Notulen raad 13 oktober 2025 - vastgesteld

Raad 13 en 28 oktober 2025

29

De voor¿itter: Het was overigens de heer Velner. We komen zo bij de wethouder volgens mij, maar dat geeft niet. De heer Velner, een reactie, gaat uw gang.

De heer Velner (SP): Wat ik al zei, arbeidsmigranten werken keihard en of ze dan een RN|-nummer hebben of een BSN-nummer, dat maakt wat ons betreft niets uit. De voorzitter: Mijnheer van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dat is een mooie opmerking, dat maakt wat ons betreft niet uit. Heeft u enig idee hoeveel arbeidsmigranten er werken met een BSN RN|-nummer in Nederland, die dus een beroep kunnen doen, als aanzuigende werking, als we hier zo over denken, op de Zoetermeerse voorzieningen. Heeft u enig idee? De voorzitter: De heer Velner De heer Velner (SP): Nee, dat antwoord moet ik u schuldig blijven. De voorzitter: Mevrouw Brouwer, nog een interruptie hierop? Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ja, het is duidelijk dat mensen die niet goed geregistreerd zijn in Zoetermeer ook geen gebruikmaken van voorzieningen, want ze zt¡n niet geregistreerd en komen daarmee dus niet in aanmerking voor dingen als zorg, onderwijs en dergelijke. Dus daar gaat het hele onderzoek niet over. De voorzitter: Akkoord, maar ik stel voor, dat wat mij betreft de heer Velner zijn betoog afmaakt.

De heer Velner (SP): Wat ik al zei, dus alleen samen met hen kunnen we beleid maken dat echt werkt. Voorzitter, laten we de aanbevelingen van de Rekenkamer niet alleen overnemen op papier, maar ook zorgen dat ze in de praktijk echt het verschil gaan maken. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Velner, voor uw eerste termijn en daarmee ook het einde van de eerste termijn van de gemeenteraad. Mijn voorstel is, en ik kijk even naar de wethouder, die heeft even nodig denk ik voor een reactie. Hoe lang heeft de wethouder nodig denkt hij? ls tien minuten goed? Dan gaan wij schorsen lot21:45 uur. De vergadering is geschorst tot 21.45 uur. Schorsing De voorzitter: lk heropen de vergadering en ga over naar de eerste termijn van het college, wethouder Velzen. Die is nog niet binnen. Daar komt hij aan. Wethouder Velzen. Dan kan hij direct doorlopen naar de katheder. Zo streng zijn we ook niet, want ik ben nog aan het woord. De enige die geen spreektijd heeft, is de raadsvoorzitter. Dat is jammer voor jullie. Maak je geen zorgen. Sorry, ik dacht dat je daar al zat. Je hebt het woord ook meteen. lk dacht dat je er al zat. Wethouder Velzen heeft het woord. Gaat

uw gang.

Wethouder Velzen: Ja, dank, voorzitter. lk heb een aantal vragen en ik zal reageren op de amendementen. lk doe het in volgorde van de sprekers, dus het gaat een beetje door elkaar heen. Dat houdt het ook spannend. Even kijken. lk heb een appreciatie op het amendement van de PvdA. De werkomstandigheden, dat is wat mij betreft oordeel raad. Daar gaat u zelf over. Dat kan worden aangepast. Dat is aan u om daarover te besluiten. Dan heb ik een vraag van Groenlinks over wat het

beleid is bij dakloosheid als dat gebeurt. Daar kan ik het volgende over zeggen. We hebben voor gevallen noodwoningen die ingezet kunnen worden. Als het om gezinnen gaat, zou er eventueel een hotel ingezet kunnen worden. ln principe verwijzen we naar het daklozenpunt in Zoetermeer. Daarna naar het daklozenloket in Den Haag. We zijn natuurlijk afhankelijk dat we geen centrumgemeente zijn en Den Haag de daklozenopvang aldaar regelt. Als mensen echt dakloos dreigen te raken, moeten ze naar Den Haag toe. Dan heb ik het amendement van de PW voor me liggen. Daar staat in het tweede punt het beleid zo in te richten dat er geen aparte regelingen voor arbeidsmigranten worden ontwikkeld. Dat staat haaks op de ontwikkeling van het WIN-punt waar we al mee bezig zr¡n in de regionale arbeidsmarkt. Die moet ik ontraden. Dan heb ik het eerste amendement van FVD Alleen het beste aanbevolen, waarbij 4 C en D overblijven. Dat doen we al, dus vandaar zou ik zeggen, ontraden of

30

Raad 13 en 28 oktober 2025

oordeel raad. Dat is dan even aan u. Overbodig, zou ik zeggen.

De voorzitter: Wethouder Velzen, voordat u verder gaat, een interruptie van de heer Van den Boomgaard. Gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, voorzitter, eventjes een punt van orde, want h'tj zegt ontraden omdat ze die twee punten wel al doen. Dan is juist het amendement van toepassing om die andere dus niet te gaan doen. Dat blijft nog steeds iets wat wel ter overweging mag komen, toch? De voorzitter: Wethouder Velzen.

Wethouder Velzen: Ja, dank u wel. Ja, ik wil daar eigenlijk niet te veel woorden aan vuil maken, want ik ga dadelijk naar het amendement van de ChristenUnie-SGP en als ik het even moet proeven, dan zit daar volgens mij al behoorlijk wat meerderheid op en dan gaat dit punt sowieso eruit. Dan kunnen we daar nu heel veel discussie over voeren, maar laat ik dan zeggen, oordeel raad, dan lijkt dat me het makkelijkste. Dan uw tweede amendement Succes in werk en terugkeer. Ja, ik ga me niet heel erg

mengen in die discussie, want daarvan denk ik echt, dat is echt niet aan ons als gemeente, dat is landelijk beleid. Die zou ik ook willen ontraden.

De voorzitter: Wethouder Velzen, voordat u verder gaat, een interruptie van de heer Van den Boomgaard. Gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, voorzitter, ik sta hier toch weer een beetje van te kijken, want zodra iemand dakloos wordt, is het een probleem van Den Haag. Zodra we een terugkeerregeling willen regelen voor iemand die dus werkloos is, dakloos is, dan is dat weer landelijk. Wat is nou de visie en wat is nou de wens van dit college om dat aan te pakken? Daar roept dit amendement toe op. Dat is de enige vraag. Dan kunt u het wel weer ontraden, maar het lijkt me wel goed als een college van een gemeente hier een visie op heeft anno 2025. De voorzitter: Wethouder Velzen.

Wethouder Velzen: U kunt het linksom of rechtsom gaan proberen, maar ik heb een hele duidelijke reden waarom het landelijk beleid is, namelijk ik zie voor ons geen mogelijkheden en middelen om daar wat in te betekenen. Gemeentegrenzen zitln niet afgesloten voor arbeidsmigranten, die kunnen zich vr'tj door de regio bewegen. lk zie de mogelijkheid vanuit de gemeente niet en dan heeft het ook geen zin om er visie op te ontwikkelen als ik er toch niks mee kan. Daardoor is dit mijn oordeel, namelijk ontraden. Daar zult u het helaas mee moeten doen. Dan had u nog een vraag... De voorzitter: Voordat u verdergaat, ikzag mevrouw Kraneveldt nog. Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, ik zie dat het amendement van de PW nog niet in het systeem staat. Kan dat kloppen? De voorzitter: Dat zou goed kunnen kloppen, maar dan is het ook de vraag of het is ingediend, want ik heb het ook niet gezien. ls er een amendement van de PW ingediend? Ja, het staat niet in het systeem.

Dan moeten we even kijken of die straks in het systeem staat. Vindt u het goed als ik daar straks op terugkom? Laten we even wethouder Velzen zijn betoog laten afmaken, dan gaan we straks even kijken hoe het met het amendement van de PW zit. Wethouder Velzen, gaat u verder. Wethouder Velzen: Ja, dank, voorzitter. Er wordt hier al gezegd een helderziende wethouder. De wethouder die had stiekem al wat informatie van tevoren gekregen. Even kijken, dan had u nog een vraag gesteld, voozitter, over wie we ondersteunen. Dat zijn mensen die ingezetenen zijn en die als ingezetenen ook zijn ingeschreven. Dat zijn de mensen die we ondersteunen. Dan moet ik even goed kijken. Dan heb ik nog twee vragen van D66. ls het integratiebeleid voldoende voor deze doelgroep? Als ik hem zo goed heb gehoord en opgevat, dan is dat ook iets wat landelijk beleid is. Daar gaat deze discussie ook, wat mij betreft, niet over. Hoe ziet de terughoudende rol van het college eruit? Wat mij betreft, kunt u..., wat u kunt, dat is aan u, maar wat mij betreft lees ik in onze collegereactie geen terughoudende rol. Wat wij alleen zeggen, is dat wij het niet nodig vinden om een apart beleid te ontwikkelen. We doen dat op de plekken in het beleid waar we zien dat arbeidsmigranten terugkomen.

