Memo - Afdoening toezeggingen 378 en 405 Stand van zaken maatregelen coronacrisis 25 februari 2021

Aan De gemeenteraad van Zoetermeer

Zaakid 0637680136

Van Het college/ Burgemeester Bezuijen

Datum 23 februari 2021

Onderwerp Stand van zaken maatregelen coronacrisis 25 februari 2021

Bijlagen

Op 9 november 2020 heeft het college de volgende toezegging gedaan (toezegging 378): Wethouder Ter Laak zegt toe om de raad met de coronamemo’s te informeren over de impactanalyse, dus de impact van corona op de stad en op de inwoners, ook kwetsbare inwoners. In dit memo treft u inhoudelijke informatie en een update aan van de maatregelen die het college in verband met de coronacrisis heeft genomen. Deze informatie geeft inzicht in de impact van de coronacrisis op de stad en haar (kwetsbare) inwoners. Op 8 februari 2021 heeft het college de volgende toezegging gedaan (toezegging 405): Wethouder Groeneveld zegt toe in de volgende corona-memo aandacht te besteden aan de problematiek onder de jeugd ten gevolge van de coronacrisis. In onderstaand memo wordt aandacht besteed aan de problematiek van de jeugd. Voorgesteld wordt om hiermee toezeggingen 378 en 405 als afgedaan te beschouwen. In de bijlage bij dit memo treft u een overzicht aan van de in het kader van de coronacrisis genomen besluiten tot en met 16 februari 2021.

Eerdere raadsmemo’s over de coronacrisis kunt u hier raadplegen: raadsmemo 19 maart raadsmemo 27 mei raadsmemo 24 maart raadsmemo 10 juni raadsmemo 27 maart raadsmemo 29 juni raadsmemo 31 maart raadsmemo 18 juli raadsmemo 4 april raadsmemo 2 september raadsmemo 7 april raadsmemo 30 september raadsmemo 15 april raadsmemo 25 oktober raadsmemo 21 april raadsmemo 25 november raadsmemo 29 april raadsmemo 18 december raadsmemo 13 mei raadsmemo 25 januari 2021 raadsmemo 22 mei

Nieuwe en gewijzigde maatregelen Zorg LangeLand Ziekenhuis  Aantal ziekenhuisopnamen Onderstaande tabel bevat het totaal aantal electieve1 en spoedopnames in 2021. WEEKNUMMER TOTAAL AANTAL OPNAMEN 4 5 6 7

308 331 377 332

 Aantal IC-opnamen De aantallen IC-opnamen wisselen tussen de twee en vier patiënten. Waarvan gemiddeld twee Covidpositieve patiënten. Coronacijfers Volgens het RIVM zijn op 15 februari 2021 in totaal 7.224 Zoetermeerders besmet. In totaal zijn 54 mensen aan de gevolgen van het virus overleden. Het aantal patiënten dat in het ziekenhuis is opgenomen is 118. Een overzicht van de ontwikkeling van de coronacijfers ziet u in onderstaande tabel. Nederland Percentages

6137 0,29% 0,07% 0,04%

1-9-2020 125242

476

54

14

0,38% 0,04% 0,01% 17.446.765

30-11-2020 125303

4099

82

27

3,27% 0,07% 0,02% 17.472.456

71121 11583 518910 17566

6221 0,41% 0,07% 0,04% 9349 2,97% 0,10% 0,05%

17-12-2020 125298

5116

87

29

4,08% 0,07% 0,02% 17.474.532

639746 18684 10246 3,66% 0,11% 0,06%

11-1-2021 125285

6525

102

41

5,21% 0,08% 0,03% 17.479.539

878263 20969 12411 5,02% 0,12% 0,07%

15-2-2021 125216

7224

118

54

5,77% 0,09% 0,04% 17.481.668 1029284 23354 14816 5,89% 0,13% 0,08%

Inwoners

Zoetermeer ligt procentueel gezien nog steeds onder het landelijke gemiddelde (voor wat betreft ziekenhuisopnamen en overlijdens), maar is nu sinds lange tijd ook wat betreft het aandeel besmettingen weer onder het landelijke gemiddelde gedoken (zie de grafieken 1-3 hieronder). 2

1 2

Electieve zorg: bepaalde zorg waarvoor het medisch verantwoord is deze uit te stellen. De bronnen voor de drie grafieken zijn: RIVM, CBS en BRP.

