Document · PDF

Memo - Bezuinigings- en dekkingsvoorstellen 2026

Raadsvergadering 7 april 2025, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Bezuinigings- en dekkingsvoorstellen 20261.834 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Aan De gemeenteraad van Zoetermeer

Zaakid 2025-030593

Van Het college/Wethouder Iedema

Datum 13 maart 2025

Onderwerp Raadsmemo Bezuinigings- en dekkingsvoorstellen 2026

Bijlagen 2

1. Inleiding In het memo Presidium Vervolgproces bezuinigingen 2026 is een voorstel gedaan over de wijze waarop de raad actief bij het bezuinigingsproces wordt betrokken. Dit betreft een extra stap ten opzichte van het reguliere proces binnen de planning en control cyclus van de gemeente Zoetermeer. Dit memo geeft een voorlopige richting aan de maatregelen die het college overweegt. Het doel hiervan is om de raad nader te informeren en een eerste richting te laten bepalen, zodat het college dit bij de voorbereiding op de Perspectiefnota 2026 kan meenemen. Uitgangspunt hierbij is een structureel en reëel sluitende begroting voor het jaar 2026 binnen de financiële spelregels van de toezichthouder. Het college blijft ondertussen actief zoeken naar verdere besparingsmogelijkheden, manieren om efficiënter (samen) te werken en tijdelijke investeringen die op langere termijn tot besparingen kunnen leiden. Deze inspanningen worden meegenomen in de voorbereiding op de Perspectiefnota 2026. 2. Omvang bezuinigingen conform advies VNG: “Hoop op het beste, maar bereid je voor op het slechtste” De omvang van het totaal te bezuinigen bedrag is onder andere afhankelijk van de mate waarin er extra rijksmiddelen beschikbaar worden gesteld. Daarover bestaat nog steeds geen duidelijkheid.

Op dit moment vinden er gesprekken plaats tussen het kabinet en de VNG over onder andere de opvolging van het rapport 'Groeipijn' van de commissie Van Ark. Hierdoor blijft er onzekerheid bestaan over de daadwerkelijke omvang van de benodigde bezuinigingen. Het college volgt de uitkomsten van deze gesprekken nauwlettend en past waar nodig de voorstellen aan om zo goed mogelijk in te spelen op de financiële situatie. Naar verwachting wordt dit pas helder op het moment dat het kabinet de Voorjaarsnota 2025 uitbrengt (mei 2025). Om deze reden heeft het college ervoor gekozen om te werken met verschillende scenario's. 1. scenario 1: “hopen op het beste” met als aanname dat sprake is van extra rijksmiddelen (compensatie) van € 10 mln.; 2. scenario 2: waarbij de aanname is dat € 3 mln. extra rijksmiddelen beschikbaar wordt gesteld; 3. scenario 3: “bereid je voor op het slechtste”: er komt geen extra geld van het rijk. De omvang van de benodigde bezuinigingen is dus afhankelijk van welk scenario zich uiteindelijk voordoet.

Financieel perspectief op hoofdlijn De volgende tabel toont het financieel perspectief voor het jaar 2026 in 3 scenario’s: bedragen * € 1.000 Financiëel perspectief op hoofdlijn Omschrijving

2025

2026

Scenario 1 Scenario 2 Scenario 3 1

Progr.begr. 2025-2028

2 Raadsbesluiten tot en met april 2025

-10.306

-31.352

-350

164

1.700

3.700

3.700 pm

3 Mutaties TB1: - septembercirculaire 2024 - overige mutaties

4 Algemene uitkering (scenario's) Financieel perspectief 2026

-8.955

10.000

3.000

-17.488

-24.488

-27.488

waarvan incidenteel

-12.212

-1.924

waarvan structureel

3.257

-15.564

-22.564

-25.564

Op basis van de geschetste scenario’s bedraagt de bezuinigingsopgave voor 2026 als volgt: -

scenario 1: “hopen op het beste” een structureel tekort van ongeveer € 15,5 mln. scenario 2: een structureel tekort van ongeveer € 22,5 mln. scenario 3: “bereid je voor op het slechtste”: een structureel tekort van ongeveer € 25,5 mln.

