Notulen raad 26 juni 2023 pag. 1 tm 90 - Vastgesteld

NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING

VAN DE RAAD DER

G EM EEN TE

ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG Voozitter: Secretaris:

26 JUNI 2023

de heer Bezuijen, burgemeester cle heer Blokland, griffier

Aanwezig zijn: 39 leden, te weten: de heren Aiobi (vanaf 10.5í.uur) en Aptroot, de dames Bakkers en Bink_winterkamp, de heren Boerboom en Van oen eàomla*dld: b-";ij,viiËaaros, Brouwer-weemhorf, de heer Buisman' mevrouw Van Damme, d; hË;Ëuiven en eru<eeni'arip, d" Èo"l.ii"'"n Frinking, de heren van Gits (vanaf 2o.35 H""r.,;;;;;rïi"Jl:'lïll"u"6t_van der veen en Van Leeu_ wen' de heren Louw en Markes, o'e treer M"i.lroor, ueïrs-rrocn, de heren Mohammadian (vanaf 1 0.20 uur), Mooiman, rua*un, vàï0"ï pt* è1, dames sandifort en siegetaer, de heren smitskam, Van steenis, vór."i v""' der Vlies È"rJniJn en weekenstroo, de dames Van Werkhoven en Wortet-Driessen, oe nËár2lmani "n

dfi"r

d"r".

,rii"n

r"ur*ï t;; ffi;ï ;;

Tevens aanwezig zijn:

6 wethouders' te weten:

hgg-r Blansjaar, de heer ledema,

Meer, de heer Velzen, de 9" heer

W;;;ó-- '

mevrouw Ter Laak, mevrouw Van der

Afrvezig is:-

AGENDA

! 2. 9. 4. t. 6.

Opening en vaststetting agenda Spreekrecht Mondelinge vragen Mededelingen Afdoening ingekomen stukken Hamerstukken a. Raadsvoorstel lnstellen Rekenkamer Zoetermeer

b. Raadsvoorsf e! Vaststel ti n g t J í"gii'ZOZZ c. Raadsvoorstel Beheerbe gïo fing ""ti"r"rgo 2023--2026 d. Raadsvoorster uitster póentÈ en Handhavingspran

Arcohor

investerins"brJgàïË-"Iglng"n en woonwasens

" Ë::*:::rsterAanvurrend f. Raadsvoorster veruorgvoorstertesteding spUK Energiearmoede

rocatie

g' Raadsvoorster samenvoeging RrF en roialzo"t".i"",

h. Raadsvoorster RekenkamËroiderzoek veirig

i' Raadsvootlt"l

-l'a

getaa-nvraá!

i|:f#ïfiffiï:ié,

^ u.

Thuis Haagranden pro g ram ma B i n nenstad 2024-

1iw"9.1i"s"!tr"Ëii" corinancïerins rijksËuÉ;ài;Ë;" valrstening

nói".Èor"nwijkse

j. Raadsvoorster Deergebiedsvisie Zuidfrank Nederrandraan k' VERVALLEN Raadsvoo rstet oeàt geuieosvisiá r-ïrlri uurgraan en om gevin g l. Raadsvoorster Aanvutend rreáieï ni"u*uou*,*"ËL"o van Tuyrpark m. Raadsvoolsler uitvoerin gs pran Jeu gdÊ ; àen 2o2g -202a Besluitenlijst en notulenlan 5 junt 2O2l ÉïilË l.eerspectiefnola2O24 a. PW b. WD c. Zoetermeer Vooruit d. Zól Zoetermeer e. D66

Raad 26juni 2023

1

f. FVD

g. LHN h. CDA

i. sP i. PvdA 't. Chti"t"nUnie'SGP l. GroenLinks m. PDvZ

9.

Sluiting

VERSLAG

1.

OPening en vaststelling agenda

van het college' heren, leden van de gemeenteraad, leden De voorzitter: Goedenavond, dames en 10'00 uur 's mensen thrË ikË;[ àái .ï."chien best jutie eromatemaarweer mensen op de pubtiek;i;il;;;ï ii;i",, "i dat fiin net."nJir'ritt"n, *átror atemaar, Altijd ochtends op maandagildJ""htá Ë;;;ànt9r9a-o op zoluni' heivoorjaarsdebat' à*erqO9{ns voorzijn. Uiteraard open ir nËru,i Het proces' ";; i" het he.le democratische teriàJ[àrtUo, een van de mooie momentên, dat vind ir. democratie' Mooi dat we daar met

nà"g1góu'ntón van de iaarsdebat en de begrotingsraad zijn toch "rt1o er ook-een mooie en goede dag van maken' u"tiËttï""n tU wat en Llkaar vandaag voor bij elkaar zitten vandaag die is o""prê[án, roáts at gezegd, de perspecÍefnota Dat is natuurt.rjk ook bólangrijk want we voor vorsend gevar o" iáián á"áin" g""ï opétet*n, en in ieder richtinggevend voor o.l ËirËr".^àïL medederinsen of in ieder sevar de van verhindering ontvangen rr. n"ii"'iàJ"ilevatgeenterichten opening en vaststelling van de agenda. zie de heer Aiobi ook nog ik later, Gils van àïà"-t*t, voor vandaag. wel zil-n oe heer-Mohamr"oán geen berichten binnànkomen. Maar nogmaals, wij hebben niet, maar die zal d";kil;lk;oment hier vandaag zamani, heer dê u""tiË"inË;;?.t"r',jk" sfËerwirik vieren van verhindering g"n"à.'È;àor nog wilt ons met al6maal dat u o.t Ëlààioáólt"ppr"ulióàiËto"n moo] jaris, feticiteren met in de spam terechtgekomen mu oo* oe uitnodiging -waarschijnlijk hier vandaag, maar zegsen' Misschien dat de ik dag"á "Ëi;i.-áil;;ïuu G;fd;i;il'-en-R;n" zijn.

Nee hoor, atle tijd klaar ztln' op nouá"n met vanavond een beetje raad er nog een 0""í"'r"k"ning die op 'r juni jr' op iBabs ioais ;;n oï agenoálÁà" J" orde is de agenda we gaan naar de toegevoegd' Die heeft *Ïiiging"n ""Jirái"g atgáiáËi oonoeroJg i" ià"i-t"Ë !1t"1 "an is sepubticeero ;itót in i"oárieJat iets zou willen zesgen met "n u aremaar kunnen .1"ï]ï""àr"i".ái,ïËià-Jt"ï.,;ir"g gang. agenda? Mijnheer Aptroot, gaat uw betrekking tot oe vasiiierrinjvan de een stuk over de extra u wel' op de hamerstukkenlijst staat De heer Aptroot (WD): Voorzitter q"lÍ geven voor ons aanleiding neuOen wii il9"n stukken gehad' Die kosten van het zwemulO. óà"*oo, over en die zouden we graag nàro.tuk te benanietó. We ËeUOen daár vraqen om dit stuk nog niet op de raadsagenda wirlen week votgenoà "i, genoeg uiueg kiióánr Ln of technisch wiren steren en hebben alstublieft. dus ik kijk of iedereen dat het nu van de stemmingenrijst afgaat, De voorzitter: Ja. Dat betekent dan af , en zat het dan waarde hamJrstukkenrijst we nr n, zich daar ook in r"n uiiià-n. oàn .aren gaan doen' Maar dan gaat "á" dai we kijken hoe moeten tià dan ur""r juti *oián. a.s. 3 moment schijnlijk "o9"""1 átroorOZ Ja' Oké' dàn gaat het op dit nog het nu van de stemmrngenlijst af. ts ieOereen'd-a;fu daar die ls er iemand Áíà"r"n nog ovgr OJ uËtiJáffing van de agenda? van de hamerstukken "ï. dan is de agenda aldus vastgesteld.

stemming overwenst?ïbl'lgltáva1, spreekt'tjden tr wiiu vËorstellen b'rj agendapunt 7 de volgende spreekDan gaan we over n""rïË"pi"Ëktijd;. minuten acht maximaal [ermild toct . Vóor Oe eerste vast te stellen. Het is at gememoreerd, maar vier minumaximaar termijn tweede in oe en uoáir,"i .óireie tijd per fractie voor oe rááà en 55 minuten f" iedereen ermee akioord dalzo te doen? uooi'n"t minut"n 20 en per termÍn ten spreektijd "áiËgË' eind van agendapunt 1' i"n ik aan het Ook dat is het gevat, OÏi'i" r"ái. O"n

*"

ff;',.""ï'*"::*"":l*:[:'xi:iy;,fl'"Ï,"J,ï'ïrï,!iq:p:r:de

"*

áï

s"kh"id;t"* tt"qi *Í

r""

*"

""ï"ii

2.

SPreekrecht

2

Raad 26 juni 2023

De voorzitter:

Dan gaan we over naar agendapunt ^a Dat is het spreekrecht. Er heeft zich een inspreker gemeld' dat is de heer Laarman, voozi-tter vàn de schietsportvàreniging Zoetermeer die namens het sportnetwerk, de samenwerkÍng van 31 vrijwittigeisvóË;id;iil;it inépËken ou"1. oà rin"nciëte gevotgen-yog-r verenigingen van de perspectiefnota. MilnneeI, i.aa-rman, ik vraag u n""t. uóren te komen. U heeft vijf minuten, gaat uw gang.