Overleden (NL)

51093 11394

Positief getest (NL)

0,19% 0,04% 0,01% 17.424.213

Overleden

14

Ziekenhuisopname

52

Positief getest

244

Datum

Overleden (ZM)

Positief getest (ZM)

13-7-2020 125173

Inwoners

Overleden

Aantal mensen

Ziekenhuisopname

Ziekenhuisopname (ZM)

Percentages

Positief getest

Aantal mensen

Ziekenhuisopname (NL)

Zoetermeer

Grafiek 1: De ontwikkeling van het percentage testen met een positieve uitkomst

Grafiek 2: De ontwikkeling van het percentage ziekenhuisopnamen

Grafiek 3: de ontwikkeling van het percentage Zoetermeerders dat aan de gevolgen van het virus is overleden

Welzijn Oog voor de jeugd tijdens de coronacrisis De coronacrisis vraagt veel van jeugdigen. Het langdurig niet naar school kunnen, beperkingen in de vrije tijdsbesteding en weinig mogelijkheden om af te kunnen spreken met leeftijdsgenoten. Het college spreekt veel met vertegenwoordigers van maatschappelijke partners over de impact van de coronacrisis op de jeugd. Zo wordt nauw contact gehouden met het onderwijsveld om te kijken wat gezamenlijk kan worden gedaan om ervoor te zorgen dat leerlingen niet tussen wal en schip vallen. Het college is dan ook verheugd dat het Rijk extra middelen ter beschikking stelt om onderwijsachterstanden als gevolg van de coronacrisis aan te pakken. Het is in de eerste plaats straks aan de scholen zelf om daar invulling aan te geven. (Zie ook ‘Miljardeninjectie onderwijs, halvering collegegeld’ hieronder). De partners die preventieve ondersteuning en specialistische jeugdhulp bieden, zetten zich in om de hulp en ondersteuning zo goed mogelijk doorgang te laten vinden. Vanuit Meerpunt is een overzicht gepubliceerd met Zoetermeers en landelijk preventief aanbod gericht op jeugdigen in Coronatijd, toegankelijk voor alle professionals. De aanbieders zijn extra alert op kinderen en gezinnen die kwetsbaar zijn en extra ondersteuning nodig hebben. Dat geldt in het bijzonder voor gezinnen waarbij (mogelijk) sprake is van huiselijk geweld.

Vanuit SMW is een “Handreiking terugkomst op school” gemaakt voor leerkrachten en ouders met tips hoe zij het gesprek met (hun) kinderen hierover kunnen voeren. Ook zijn er maatschappelijke partners die activiteiten voor kinderen en jongeren organiseren als alternatief voor de vele beperkingen die gelden. Het Rijk heeft specifiek voor jongeren onlangs extra middelen ter beschikking gesteld. Deze middelen kunnen door de gemeente in samenspraak met organisaties die maatschappelijke diensttijd voor jongeren bieden worden aangevraagd. Het college is samen met deze organisaties bezig om een aanvraag in te dienen, zodat ook in Zoetermeer extra aanbod voor jeugdigen kan worden georganiseerd. Miljardeninjectie onderwijs, halvering collegegeld Het Rijk gaat de komende tijd flink investeren in herstel én ontwikkeling van het onderwijs. In totaal gaat het om 8,5 miljard euro voor de komende 2,5 jaar, waarvan 5,8 miljard euro voor de basis- en middelbare scholen en 2,7 miljard voor mbo en hoger onderwijs. Deze middelen zijn bedoeld voor het inhalen én compenseren van vertraging en ondersteuning van leerlingen en studenten in het onderwijs die het moeilijk hebben. De scholen kunnen hun plannen voor het wegwerken van de achterstanden en het bieden van extra ondersteuning indienen bij het Rijk. Op basis daarvan kunnen zij subsidie krijgen.