3. Toelichting bezuinigings- en dekkingsvoorstellen 2026 (bijlage 1) Naar aanleiding van de scenario’s is gekeken naar bezuinigings- en dekkingsvoorstellen waarbij gebruik is gemaakt van de in april 2024 gepresenteerde Inventarisatienota. De afzonderlijke bijlage bevat nader uitgewerkte bezuinigings- en dekkingsvoorstellen volgens een bepaald format. De nummers van de voorstellen komen overeen met het nummer van de eerder gepresenteerde Inventarisatienota. Verder zijn er aanvullend nog zes nieuwe maatregelen opgenomen: nummers 318 t/m 323. Voor elk scenario heeft het college een voorlopig voorstel voor een bezuinigingspakket samengesteld: - pakket 1 is van toepassing als scenario 1 zich voordoet oftewel de gunstigste situatie en omvat het minst omvangrijke bezuinigingsbedrag van € 18,9 mln.; - pakket 2 is gekoppeld aan scenario 2 en behelst de midden variant met een bezuinigingsomvang van € 25,1 mln. - pakket 3 is van toepassing als scenario 3 optreedt oftewel de slechtste situatie en vraagt om de maximale variant met een bezuinigingsbedrag van € 31,4 mln. In aanvulling hierop presenteert het college nog pakket met alternatieve maatregelen. Dit pakket bestaat uit extra bezuinigings- en dekkingsmogelijkheden ter hoogte van ruim € 3,4 mln. waaruit de raad desgewenst alternatieve keuzes kan maken.

Keuzemogelijkheden raad In feite is sprake van een modulair pakket van voorstellen. Modulair houdt in dat keuzes kunnen worden gemaakt uit alle pakketten om tot een definitief pakket te komen. Bij de voorgestelde indeling in de verschillende pakketten geldt dat er sprake is van een oplopende impact op doelgroepen, maatschappelijke effecten, risico’s en stapeleffecten. Hierbij is rekening gehouden met de door de raad aangenomen moties: • • •

2406-12 – Geen lastenverzwaring voor onze inwoners 2406-36 – Stapeleffect bij kwetsbare doelgroepen 2406-44 – Bestaanszekerheid behouden

Als voorbeeld kan worden genoemd: “nummer 311: verlagen van de prijsindexatie”. Dit betreft een eenvoudig te realiseren financieel technische maatregel, maar dit heeft een cumulerend effect op verschillende andere inhoudelijke maatregelen, zoals subsidies, verbonden partijen enz. Om deze reden is er voor gekozen om deze maatregel pas op te nemen in pakket 3 dat uitgaat van de slechtste financiële situatie. Indien scenario 1 zich openbaart, kan de raad indien gewenst (de omvang van) maatregelen uit pakket 1 wisselen met die uit pakket 2 of 3. Als scenario 3 optreedt, kunnen eventueel de alternatieve maatregelen worden gekozen. Los daarvan kan de raad uiteraard ook zelf alternatieve voorstellen doen en daarbij gebruik maken van de mogelijkheden uit de Inventarisatienota. Samenvatting maatregelen gecategoriseerd De volgende tabel toont een samenvatting van de voorgestelde mogelijke bezuinigingspakketten ingedeeld naar verschillende categorieën:

Categorie maatregel Financieel technisch Bedrijfsvoering/apparaatskosten Verbonden partijen Heffingen Leges Subsidies Maatschappelijke voorzieningen Dienstverlening Openbare ruimte Duurzaamheid Veiligheid Overige inkomsten

Pakket 1 12.790 2.000 1.500 480 243 746 391 331 276 125 0 0 18.882

Pakket 2 16.740 2.600 1.500 830 264 746 901 356 950 175 0 0 25.061

Pakket 3 20.440 3.202 1.500 1.180 305 1.155 1.481 383 1.541 250 0 0 31.437

* € 1.000 Alternatieve maatregelen 1.155 562 207 500 950 3.374

In bijlage 1 is een totaaloverzicht opgenomen van de meerjarige effecten van de maatregelen per pakket. 4. Vervolgproces richting Perspectiefnota Thema-avond bezuinigings- en dekkingsmogelijkheden (beeldvormend) In navolging van de in april 2024 gepresenteerde Inventarisatienota bezuinigings- en dekkingsmogelijkheden stelt het college een pakket met voldoende maatregelen voor om de begroting 2026 sluitend te kunnen aanbieden, met daarin ruimte voor keuzemogelijkheden voor de raad.

