GEWIJZIGD Bijlage 2 - Startnotitie buurtvisie deelgebied 5A Zuidflank / Nederlandlaan

Startnotitie stedenbouwkundige Gebiedsvisie deelgebied 5A Zuidflank Nederlandlaan 6 mei 2022

Inleiding Deelgebied 5A Zuidflank Nederlandlaan van de Binnenstad (5A) bestaat uit een aantal toekomstige deelprojecten die in samenhang met elkaar moeten worden ontwikkeld. Het gaat daarbij om een aantal woningbouwprojecten met maatschappelijke en commerciële voorzieningen in de plint en een aantal investeringsprojecten om het openbaar gebied te herinrichten.

A. Deelprojecten in deelgebied 5A Deelgebied 5A is een van de onaantrekkelijkste plekken in het Stadshart. Bij de bouw van het stadshart in de jaren 80 was de focus gericht op de bouw en beleving van de winkelzijde aan de promenade op het verhoogde maaiveld. Het gebied is ontworpen als een naar binnen gekeerd verblijfsgebied. De achterzijde kreeg daardoor nauwelijks aandacht als ruimtelijke ontwerpopgave. De opgave is het aanhelen en repareren van het stedelijk gebied, het maken van betekenisvolle openbare ruimte en de potentie benutten van het gebied. Door een dominante verkeerslus en de plaatsing van P5 (Parkeergarage Amsterdamstraat) zijn de ontwikkelmogelijkheden van de locatie erg beperkt. Door het verwijderen van de lus en het slopen van de parkeergarage P5 ontstaat ruimte voor ontwikkeling. Unibail Rodamco Westfield (URW) is eigenaar van de commerciële ruimten in het gebied zoals de AH XL inclusief de daarbij behorende parkeergarage aan de Nederlandlaan. Ook zijn zij mede-eigenaar van de Amsterdam parkeergarage evenals MN/Altera (recht van opstal). De gemeente is eigenaar van het openbaar gebied en grond onder de parkeergarage aan de Amsterdamstraat. Volgens de Uitwerkingsstrategie programma Binnenstad 2022-2023 moet voor deelgebied 5A Zuidflank Nederlandlaan de haalbaarheidsfase starten voor deze opgaven: o o o

Toevoegen woningen + stedelijke voorzieningen in de plint Kwaliteitsverbetering openbare ruimte Verbinding Promenadeplein – Engelandland met parkbrug

Op basis van de Uitwerkingsstrategie en de Visie Binnenstad 2040 kunnen in deelgebied 5A de volgende deelprojecten worden onderscheiden: • Herprofilering J.L.L. van Rijweg tot groene loper • Aanleg singel/esplanade aan de Nederlandlaan • Aanleg Parkbrug (fiets/voetverbinding) • Aanleg stationsplein Stadhuis • Woningbouw met stedelijke plint aan/op parkeergarage Onder-en Bovenlangs (P2) • Woningbouw met stedelijke plint Nederlandlaan middengebied • Woningbouw met stedelijke plint thv parkeergarage Amsterdamstraat (P5)

Aan het einde van de haalbaarheidsfase zal bekend worden welke deelprojecten opgestart kunnen worden en met welke planning.

Herprofilering J.L.L. van Rijweg tot groene loper De JLL van Rijweg is een belangrijke invalsweg voor de binnenstad vanuit de zuidzijde. Door de veranderde verkeerssituatie zal het gebruik anders worden vanaf de kruising met de Engelandlaan. Daardoor ontstaat ruimte voor groen en meer ruimte voor de fiets en de voetganger. Op dit deelproject kan nog veel invloed worden uitgeoefend door de belanghebbenden, zoals de inrichting/profiel van de weg vanaf kruising Engelandlaan en waar en hoe groen kan worden toegevoegd.

Aanleg singel/esplanade aan de Nederlandlaan De Nederlandlaan wordt heringericht tot singel langs de RandstadRail. Daardoor ontstaat een prettig verblijfsgebied en omgeving voor de nieuwe bebouwing maar ook een natuurlijke barrière richting RandstadRail. De singel is daarnaast nodig om het systeem van waterlopen robuuster te maken in verband met hittestress en overlast door piekbuien. Door het relatieve lage waterpeil zijn brede taluds nodig. Aan de westzijde van de JLL van Rijweg zal het bestaande profiel niet breed genoeg, hier zal de singel worden uitgevoerd als een Esplanade of “groene singel”. Op dit deelproject kan nog veel invloed worden uitgeoefend door de belanghebbenden zoals de vorm van de singel/Esplanade en het gebruik en inrichting van de groenzones langs de singel/Esplanade.