Ook hoeven alle studenten volgend jaar in het mbo, hbo en aan de universiteiten maar de helft van het collegegeld te betalen. Ontwikkelingen arbeidsmarktbijstand  Arbeidsmarkt De coronacrisis heeft ingrijpende gevolgen voor de arbeidsmarkt. In 2020 namen de lopende WWuitkeringen in de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal (waar Zoetermeer onderdeel van uitmaakt) met 19,9% toe. In vergelijking met 2019 verstrekte UWV bijna de helft meer nieuwe WW-uitkeringen en daalde het gemiddeld aantal openstaande online vacatures per maand dat voor werkzoekenden beschikbaar was, met een kwart. Het aantal WW-uitkeringen ten opzichte van de beroepsbevolking, oftewel het WW-percentage, steeg in Zuid-Holland Centraal tot 2,6% eind 2020. Eind 2019 bedroeg dit percentage nog 2,2%. De dienstverlenende beroepen (waaronder de horeca) leverden de grootste bijdrage aan de regionale stijging met 177 WW-uitkeringen. Omdat de gevolgen van de pandemie en de maatregelen verschillen per sector, wordt niet iedereen in gelijke mate getroffen door de crisis. De crisis trof vooral jongeren hard. De lopende WW-uitkeringen aan jongeren tot 27 jaar verdubbelden bijna in een jaar tijd (+89%). Veel van hen werkten namelijk via uitzendbureaus, in de horeca of in de detailhandel. Laag en middelbaar opgeleiden kwamen ook in een moeilijker positie terecht.

Vooral het aantal WWuitkeringen aan werkzoekenden tot en met middelbaar opleidingsniveau nam toe. Bij 40-plussers en hoogopgeleiden daarentegen waren de veranderingen over 2020 minder sterk. Oudere werknemers hebben namelijk vaker een vast arbeidscontract en hoogopgeleiden werken vaker in sectoren waar de gevolgen van

de pandemie op de werkgelegenheid nagenoeg afwezig of beperkter waren. Het gaat dan om bijvoorbeeld om de specialistische zakelijke diensten, zorg en welzijn, openbaar bestuur, onderwijs en ICT.  Bijstand Op 31 december 2020 waren er 2.665 huishoudens met een bijstandsuitkering, waarvan 250 uitkeringsgerechtigden onder de 27 jaar. Het effect van de coronacrisis op de bijstand in 2020 is (voorlopig) minder sterk dan vooraf ingeschat. De Tozo en vooral ook de verlenging(en) van de Tozo, spelen hierbij ook een belangrijke rol. Naar schatting vangt de Tozo enkele tientallen potentiële bijstandsuitkeringen op. Meer informatie over de ontwikkelingen over de arbeidsmarkt en het aantal WW-uitkeringen is te vinden via deze link. Tozo-3 In de periode van 18 december 2020 tot 17 februari 2021 is het aantal aanmeldingen voor Tozo-3 van 731 opgelopen naar 981. Sinds de start van Tozo-3 op 1 oktober betreft het 380 nieuwe aanmeldingen voor levensonderhoud en 482 verlengingsaanvragen. Het aantal aanmeldingen voor bedrijfskredieten is in dezelfde periode opgelopen van 91 naar 119. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten Het Rijk heeft in december 2020 aangekondigd de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (verder: TONK) te willen creëren. Er is niet gekozen voor een centrale regeling, maar voor het lokale instrument van de bijzondere bijstand.

De TONK is een tijdelijke verruiming van de bijzondere bijstand. Ieder gemeentebestuur bepaalt hoe TONK precies wordt vormgegeven. TONK is een tijdelijke tegemoetkoming in noodzakelijke kosten (met een focus op woonkosten) voor huishoudens die als gevolg van de coronacrisis te maken hebben (gehad) met een dermate inkomensterugval dat zij daardoor deze kosten niet meer kunnen betalen uit het inkomen. Het kan gaan om werknemers die vanwege de coronacrisis hun baan verliezen of verloren hebben of om zelfstandigen die vanwege de coronamaatregelen hun opdrachten zien of zagen verdwijnen; en voor wie andere voorzieningen (zoals een uitkering) onvoldoende soelaas bieden. TONK geldt van 1 januari 2021 130 miljoen euro gereserveerd voor het eerste halfjaar van 2021. Het is onduidelijk hoe groot de groep is die in aanmerking komt voor TONK. Het streven is vooralsnog om begin maart van start te kunnen gaan in Zoetermeer. De raad wordt op de korte termijn nader geïnformeerd over TONK en de vormgeving van de regeling in Zoetermeer. Noodsteunregeling en huurkorting Ook in 2021 blijven noodsteunaanvragen via het aanvraagformulier op de website ingediend worden. Echter niet alle maatschappelijke instellingen weten de weg snel en eenvoudig te vinden.