De heer Laarman: voozitter, dank u wel voorde gebo-d_en gelegenheid om hier op deze dag te mogen inspreken' Mijn naam is chris Laarman, voozitteiván sónËi"p-o-rt""reniging Zoetermeer en vorig jaar sprak ik namens mijn sportv-ereniging in, maar nu vertegenwoordig ik het onlangs opgerichte sportnetwerk Zoetermeer, van zo'n 2s voozitters van sportvereáiging"n in Zoetermeer. ln Zoetermeer kennen-we een sportagenda, àen sportrï;, ;;. sportakkoord, een sporgoket, een sportcafé, een Sporttafel en dus nu oo--k een Sportnetwert. Maar met het groeiend aantal gremia zijn de noden en de zorgen.van spo_rtverenigingen echter niet argenomen. En inmiddels is de tekst ,Zoetermeer leisurestad,ook uit ons blikveld veidwenen. ons netwerk is gestart uit onvrede met de houding, communicatie en aanpak vanuit de gemeente en specifiek met de huurverhoging. wij ziin een particulier initiatief van de honderden vrijwiltigers die zich elke dag inspannen om tienduÉenden sportende inwoners van Zoetermeer, jong en oud, de gelegenheid te geven te sporten op eigen niveau en naar eigen interesse. De kern is voor Sportnetwerk Zoetermeer het behouden van de iaagdrempeligheid en.áe toeilnkáriitheid naar sport. Graag zien we dat behoorri;t oesïuuiÈáar waarmaakt door de vótgende pun-

[ïï:Tff*:haar.verantwoordelijlheid'voo]

Ten eerste, het nemen van een voor alle sportverenigingen, groot of klein, aannemelijk en gedragen besluit over structurele verlaging van huurverhoging, een langetermijnvisie van bijvooró"Ëasá;í;p beeld vijf jaar. Ten tweede, het opnieuw aanstellen van de sportraad onder deze of een andere naam, bijvoorbeeld sportnetwerk Zoetermeer dat zich nu sowieso gaat verenig"n, rá"r met, ten derde het borgen en herkennen van de onafhankelijkheid van een derlelijk grdlur;*à"r"n een atuaardiging rechtstreeks met betrokken raadsreden en/of wethouders oÀ oó tiret gaat.'

Ten vierde, het met grote spoed fatsoenlijk afhandelen vaiácÀterstallige eindafrekeningen van de energienota's over de raatste vijf jaar voor dsbetrokken sportv;;;iói;;".. g-". Ten vijfde, spoedige herindexering van de Zoetermeerpas. Ten zesde, het versneld komen mLt oe gebiedsvisie uoor o" sporflocaties Buytenpark, Vernèdepark en Van Tuyllpark, arwaar ook eens de bouivailen moeten worden geruimd.

Daadkracht, open communicatie en werkbare.ngro.yerwe.sin;;;p

de aandachtsgebieden

vastgoed, financiën en stadsbeheer behoort snel hoge prioriteit te k;igeïi; áverteg met de sportverenigingen. En ten slotte het vereenvoudigen van subidiáaanur"gán.'É-h"t àpln zeer constructieve overleg met wethouder ween'vag en mevrouw Venema van het éportrot"ïài "n r .iuniir. neórtêportnái*err Zoetermeer een aantal stevige bespreekpunten kunnen neerleggen. Hbt oêlaniri;r.st" Ëspre"kpunt was en blijft natuurlijk de impertinente huurverhoging voor h.uurdËi"uàn tàr"entelijk vastgoed. Vrijdag jt. ontvingen wij te elfder ure een antwoord op-on)e noodkreet van 1 áeijl. Er ió inmidáels al genoeg over deze voor ons verkeerd.ingeschatte gemeentelijke.ingreep gË"p.t"n en gepubliceerd, voornamelijk uit onvrede met het exorbitante percentage. oe ob oe'varrdeó óituáng"n brief vinden wij teteurstellend, een herhaling van zeften en neemt onie zorgen niet weg, integenàeet. Het lijkt op een sigaar uit eigen dogs,,ee1 feitelijke huurverhoging.blijft immers, zij het vertraagd, onverminderd gehandhaafd. De aangeboden lokeften

waarwe voorál onze zorgen terechtzoudón'moeten kunnen,

blijken in de praktijk onderling onvoldoende te communiceren om-tot ecnte ouuzare àpbs"ingen te komen. Zoals voor de enorme toename van kosten voor energie, van sportmaterialen, de afname-van het ,""rtaljonge leden en het ontberen van vrijwilligers. "ánái ook zijn daar de aanbevelingen ván het Landelijk Register voor Verenigingsbestuurders. De bevindingen van op basis van landelijke meetgegevéns ingezet in het debat fwB-ztjn in de Tweede Kamer. Er zijn nogal wat Zoetermeerse sportverenigingen og. nu1 via de gemeente voldoen, maar die wachten alsinds 2018 op de eindafrekeniÀgen. Hierdoor "n"rji"nátà iijn àiuijri""r. ràng hun int"in" begrotingen niet sluitend te krijgen. Een ander pijnpunt is dat sommige sportverenigingen worden gezien als commercieel omdat zij huren van een commerciële partij en vanuit die misvatling worden zii iiet gezien als niet-commerciële verenigingen, die ze wel zijn, waardoor ze niet in aanmeiking tomen vooËuusioies. Heroverueging hiervoor is noodzakelijk.

Voozitter, ik ga afsluiten. gezamenlijke sportverenigingen werken graag en bij voorkeur aan de toekomst van een spoÉendryij, en gezond Zbetermeer. enlróeren het hóofd-boven'water te houden, werkt daaraan niet echt mee. lÈ dank de raad uoor ,*'*àuittenoe aandacht en wens u allen een

Raad26 juni2023

3

vruchtbare raadsvergadering toe op deze voor u ongetwijfeld

lange, maar boeiende dag' Dank u wel'

De voorzitter: Dank u wel mijnheer Laarman voor uw inspreken.

meegenomen wordt. Dank voor uw inspreken'

lk neem aan dat dat vandaag allemaal

we hebben verder geen inspret<ers vandaag dus daarmee wil ik agendapunt

3.

2 afsluiten'

Mondelinge vragen

De voorzitter: Dan ga ik naar de mondelinge vragen.

Daarvoor heeft mijnheer Van steenis zich gemeld'

Gaat uw gang. coronapandemie reizen wij er weer lustig De heer van steenis (Groenlinks): Dank u voorzitter. Na de en groeit door' laten prognoses zien' En op los. Het vliegverk"d, i" *"", op het niveau van voor corona boven Zoetermeer' D1 signaal vliegvérkeer óu"*ot"ng laag daarmee groeit ook de geluidsoverlast van zelf ook aan den lijve, zeker nu de laatste krijgen wij niet atteen uií onze achterban, we o"ndervinden dat aan het college' àp"n.tàan 's nachts. èroenlinks heeft hierover enkele vragen dagen de ramen de gemaakte worden Zoetermeer? boven welke afspraken zijn er gemaakt over vtiegen en vtiegroutes overschrijWorden gemeente? de aan gàrápporteerd afspraken ook naget<omËn? Hoe wordt daárovËr En kan het college vliegroutes? afiarijkende bij teièt *""rg"g"u"n] dingen van de norm daarin expliciet de iaad hierover informeren?

*""i

De voorzitter: Dank u wel mijnheer van steenis, ik

ga naar wethouder Ter Laak'

voor de vragen' Er.worden afspraken gewethouder Ter Laak: Dank. Dank u wel voorzitter en dank worden gemgak! do.or het ministerie van maakt over het vliegen en de vliegroutes en OÉ afspraken het bétreffende vliegveld, in ons geval en NeoLrand tnfrastructuur en MitiJu, áá Lr.nwËrteersteioinj gevlogen volgens de vliegroutes' Als vliegRotterdam fne ffague hióort ên S"f ipnof . Èn áaar wordt belànghebbenden, waaronder de routes worden g"*UrÉdlJJgt éen consultatieronde en oan'treuÉen te reageren op die voorgenoom gemeenten Oie OaaroriJàifióË"n J" .oge.lijkheid of de gelegenheid besluit en hierover worden een minister Oé men wijzigingen in de vliegroutes. Maar uiteinOeii;f neeát bijzonder. het in Zoetermeer ó"án àí"ft"áfspraken !ááaa,t1 met de.gemeente vliegroutes?' J-a, daar houden zezich aan' Dat zijn En u vroeg ook'houJt àà luchtnaven ziàtr ran Oiá afia/jken, maar dat is dan om operatioveiligheidseisen. Het gebeurt incidenteel *"f O"i er vliàgtuigen En hierover wordt niet apart gerappornele redenen en arti;o-op insirr"iià u"n de luchtverkeersleiding. wel zo dat de lnspectie Leefomgeving Het:rs atwijking.

