerking die we samen willen doen. Vervolgens, we hebben daar vanavond officieel een besluit over genomen, heb ik met medeweten van u ook al een kleine voorsprong daarop kunnen nemen door de heer Sander Dekker te vragen als onze verkenner. De heer Dekker heeft afgelopen vrijdag en zaterdag ook met alle partijen gesproken.

Op dit moment zet hij het gesprek voort in meertallen. Dat kunnen soms twee of drie partijen zijn. En soms ook nog met een enkele partij om te kijken wat de combinaties z'rjn. Als iets deze uitslag heeft opgeleverd is het

Raad 30 maar12022

19

wel dat we heel veel puzzelstukjes op heel veel manieren aan elkaar kunnen leggen. Na de eerste snelle ronde is er in ieder geval ook uitgekomen dat wat we met zijn allen willen een stabiel, compact college is met ruimte voor samenwerking, breed draagvlak en met oog, oor en hart voor al onze inwoners. Dat is dan ook de opdracht die we in eerste instantie aan de heer Dekker hebben meegegeven, maar die u allemaal ook in uw eigen gesprek heeft bekrachtigd. Dank daarvoor, ook namens de heer Dekker. De voorzitter: lk zie een vraag. Mevrouw Brouwer:

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk vraag me plotseling af hoe je een compact college met een breed draagvlak maakt. De voorzitter: De heer ledema.

De heer ledema (WD): Volgens mij ligt het onder andere aan de uitstraling die zo een college meegeeft. Dus volgens mij is dat ook de opdracht die de formerende partijen straks vanzelf meekrijgen maar misschien zichzelf ook vanavond al mee zouden moeten geven. Stap aan de onderhandelingstafel niet alleen met je eigen idealen, maar kijk ook om je heen naar iedereen die je vertegenwoordigt. Kijk ook naar de partijen die wellicht niet aan de onderhandelingstafel zitten. Laten we daar met zijn allen kijken hoe we zo breed mogelijk en zo goed mogelijk een akkoord voor de stad kunnen sluiten. Maar dat ook zeker ruimte laat om bepaalde onderwerpen hier in de raad, met elkaar, goed te bediscussiëren, goed te bespreken en vooral ook laten we nog meer dan voorheen naar die inwoners gaan om hen er ook bij te betrekken. Dat is zoals ik het bedoel.

Voozitter, dat brengt me op de volgende stap in het proces. De gesprekken zijn nu nog gaande. De heer Dekker heeft aangegeven dat hij eind deze week ongeveer een advies wil uitbrengen over wat, volgens hem iedereen gehoord hebbende, de meest logische combinatie is voor een verkennende ronde aan partijen die aan de formatie willen meedoen. Dat is denk ik ook het moment dat we elkaar daarover weer kunnen spreken. De voorzitter: Dank u wel mijnheer ledema. lk zie dat het verder geen vragen oplevert. Dan dank ik u hartelijk. Dan hebben w'tj volgens mij ook dit agendapunt gehad. Tenzij er nog iemand ergens een nabrander heeft, maar dat zie ik niet. We hebben allemaal denk ik ook nu wel het gevoel dat het goed is om naar de borrel te gaan.

11.

Sluiting

De voozitter: Dat gaan we ook doen, want ik sluit de vergadering en ik zie u graag allemaal weer terug op maandag 4 april a.s. voor de eerstvolgende raadsvergadering. lk sluit de vergadering en we gaan richting de borrel. Sluiting om 22.05 uur

Vastgesteld in de openbare vergadering van í 9 april2022,

deg

MCM

.J. Bezuijen

20

Raad 30 maart2022