Daarom geeft het college via de sociale media en met een duidelijkere knop op de gemeentelijke website, meer ruchtbaarheid aan de noodsteunregeling waarvoor uw raad medio december het afwegingskader 2021 heeft vastgesteld. Ook wordt richting huurders van gemeentelijk vastgoed actief gecommuniceerd over het openstellen van aanvragen huurkorting voor de periode juli – december 2020. In totaal zijn nu 50 aanvragen gedaan en is voor 1,55 miljoen euro aan steun verleend, waarvan 0,33 miljoen euro aan huurkorting. Veilig Thuis Het aantal meldingen, adviezen en huisverboden blijft stabiel. Tijdens de lockdown en het sluiten van de scholen en kinderopvang waren minder kinderen in het zicht van een professional. De meldingen die gedaan worden bij Veilig Thuis betreffen vaker situaties die al in een verder stadium zijn of zelfs spoed. De ontwikkelingen ten aanzien van het aantal adviezen en de aard van de meldingen worden nauwlettend gevolgd.

Ondernemers INretail3 heeft op 15 januari jl. een brief gestuurd aan de gemeentebesturen met een oproep om ondernemers en winkelgebieden te ondersteunen en faciliteren. INretail verzoekt ook om goede praktijkvoorbeelden die er zijn, met INretail te delen. INretail kan die voorbeelden op zijn beurt weer delen. Het college heeft INretail op 9 februari jl. onderstaand overzicht van maatregelen gestuurd. Het overzicht maakt deel uit van een communicatieplan om ondernemers in de winkelgebieden hierover te informeren. Verlaging financiële druk Maatregel 1.Uitstel van betalingen tot na de crisis en/of spreiding van betalingen

2.Kwijtschelding van (een deel van) de lokale lasten. 3.Alle lopende invorderingstrajecten stop te zetten. 4.Versoepelen van lokale regelgeving die de ondernemerschap beperken.

33

Toelichting Huurders van gemeentelijke accommodaties die getroffen zijn door de coronacrisis, kunnen in aanmerking komen voor huurcompensatie. De compensatie wordt berekend aan de hand van de omzetdaling en de mate waarin de huurder getroffen is door de maatregelen (mate van openstelling). Naast de huurcompensatie kunnen huurders van gemeentelijke accommodaties ook in aanmerking komen voor uitstel/spreiding van betalingen. Huurders van niet-gemeentelijk vastgoed die moeite hebben met betalen, zullen in gesprek moeten gaan met de verhuurder om afspraken te maken. De druk op ondernemers neemt toe. Als ze er met de verhuurder niet uitkomen, is het gemeentebestuur bereid om een gesprek te faciliteren. Uitstel van betaling wordt toegekend tot voor de oplegging van het volgende aanslagbiljet. Hierbij wordt opgemerkt dat het opstapelen van gemeentelijke belastingschulden niet ten gunste is van belastingplichtige. De gemeente stuurt altijd aan om de betaling in termijnen te verrichten. De belastingplichtige kan in 12 termijnen de vordering voldoen. Opgemerkt moet worden dat het beleid “coulant zijn en maatwerk” is. Dit betekent dat wij – indien de bovengenoemde richtlijnen niet dekkend zijn- per geval beoordelen hoe verder te gaan. Ondernemers komen niet in aanmerking van kwijtschelding van de zakelijke gemeentelijke belastingen.

Een ZZP’er kan wel voor de privéschuld een aanvraag doen. Per geval wordt beoordeeld hoe we verder moeten gaan (maatwerk). Verspoeling heeft plaatsgevonden in het uitstel van betalingen betalingsregelingsbeleid. Sinds het begin van de coronacrisis is het voor alle horecagelegenheden mogelijk om af te laten halen dan wel te bezorgen.

Citaat op de website van deze vereniging: INretail is er voor iedereen die een (web)winkel heeft in retail non-food.

Maatregel

Toelichting Zolang de coronacrisis voortduurt, en wanneer versoepeling van de maatregelen weer aan de orde zijn, kunnen horecaondernemers eenvoudig gebruik maken van de terrassenuitbreiding.