Oeze teerd aan Oe gemeentà2óát"rt""r, over geluidsbelasting van het vliegverkeer' de op án vtiegrori"s oe op en Transport toezicnt houát-, toezictri zowel daar ook hàndhavingsrapporten voor, voor en u vroeg ook: kan het college de raad hierover Luchthaven schiphoiaÈRotterda-m The Hague Airpórt. Dus er wordt niet specifiek aan de gemeente rapborten. informeren? lk kan u Joo*"*ijt"n naar Odzà Zoetermeer geraPPorteerd.

en de regets en of dià *oiJón toegepast. l"àirilË.iiin

De voorzitter: Dank u wel wethouder Ter Laak. Mijnheer

Van steenis, gaat uw gang'

dank, wethouder voor de uitleg' lk kan het ook De heer Van Steenis (Groenlinks): Dank vooaitter en en bijvoorbeeld middels een zienswijze of iets waarderen dat de gemL;nte Zoetermeer naái uest doet is voor gemeente Zoetermeer te zorgen dergetijks Oe mening'g;;ft.]k G.k *gl g-9k dat het belangrijÈ net buiten de straal van dit soort formeel dat je daar goeo ouïoËtijk aán tafel zit W9 rigggn natuuriïJk vliegvelden' En u geeft aan 'er twee deze. tussen *" iií{àn natuurr1rwer infËirámd vtiegvetden, redenen of wat voor reden dan ook'' Dat kan ik me z'rjn noodzakefUre atwíiing"n ot ÉrteersvËitige je daar als gemeente dan ook de rappoÉages over voorstellen. lk kan me átteèn ook wel voorstellei dat dus weten en of de raad áf d""i wel zorgvutdig L;"i góoi,porteerd víordt, of we dat krijgt. lk vraag "r kan worden' erover geÏnformeerd

r"", ."

De voorzitter: Wethouder Ter Laak'

niet gerapporteerd over afwijkingen in de vliegWethouder Ter Laak: Afzonderlijke gemeenten worden en Transport.en die rapportages Leefomgwing lnspectie routes. Er wordt ;È;',.]-pó;órà ïoor. de geheelwel zien' je het in het kun dan dus luchthavens, zijn afzondertilre vooide Ëeide De voozitter: lk stel voor dat we het hierb'rj laten.

Dat was de enige mondelinge vraag die wij hadden

4

Raad 26 juni 2023

voor vandaag dus daarmee kunnen we ook agendapunt

4.

3 afronden.

Mededelingen

voorzitter: Dan.*11 we over naar agendapunt 4, de mededelingen. Zijn er mededelingen vanuit de gemeenteraad? Niet het geval. Medeàelingen vanuit nát àÈgez Votgens mij ook niet het gevat. Dan kunnen we De

ook agendapunt 4 afsluiten.

5.

Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5, de afdoening ingekomen stukken. ls er iemand die daar het woord over wenst? ls er iemánd oià oaaritemming áuËr. *"nrtz Niet het geval, dan constateer ik - en er zijn 36 raadsreden aanwezig dat dit is argeoàái án

-

6.

ártooro bevonden.

Hamerstukken

De vootzitter: lk ga over naar agendapunt 6,

dat zijn de hamerstukken waarbij

ik dus nogmaals opmerk dat agendapunt 6'l niet meer toi de hamerstukken uetroort, má"iu"n de lijst is verdwenen. ts er voor andere raadsvoorstellen nog behoefte aan het g"u"n u* Mijnheer Van der Vlies, gaat uw gang. "en'sËmuerHaring? De heervan dervlies.(Zó.lZoetermeer): Voozitter, bij c. RaadsvoorstelBeheerbegroting2023-2026. zol zoetermeer is blij dat dit de laatste keer is dat na É"t

uasistáiren van de begroting door de raad er allerleiwijzigingen wórden ooorgeuoèio oià'aan ons als technisch en níet zo belangrijk worden voorgelegd. Dus we zuilen voor de raaÉte keer telen dit voorster stemmen.

De voorzitter: Akkoord, dan moeten we even kijken want dan krijgt u een aantekening tegen bij 6.c. Bij dezen is dat genoteerd en vastgesteld. lemaná anders ná! uàËr-""n stemverklaring? Nee, is er dan iemand die stemming wil over àen van deze raadsvoorsteÍen? lk constateer dat met 36 raadsleden deze raadsvoorstellei zijn aangenoràn. Wà".oor dank.

a. Raadsvoorstel lnstellen Rekenkamer Zoetermeer b' Raadsvoo rster vastster ri n g f ractieverg o" Jinóli iozz c. Raadsvoorstet Beheerbegioting 20?J.:-2026 d. Raadsvoorster uitster preventià- en Handhavingspran Arcohor

e' RaadsvoorstelAanvullend investeringsuuug"iËáïging"n Gooimeer

"n

*oonwagens locatie

f' Raadsvoorster vervorgvoorster besteding spuK Energiearmoede g. Raadsvoorster samenvoeging RrF en roias zóàterÀ"", h. Raadsvoo rster Reken kamàroiderzoek v"iÍó il; i; iaag randen

i' Raadsvoorstel Budgetaa-nvraag u-itvoering"Ëh"Ëgie programma Binnensta 2030, instemmen met cofinancíering rijksluÉ;idiË;"

vaststeiling

cl 2024-

nota bovenwijkse kosten Binnenstad j. Raadsvoorster Deergebiedsvisie Zuidfrank Nederrandraan m. Raadsvoorster U itvoeri n gspra n Jeu gd h u p È;;i"id'"" 2o2g -2024 n. Besluitenlijst en notulen van 5 juni 2023 r

7.

Perspectief nota 2024

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 7 waarvoorwe vanavond natuurlijk ook bij elkaar zijn gekomen, het raadsvoorstel Perspectr:efn o:?^?o?4 óà is zoats attijd via toting. tk ga ats eerste het woord geven aan de fractie van de pw, de heer "órgoil" r,,|oïi*n. Gaat

uw gang.

a. PW De heer Mooiman (pW): Dank u welvoozitter. De voorliggende perspectiefnota is de eerste van-rref_ni9u1v.e

college. En vorig jaar hadden we natuurlijk een beleidsneutrale nota vanwege de verkiezingen. En het jaar daárvooÍ vanwege de financiële situatie waar de gemeente mee te maken had. En alhoewel oeze nieuwe coalitie begrijpelijkerw rlze aande slag wil gaan met het coalitieakkoord, schrijft het college met de onzekerheid vanaf

"or-Ër""i"g1á'nouo"n

Raad 26 juni 2023

5

jaren 2024 en 2025 structurele uitgaven te doen' 2026. Toch ziet men wel ruimte om in ieder geval in de En dat moet ook. hebben we vaker voorbij zien komen' En het Het zogenoemde financiële ravijn da!v3pf 2026 ontstaat, de financiële situatie op de lange termijn, al betreft is jammer dat er atsmaáionouiáerUxneid heerst wat worden'. Dit beperkt de gemeente en we hopen dan kan dit eigenl'rjk ook ats àe korte teimijn uesteÀpáu punt kunnen maken om wel duidelijkheid te krijook dat gemeenten en de provincies gezameniilt

""n

thema's, namelijk wonen' En zoals reeds $ïloitt"r, ik wil graag verder met een van de prangendstegrote woningnood' De vraag naar woningen bekend, hebben we ook in Zoetermeer te maken me-t een rógen lezen dat huizenprijzen aan het dalen is natuurlijk enorm. en aitroewetwe soms in oá rránten iorden al binnen enkele uren na plaatsing zijn, is er in de praktijk ni"t, u"n te merken. A"tióntiging"n met meerdere gegadigden of zelfs volgeboekt en veelal is een Uezoek dan ook ";Ëd"ombineerd de provincie Zuid-Holland' en binnen opgave Eride Ë"* grote groepen, omoat rrLi iàw99n^niet anoet" Dat komt neer op een toename van dus ook voor ons, is tois:-tót 2030 meer dan 235'000 woningen' Tot vraagt een forslemPi om dit echt te gaan realiseren' 14o/o lenopzichte van de huidige voorraad en gehaald' jaar per niet woningen 700 óái*bieerde bour,vtemfo van op heden wordt het de formatie voor wonen Oátlicnïwef goed om te lezen dat het college erkent dat Voorzitter, het is in ""rJ"i voldoen. Wá vragen ons wel 3Í 9f .d" nu voorziene moet worden uitgebreid om aan de opgave te funnen dan verdubbeld is ten opzichte van uitbreiding voldoende is, gelet op het feit dat.de woningopgave.meer in realistische zin beter afgestemd taken uitbreidin! J; hddlheid de woonvisie 201s. w;;& het college hierop.

reflectie.vanuit een of oruuen áiàón tekorten? G-raag áó à" in bl'rjft zetten op de onverminderd college het dat wáËor "àp"óiteit, rezen Voozitter, voor wat betreft woningbouw van Zuid-Holcorlege nieuwe het vernemen Jat rearisatie van Breizo-west. Recent hebben dit in het was al Zelfs woningbouwopgave' land de windopgave expliciet wil gaan loppáràn áan de als er in het dat staat het-coalitieaÈkoord in uijdat verleden niet op deze wijze het geval. oaairomt de voldoet' a.a1 de gestelde voorwaarden i9, najaar van dit jaar g"án átt"rn"tiàve locatie g"uànoèá $e Bleizo-West of

*g

r"tï"r"

*" rGn

pto.iectbesluit- voó windenergie op voor ogen "án is wet dat atteinaiieve locaties zoals Lansingerland die

provincie zelfs voornemens is te starten tái atternatieve locaties. É"1 Junio""rbij

met de provincie en allemaal niet voldoen aan had, reeds zijn langsgekomen binnen oe gàsprerten iisico voor de plannen op Bleizo-West betekenen' En we provinciaal beleid. Oit'tan áus een significànt -met tansing;rhno op iq:l trekkên en de connectie zal benutten meer gaan ervan uit dat nài "àrrËóá tret ontradkrelperspectief tot-realisatie te brengen' die het tot zijn 6"."nírKnó-Ë""t ót gaat hebben-om grote woningbrand in Arnhem mogen verneWaar het gaat om *on"n]n"OUen *i" helaas ook over de zonnepanêlen aldaar *a.*l aangebracht' waarop wijze de men die zich moeilijk liet blussen vanwege zorgen, aangezien de huizen in.Arnhem op deOnder andere in palenstein maken inwoners zich ook partij En dàmontagà van de zonnepanelen op de daken zelfde manier verduurzaamd z'rjn door dezeffáe dan ook de motie Aanpak brandveiligheid in palenstein en Arnhem is ook exact hetzelfd'e. vlie willen de situatie in Palenstein echt gevaar hoeverre in Zoetermeers" *onintàn indienen om te onderzoeken situaties zich ook elders in Zoetermeer voordoen' op kan leveren oij ee-n ÉranJ, alsmede of soortóárijre ZólZoe' Oeze motiá dorát mede ingediend door Zoetermeer Vooruit' denk bijvoorbeetd aan Meerzicht. termeer en FVD.