Raad 13 en 28 oktober 2025

31

De voorzitter: De heer Ekkelenkamp.

De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, dank u, voorzitter. Volgens mij is dat nou juist die terughoudende rol. Eigenlijk zegt u ook al in uw eerste deel van uw betoog toen u het had over het amendement van ChristenUnie-SGP: eigenlijk vinden we wat we doen al goed genoeg, dus nieuw beleid is niet nodig. Soms valt het onder integratiebeleid. Vandaar mijn vraag, wat is dan integratie? Kortom, het is eigenlijk denk ik zo, wat u betreft, doen we eigenlijk genoeg. Mag ik het zo samenvatten? De voorzitter: Wethouder Velzen.

Wethouder Velzen: Ja, dat mag u zo samenvatten, waarbij opgemerkt dat we met het WIN-punt bezig zijn. Dat is iets nieuws, dus daar voegen we wat toe. Genoeg zie ik anders dan terughoudend. Vandaar dat we daar dan even..., maar goed, dat kan dan ook een termendiscussie worden. Dan het amendement van de ChristenUnie-SGP. Daarvan heb ik staan oordeel raad en die is ook het meest in lijn met de collegereactie. Dan, voorzitter, heb ik volgens mij alle vragen en amendementen gehad. De voor¿itter: lk zie een interruptie van mevrouw Kraneveldt, gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Als ik nou kijk naar het amendement van de ChristenUnie en anderen, de ChristenUnie-SGP, moet ik zeggen, excuus, dan betekent dat dat een aantal dingen wegvallen, besluitpunten wegvallen, maar dat betekent dan ook geen aansluiting bij de domeinen onderwijs, zorg en participatie. Ook valt dan weg, als ik het goed begrijp, een wat intensievere aanpak met betrekking tot de registratie, die echt wel nodig is en bijvoorbeeld handhaving op woonfraude. Dan vallen al die dingen weg en dan hebben we daar dus ook geen zicht op, want daar rept het amendement van mevrouw Brouwer niet over. ls dat dan niet eigenlijk gewoon echt een hele grote verschraling van wat de Rekenkamer voorstelt? Dat u geen voortrekkersrol wil, dat snap ik, en

heel veel extra beleid, maar we hebben dat zicht dan op een gegeven moment niet meer op die domeinen en wat daar gebeurt. De voorzitter: lkzag ook mevrouw Brouwer. lk ga als het goed is weer even naar wethouder Velzen, of wilt u daarop reageren? Dan ga ik naar mevrouw Brouwer, als wethouder Velzen dat ook goed vindt. Mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk vind het wel super logisch dat wij als fractie reageren op ons amendement, want de wethouder is maar een wethouder. De voorzitter: Volgens mij, mevrouw Brouwer, was het een vraag aan het college en een appreciatie van het college. Gaat u allereerst het woord voeren. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Het gaat over ons amendement, of daarmee dingen wegvallen. Het idee is natuurlijk juist dat dit allerlei dingen zijn die we al doen, dus die we niet meer apart hoeven te regelen. Dat is onder andere dat WIN-punt en die aanpak van registratie en dergelijke. Dat hoeft niet toegevoegd te worden door aanbevelingen van de Rekenkamer. Waarmee het dus ook niet een verschraling wordt ten opzichte van de huidige toestand. Hetzelfde geldt voor de aansluiting bij de domeinen. Die aansluiting bij de domeinen is er al, maar in ons amendement vragen we dus om dat zichtbaarder te maken. We hoeven geen aansluiting te zoeken, alleen die aansluiting bij de domeinen voor het beleid voor arbeidsmigranten moet zichtbaarder worden.

De voorzitter: ls dat voldoende? lk kijk naar mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk vroeg het aan de wethouder, dus ik zou willen vragen of die daar ook nog op kan reflecteren. De voorzitter: Die had ik ook al, maar mevrouw Brouwer heeft het amendement nu toegelicht. Nu gaat wethouder Velzen vanuit het college toelichting geven. Gaat uw gang' Wethouder Velzen: Dank u wel. Het zal u niet verbazen. lk zei net al over het amendement, die sluit het meeste aan op de collegereactie die wij hebben opgesteld. Zoals mevrouw Brouwer zegt, we hebben in de collegereactie kunnen aangeven, een hele hoop zaken doen we al. Het amendement van het ChristenUnie-SGP maakt dat zichtbaarder. lk zie ook niet dat het tot verschraling leidt. Nee, wat dat

32

Raad 13 en 28 oktober 2025

betreft ben ik het niet met u eens De voorzitter: Akkoord. lk kijk, want u had volgens mij alle vragen ook beantwoord, dus dan sluit ik de eerste termijn van het college en dank ik wethouder Velzen voor de beantwoording. Dan gaan we over naar de tweede termijn van de gemeenteraad als u dat ook goed vindt. Dan begin ik met de fractie van het CDA of die behoefte heeft aan een tweede termijn. Geen behoefte. Zól Zoetermeer? Tweede, nee, die hadden we sowieso bij de eerste niet. De PvdA? Gaat uw gang, mevrouw Kraneveldt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, de PvdA vond het advies van de

Rekenkamer prima. Er zaten een aantal waardevolle noties in, maar wij vinden het heel erg jammer als die eruit zouden gaan. We kunnen echt wel wat intensivering van het beleid gebruiken. Dat vinden we jammer. Voor de rest moeten we even kijken hoe het gaat lopen zo meteen. De voorzitter: Dank u wel. Fractie... Excuus, mevrouw Brouwer. Gaat uw gang. lnterruptie.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk hoor mevrouw Kraneveldt zeggen dat we echt wel wat intensivering kunnen gebruiken, maar dat is toch iets anders dan een voortrekkersrol gaan spelen? lk denk dan, laat een gemeente als Westland lekker een voortrekkersrol gaan spelen, want dat is echt een ondeniverp voor hen. De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt nog. Gaat uw gang.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): lk zou heel graag zien dat de gemeente Westland op heel veel vlakken een keer een voortrekkersrol zou spelen. Dan hadden we regelmatig niet zo geklaagd over deze

gemeente. Goed, weet u, als u het woordje voortrekkersrol eruit had willen amenderen, dan had ik daar misschien nog best in mee willen gaan. Dat is misschien ook heel sterk uitgedrukt. Aan de andere kant denk ik, ja, een beetje op de oude voet doorgaan, vind ik ook zonde. Voor mij mag er best op een aantal domeinen wel een tandje bij. lk vond dat de Rekenkamer en de onderzoekers dat goed verwoord hebben. lk zou het gewoon jammer vinden als hun advies voor een groot deel eigenlijk niet wordt overgenomen. lk zie dat toch wel een beetje als een verschraling van wat de Rekenkamer adviseert. De voorzitter: Mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Eigenlijk geldt hier hetzelfde voor. Mevrouw Kranenveld zegt een tandje erbij, maar dat is toch iets anders dan wat de Rekenkamer in al haar adviezen zegt. Dat is nieuw beleid optuigen. Dat is echt iets anders dan een tandje erbij bij wat je al aan het doen bent. lk zou zeggen, als de adviezen van de Rekenkamer waren geweest zoals mevrouw Kraneveldt het nou omschrijft, zouden wij misschien wel niet tegen zijn geweest. De voorzitter: Akkoord. lk stel voor..., want dit wordt een discussie waar we straks over gaan stemmen

rond het amendement en dan weten we het zeker. lk ga door naar de fractie van Groenlinks. Geen behoefte aan de tweede termijn. De fractie Mertens, tweede termijn, geen behoefte. De WD.

De heer Duiven (WD): Hoewel alle fractiegenoten nu aanwezig zijn, toch geen behoefte aan een tweede termijn.