Dinsdag 1 april 2025 van 19.30 – 22.00 uur is een thema-avond over de voorgestelde bezuinigings- en dekkingsmogelijkheden 2026 gepland. Tijdens deze bijeenkomst is ambtelijke ondersteuning aanwezig voor een nadere toelichting en kunnen raadsleden technische vragen stellen. Raadsdebat richtinggevende uitspraken (opiniërend) Voorts wordt de raad tijdens het raadsdebat op 7 april a.s. in de gelegenheid gesteld om richtinggevende uitspraken te doen naar aanleiding van het door het college gepresenteerde maatregelenpakket. Maandagavond 7 april 2025 staat hiervoor een raadsdebat gepland. Het college kan uitspraken van de raad of eventuele moties verwerken in de Perspectiefnota 2026 ter voorbereiding op het voorjaarsdebat op 30 juni 2025.

Voor technische vragen kunt u zich wenden tot: Naam : Marcel Schippers Telefoon : +31793469269 E-mailadres : h.m.schippers@zoetermeer.nl

Bijlage 1. bezuinigingspakketten per scenario Pakket 1 Dit pakket is van toepassing als scenario 1 zich voordoet oftewel de gunstigste situatie en omvat het minst omvangrijke bezuinigingsbedrag van € 18,9 mln. in 2026.

Indien de maatregelen in dit scenario worden toegepast, geeft dit het volgende effect op het financieel perspectief: bedragen * € 1.000

1 2 3

4 5

Financiëel perspectief op hoofdlijn Omschrijving Progr.begr. 2025-2028 Raadsbesluiten tot en met april 2025 Mutaties TB1: - septembercirculaire 2024 - overige mutaties Algemene uitkering (scenario's) Progr.begr. 2026-2029 excl. dekking Bezuinigingsmaatregelen Progr.begr. 2026-2029 waarvan incidenteel waarvan structureel

2026 -31.352 164

2027 -32.893 -9

2028 -39.159 -79

2029 -42.832 -18

3.700 pm 10.000 -17.488 18.882 1.394 -1.924 3.318

4.600 pm 10.000 -18.302 12.241 -6.061 -788 -5.273

4.900 pm 10.000 -24.338 12.300 -12.038 -206 -11.832

4.900 pm 10.000 -27.950 12.358 -15.592

Pakket 2 Dit pakket is van toepassing als scenario 2 zich voordoet. In dit scenario worden alle maatregelen uit pakket 1 voorgesteld (€ 18,9 mln.) en aanvullend hierop de onderstaande voorstellen uit pakket 2 van afgerond € 6,2 mln. Dit resulteert in een totale bezuinigingsomvang van € 25,1 mln. in 2026.

Indien de maatregelen in dit scenario worden toegepast geeft dit het volgende effect op het financieel perspectief: bedragen * € 1.000

1 2 3

4 5

2026 -31.352 164

2027 -32.893 -9

2028 -39.159 -79

2029 -42.832 -18

3.700 pm 3.000 -24.488 25.061 573 -1.924 2.497

4.600 pm 3.000 -25.302 15.721 -9.581 -788 -8.793

4.900 pm 3.000 -31.338 15.780 -15.559 -206 -15.353

4.900 pm 3.000 -34.950 15.838 -19.113

Pakket 3 Dit pakket is van toepassing als scenario 3 optreedt oftewel de slechtste situatie en vraagt om de maximale variant. In dit scenario worden alle maatregelen uit pakket 1 en pakket 2 voorgesteld (€ 25,1 mln.) en aanvullend hierop de onderstaande voorstellen uit pakket 3 van ongeveer € 6,3 mln. Dit resulteert in een totale bezuinigingsomvang van € 31,4 mln. in 2026.

Indien de maatregelen in dit scenario worden toegepast geeft dit het volgende effect op het financieel perspectief: bedragen * € 1.000

1 2 3

4 5

2026 -31.352 164

2027 -32.893 -9

2028 -39.159 -79

2029 -42.832 -18

3.700 pm pm -27.488 31.437 3.949 -1.924 5.873

4.600 pm pm -28.302 19.556 -8.746 -788 -7.958

4.900 pm pm -34.338 19.367 -14.971 -206 -14.765

4.900 pm pm -37.950 19.425 -18.525

Alternatieve maatregelen In aanvulling hierop presenteert het college nog een pakket met alternatieve maatregelen. Dit pakket bestaat uit extra bezuinigings- en dekkingsmogelijkheden ter hoogte van circa € 3,4 mln. in 2026 waaruit de raad desgewenst alternatieve keuzes kan maken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=7be421da-c183-4d47-b011-2b9008b6f43f