De veilig.heid in Zoetermeer is een belangrijk Voorzitter, ik ga graag door naar het thema veiligheid. die veiligheid al geruime tijd onder druk' Dit staat HeiaJs O" agenO". goed en staat bij "p dat we nog steêJs onderbezetting Uil Oe politie kennen' En we zien dat "Àï"óó het feit onder andere vanwege corrigeren, maar toch zouden we graag een rede burgemeester enàrm zijn best doet om dit te laten *-et tang duurt. Dat is ook begrijpelijk' Het is frectie wilen op oe sianolan zaken omdat-heinàtuudilr een lang traject, maartoch. orde en veiligheid en handhaving een aantal Het is goed om te Ëzàn-dat ten aanzien van openbare taken zijn de afgelopen jaren flink toegenomen functies nu wel ,trr"tur""i *ordt geborgd. lmmers, de 091" inve.steringen. We hebben wel de vraag of het en de druk btijft hoog. We steunen net cottáge in vanuit de gemeente in ieder geval' u"irigheidssituatiel colege hiermee ous-ootlànt verwacht c"iïá zijn die momenteel niet geborgd worden' maar adequaat 1an worOán aangepakt of dat er meer funcÍes materiële zaken niet geborgd zijn' Bijvoorwaarvan het colege dáftieïerwet zou zien. of dat erwellióht plekvaker gehoord dat camera's op een aantal beeld ten aanzien van cameratoezicht. We náUUán ook te kunnen brengen.

En we.vragen ons af hoe ken moeten *oro"ri*àgg"hááio om ze elders weer aan tekort komt - nátuurlijk wel een onwenselijke het daarmee staat omdat dat - als er in ieoeig"uàt

""n

situatie is.

situatie omtrent zwerfafual in Zoetermeer'

Voozitter, ten slotte willen ook nog aandacht vragen voor de aandacht voor hebben gevraagd' Een door ons Dat is iets dat al langer speelt en *""; *á óof vat<er niet helemaal' ingediende motie hie-romtrent is door het uoró" "ótbg"

6

gedeeltelijk uitgevoerd. Helaas

Raad 26 iuni2023

maar we moeten toch concluderen dat de problematiek er niet minder op is geworden. U weet natuurlijk dat andere partijen hier ook aandacht voor hebben gàuà"gá. Èn oor nu zien wij weer een heel aantal motíes hieromtrent' we hebben zelf ook een motiJhiervoór, niet alleen voor eên campagne omtrent zwertafual, maar ook op de punten die ook in onze uorigàïoiie stonden, die door het vorige college helaas niet werden uitgevoerd, bijvoorbeeld waar het g"áio;;;ándhaving, oraài*íáLnken dat daar nu wel ruimte voor is. Dank u wer voozitter. Tot zover-de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Mooiman, ik zie een interruptie van mijnheer Boerboom. Gaat uw gang.

De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u, wel voozitter. Graag even over die laatste motie Aanpak dump- en zwerfafual. op.zich kunnen wij als GroenLinks d;;;n heeleind in meekomen, we vinden het heel sympathieke motie, behoudens óigenlijk de laatste bullei waar het gaat over plaatsen van eventuele mobiele camera's omdat we echt hà gevoel hebben dat we dan het probleem alleen maar verplaatsen tena/jlwe hoge investeringen doen.-Dus daar topenwe iegenaan. Bent u bereid om eventueel de motie aan te passen op dat punt? De heer Mooiman (pW): Dat is eigenlijk een heetgoed punt. De vootzitter: De heer Mooiman, graag via de voozitter. Dat geldt voor iedereen. De heer Mooiman heeft het woord.

De heer. Mooiman (PW): Dank u wel vooaifter, dat is eigenlijk een heel goed punt inderdaad. Goed dat u mij daaraan doet herinneren. we hebben de laatste Ëutbí inoeroaad àcht Ëst minute zojuist aangepast, onder andere in overleg met de wD, die nu ook r"oà-inJi"ner is en de laatste bullet is als het ware geschrapt en vervangen door op alle mogelijke manieren maatregelen te nemen om het illegaal dumpen tegen te gaan en hierop te handhaven. óus het woord cameratoezicht is vervallen en u zult straks ook de motie natuurlijk in iBabs zien, maar de laatste bullet is dus aangepást ón oe wD dient mede in.

Motie nr. 2306-08 ingediend door pw, Zoetermeer vooruit, zór zoerermeer, FVD Aanpak brandveiligheid Zoetermeerse woningen "De gemeenteraad van Zoetermeer, in vergadering bijeen

op 26 juni 2023;

constaterende dat: ' onlangs een brand heeft gewoed in Arnhem, waardoor verschillende woningen verloren gingen; ' de brandweer de grootste moeite had om te- blussen v"n*áóá de dichtheid van het aantat zonnepanelen op de daken van de betreffende huizen; ' de omvang en uiteindelijke schade veel mindei was geweest, wanneer er wel voldoende ruimte was gelaten tussen de zonnepanelen; ' in het Algemeen Dagblad van.23junijl. valt te lezen, dat bewoners in de wijk palenstein bezorgd zijn over h u n woonsituatie met soórtgótij ke energiezuinióàïààtr"g"r"n ; ' het'inpakken van huizen'en het volz=ettàn van dáken rËt 1t"uàery zonnepanelen de nodige risico,s met zich meebrengt; ovenruegende dat:

' ' '

energiezuinige maatregeren nodig zijn, maar niet ten koste van ailes; de brand in Arnhem ons heeft geteeio oat er regels moeten tómen over de hoeveelheid zonnepanelen per woonhuis/woonblok èn dan met namË rerenin! náuoeno met de táágánk"rU11eid voor hulpdiensten in geval van een brand; wlj moeten voorkomen dat een situatie zoals in Arnhem heeft plaatsgevonden ook in Zoetermeer kan gebeuren;

vezoekt het college:

'

te onderzoeken in hoeverre de situatie in Palenstein daadwerkelijk gevaar brand;

' '

te ondeaoeken of meerdere huizen/huizenblokken in Zoetermeer

kan opleveren bij een

soortgelijke risico's

met zich meebrengen vanwege slechte toegankelijkheid door te veeizánnepaneten op een dak; te onderzoeken of er extra regelgeving nóoig is met betrekking tot aantailen en/of de dichtheid van

Raad 26juni 2023

7

zonnepanelen op huizen en bedr[fsgebouwen; en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr.2306'09 ingediend door PW, WD Aanpak dumPen zwerfafual "De gemeenteraad van Zoetermeer, in vergadering bijeen op 26 iuni

2023:

constaterende dat: ziektes kan leiden; zwerfafual de stad ontsiert, ongedierte aantrekt en uiteindelijk tot milieueilanden in Zoetermeer de rond en parkeerplaatsen op straat, zwerfafual vrijwel overal op wordt aangetroffen; grofuuildepot; milieueilanden regelmatig worden gezien als alternatief zwertafual het woóngenot van welwillende inwoners beperkt; verfrestanten en chemisch afual bepaalde soorten aial, zoals glas dat niet in de glasbak.past, enzovooÉ; kinderen milieudiensten, van bedreigend runnen iiln'uoor médewerkers

. .

r c .

overwegende dat: he[ilbgaal dumpen van afual asociaal, onacceptabel is en niet is toegestaan; ,schoon is gewoon' op de website van de gemeente kennelijk niet gelezen wordt of op z'n minst

. r

geen effect heeft; om erger te voorkomen; de aanpak van dit probleem adequater moet worden aangepakt

a

vezoekt het college:

.

r r

geval is, om de bewustwording te een campagne op te zetten met een breder bereik dan nu het vergroten over dit groeiende probleem; de boetes op overtieden van de Wet milieubeheer (WM) te verhogen; afualtegen te gaan en hierop te alle mogelijke maatregelen te nemen om het illegaaldumpen van handhaven;

en gaat over tot de orde van de dag."