De voorzitter: Deze tekst kenden ze nog niet. De LHN, geen behoefte aan een tweede termijn.

Zoetermeer Vooruit, geen behoefte aan een tweede termijn. Nee. De PW, behoefte aan een tweede termijn, waarbij ik overigens wil aantekenen, dat heb ik net niet gedaan, want dat was nog even een vraag van mevrouw Kraneveldt, dat er geen amendement van de PW is ingediend, zeg ik er meteen bij. Dat kunt u alsnog doen, als u dat nu zou willen. De heer De Vogel (PW): lk heb hem niet, dus ik kan niks indienen, maar ik heb al begrepen dat veel mensen hem wel hebben, dus... De voorzitter: De conclusie is... Ja, u heeft hem, maar gaat u hem ook indienen dan?

De heer De Vogel (PW): Natuurlijk.

Amendeme nt 2510-2 ingediend door PW

Raad 13 en 28 oktober 2025

33

Geen nieuw beleid voor arbeidsmigranten, wel focus op registratie en toezicht "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025; gelezen het raadsvoorstel Rekenkamerondezoek Arbeidsmigranten in Zoetermeer; besluit het raadsvoorstel als volgt te wijzigen: constaterende dat:

. .

de Rekenkamer aanbeveelt om een apart beleid te ontwikkelen voor integratie, huisvesting en voorzieningen van arbeidsmigranten ; het college voorstelt deze aanbeveling over te nemen en vóór het zomerreces van 2026 met een beleidsvoorstel te komen;

overwegende dat: . Zoetermeer al kampt met een grote druk op woningmarkt, zorg en voorzieningen; . de gemeente geen wettelijke taak heeft voor integratie van EU-arbeidsmigranten; . registratie, toezicht en handhaving de meest effectieve middelen zijn om misstanden zoals woonfraude en illegale huisvesting aan te pakken; . extra integratie- en voorzieningenbeleid het risico met zich meebrengt dat meer arbeídsmigranten zich hier vestigen, waardoor de druk op lokale voorzieningen verder toeneemt; besluit het raadsvoorstel als volgt te wijzigen: 1 . artikel 1c (onderdeel van besluitpunt 1 ) . schrap de tekst: "met daarin aandacht voor ondersteuning van arbeidsmigranten op het gebied van integratie, huisvesting en toegang tot voorzieningen."; . vervang door: "met daarin uitsluitend aandacht voor registratie en handhaving, zodat misstanden zoals woonfraude en illegale huisvesting effectief worden aangepakt'"; 2. artikel 5b-5c (onderdeel van besluitpunt 5) schrap de tekst: "de mogelijkheden om te investeren in zaken als meertalige communicatie en toegankelijke informatie over rechten, plichten en voorzieningen te onderzoeken en dit onderdeel te laten uitmaken van de beleidsontwikkeling." voeg toe: "het beleid zo in te richten dat geen aparte regelingen of vertaaltrajecten voor arbeidsmigranten worden ontwikkeld en communicatie plaatsvindt binnen de bestaande gemeentelijke kaders.""

.

r

De voor¿itter: Ja, hij heeft hem nu wel. Dan dient de PW nu het amendement in, als het goed is, vanuit de tweede termijn. Die zal onderdeel zijn straks van de beraadslagingen. Dan ga ik naar FVD, een tweede termijn. Mag ik nog even de aandacht van u alstublieft? Dank u wel. De heer Van den

Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Dank u, voorzitter. Even heel kort over de vraag hoe wij het zouden zien als er een terugkeerbeleid zou ziln.lk hoorde net in de eerste termijn de wethouder zeggen dat er noodwoningen beschikbaar zijn voor arbeidsmigranten die dakloos/werkloos z¡n, dalze naar Den Haag worden geholpen, dat ze daar allemaal een beroep doen op de sociale voorzieningen. Dan denk ik, eén terugkeerbeleid, anno 2025, een treinkaartje voor iemand die graag naar huis wil, naar zijn gezin. Vergeet niet, 95% van de arbeidsmigranten zijn gewoon mannen die hier alleen zijn en die niets liever willen, alleen het geld niet hebben om naar huis te gaan. Dat zijn de ideeén die een gemeente zou kunnen opperen. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van de PDvZ. Geen behoefte aan de tweede termijn. D66, de heer EkkelenkamP. De heer Ekkelenkamp (D66): Ja, dank u, voorzitter. Zoals het er nu volgens de beraadslaging uitziet, zal er waarschijnlijk niets van komen dat dit beleid, zoals het in het raadsvoorstel staat, wordt ingevoerd. Dan zou het wat ons betreft zeker een gemiste kans zijn. Daar krijgen we later vast wel zeker spijt van. Dank u wel.

34

Raad 13 en 28 oktober 2025

De voor¿itter: Dank u wel. Dan de fractie van de ChristenUnie-SGP. Mevrouw Brouwer, geen behoefte aan tweede termijn. SP, behoefte aan tweede termijn, niet. Dan kijk ik of er nog behoefte is aan de kant van het college om nog een reactie te geven. Dat is niet het geval. Dan sluit ik de beraadslagingen en zullen straks de amendementen en het raadsvoorstel onderdeel zijn van de stemmingen.

d. Raadsvoorstel Planuitwerkingskader Eerste Stationsstraat 185 De voorzitter: Dan gaan we over naar een aantal raadsvoorstellen die op de hamerstukken stonden, geagendeerd. begin met het raadsvoorstel bespreekstuk maar inmiddels Planuitwerkingskader Eerste Stationsstraat 185. lk ga gewoon degene die daar een amendement over wil indienen het woord geven en dan kijk ik of er nog anderen zijn die het woord erover wensen te voeren. De heer Van den Boomgaard wil daar een amendement voor indienen. Gaat uw gang.

als

lk

zln

De heer Van den Boomgaard (FVD): Twee amendementen zelfs. lk zal het kort houden, want ik heb hierna ook nog een stuk te zeggen. Het gaat meer over het richting geven over wat voor soort bouwen we doen. We hebben ooit afgesproken de galerijflats die we in Palenstein hadden niet meer te willen. Dat zouden we ook met dit amendement in het raadsvoorstel kunnen verwerken. Daarnaast dat we de woningen levensbestendig maken, dat jonge gezinnen zich er kunnen huisvesten, alsook oudere mensen door die twee kamers als minimum te hanteren. Dank u.

Amendement 2510-T ingediend door FVD Geen galerijflats "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025; gelezen het raadsvoorstel Planuitwerkingskader Eerste Stationsstraat 1 85; besluit:

beslispunt I als volgt te wijzigen: "Het planuitwerkingskader (PUK) als toetsingskader voor het project Eerste Stationsstraat 185 vast te stellen, met dien verstande dat onder "Ruimtelijke en architectonische inpassing" (pagina 14 en 15) de volgende tekst wordt toegevoegd: "Er wordt bewust niet gekozen voor appartementen met een galerij- of leefgalerijontsluiting, omdat dit ten koste gaat van de woonkwaliteit. Galerijen beïnvloeden de privacy, het uitzicht en het gevoel van veiligheid negatief. Ze liggen vaak direct langs woon- of slaapruimtes, waardoor bewoners minder snel ramen openen of gordijnen openhouden. Dit leidt tot een gesloten gevelbeeld en een minder prettige woonomgeving met eveneens een lager sociaal veiligheidsgevoel. Een centrale ontsluiting vanuit het trappenhuis biedt daarentegen meer rust, privacy en comfort, en geniet daarom de voorkeur.""

Amendement 2510-U ingediend door FVD Minimaal twee slaapkamers "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025; gelezen het raadsvoorstel Planuitwerkingskader Eerste Stationsstraat I 85; besluit: beslispunt 1a als volgt te wijzigen "Ruimte voor 150-200 appartementen met minimaal twee slaapkamers"; beslispunt I als volgt te wijzigen:

Het planuitwerkingskader (PUK) als toetsingskader voor het project Eerste Stationsstraat 185 vast te stellen, met dien verstande dat onder "3.1.2 Woningbouwprogramma" (pagina 8) de volgende tekst wordt toegevoegd: "Voor alle woningen zal uitgegaan worden van een ondergrens van minimaal twee slaapkamers, omdat dit woningen oplevert die flexibel, toekomstbestendig en geschikt zijn voor verschillende levensfasen. Tegelijkertijd wordt hiermee ruimtelijke segregatie voorkomen.""