Bedrijfsvoering Communicatie Na het succes in december 2020 is in januari de coronacampagne gericht op Zoetermeerse jongeren voortgezet tot begin maart 2021. De campagne, met beelden van Zoetermeerse jongeren, richt zich via Facebook en Instagram primair op leeftijdsgenoten in de stad. In de eerste drie weken van de campagne hebben we 50.028 unieke mensen uit de doelgroep bereikt via social media en in totaal 179.633 (de doelgroep ziet de campagnebeelden dus meerdere keren voorbij komen op hun tijdlijn). Daarnaast zijn de campagnebeelden in de stad op grote A0-formaat borden langs (hoofd)wegen te zien. Eind januari startte de gemeente met extra communicatie richting werkgevers en bedrijfsleven in Zoetermeer om hen te stimuleren hun personeel thuis te laten werken. Het college heeft hier bij monde van de wethouder economische zaken, persoonlijk toe opgeroepen. Social media en Streekblad werden ingezet om goede voorbeelden te delen. Anderstaligen worden in samenwerking met maatschappelijke partners geïnformeerd over corona-preventie en maatregelen. Via de media vroeg de gemeente inwoners om extra aandacht te hebben voor eenzamen in ieders omgeving. Daarnaast verspreidde het college alle Rijksinformatie over de verlenging van de lock-down, versoepelingen, click and collect en wintermaatregelen ook deze maand weer via de gemeentelijke kanalen.

Vrije tijd Sport De huidige maatregelen hebben tot gevolg dat het aanbod in sportmogelijkheden in de afgelopen periode gelijk is gebleven. Vanuit het sportloket worden sportaanbieders goed op de hoogte gehouden van alle ontwikkelingen. Ook van alle landelijk steunmaatregelen waar sportaanbieders gebruik van kunnen maken. Een overzicht hiervan is (onder andere) te vinden op deze link van NOC*NSF. Verder zijn er op basis van het Zoetermeers Sportakkoord meerdere digitale bijeenkomsten met sportaanbieders georganiseerd. Eén van de resultaten is dat de sportaanbieders samen willen gaan werken aan promotie van sport als er straks minder maatregelen zijn. Hoe dit vormgegeven gaat worden wordt op dit moment uitgewerkt door de clubs. In de voorjaarsvakantie biedt het college in iedere wijk weer een outdoor programma aan voor kinderen van 6 t/m 12 jaar én jongeren van 13 t/m 17 jaar. Ouders/verzorgers zijn hierbij niet welkom. Een groot aantal sportverenigingen en clubs biedt een clinic aan en laat de jeugd op deze manier kennis maken met sport. Cultuur De culturele instellingen zijn nog steeds gesloten. Tijdens deze lockdown zijn uitsluitend enkele kleine activiteiten voor kinderen buiten toegestaan. Daarnaast hebben diverse instellingen een digitaal aanbod.

De noodsteunregeling staat nog steeds open voor aanvragen van culturele en maatschappelijke instellingen die, in aanvulling op eventuele landelijke en provinciale maatregelen, steun nodig hebben om het hoofd boven water te houden. Aan het eind van het eerste kwartaal 2021 wordt een toename van de noodsteunaanvragen vanuit de culturele sector verwacht. Groen Spelen Leren De drie stadsboerderijen, speelboerderij en schooltuinen blijven vooralsnog gesloten voor publiek.

Veiligheid Handhaving  Winterse omstandigheden Het winterse weer heeft geleid tot meer mensen die vertier zochten in de buitenlucht. Dit heeft niet geleid tot enorme problemen in het kader van het handhaven van de coronamaatregelen. Preventief waren maatregelen getroffen bij het recreatiegebied de Nieuwe Driemanspolder. Deze maatregelen zijn getroffen om te voorkomen dat door het parkeren van voertuigen de calamiteitenroute voor hulpdiensten geblokkeerd zou worden.  Avondklok Tot op heden constateert het college dat een groot deel van de Zoetermeerders zich goed aan de avondklok houdt en dat dit tot nu toe nagenoeg rustig verloopt.

Voor technische vragen kunt u zich wenden tot: Naam : Marcel Janssen Telefoonnummer : 079 – 346.84.74 E-mailadres : m.j.janssen@zoetermeer.nl