ik de heer Mooiman voor zijn eerste

De voorzitter: Dank u wel. Veder geen interrupties? Dan dank Sandifort' gaat uw gang' teimijn en dan ga ik over naar de fractie van de WD' Mevrouw

b. wD zei het net al: het eerste jaar van Mevrouw Sandifort (WD): Dank u wel voorzitter. De heer Mooiman voor' Voor ik dieper inga op wat het college zit erop en zijn volledig eigen perspectiefnota ligt.vandaag het coalitieakkoord waar mijn van details, kan ik vast een spoiler geven: wat een'mooie verdieipingsslag fractie alzo blij mee is. je gevraagd wordt uit te leggen Voozitter, als je politiák actief bent, kom je wel eens in een situatie dat ánkUtt. Én ik leg dat altijd graag uit aan de hand van een obstacle run' hoe je tegen Oe onderweg "amen*áifing u allen well-icht bekend, is eeï nardlóopweostruo waarbij de deelnemers Een obstacle run, goed hebt' je flinke.vaaÉ een pittig, máar als soms diverse obstakets t"gànó"ioÀán- O" obsiakels zijn je hulp nodig en meástal krijg je die van andere deelnemers' te doen. Als de vaart árËcnter uit is, heb tun']de omgeving iJmooi .e.n 99 *"9 naar de finish o-Ustacie een van Een ander belangrijk kenmerk je meedoet en als je het gehaald hebt' bruisend en leuk. Je vóelt oprechte trots dat -ook een moole'

naar onze stad. lk gun al onze inwoners te maken en te houden. Een stad die het mogelijk vaart bruisende stad waariná irnn"n kiezen zelf inwoners obstakels in het leven zelf aankunnen' zodat houden, maakt om vaart te kunnen maken en

Íoorzitter, zo kijk ik ook naar het leven en

De voorzitter: Mevrouw sandifort, een interruptie van

mijnheer Ekkelenkamp'

vind het een mooi voorbeeld dat u noemt'

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja dank u wel voorzitter. lk kunt u bij een deel van het college toch wel wat uit. Maar misschien Alleen in m'rjn Ueeto is?à v"árt ", daar nog oP reflecteren' De voorzitter: Mevrouw Sandifort' gaat uw gang'

8

Raad 26 juni 2023

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja voozitter, ik denk dat ik gewoon de metafoor even afmaak en dat u dan misschien vanzelf beantwoord wordt. Even kijken' Zodat inwoners obstakels in het leven zelf aan kunnen. En ik gun onze inwoners een goed sociaal vangnet en een kleine, sterke overhe.id oie nen-ian'ï"Ë"n als dé vaart er even uit is. lk gun onze inwoners een stad waarbij obstakels.niet te hoog-zijn, ioàï t" onmogelijk worden voor iedereen. En ik gun de mensen

voor wie álle obstakets structureáiá;";;-;U., orvooiwiá uààrt ,nát"n simpetweg niet mogelijk is, dat zij niet bij elk obstakel opnieuw om rrró tá"noLven vragen, maar dat hen een struc!yr9e!.v11gnet geboden worát, zodat iedereen kan genieten van onze stao. Met die blik heeft mijn fractie naar de voorliggende Ë"r.p""ii"rnota gekeken en ik zei het at, we zijn blij. we zien meer en meer concrete actie om onze woningvoorraad te vergroten. we zien inzet op expertise, op datagedreven werken. we zien gezonde gemeenteÍinanciën en een verstandige koers richting 2026 waar het spannend wordt. we zien steeds rn-eer wert<je";;;';;"; Zoetermeer kiezen en waarderen de koers die het college daarin vaart om dat te stimulerenï. Kortom, veelcomplimenten, maar uiteraard ook wat vragen. Voorzitter, werken is belangrijk, echt heel belangrijk en we zijn dan ook blij met het ondezoeÍ.19;d málerijkheden om te sturen op extra matching in de arbeidsmarkt Zuid-kolland, zodat oe bi.lstanJsuitteïngen in Zoetermeer gaan afnemen. Maar dit ondezoek duurt een iaar,lezen w,u. wà3rori,iË à;il;i;'j"ár nodig? w" t -'meer vaart in zien. Zoveel mensen zijn hierÉij =oro"Ë hier zo graag Dan het sociaal Domein. we delen oïgeh^rijrêio met elkaar de ambitie om het sociaal vangnet zo klein als verantw-oord-mogelijk in te richten,'met een kleine, sterke ovàrheid. Maar toch zien we het aantal structurele fte's flink stijgen.

wat is hier het plan? Hoe vertrouoen oeze oingen iich ói'elraar? Krijgen mensen de - tijdelijke - opdrachi om ervoor i" structureet =-gá; dar de fómatie :rït"""tri"

gebaat.

"inoàri;t

De vootzitter: Mevrouw sandifort, een interruptie van mevrouw Kraneveldt, als haar pas het doet. Als haar microfoon het doet. lk kijk even naar rechis naar de tectrniet. Nu zie ik een lampje branden?

Mevrouw Kraneveldt (pvdA): Nou, dan moet het

maar zo.

De voorzitter: Zonder naam. Maar gaat u verder.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel. lk hoor mevrouw Sandifort meerdere keren zeggen dat we mensen willen helpen die op die obstacle run toch een ueetje óxtrà hulp nodig hebben. Maar u zegt ook 'we moeten een kleine, sterke overheid hebben'. Dat is toóÉ vájg"nr mij een beetje in tegenspraak met elkaar, want als we heel veel mensen willen,helpen, .oái" u[irË""r ook graag wilt, hebben we juist een overheid nodig die in iedergevalvoldoende mankracht nÀert'ór ook dezà me-nsen oe Éutp te bieden die ze nodig hebben.

,

De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

llevrouq sandifort (wD): Dank u wel voozitter. lk heb niet gezegd dat ik vind dat de gemeente iedereen moet helpen' lk begon de metafoor met de. opmerting da"t als-de vaart e, in io'n Íàroioopweostrilo even uitgaat, het meestal ook eerst de andere oeelnemeË iiln Ji" È, dan even een duwtje geven. Dus dat vind ik al heel mooi,. als de samenleving er zo uitziet. oát weit<t natuurlijk niet altijd zo en dat kan ook niet altijd zo' En ik vind da!!P dat punt àe overheid er ook zeker moet zijn en dat dat niet in strijd is met de wens om dat met een kleine, s'tert<e overheid te doen en oàt je dingen goed met elkaar inricht. Efficiënt met elkaar inricht. Een.belangrijke stap is, watkài nó;d", om mensen die bijvoorbeeld structureel hulp nodig hebben, niet iederelóer opnieuw die hurp vragen. Dat brengt misschien ook welruimte bij hen over.

i;i;Ë;

De voorzitter: lk zie nog twee ínterrupties, maar ik ga even schorsen, want dit is erg onhandig. Dit wordt vervelend, want dan gaat iedereen op anáere dingón btten. o nu áà"t het nu weer wer?

Mevrouw Kraneveldt (pvdA): Ja, de techniek staat

voor niets.

De vootzitter: Dan ga ik daarna naar mijnheer Ekkelenkamp want die wil ook nog iets inbrengen, maar eerst mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk zie dat ik acht minuten

Raad 26 juni 2023

I

voor de interruptie heb, maar datzalik u niet

juist kleine overheid moet het ook kunnen' aandoen. Maar we hebben wel gezien - u zegt 'met een gemeente onzes inziens terecht, omdat de ook in deze perspectieinái", J"i"t heel veelft" Éijr.ot"n, bij woningbouw bijvoorb.eeld' Daar moeten het zien aankan-Wá meer niet een aantalzaken gewoàn zák gewoon niàt aankuÀnen' lk denk dat dat ook gewoon meer mense" ;i; ;;d"t r"á 3n9ep al die opgaven met die zestig, zeventig, tachtig fte of àens voor het sociate vrar Giot.'Uïeni net ous oÍiioáaï-wet hoeveel het dan ook is, die we gaan uitbreiden? De voorzitter: Mevrouw Sandifort' niet gedefinieerd als hoeveelfte- lk heb niet Mevrouw SandifoÉ (WD): Dank u welvoorzitter. Klein is en mijn vraag, bijvoorbeeld voor het gezegd ,kleiner dan hetnu is'. Maar wet graai á efficiënt.mogelit domeineristállen, isizijn die extra fte die er nu bij Sociaal Domein, maar die kun je ook uoot "iOàt" vragen om ons te helpen om het zo in te richten komen voor eeuwig nodig of gaan we die mensen ook lk ieet het antwoord daar ook niet op' maar ik kunnen? dat het in de toekomst wïeríat kleiner zou *" àáatnaar blijven kijken en niet alleen maar continu bijplussen' vind het wel goed

"ts

De voorzitter: lk zag mijnheer Ekkelenkamp'

het antwoord dat ik eigenlijk wilde weten' de wD om het nu uit te breiden met het doel om de

De heer Ekkelenkamp (D66): Dank u mijnheer de voozitter,

is net gegeven, namelijk is de bedoeling van ja' denk ik' formatÉ Éter *eet terug te brengen? Maar dat is dus De voorzitter: Mevrouw Sandifort nog?

nog niet ja op' want ik weet het ook niet' maar Mevrouw Sandifort (WD): Ja. Het antwoord is daar dus Dris ik snap echt heel g.oed, als geen ander, r.r.ike1. ik vind het wel uerangrij[áat *" á""rn""r oii,;ven it zou nËiwetÉeel erg waarderen als de volledige formatie of die dat die mensen nu náJ1g;U;, 'noè ryLn91 we efficiënter werken? Kunnen we mensen specifiek oor dË taLk meekr'rjgen om te kijken Oà"n zijn? Hebben we bepaalde processen waarbij dingen automatiseren? Kunnen we Oingen "nà"tt zou ik heel erg waarderen, als we die stap ook we mensen iedere keàr weer om hetzelfde ut"g"niO"t wel gaan zeften met elkaar.