Raad 13 en 28 oktober 2025

35

De voorzitter: Dat is heel snel. Dan zijn er dus twee amendementen op dit raadsvoorstel ingediend. lk kijk rond of er iemand anders nog over dit raadsvoorstel het woord wenst te voeren. lk zeg u er overigens

bij dat die amendementen al in iBabs staan, dus wat dat betreft kunt u daar ook kennis van nemen. lk ga even kijken, als er verder geen behoefte meer van de raad is om er het woord over te voeren, of er vanuit het college nog een behoefte is aan een reactie op deze amendementen. Wethouder Weenirtag. Ja, u heeft wel behoefte aan een reactie? Want dan kunt u die al geven of nog niet? U kunt het al geven. Dan geef ik het woord aan het college, wethouder Weenivag.

Wethouder Weerwag: Ja, dank u wel, voorzitter. Het Planuitwerkingskader is een kaderstellend document zoals u allemaal heeft kunnen volgen in de voorgaànde commissie en voor wat betreft de slaapkamers waar de FVD een amendement voor heeft ingediend, deze amendementen hebben wel degelijk gevolgen voor de woningen en ook het toekomstige leefklimaat. De ontwikkelaar heeft inmiddels

ruim 900 geïnteresseerden geregistreerd. Uit een enquête en een marktonderzoek blijkt dat er ook behoefte is aan een mix van één- en tweeslaapkamerwoningen. Het plan voorziet nu juist in die combinatie. Het verplicht opnemen van uitsluitend tweeslaapkamerwoningen zou eigenlijk die

marktconformiteit en die haalbaarheid van het project onder druk zetten. Dat lijkt ons geen goed idee. Voor wat betreft de galerijen, voorzitter. Bij het loslaten van de mogelijkheid tot galerijen laat je ook de ontwerpmogelijkheid los om het juist in te zetten als een geluidsbuffer. Je ziet ook vaak die galerijen waarbij ook nog eens een glasvoorziening tussen die buitenruimte, de galerij en de woning zit. Juist dat dubbele glas kan een geluidsbuffer zijn. Zeker op een locatie door de ligging van het project nabij de A12 en Nutricia is er ook gewoon sprake van een hogere geluidsbelasting waar dus die galerijen een positieve bijdrage aan kunnen leveren om dat juist te bufferen. Het uitsluiten van die galerijen zou dan ook betekenen dat er meer eenzijdige woningen ontstaan die rechtstreeks op de geluidbronnen zijn

georiënteerd. Daarnaast vraagt een ontwerp zonder galerijen om meer portieken, liften en trappenhuizen wat weer leidt tot hogere bouwkosten en een minder gunstige businesscase voor de ontwikkelaar. Voorzitter, dat was het. De voorzitter: lk zie een interruptie van de heer Van den Boomgaard. Gaat uw gang'

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u, voorzitter. Allereerst even over de 900

geinteresseerden. Er is een spreekwoord: als je honger hebt, zijn rauwe bonen zoet. Als we een woningtekort hebben, dan zijn de mensen al blij als ze überhaupt één kamer hebben waar ze en koken

en slapen bij wijze van spreken. Dat is de situatie waar Zoetermeer mee te maken heeft en

Zoetermeerse woningzoekenden. Als we gaan kijken, zijn woningen levensloopbestendig, voor de levensduur, zeg maar, dat ze ook voor de toekomst door anderen gebruikt kunnen worden? Dan zouden ze ruimere woningen nodig hebben. Daar gaat het meer om, dat we dus niet alleen voor nu bouwen, maar dat we ook voor straks dezelfde woningen nog steeds kunnen blijven hanteren. Ja, als er dan één slaapkamer is, bij wijze van spreken, maak hem dan deelbaar. Kan dat dan toegezegd worden? De voor¿itter: Wethouder Weerwag.

Wethouder Weenrrrag: Volgens mij ben ik duidelijk geweest en ik denk niet... lk snap best wat u zegt over het voorbeeld van dat de rauwe bonen zoet kunnen zijn, maar ik denk als hier 900 mensen interesse tonen, wat we ook bij andere projecten zien, dan moeten we gewoon volgens mij vooral

doorbouwen en is er ook absoluut behoefte vanuit een nieuwe generatie, we zien gewoon minderpersoonshuishoudens ontstaan. Dit vervult die behoefte, voorzitter' De voorzitter: Dank u wel. Nog heel kort, de heer Van den Boomgaard, heel kort als het kan.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, voozitter, maar toch even heel belangrijk. We zien dat we dus met kleine huizen uit kunnen komen. We zijn een vergrijzend land, we zijn een vergrijzende stad aan het worden langzamerhand. We willen hier toch juist de ruimte bieden waarin gezinnen weer kunnen floreren. Daar moeten we de kans voor bieden en daar is juist een goede woning voor nodig. Als we dat niet voor ogen hebben, wat doen we dan? Alleen kippenhokken bouwen. De voorzitter: Wethouder Weenrvag.

Wethouder Weenrvag: Als u het leuk vindt om een kippenhok te bouwen, kan ik u daar niet van weerhouden. Dat doen we niet met de woningen. Wat u mijn voorganger, wethouder ledema, ook al

36

Raad 13 en 28 oktober 2025

heeft horen zeggen, volgens mij is dat de discussie die we straks gaan voeren bij het volkshuisvestingsprogramma. We zetten in op de doorstroming. Voor die doorstroming hebben we ook deze woningen nodig, die hier ontwikkeld gaan worden. Ze liggen in een mooi park en ik ben absoluut

overtuigd dat we senioren kunnen vedeiden om die verhuisbeweging te maken vanuit een grondgebonden woning en daar kunnen straks uw jonge gezinnen in huisvesten.

De voorzitter: Ja, ik wil dit eigenlijk afronden, mijnheer Van den Boomgaard, want u heeft volgens mij twee keer het woord gehad en volgens mij is voldoende uitgewisseld. U heeft uw amendementen kunnen indienen en er is een toelichting op geweest en de wethouder heeft erop gereageerd. lk stel voor de beraadslaging hierover te sluiten en dit zal straks ook in stemming worden gebracht aan het eind van deze raadsvergadering.

e. Raadsvoorstel Beeldkwaliteitsplan Binnenstad De voorzitter: We gaan over naar agendapunt 7e, het raadsvoorstel Beeldkwaliteitsplan Binnenstad. Daarvoor wil de heer Van Gils, die nog in gesprek is, geloof ik, een amendement over dit onderwerp indienen als ik het goed heb begrepen. Dat heeft u goed geraden. U bent aan de beurt en u mag het amendement indienen en toelichten. Gaat uw gang. De heer Van Gils (WD): Ja, voorzitter, want Zoetermeer krijgt een binnenstad met meer kwaliteit, sfeer en herkenbaarheid. De komende jaren wordt sowieso hard doorgewerkt aan de vernieuwing van het

Stadshart, met meer woningen, leefbaarheid en levendigheid. Met dit nieuwe beeldkwaliteitsplan gaan we zorgen dat dit ook op een manier gebeurt die zorgt voor meer karakter, uitstraling en samenhang. Tijdens de commissievergadering vroegen wij al aandacht voor de beeldkwaliteit van onze binnenstad 's avonds en nu staan 's avonds de vaak mooi ontworpen gebouwen nog in het donker en daar liggen wat ons betreft kansen. Door gebouwen subtiel te verlichten kunnen kronen, gevels, arcades en entrees extra tot hun recht komen. Dat brengt sfeer, zorgt voor een veilig gevoel op straat en geeft Zoetermeer een herkenbare skyline, ook als de zon onder is. Daarvoor hebben wij samen melZól Zoetermeer, PW, D66 en Zoetermeer Vooruit een amendement waarmee we voorstellen om regels op te nemen in het beeldkwaliteitsplan hoe architecten verlichting mee kunnen nemen in het ontwerp. Daarmee geven we hun een kans, maar vooral ook een uitnodiging om het Stadshart 's avonds een kwalitatief hoge uitstraling te geven. Tot slot nog dank aan het college ook voor het meedenken over de manier waarop we dit op een goede manier konden verwoorden in een amendement. Dank u wel.

Amendement 2510-V ingediend door WD, Zól Zoelermeer, PW, D66, Zoetermeer Vooruit Ruimte voor architectonische verlichting

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025;

gelezen het raadsvoorstel 'Raadsvoorstel Beeldkwaliteitsplan Binnenstad (noordelijk deel) (2025033923)',;

besluit:

aan de tekst bij beslispunt 1 de tekst toe te voegen: "Met dien verstande dat de 'Beleidsregel Uiterlijk van Bouwwerken'wordt aangevuld om gevelverlichting die de architectonische kwaliteiten van gebouwen kan versterken, mogelijk wordt gemaakt. Dit door op pagina 28 Beleidsregel 4, tweede lid onder b aan te vullen met een derde sublid:

iii. Een gebouw kan worden voorzien van verlichting mits deze verlichting architectonische kwaliteiten of elementen van een gebouw benadrukt, zoals arcades en beëindiging, of bijdraagt aan een veilige openbare ruimte en entree. Het aanlichten van een gebouw of gebouwdeel is mogelijk, mits geen onevenredige hinder ontstaat voor het gebruik van de openbare ruimte."" De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Gils. Dan kijk ik rond of er andere leden van de raad zijn die hier het woord over wensen te voeren. lk zie geen reacties. Dan ga ik over naar het college en dat is, denk ik, wethouder ledema die daar het woord over gaat voeren. Wethouder ledema, gaat uw gang.

Wethouder ledema: Voorzitter, dank. De heer Van Gils gaf het al aan. Dit is het gevolg van de beraadslaging in de commissie. Het college heeft er met de indieners over nagedacht en wij kunnen dit dan ook omarmen.

Raad 13 en 28 oktober 2025

37

De voor¿itter: Dank u wel. lk kijk even rond. Dat geeft verder geen reactie van de heer Van Gils. Dan constateer ik dat ook over dit raadsvoorstel de beraadslagingen gesloten kunnen worden en uiteraard zal dit ook zowel het amendement als het raadsvoorstel aan het eind van de avond in stemming worden

gebracht.

f. Raadsvoorstel Procesvoorstel participatie visie Sterke sociale basis De voorzitter: Dan gaan we over naar 7f . Daf is raadsvoorstel Procesvoorstel participatie visie Sterke sociale basis en daar wil de heer Van den Boomgaard een amendement voor indienen. Gaat uw gang.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u, voozitter. Forum voor Democratie Zoetermeer wil een betrouwbare democratie en daar is transparantie en duidelijkheid voor nodig. Dit ongeamendeerde

raadsvoorstel is zowel juridisch{echnisch als in democratische zin problematisch. De

Participatieverordening van 2022 maakt duidelijk dat in een procesvoorstel één keuze voor een enkel participatieniveau moet worden gemaakt en maakt ook heel goed duidelijk waarom. De raad hier bijeen heeft de zorg hierop toe te zien dat deze conform die verordening gaat en stelt daarom voor het participatieniveau te benoemen en te bepalen op coproduceren.

Amendement 2510-W ingediend door FVD Keuze participatieniveau echt nodig "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025; gelezen het raadsvoorstel procesvoorstel participatie visie Sterke Sociale Basis met zaaknummer 2025080683; besluit: de tekst van beslispunt 3, te weten: "Vast te stellen als niveau van participatie: informeren, consulteren en coproduceren."; te wijzigen in: "Vast te stellen als niveau van participatie: coproduceren."" De voorzitter: Dank u wel. Dat is de bijdrage. lk zie de hand van mevrouw Brouwer. Gaat uw gang.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): lk wil daar graag even op reageren. Wat mij betreft is het amendement, kiezen voor die participatie, niet echt nodig, of zo een soort titel van de FVD, een beetje onzin, omdat we bij dit voorstel verschillende soorten participatie met verschillende niveaus gaan toepassen. Volgens mij is dit niet nodig. De voorzitter: De heer Van den Boomgaard.

De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter. Dan zou dus per onderdeel aangegeven moeten worden welk enkele participatieniveau gehanteerd gaat worden. De voorzitter: Akkoord, ik kijk eerst even rond of er nog andere leden van de raad zijn die hierop willen reageren of een inbreng wil hebben. Dat is niet het geval. Dan ga ik naar het college en dat is, volgens mijwethouder Frinking. Gaat uw gang.

Wethouder Frinking: Ja, dank u, voorzitter. ln de Participatieverordening staat niet dat we een keuze moeten maken als het gaat over participatie. Het is gangbaar om verschillende niveaus voor verschillende doelgroepen aan te geven en dat hebben we ook aangegeven in het voorstel rondom de participatie. Coproductie hebben we voorgesteld om dat samen met inwoners te doen, maar dat hoeven

we niet met alle doelgroepen te doen. We gaan in het verslag duidelijk maken hoe we met de verschillende participatieniveaus zijn omgegaan. Daarmee ontraden we dit amendement.

De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik terug naar de raad en kijk ik eerst naar de heer Van den Boomgaard. U heeft verder geen inbreng? Als er verder geen andere inbreng is, dan is er ook geen inbreng meer voor het college. Dan sluit ik ook de beraadslagingen over dit raadvoorstel en komt dit ook, inclusief het amendement, terug aan het eind van deze raadsvergadering.

38

Raad 13 en 28 oktober 2025

g. Raadsvoorstel Uitbreiding projectportfolio programma Sociale lnnovatie De voorzitter: Dan gaan we over naar 79. Raadsvoorstel Uitbreiding projectportfolio programma Sociale lnnovatie. Daar heb ik in ieder geval twee leden van de raad die een amendement wilden indienen. ln ieder geval eerst mevrouw Kraneveldt van de PvdA. Gaat uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Er is door het niet doorgaan van de projecten Onder de Pannen en Basisbanen geld vrijgekomen dat het college binnen het programma Sociale lnnovatie wil besteden aan nieuwe projecten. Op zich is dat prima, maar wij vinden dat het project Meten, Leren en Verbeteren niet voldoet aan de criteria voor een Sociaal lnnovatiefonds. Die criteria zijn het herstellen van bestaanszekerheid, het vergroten van kansengelijkheíd en het gezond leven. Het moet ook radicaal nieuw zijn bijvoorbeeld. Wij vinden dat dat project niet aan die criteria voldoet, want dat project is namelijk gericht op het verbeteren van de professionaliteit van de ambtenaren in het

sociaal domein. Dat moet natuurlijk ook gebeuren, maar wij vinden niet dat dat uit dat Sociaal

lnnovatiefonds moet. Wat ons betreft moet dit gewoon uit reguliere personeelsmiddelen betaald worden. Wü stellen daarom samen met Groenlinks en D66 via een amendement voor om het budget voor dit project van € 150.000,00, wat dan dus vrijvalt, toe te voegen aan het project Jongeren Perspectief Fonds. Daarmee zou bijvoorbeeld de looptijd van dat Jongeren Perspectief Fonds verlengd kunnen worden. Dat is maar een van de suggesties die we zouden kunnen doen. Naar verwachting zullen ook na 2}2Sjongeren kampen met complexe schuldenproblematiek. Dan kunnen we het nog een jaartje in ieder geval verlengen. Dank u wel.

Amendement 2510-X ingediend door PvdA, GroenLinks, D66 Meten, leren en verbeteren is geen sociale innovatie

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025; besluit:

in raadsbesluit 2025-06919'Uitbreiding projectfolio Programma Sociale lnnovatie'de besluitpunten 1 en 2 als volgt aan te passen:

ln besluitpunt 1, luidende: 1. De projecten (1)hetJongeren Perspectief Fonds, (2) Meten, Leren en Verbeteren en (3)Kunst op Recept toe te voegen aan het projectenportfolio van het programma Sociale lnnovatie; wordt de vetgedrukte tekst'(2) Meten, Leren en Verbeteren' geschrapt; ln besluitpunt 2, luidende:

2. Voor de onder 1 genoemde projecten in de programmabegroting een budget op te nemen. a. op Programma 1 van € 300.000 voor het project Jongeren Perspectief Fonds; b. op Programm a2van€ 250.000 voor de projecten Meten, Leren en Verbeteren en Kunst op Recept; c. deze budgetten per programma te dekken door een even grote onttrekking uit de Reserve Sociaal lnnovatiefonds;

wordt in besluitpunt 2ahelvetgedrukte budget voor het project Jongerenperspectieffonds met € 150.000 opgehoogd naar€ 450.000." De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Kraneveldt. Daarmee is het amendement ook ingediend. lk had hier ook nog staan dat de heer De Vogel van de PW een amendement hierover had, of niet? De heer De Vogel (PW): Dat klopt, voorzitter. Ja, dat gaat over zes F'en.