;à

De voozitter: lk zag mijnheer Boerboom nog?

voorzitter. lk wil eventjes iets verder daarop doorgaan' De heer Boerboom (Groenlinks): Ja dank u wel inzet'. wij 6pen er een beetje tegenaan dat neicottege ài-à acties de U zegt,ik ben best tevreden ouei plannen waar we ons best in kunnen vinden' maar we het college treef uee-f pfánn"n ii"n maken, veel dat het nog tot weinig resultaat en concrete actie in

àe stad leidt terwijl het ook juist voor al die opgaven

die mensen terechtkomt' Denk aan woningbouw' de juist zo nodig is dathet uiteindelijk "on"t"àiOil in de grond staan' Denk aan het DuurzaamheidsEntree. Daar hebben *à noó ti""á, g""n sËen'in a" ik nog diijaar uàáiO"t daar conàreet iets mee gaat gebeuren' Zo kan fonds. Het wordt ook p"" echt jaai? uiteindelijk ook Dalze "iiOu"n college komend een aantalthema's oí*"."n. Wat vér*acni, u"n dit concrete stappen zetten? Of dat het bij plannen maken

blijft?

De voorzitter: Mevrouw Sandifort'

MevrouwSandifoÉ(WD):Jadankuwel.lksnapuwp^unt.heelgoed.lkdenkweldatwehetafgelopen Stad - ontzettend veel plannen echt met elkaar halfiaar zeker - if nàem maar even in de commissie resultaten van in de stad en venruacht dat de hebben afgetikt en ii vàrwacht daar ook echt zichtbare ga ik hun omgeving. Maar het punt dat u maakt, inwoners daar ook wat van gaan zien, in nun *Ur, in is ook dat en herkent wel dat iedéreen f. denk dát straks ook nog hier maken op een speci6eitnóáá. in vertaald wordt coalitieakkoord par het e.n bezig rogisch in de fase *á"i àit óàtt"g" nl ir. Hài i" óán f

plannen en het wordi tijd dat de i-n*oners gaàn zien wat dat voór De voorzitter: lk kijk rond. lk zou zeggen, gaat u

hun stad, hun wijk, hun straat betekent'

verder mevrouw Sandifort'

komt nu al, mijnheer Boerboom, een derde ondermaar nog belangrijker' de bewoners' voelen werp, de gebiedsonÀvk[.íring Meerzicht. Voorzitter, wij, welzienlWe zien ook geen communicatie of niet de vaaÉ, de actie, de concrete plannen ái" *" etdeii in Meerzicht wat gaan verwachten? Gaat het betrokkenheid van *i;tin*on"tt. W"nn"e, kunnen we Mevrouw Sandifort (WD): Even zoeken hoor. Het

10

Raad 26 juni 2023

college op korte termijn al aan de slag met al dan niet kleine stappen en projecten om de ambities waar te gaan maken en de inwoners entho-usiast en vorvertrou*en táirilgen? En dan nu het leuke gedeelte, voozitter. om onze .ó! ráàidite maken en meer obstakets weg 91áà te nemen, doen we een aantalaanvullende voorstellen pàrrpectiefnota. Vijf voorstellen die obopá" stakels wegnemen of kleiner maken en een voorstel dat de stad' een stukje mooier maakt. En ik licht ze graag een voor een even toe. lk start met onze motie.over de nachtbus, over obstakels gesproken. Twee buslÍjnen die in de dienstregeling staan, maar sinds de coronatijd niet meer íitgàvoáro, waar vele inwoners en bezoekers van onze stad de dupe van zijn. wij stellen voor ryorden deze tr;neriáe-tàmende drie laar vooionze rekening te nemen, ervan uitgaande dai we d-aarmee de noodzaai t rnn"n en de personele issues die deels ten grondslag liggen aan het al dan niet uitvoeren u"n ááiá "antonen tijnen hopelijk opgetost zijn.

ff;fftot"r:

lk zie twee handen. lk ga eerst naar mijnheer Boerboom

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja dank u wel

en daarna naar mijnheer Van

voorzitter.

Met betrekking tot de motie over dat nachtoV staan wij daarop als mede-iídiener omdat we het initiatiói Èel erg toejuichen. ook wij zien die uitdagingen die jongeren hebben om naar zoetermeàii"ruóËtor"n. we hebben nog twee kantteke-

ningen en ik weet niet of u daar nu reflectie- op wilt geven ór dalstraks aan het college witt overlaten, maar u heeft het over touringcars inzetten. op zich rinnàn o"t voorstellen, gegeven de opgave die bij de vervoerders ligt. Áleen roept dat w9].twee vragen op: hoe zorgen we dat de inwoners ook daadwerkelijk die bussen straks vinden? want ik denk daÏ *"Ëónt moeten nadenken over hoe we die in 9292 krijgen en al dat soort zaken. lk ben bang o"t oái'à1, g"r""nte zetf gaan organiseren, dat niet gebeurt. "ir En het tweede is: hoe spreken we het af in de coltega's? want ik wil er ook voor oppassen het gat van de MRDH op te vullen en oe igg':,T"lonze nllÉoH .tr"Lr ràgi;dat nacht-oV in Zoetermeer hebben ze zelf opgelost, we wachten nog wel even,.

*" d"

*"

De voozitter: Twee vragen, mevrouw Sandifort.

Gaat uw gang.

t\í1/ro.ury sandifort (wD): Dank u welvoozitter. Het eerste is een heelterecht punt. Mijn hoofd is wel wat minder van de details en wat meer van de grote stappen snel thuis. lk denk ,hij staat al in de dienstregeling' wij gaan hem uitvoeren, dus zet hem gewoon weer live in g2g2oV,. Het is alleen een ander busje' Maar ik weet niet of dat zo makkelijk is. tËzou rret f,jn ats het coilege daar inderdaad ook op reflecteert. Het andere punt dat u maakt is ook echt wel een zorg voor mij. Het is ook echt niet onze intentie om dit voor eeuwig te blijven doen, maar wel om te laten zi-en dat oi" náàor""k van die bus er zeker is. Aan de andere kant geldt trouwens ook, stel dat hij na een.i""r.óntinuleeg heeft gereden, dan zijn wij ook de eerste die graag daar een reflectie van há collegaof oniuàng"n en dan herovenregen of we het weldie,ande19 twee jaar ook door moeten zetten. Dujwe litt"n Jààineel reatistisch in. Maarwe denken echt dat we hiermee een heleboel inwoners helpen.

"i"l;;

De voorzitter: rk zag mijnheer van Rumpt nog

voor een interruptie.

De heer van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja voozitter, dank u wel. Even reflecterend op wat u zelf al aangaf, mogelijk dat na het eerste jaar otilt<t oailr1.oe r'áÀiiiJ t"dË. ts er een inschatting van hoeveet gebruik van moeten gaan maten? want tret is'Àen o"ehoortijke soort .á[ ieiË *"", we het ff:lï!f,tt"|r De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Dank u wel. Voor de coronatijd waren die bussen aardig vol. lk heb daar geen cijfers over' lk heb toevallig dit weekend nog met oe-neei van de_r Vlies erover gebeld en gememoreerd aan toen ik zelf ieder weekend in die b-us zat. roàn moest ik heel vaak staan, maar dat is langer geleden dan waar u mogelijk op doett fuál"r"n. Maar ooit""nïu

frru$ï"ï:lwat

heet goed

De voorzitter: Het is niet te hopen dat het toen minibusjes waren overigens. Mevrouw Haak, gaat uw gang.

Raad 26 juni 2023

11

niet duidelijk werd uit de motie, en ik weet niet of Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel voozitter. wat mij middels-€ 100'000,00 per jaar die touringcar daar over nagedacht i",-is t"ivolgende. Wij gaan d'an dat de passagiers daadwerkerijk nog een financieren vanuit o" óLr""ni". tË n"t ook'dË bedoering kaaÉje gaan kopen of betalen voor de reis? De voorzitter: Mevrouw Sandifort'

wij ons inderdaad vanmorgen ook realiseren Mevrouw sandifoÉ (wD): Dat is een goed punt waarvan bátreft wordt er gewoon een.marktconforme wat ons dat dat er helemaal ni"iró'"*priáet in Ëtaat.'trrtàar gewoon terug naar degene die de kosten maakt ook dus dan prijs voor de busritten n"G"iO'"n vloeit dat ook een vraag aan O"t niet duidelijk genoeg hierin staat.- misschien meteen voor busvervoer. Dus we dat graag zouden dan kan' voeten "È hier op deze manier ii"t te" uit de het college - en het college in overleg met de indieners nog toevoegen' De voorzitter: lk zou zeggen, gaat u verder. o, nog gaat uw gang.

niet, iets te snel' Mijnheer Van den Boomgaard'

DeheerVandenBoomgaard(FVD):Jadankuwelvoozitter.Hetiseencharmantvoorstelenwordt zijn er inderdaad een aantal vragen die positief ontvangen. nfËei áfs wà er wat tangeiover nadenken, bat maak ik er even uit op in dit geval' gestetd zijn. we neune-n n* áváieán particu-lËr táurinóàrbedrijf. uitgáand publiek dat ook wel.eens baldadig Hoe zit het vezekeri.gtiààh"É.ÀZ W" neOUen t et oftr van de gemeente en wat expliciet niet? rekenÉg voor kan zijn. Hoe gaan *" á""rr"" om? En wat iómt De voorzitter: Mevrouw Sandifort'