De voorzitter: Wat zegt u? Wij zitten nu bij het Uitbreiding Projectportfolio Programma Sociale lnnovatie.

De heer De Vogel (PW): Ja, dan klopt dat helemaal De voorzitter: Gelukkig, gaat uw gang De heer De Vogel (PW): De PVV heeft grote moeite met een onderdeel van dit raadsvoorstel, namelijk

Raad 13 en 28 oktober 2025

39

het project Kunst op Recept. Schilderen, zingen en beeldhouwen op doktersadvies. Hier vraagt de PW zich serieus af of dat een taak van de gemeente is. Terwijl Zoetermeerders hun zorgpremie elk jaar zien stijgen, moeten ze nu ook betalen voor gratis kunstlessen voor anderen. Dat vinden wij onzinnig. Gezondheid komt niet van subsidies, maar van eigen verantwoordelijkheid, beweging en een gezonde levensstijl, niet van schilderworkshops. Daarom dienen wij bij dit voorstel een amendement in om het project Kunst op Recept te schrappen uit het programma Sociale lnnovatie. Het vrijgekomen bedrag van € 100.000,00 te behouden in de reserve van het Sociaal lnnovatiefonds zodat dat later kan worden ingezet voor projecten die echt b'rjdragen aan de bestaanszekerheid of schuldhulp aan jongeren. Dank u wel.

Amendement 2510-Y ingediend door PW Stop met subsidie op'Kunst op Recept' "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025; in raadsbesluit 2025-089192 "Uitbreiding projectportfolio Programma Sociale lnnovatie" de besluitpunten 1 en 2 als volgt te wijzigen: besluitpunt 1: in besluitpunt 1, waarin staat dat drie nieuwe projecten worden toegevoegd aan het programma Sociale lnnovatie, wordt het project'Kunst op Recept' geschrapt; hierdoor worden alleen de projecten Jongeren Perspectief Fonds en Meten, Leren en Verbeteren toegevoegd aan het programma; besluitpunt 2: in besluitpunt2,waarinde bijbehorende budgetten staan, wordt bijonderdeel b de venruijzing naar Kunst op Recept geschrapt en het budget verlaagd van € 250.000 naar € 150'000;

het bedrag van € 100.000 blijft in de Reserve Sociaal lnnovatiefonds."

De voor¿itter: Dank u wel. Daarmee is dit amendement ingediend. lk zag de hand van de heer Mohammadian. Wilde u een interruptie? Gaat uw gang. De heer Mohammadian (Zoetermeer Vooruit): Ja, voozitter, dank. Dank voor het verhaal van PW. lk kan het me heel goed voorstellen. lk heb wel nog een vraag over het amendement van hen. Wat ik me afuraag: ik snap het standpunt wel, maar dat is wel op indicatie van een arts, zo een verwijzing voor kunst. We hebben hetzelfde ook met sport. We zien heel veel mensen die heel lang in de wachtlijsten staan voor bijvoorbeeld GGZ. Uit onderzoek, maar ook echt uit ambtenaren die dat hebben voorgesteld, blijkt wel dat zoiets kan wel helpen. Toch snap ik het standpunt van het amendement niet zo goed. De voor¿itter: De heer De Vogel.

De heer De Vogel (PW): Dat zou kunnen, daar kan ik voor de rest niet veel aan doen. ln ieder geval, degene die dat opgesteld heeft, zit hier niet naast me. Als hij er vragen over heeft, dan denk ik misschien dat hij morgen weer thuis is. De voorzitter: Wilt u daar nog op reageren? Nee. lk zie een hand van mevrouw Bout. Een interruptie, gaat uw gang. Mevrouw Bout (PvdA): Ja, dank u wel, voozitter. Ja, ik weet dat er in Oostenrijk projecten zijn gedraaid met Kunst op Recept en daar zijn hele goede resultaten mee geboekt. lk zou niet weten waarom we het hier niet een keer kunnen gaan uitproberen. lk snap de bezwaren van de PW niet, als dus bewezen is dat het in Oostenrijk wel werkt, waarom hier niet? De voorzitter: Wil de heer De Vogel daar nog op reageren?

De heer De Vogel (PW): Nee, ik kan wel zeggen, wij zijn Nederlanders en misschien wat nuchterder. De voorzitter: Een hand van mevrouw Brouwer, gaat uw gang.

40

Raad 13 en 28 oktober 2025

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): ln de praktijk blijkt al dat dit soort interventies helpen en daarbij moet je je natuurlijk wel voorstellen dat Kunst op Recept veel goedkoper is dan geestelijke gezondheidszorg. Als je dat daarmee kunt voorkomen hebben we precies het doel van zo een sociale

innovatie behaald. De voorzitter: Wil de heer De Vogel daar nog op reageren? Als dat niet het geval is zou ik u willen vragen of u uw microfoon uit zou willen zetten. Dank u wel. Daarmee is het amendement ingediend en onderdeel van de beraadslagingen en ik kijk rond of er andere leden van de raad het woord over dit onderwerp wensen te voeren. Dat is niet het geval. Dan ga ik naar het college, en dat is volgens mij wethouder Frinking. Gaat uw gang. Wethouder Frinklng: Even op het amendement van de PvdA. lk denk toch dat er een misverstand bestaat over of dit een managementtool is of niet, want dit is echt een serieuze methode tussen professionals in het netwerk, als het gaat over, ook in het jeugddomein. Het is ook heel vernieuwend, want het gaat over effectiviteit van ingezette hulp. Om die hulp, hoe je die aan het doen bent, om dat onder de loep te nemen. Bijvoorbeeld hulp in het kader van anorexia, hoe gebeurt dat in de verschillende domeinen en wat levert dat op en hoe kun je daarin gaan verbeteren? Dat is waarom we dat ook ingebracht hebben. Het is ook samen met aanbieders en toegangspartners. Het geeft mogelijkheden om informatie met elkaar te delen. Het geeft transparantie. We maken ook gebruik van leerlessen zoals we die gehad hebben in preventie, in praktijk en het factorenmodel en met name ook hoe we met data omgaan.

We maken gebruik van wetenschappelijke inzichten en hebben ook nu de lokale praktijk waar we data van kunnen gebruiken. Dat is de reden waarom we het wel degelijk als sociale innovatie zien. Het bedrag voor het Jongeren Perspectief Fonds is eigenlijk op dit moment niet nodig, want we willen juist de werking van het Jongeren Perspectief Fonds nu gaan uitproberen met dit budget en na deze periode stellen we vast of deze methode voor het Jongeren Perspectief Fonds werkt. Het is niet bedoeld om het langer te gebruiken. Daarmee ontraden we dit amendement. Het amendement van de PVV. De voorzitter: Voordat u verdergaat wethouder Frinking, een interruptie van mevrouw Kraneveldt. Gaat

uw gang. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Voorzitter, wij zeggen ook niet dat het project geen voortgang zou moeten

vinden. lk erken wel degelijk dat er dus goede dingen in het project zitten. Voldoet het nou echt aan dat Sociaal lnnovatiefonds? Herstelt het bestaanszekerheid? Vergroot het kansengelijkheid? Bevordert het gezond leven? Dat zijn meer dingen die je direct op de cliënt loslaat, zou ik zeggen. ls dit nu radicaal vernieuwend, of draagt het alleen maar bij aan de financiële opgave waar de gemeente voor staat en dat het wel makkelijk is om het uit dit fonds te betalen? lk vind gewoon dat de betaling ergens anders vandaan moet komen. De voorzitter: Wethouder Frinking

Wethouder Frinking: We hebben het langs de criteria gelegd zoals we die hebben aangegeven. ls het inderdaad financieel haalbaar? ls het niet al bestaand in Zoetermeer? ln ons jeugddomein is dat nog niet bestaand. Daarmee hebben we het echt getoetst op de criteria. Binnen de verschillende onderdelen past het dus in het sociaal domein. De voorzitter: Akkoord, ik stel voor dat u nog naar het tweede amendement gaat en een appreciatie daarvan. Gaat uw gang.

Wethouder Frinking: Ook het amendement van de PW wil het college ontraden, want kunst en

kunstactiviteiten worden niet gesubsidieerd hiermee. Kunst is een middel en geen doel. Zoals net al gezegd werd, het ontlast de vraag naar de psychische hulp en naar de tweede lijn. De kosten voor de gezondheidszorg worden daarmee lager. Het helpt mensen ook in het vergroten van hun zelfregie en zelfuertrouwen. Aangetoond is dat cultuurparticipatie inderdaad bijdraagt aan fysieke en mentale gezondheid. Het is een aanvulling op Welzijn op Recept, wat we ook doen, omdat het ook gericht is op jongeren. Welzijn op Recept is met name ook op ouderen gericht. Met deze redenen ontraden wij dit amendement. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee komt een einde aan de eerste termijn van het college. lk kijk even

rond of er behoefte is bij de indieners voor een tweede termijn. Kijk eerst naar mevrouw Kraneveldt. Nee, geen behoefte. De heer De Vogel, nog een behoefte aan een tweede termijn? Nee. Dan is er ook

Raad 13 en 28 oktober 2025

41

geen behoefte aan een tweede termijn van het college en sluit ik de beraadslaging over dit raadsvoorstel en gaat deze ook straks naar de stemmingen.

L

Moties vreemd aan de orde van de dag

De voorzitter: Dan gaan we over naar agendapunt 8. Voordat ik overga naar agendapunt I ga ik heel kort schorsen om de plaatsvervangend voorzitter van de raad te vragen om in mijn stoel te gaan zitten. Schorsing (De heer Duiven neemt het voorzitterschap van de burgemeester over.) De voorzitter: lk heropen de vergadering, agendapunt 8, moties vreemd aan de orde van de dag. lk stel voor dat de indieners eerst de gelegenheid krijgen elk hun motie of moties toe te lichten en dat we daarna het college over alle ingediende moties in één keer in de gelegenheid stellen om te reageren. Dalzal, als ik goed ben geïnformeerd, de burgemeester zijn en wethouder Frinking. Als u akkoord gaat met deze werkwijze, wil ik dan als eerste het woord geven aan de fractie van Zól Zoetermeer, de heer Van der Vlies. Gaat uw gang. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u, voorzitter. Tijdens het commissiedebat over fatbikes werd het al duidelijk. De overlast en de gevaren van snelle elektrische fietsen vragen om actie.

Handhaving is daarin een onmisbare schakel. Tegelijkertijd zien we dat de capaciteit van ons huidige team Handhaving beperkt is, terwijl het aantal meldingen alleen maar toeneemt. Daarom hebben Zó! Zoetermeer, WD en LHN het initiatief genomen tot een motie die u voor u ziet, het voorstel om een tijdelijk fietsveiligheidsteam in te zetten. Deze extra handhavers kunnen zich de komende twee jaar specifiek richten op de verkeersveiligheid in risicogebieden. Daarmee bedoelen we rond scholen, in winkelcentra, op drukke verkeersroutes en in onze parken. Hun zichtbare aanwezigheid werkt dus repressief en preventief. Het doel is helder, zorgen dat onze stad veilig en leefbaar blijft voor alle weggebruikers, jong en oud, voetgangers en fietsers. lk wil bij dezen mijn grote dank uitspreken aan de collega's van de WD en de LHN voor de constructieve samenwerking. Deze motie is nadrukkelijk een gezamenlijke inspanning van die drie partijen waarbij ik toevallig de eer heb gekregen om deze toe te lichten. Daarnaast dank aan de vele mede-indieners van de motie te weten PDvZ, Fractie Mertens, PvdA, CDA, GroenLinks, ChristenUnie-SGP en D66. lk moet daarbij toevoegen dat Zoetermeer Vooruit ook schijnbaar mede had ingediend maar die communicatie was niet helemaal helder. Tot zover.

Motie 2510-01 ingediend door Zól Zoetermeer, WD, LHN, PDvZ, Fractie Mertens, PvdA, GDA, GroenLinks, GhristenUnie-SGP, D66 Motie vreemd

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025, constaterende dat:

¡

de overlast en verkeersonveiligheid door onder meer fatbikes, e-bikes en opgevoerde fietsen in

¡ .

Zoetermeer toenemen, met name rond scholen, winkelgebieden en voetgangerszones; inwoners, ondernemers en scholen hierover herhaaldelijk aan de bel trekken; de huidige handhavingscapaciteit onvoldoende is om deze overlast effectief aan te pakkên;

ovenivegende dat: het waarborgen van verkeersveiligheid en leefbaarheid een kerntaak is van de gemeente; handhaving niet alleen reactief, maar ook zichtbaar en preventief kan bijdragen aan gedragsverandering; tüdelijke inzet van extra boa's gericht op fietsveiligheid de situatie op korte termijn kan verbeteren;

. . .

vezoekt het college: . te ondezoeken op welke manier binnen twee maanden een tüdelijk fietsveiligheidsteam gevormd

. .

kan worden, bestaande uit maxibaal vier fte extra handhavers (boa's) met een specifieke focus op fietsveiligheid, overlast en handhaving rond fatbikes; dit team voor een periode van twee jaar operationeel te maken, met prioriteit voor risicogebieden zoals schoolomgevingen, winkelcentra en drukke fietsroutes;

dit team ook in te zetten voor bewustwording, preventie en samenwerking met scholen en

42

Raad '13 en 28 oktober 2025

a

wijkpartners; de raad uiterlijk op 1 mei 2027 te informeren over de behaalde resultaten en mogelijke verlenging of structurele inpassing; de kosten hiervan te dekken uit de vrij inzetbare reserve;

en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: Dank u wel. Dan is de motie bij dezen ingediend en maakt deel uit van de beraadslagingen. Dan geef ik nu het woord aan de heer Haak om zijn moties toe te lichten. De heer Haak. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. De PDvZzal naar aanleiding van het agenderingsverzoek twee weken geleden in de commissie plenair twee moties vreemd indienen. Eén motie roept op om een uitbreiding van het fietsverbod op vrijdag tussen 17.00 uur en 19.00 uur in het Stadshart en in alle andere winkelcentra waar ook een fietsverbod geldt om zo de overlast voor het winkelend publiek en

de ondernemers tegen te gaan en de veiligheid te verhogen. Onze tweede motie gaat over een fietsverbod voor fatbikes en elektrische fietsen in alle winkelcentra die van toepassing zijn. Bijvoorbeeld

het Stadshart en de Dorpsstraat, maar de winkelcentra waarbij het fietspad deel uitmaakt van het geheel, bijvoorbeeld winkelcentrum De Leyens, om hier deze hiervan uit te sluiten in ieder geval. Wat er al is, kan je niet verbieden. Dit fietsverbod geldt op openingstijden van de winkels, dus duidelijk aangegeven door borden. Voor beide moties geldt dat ze dienen als input voor het toegezegde plan waar het college mee komt voor het eind van dit jaar. Dank u wel. Motie 2510-02 ingediend door PVdZ Fietsverbod in winkelcentra op vrijdagavond van 17:00 tot 19:00 uur "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025; constaterende dat: in het Stadshart en andere winkelcentra waar een fietsverbod geldt, op vrijdagavond tussen 17.00 uur en 19.00 uur het weltoegestaan is om gebruik te maken van fietsen; dat dit overlast bij voetgangers (winkelend publiek) veroorzaakt en ook een onveilige situatie creeert;

. .

overwegende dat: een fietsverbod op deze tijden kan bijdragen aan de veiligheid van het winkelende publiek;

.

vezoekt het college:

.