Mevrouw Sandifort (WD): Dat vind ik een heel

goeie vraag, maar daar heb ik echt het antwoord niet

op. De voorzitter: Mijnheer Van RumPt'

voorzitter, nog een keer terugkomend op het idee De heer van Rumpt (christenunie-sGP): Dank u wel jaar' Dat staat nu niet in de oJ die bus n, *"iof niet gevuld is ia een om te evalueren, om te kijken 'feer nog iets om te overwegen' dat ls voor drie jaar geld beschikbaar stellen' ..i"tË. Wá óàan nu in een of we dit in 2024 en pas besluit een dan en om in de motie op t" n"r"n àat we na áen ;áàr àvatueren 2025 continueren? De vootzitter: Mevrouw Sandifort'

dan 1.t< !9t lreu gezet' lk.zou het wel heel graag Mevrouw sandifort (wD): U maakt het nu iets scherper die kans geven' Maar een moment van voor drie jaar reserver"n 6n nàtook het liefst zo lang mogelijk mee kunnLn leven' Een moment inbouif reflectie inbouwen om eventueel te stoppen, 0"". to"' àrinia is niet wat wij hebben opgejaar afspreken, een wen om wel door te gaan, dus in princip" t"át voor schreven en ook niet wat we gaan wijzigen'

Devoorzitter:MijnheerVandenBoomgaardnogendanzouikverderwillen. DeheerVandenBoomgaard(FVD):Dankuvoorzitter.EveneenverzoekaanmevrouwSandifortvan jullie motie dat dit all-in kosten zijn en dat kosten zoals baldadigde wD: kunnen jullie toevoegen aan zijn en dus niet meer terugkomen voor ons als onheid, vandalisme et cetía NËrin dan ook uoorzi"n vooziene kosten. De voorzitter: Mevrouw Sandifort'

Mevrouw sandifort (wD): Dat vind ik ingewikkeld ik even over nadenken'

omdat ik gewoon niet weet hoe het werkt' Daar

ga

De voorzitter: lk stel voor dat u verdergaat'

ander groot obstakel in onze stad, namelijk Mevrouw Sandifort (WD): Ja, want dan kom ik bij een voorstellen wÍten wil zowel onze jeugd' als onze digitale veiligheid, digitaÉ criminaliteit. Met twee

12

Raad 26 iuni 2O23

ouderen weerbaarder maken in de digitale wereld door hen, op een

kennis aan te reiken. En nee, we stellen niet voor om dat zelf

voor de doelgroep passende manier,

te doen, daar-zi;n ár oÀtzettend veel

toegankelijke initiatieven voor. We vragen weldat de gemeente eàn ror speelt in het kenbaar maken en stimuleren van het gebruik van die initiatieven. Dan een motie voor ondernemers in onze stad. De voorzitter: Mevrouw sandifort, een vraag. De heer Mohammadian,

gaat uw gang.

De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voozitter. lk heb twee vragen over de beide voorstellen van de wD. Allereerst wil ik begiánen over de cyuervèitigheio voor onze Ërgo lk was een beetje verbaasd, aange.zien de jeugd best goed uit de voeten kan met de cybersecïrifi. Maar HackShield is een gratis online training èn vindt óe wD niet dat het een taak vaá het ondenrijs is om dat soort dingen te bevorderen? Dat was mijn eerste vraag. Als u het goed vindt, ga ik ook mijn tweede vraag stellen. Dat gaat over de cyberveiligheid van onze ouderen' lk vroeg me af hoe effectief het is want in de motie van-de WD worden onder andere verzorgingshuizen genoemd en mensen die in de verzorgingshuizen wonen, staan niet per se bekend als heel actieve digitale cybergebruikers. ls het misschienïiàt oeter oÀJuist.*et fraude i"g"n i" g""n en zo,n campagne op te zetten? De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja dank u wel. De eerste vraag over jeugd. HackShield is inderdaad een gratis trainingsplatform en het zou fantastisch zijn als schoÍen Jat'in"órporeren. oomànier waarop zij werken is dat de burgemeester ook een tlein ábtje erin neeft. Het ziet er echt heel erg leuk uit en doordat de gemeente dat stimuleert, wordt het ook zichtbaarder voor scholen kunnen we ook laten zien 'dit is er, hier kunnen jullie gratis gebruik van maken'. en iá, àá;áugd is ontzettend handig ontine en op social media' Maar of zijallemaaiecht goed scherp hebbbn waí eiattemaal kan gebeuren ats je overal je gegevens achterlaat? Dat vraag ik mé wel af. En voor de ouderen, ik heb toevaÍig zelf een paar van die initiatieven zitten bekijken die er al zijn voor o.uderen' D{ zijn heel praktische záken. waar herken je een oàtiouwuaar e-mailadres aan? wanneer klik je wel of niet op link? Hoe kan je een betrouwbare uRL herkennen? En dat zijn toch dingen 99n waar misschien niet alle ouderen, maar foch heel veel - je kunt tágenwoordig niet meer zonder e-mailadres - ook mee te maken krijgen. Daarom dachten *ij 'die initËtieven zil-n er, bijvooÀeed van het ouderenfonds, waarom niet even wat actie ondernemen bÀ ie r,ijËn of zij dat ook in Zoetermeer kunnen uitrollen?'

De voozitter: lkzag mijnheer Van Rumpt ook. Gaat uw gang.

De.heerVan Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja, voorzitter, dank u wel. Wij vroegen ons even af, dat Hackshield is van een commerciële partij, ook at Ê oat *""i"ónUnrÍrgiátis,

wij commerciële reclame gaan doen vanuit de gemeente?

dus topen we niet het risico dat

De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw sandifoÉ (wD):

Ja, dank u wel. Volgens mij niet. Het is echt heel erg gericht op a1e gemeenten en op scholen..Als jeop de site kijkt, zie je ook áat ze het gratis wilten houieï iil neuoen ecnt als doelstelling de jeugd te helpen digitaai weerbaarder te worden-en dat op een educatieve, speetse manier te doen. De voozitter: Mevrouw Haak, gaat uw gang.

Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u voozitter. Nu we het toch nog over dat HackShield-programma hebben. h"? wgt gelezen op internet om te kijken hoe dat isËrvaien. En ik zag oaie.itËi lf 9ye.1 name ook in Noord-Hollandse gemeenten.een proef is gedaan en dat h;ibe;i;;sitief wordt ervaren door zowet de kinderen, als de ouders,.als.in ieder gevaiook de gemeent"n. nri"r ik zie niet teru! in àá motie of er een bepaalde duur wordt gekoppeld àan de campagne. Zegt u 'een campagne en we laten het aan de gemeente over om dat verder uit te werken?' of ieggen jullie 'we zijn bànieuwd naar wat het gaat opleveren en we stellen er een duur aan van drie ón à"í l""n we evalueren?,

r""ïï"n

De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

Raad 26 juni 2023

't3

geen termijn erin gezet in dit Mevrouw sandifort (wD): Ja dank u wel. Eigenlijk hebben we bewust opstart en dat geval. Omdat ik graag zou ziendat de geme"rite eén soort push geeft die een campagne daar een gaan' En.als te slag de het daarna inderdaad dan aan scholen is om daar verder mee aan gaat instantie in eerste Maar spelen. in_ blijven rol je een go"Jà *i.."lwerking ontstaat, kun er natuurlijk u van hoe dit eruitziet' Wat zei, het ons om die pusn uanrit Oé gembente en daíkomt ook dooi de opzet ;ee. lk denk dat het gewoon ontzeitend goed zou zijn voor onze jeugd er zijn best positieve slag te gaan. om daarmee aan de ".àii"g"Ë De voorzitter: Gaat u verder.

stad mag natuurlijk niet ontbremensen in de culturele sector' ondernemende ken. Ons voorstel gaat $ecifiek over ondernemers en in hun culturele ondernehouden kunnen en maken kunnen vaart Wij willen ervoor rorg"n'dái z4zelf ruimte voor makersplaatsen, voor Ruimte ruimte. letterlijk obstakel is Éet merschap. ln deze sector en schaarste oT-q9 het college Uró"JpUàt"en, ruimte voor ateliers. Wij vragen met onze motie aan 2030' Cultuurvisie met voorrang te adresseren in Oe Uitvoeringsagenda Mevrouw SandifoÉ (WD): Ja. Een motie voor onze ondernemers in de

behoefte hieraan

De voorzitter: Mevrouw Sandifort, een interruptie, eerst van mevrouw

Wortel en dan mijnheer Boer-

boom.

de motie met veel belangstelling Mevrouw WoÉel (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel voorzitter. lk heb goed voor het voetlicht mag wel echt in dezen sector óuhurele de dat g"r"rán, want ooi< *,i uino"n

het tekort is aan ruimtes' komen. wij vragen ons wel af waar u dan het gegeven vandaanieeft dat tip aan de wethouder: start Dus een i;;Uià" eïatuàtie uit àe Cuttuurvisie 2030 nog-niát is opgestart.. tekorten zijn' lk inderdaad of er zien íe echt kunnen dat op, want dan kunnen we er wat mee. Daaría dingen doen' verkeerde echt we zijn, niet helemaal misschien er die denk dat als we nu tekorten invullen z'tjn' lk ur""g me af waar u dan de informatie vandaan heeft dat er nu al tekorten De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

van de cultuurborrels waar volgens Mevrouw sandifoÉ (wD): Dank u wel. Dat zijn signalen uit de stad, gewoon lastig is voor hen om ruimtes te mij jullie fractie, m"a, onáe fractie ook aanwezig is, dat het te creëren- We vragen om het ruimtes allerlei vinden. En we vragen ook niet om nu op stel erisprong te adresseren. Dat is voorrang met uiivoeri-ngsagenda in de staat voornemen dat al in die cultuurvisie wat we vragen. De voorzitter: Mevrouw Wortel nog? Dat dat las ik ook inderdaad in het Mevrouw Wortel (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, dank u wel voorzitter. schaarste bestaat aan makersdictum, maar in het eerste stukje 'constaterende dat er in Zoetermeer is dus feitelijk onjuist, want de en dat feit plaatsen, broedptaatsán en ateiiers'. U stelt daarmee al een evaluatie moet dat nog uitwijzen. De voorzifter: Mevrouw Sandifort.

Mevrouw sandifort (wD): Dat ben ik niet helemaal met u eens, wantals

w'rj met culturele ondernemers

op dit moment niet kunnen en andere mensen in die sector praten en zij stellen dat ze die ruimtes opschrijven' mogen constatering een uind"n, vind ik dat we dat als De vootzitter: lk ga naar m'tjnheer Boerboom'

herkennen wij die signalen.dat er De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voorzitter. Op zich cultuurbudget past. lk weet tekort is aan ruimte oàr- ir ur""g me alleen af of dat binnen het bestaande binnen die cultuuragenda alleen nu dat het in de agenda stá"t, maar'ik vind het wel erg makkelijk om dat geld meer hebben voor geen we straks iodat O"n daar de uitgaven voor te doen naar voren te halen vragen. Bent u bereid willen voor aandacht "n Cultuuragenda ii die de andere uitdagingán waar we ook geven? te aan invulling hier en verhogen om het cultuuroudgét te De voorzitter: Mevrouw Sandifort'

't4

Raad 26 juni 2023

Mevrouw SandifoÉ (wD):.Ja, goede vraag en een venruachte vraag. lk ga daar later ook in mijn tekst wat over zeggen, maar het korte antwoord É: liever niet. ruááit ga er tater genuanceerd nog wat over zeggen. Maar anders ga ik mezelf herhalen. De voorzitter: Dat gaat de voorzitter voorkomen. Gaat

u verder. Volgens mij zijn er verder geen vragen.

SandifoÉ (wD): Dan het voorstel dat ik wil delen. Dat is onze motie over het definitief maken van de huurkorting. lk kan mijn hele spreektijd wel vutten mÀt n"t u"t"ng van oe toelankelijkheid van sport, of met een toelichting op de logica waarom wij dit terecht en eerliji vinoen. óËsystematiek van de jaarlijkse indexatie van de huren werkt goed, maár rt"iaróerop"n jaar was wat ons betreft een uitzondering op een normaliter goed werkenJe regel. oozatei oáawan ziSn u alle bekend. Die hoef ik niet te herhalen' on79 oproep is dan ook: bluf dË systernatÈl Àanteren, maar de korting die er dit jaar op zit, graag Mevrouw

definitief.

De voozitter: rk zie een interruptie van mijnheer Louw.

Gaat uw gang.

De heer Louw (PvdA): Dank u wel voorzitter. lk was eigenlijk wel blij dat ik nu een keer tegen de wD kan zeggen 'waar is de dekking?' Dus dat is een vraag èn mr.in tweede vraag: u heeft het over sportverenigingen, maar in de motie siaat 'sport en verenigirig"n'. ÁÈ u Éedoett oai neióáài'Jm iedereen die hiermee te maken heeft omdat we ook andere róortËn u"r*Ëing"n in huurpanden hebben van de gemeente, trekt u hem gelukkig breder. Maar dat is even een chËcÈvraag. De voorzitter: Mevrouw Sandifort.

sandifoÉ (wD):

op die laatste is het antwoord ja. En die eerste over die dekking, we hebben Y"u'?Yï eigenlijk bewust niet opgeschreven waar dat geld dan vandaan moet komen. Dat heeft een aantal redenen' Dan ga ik toch vast een beetje voorui[open op oe t"ist. t. we maten hier vandaag met elkaar keuzes om richting te geven aan de begroting en wij vragen dus aan het college, zeker voor de dingen die stru.ctureel geld kosten,'pas dat irioe o-egrotin'g #i1a;;"i;" 0"",' o"iling uËor kunt vinden,. wetende dat het college werkt.met het uitgangépunt:e.b.o.i eigàn oroet< ophouden. Daar komt ook het antwoord over de cultuur vandaan. ln priÀcipé ístret uitgàng"Ërntr zoek dat in het eigen programma. Lukt dat niet, dan kom je met een andei voorstel. En dan-he6ben *e hier allemaal opnieuw onze eigen aftveging te maken of we dat dan een goed voorstel vinden en of we dat nog steeds willen. De voozitter: lk ga eerst naar mijnheer Louw en dan naar

mijnheer Boerboom.

De heer Louw (PvdA): Ja dank u wel. lk snap ook dat mevrouw sandifort zegt ,laat het college dat verder uitwerken en dan met een voorstel komen op l9t oegrotinósoebat'. Maarïocn óuen, want zegt u nu eigenlijk tegen het college.'haal het dan gewoon eJ{9ry ieo b[ sportverenigingen en stichtingen om te zorgen datze dan minder huur betalen, Àa9r dan blijft *ËtÉlno"r geld over voor diezelfde sector op een andere manier'? Begrijp ik u dan goed? "r De voorzitter: Mevrouw SandifoÉ. Mevrouw sandifort (wD): Dat programma is groter.dan

alleen sport. Er zit meer in dat programma. lk ben er nog steeds van overtuigd dàt er dingeÀ efficiënter kunnen. lk ben er ook van oJertuigd dat er dingen in de perspectiefnota stáan die heleir.aal niet naátoàáiiÍn er wordt sowieso natuurtijk at op alle fte's gememoreerd 'die gaan we echt niet allemaal vinden'. "n me af of wat nu wel ingeboekt ti waag wordt,.ook gevonden gaat worden. Dus daar zou je ook nog wat op kunnen bezuinigen. Er zijn wel meer mogelíjkheden om structureel geld te vinden zonáer dat_da"t ËiJ pijn doet op o"p-àro" piekken. Daar daag ik het college graag toe uit, om dat te gaan doen. En dan met'elkaar weer opnieuw hier in november de afirveging te maken. De voozitter: lkzag de heer Louw nog, maar ik wilde eerst naar mijnheer Boerboom. Eerst mijnheer Louw nog? Kort, graag.

De heer Louw (PvdA): Tot slot voozitter en dan moeten we volgens mij deze discussie stoppen. Kijk, ik ben het enorm eens met de motie, maar ik maak m.e wel zor!Ën over waar u dan denkt dat het geld vandaan komt' want als dat betekent dat er voor dezetfd" pËrt'1"n minder g"ld ;ibiijft voor hun

Raad 26 juni 2023

15

doos' Dat bedoelt u waarschijnlijk niet' activiteiten, dan is het misschien een soort van sigaar uit eigen de steun aan de motie die ik eigenlijk over eri heel nóg ir tw1fer óus u"áÍá à"ár. maaÍ zokomt wet """steunén, omdat ik ook van die huurverhoging af wil' van harte zou willen De voorzitter: Mevrouw Sandifort, wilt u daar nog op reageren?

hem dan steunt en dat u die afi,treging Mevrouw sandifoÉ (wD): Ja graag. Mijn voorstel zou zijn dat u het college is. Want dan maken we dan maakt in novemoeÍrru ii"t iat Íret dekkingsvooistel van voorliggen die een structurele zoveel.moties nu nátuu4lf allemaal opnieuw die afirueging. Omdat "t als ze het allemaal vanavond kunnen, allemaal of'ze al ook me graai in de begroting Oáàn,-uË"g ik dingen in zitten. Die afiruegingen moeten haten, wat ik iedereen óó[órn erihoewel daar heelveel mooie is. Dat zijn best lastige afiaregingen we gaan zien als *" t"it"iiiïop papier zien wat het gevolg daarvan "nu manier voor gekozen' deze op we er or zomaar uit je hoofd te mát<en. Daarom hebben De voorzitter: Mijnheer Boerboom. m'rj zijn we juist u?191"s bij elkaar De heer Boerboom (Groenlinks): Dank u wel voorzitter. Volgens de structurele middelen, want we wat betreft ook raad. te maren als om met elkaar oi" "nr"óingËn 'we doen het' en dan gaat het college vast zoeken.naar d.ekking. Maar kunnen nu heel markgiÍËie"ggen in het najaar en dat het gat alleen maar ik denk dat de ur""g Ján-nL"t"- hard weer bij ons terugkomt vind ik het ook een heel sympathieke zich gegroeid is. Maar ir neo oor. nog éàn anoere íra"g, *ait op We hebben het net gehoord van de woistelen. motie en ik zie die uitdagingen waar verentgingenïee partijen over hetzelfde onderwerp' Volgens mij is inspreker.