.

een fietsverbod in het Stadshart en andere winkelcentra, waar dit van toepassing is, op vrijdagavond van 17.00 uur tot 19.00 uur uit te breiden om zo de overlast van fietsers te voorkomen en de veiligheid van het winkelende publiek te verhogen; deze maatregel mee te nemen als input voor het plan dat door het college is toegezegd voor het eind van het jaar;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie 2510-03 ingediend door PDvZ Algemeen fietsverbod voor fatbikes en elektrische fietsen in winkelcentra "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 13 oktober 2025; constaterende dat: de overlast van de zogenaamde fatbikes veel onrust teweegbrengt bij de inwoners van Zoetermeer; de overlast vooral bestaat uit (te) hard rijden, negeren van verkeersregels en het creeren van onveilige situaties; vaak jonge bestuurders van fatbikes zich niet bewust zijn van de gevaren die zij kunnen veroorzaken bij zowel zichzelf alsook bij overige verkeersdeelnemers; landelijke wetgeving rondom het gebruik van fatbikes nog steeds op zich laat wachten;

. . . .

overwegende dat:

Raad 13 en 28 oktober 2025

43

a

een algemeen fietsverbod voor fatbikes en elektrische fietsen in onze winkelcentra bijdraagt aan de veiligheid van voetgangers (winkelend publiek) en ondernemers; dit algemene fietsverbod voor fatbikes en elektrische fietsen alleen moet gelden tijdens openingstijden van de winkels, duidelijk aangegeven door borden; winkelcentra waar een fietspad deel uitmaakt van het geheel, bijvoorbeeld WC de Leyens, niet te betrekken bij dit algemeen fietsverbod; Zoetermeer vooruit moet lopen op landelijke wetgeving (zover juridisch mogelijk);

verzoekt het college:

.

¡ ¡ .

een algemeen fietsverbod voor fatbikes en elektrische fietsen in winkelcentra in Zoetermeer, waarbij dit van toepassing is, mee te nemen in het plan wat het college voor het einde van het jaar presenteert aan de raad; dit verbod geldt tijdens openingstijden van de winkels; dit verbod duidelijk zichtbaar en herkenbaar te maken door middel van borden; handhaving uit te voeren op deze maatregelen vanaf de inwerkingtreding van het algemene verbod;

en gaat over tot de orde van de dag."

De voor¿itter: Dank u wel. Dan zijn bij dezen de moties ingediend en maken ze deel uit van de beraadslagingen. lk zie dat de heer Van Rumpt wil interrumperen, maar dit zijn moties vreemd. De procedure is daarbij dat alleen de indieners de gelegenheid krijgen deze toe te lichten en het college in één ronde kan reageren. Dat gaan we nu doen. Dan kijk ik als eerste naar de burgemeester.

Portefeuillehouder Bezuijen: Ja, we hebben even afgestemd wie het eerst zou reageren maar we hebben even de volgorde van de moties aangenomen die ingediend zijn vreemd aan de orde van de dag. Het voelt wel een beetje vreemd aan, omdat door die uitgestelde vergadering die we hebben gehad, u eigenlijk al heeft kunnen zien dat we inmiddels al wat acties hebben ondernomen bijvoorbeeld door het plaatsen van matrixborden en inderdaad ook te kijken of we de handhaving konden opschroeven. Dat brengt ons overigens wel bij het punt, en daar hebben we het vorige keer ook in de commissie over gehad dat als we willen dat er extra inzet op gepleegd moet worden dat er dan ook capaciteit bij zou moeten omdat dat ten koste zou gaan van andere prioriteiten. Een afweging die u natuurlijk wel kan maken. Op het moment dat u zegt: wij willen het toch doen met de bestaande capaciteit dan zou dat betekenen dat er op een aantal meldingen minder actie zou kunnen worden ondernomen. We hebben u ook nog een uitgebreide memo toegestuurd waarin een onderbouwing staat van de financiering en de kosten die daarmee gemoeid zijn. lk heb toen ook al in de commissie gezegd dat het natuurlijk echt aan het oordeel van de raad is en een politiek oordeel of u dat zou willen doen.

Laat ik ook helder zijn, ook als burgemeester, op het moment dat we extra capaciteit hebben dan is het natuurlijk ook mogelijk om meer te handhaven. Daar hoeven we ook niet al te ingewikkeld over te doen. lkzei al, we zijn al met een aantal dingen inmiddels bezig. En de wethouder zal straks iets zeggen over het actieplan, maar dat komt natuurlijk op een later moment. We zijn inmiddels ook overgegaan, maar dat heb ik ook al gezegd, tot het direct beboeten. We hebben het driefasenmodel rond elektrische fíetsen, moet ik er al altijd bij zeggen, want ik wil nogmaals nadrukken dat het niet alleen over fatbikes gaat, het gaat over elektrische fietsen. Dat betekent dat iedereen die op een elektrische fiets zit, op dat moment ook kan worden aangehouden en dus ook beboet kan worden. Daar moeten we ons wel van bewust zijn. Maar desalniettemin... Alle fietsen. Dat snap ik, maar uiteindelijk de elektrische en de fatbikes zijn de fietsen waar nu het meest op gelet wordt, omdat dat ook het verzoek was. Uiteraard zullen alle fietsen bekeken worden op het moment dat er handhavers staan, dat hoop ik tenminste. Dat is eigenlijk wat mij betreft even de appreciatie van de motie en ik denk dat het aan u is om daar een oordeel over te vellen, voorzitter. De voor¿itter: Dan geef ik nu het woord aan wethouder Frinking.

Wethouder Frinking: Ja, zoals we in het debat besproken hebben tijdens de commissie, hebben vele partijen opmerkingen gemaakt en heb ik ook toegezegd dat we heel goed zullen uitzoeken welke opmerkingen erin ook gemaakt zijn en die zullen we ook meenemen en beoordelen voor het actieplan. Zo ookeigenlijk deze twee die hier nu specifiek voorliggen. Als het gaat over het oordeelvan het college, het zijn elementen die we in het actieplan zullen overnemen. lk kan er op twee manieren naar kijken of het is een oordeel raad, omdat je dat altijd natuurlijk doet. Aan de andere kant kan ik ook zeggen, ik ontraad hem, omdat we deze en andere elementen daarin meenemen, maar dat is het. Bij de motie

44

Raad l3 en 28 oktober 2025

over het algemeen fietsverbod, ik zei het net al even zo tegen de burgemeester, dat kan niet alleen gelden voor fatbikes en elektrische fietsen, het geldt voor alle fietsen. Daarmee is in ieder geval de titel niet goed genoeg en niet dekkend voor wat er gevraagd wordt. Nogmaals, daar zijn meerdere onderuverpen aan de orde geweest en die zullen we meenemen in het actieplan dat we voor het einde van hetjaar gaan brengen. De voorzitter: Dank u wel. lk zie dat een aantal mensen nog een keer proberen te interrumperen. Het

Reglement van Orde is hier heel strikt over. De indieners krijgen de kans om de moties toe te lichten, het college reageert en daarmee is wat betreft inhoudelijke behandeling de kous af. Het college heeft gereageerd. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de inhoudelijke behandeling van de moties vreemd. De stemming zal, zoals gebruikelijk plaatsvinden, aan het einde van deze raadsvergadering onder agendapunt 9. Agendapunt 8 is daarmee afgerond. De griffie heeft ongeveer vijftien minuten nodig om de stemming voor te bereiden. ls vijftien minuten ook voldoende voor de fracties om zich op de stemming voor te bereiden? Dat is het geval en dan schors ik deze vergadering voor vijftien minuten. De vergadering is geschorst. Schorsing (De burgemeester neemt het voorzitterschap van de raad weer over van de heer Duiven.)

9.

Stemmingen

De voorzitter: lk heropen de vergaderins. Wrj gaan over naar agendapunt 9. Dat zijn de stemmingen. lk verzoek u, ook hier aan de linkerkant, even de aandacht te houden. Dank u wel. Wij gaan over tot de

stemmingen. lk ga ervan uit dat iedereen zich heeft aangemeld met zijn pasje op de sprekerspost. Voordat wij overgaan naar de stemmingen, ga ik u even meenemen in het feit dat er wel iets nieuws straks te zien is op de schermen. Wat overigens... Ja, nee, gaat u nu niet meteen gillen, want dan kunt u het niet volgen. Dat betekent dat u op de schermen straks eerst gaat zien dat alle namen zijn vermeld, het zal in het geel zijn. Vervolgens kunt u zien dat iedereen gestemd heeft in blauw. Normaal gesproken zouden dan ook alle namen nog geprojecteerd zijn en dan kunt u ook zien wie wat gestemd heeft. Dat is helaas door de techniek nog niet helemaal mogelijk. Uiteindelijk zal de uitslag dan per fractie nog op het derde scherm gepresenteerd worden. U gaat het straks zien, maar ik wilde u toch even aankondigen dat u straks niet gaat denken, wat staat er nou allemaal in het scherm maar dan weten we even dat er ook andere schermen zijn.