Aanleg Parkbrug (fiets/voetverbinding) Om een goede doorbloeding te krijgen van het Stadshart als geheel is het belangrijk dat er een prettige en comfortabele fiets- en voetgangersverbinding wordt gemaakt vanuit de omgeving van het Promenadeplein naar het zuiden over de RandstadRail heen. Op dit deelproject kan nog veel invloed worden uitgeoefend door de belanghebbenden zoals de vorm/uitstraling van de parkbrug en het gebruik en inrichting van de parkbrug.

Aanleg stationsplein Stadhuis Het 3 hoekige plein naast de RandstadRailhalte “Stadhuis” kan worden heringericht tot een stationsplein. Door een ontwikkeling op de locatie Amsterdamstraatgarage en de aanleg van een singel aan de RandstadRail krijgt het pleintje een nieuwe wand en vormt het de beëindiging van de singel aan de Nederlandlaan. Belanghebbenden kunnen invloed uitoefenen op het gebruik en de inrichting van het pleintje. Hier mogen bijzondere elementen worden toegevoegd.

Woningbouw met stedelijke plint aan/op parkeergarage onder- en bovenlangs (P2) Unibail Rodamco Westfield (URW) is eigenaar van de commerciële ruimten in het gebied zoals de AH XL inclusief de daarbij behorende parkeergarage (P2). URW heeft de wens uitgesproken voor dit deelgebied de kantoren boven de commerciële ruimten te transformeren naar woningbouw. Daarnaast wil URW extra appartementen en commerciële en maatschappelijke voorzieningen toevoegen aan dit deel van het gebied met een toegankelijk dak. Belanghebbenden kunnen invloed uitoefenen op de invulling van de stedelijke plint, het gebruik en de inrichting van de groenzones langs de singel/Esplanade en van het dak van de parkeergarage.

Woningbouw met stedelijke plint Nederlandlaan middengebied Dit gebied bestaat uit de verkeerslus Bovenlangs, een waterberging, commerciële ruimten en openbaar gebied. De ambitie is om in deel van het deelgebied te herontwikkelen naar woningbouw met in de plint commerciële en maatschappelijke voorzieningen. De gemeente is eigenaar van het openbaar gebied. URW is eigenaar van de commerciële ruimten. Belanghebbenden kunnen invloed uitoefenen op de invulling van de stedelijke plint, het gebruik en de inrichting van de groenzones langs de singel/Esplanade en van het dak van de parkeergarage.

Woningbouw met stedelijke plint thv parkeergarage Amsterdamstraat (P5) De parkeergarage Amsterdamstraat (P5) inclusief het naastgelegen pand en het openbaar gebied daaromheen nabij de Amsterdamstraat maken onderdeel uit van het projectgebied. De ambitie is om de parkeergarage Amsterdamstraat (P5) te slopen en een appartementencomplex te bouwen inclusief een parkeergarage op de onderste lagen om aan de extra parkeerbehoefte voor de nieuwbouw te voorzien. De grond onder de parkeergarage is eigendom van de gemeente Zoetermeer. URW en MN/Altera zijn eigenaar van de parkeergarage waarvoor een recht van opstal is gevestigd. Het openbaar gebied is eigendom van de gemeente. Belanghebbenden kunnen invloed uitoefenen op de invulling van de stedelijke plint, het gebruik en de inrichting van de groenzones langs de singel/Esplanade en van het dak van de parkeergarage.

B. Doelen van participatie Over de ontwikkelingen in het deelgebied moet participatie worden gevoerd. In 2018 en 2019 is al participatie gevoerd over de Visie Binnenstad 2040, o.a. door een stadscongres en bijeenkomsten voor diverse belanghebbenden, gemeentelijke onderzoeken via het digitale participatieplatform Doe.Mee en het digitale Stadspanel, externe onderzoeken in de vorm van een burgerpanel en een onderzoeksopdracht van de Haagsche Hogeschool. De reacties zijn verwerkt in de Visie Binnenstad 2040 die op 21 september 2020 is vastgesteld door de gemeenteraad. Het college van B&W heeft deelgebied 3 Luxemburglaan e.o. (inclusief Stadshartpassage) en deelgebied 5A Zuidflank Nederlandlaan op 21 december 2021 aangewezen als proef voor de stedenbouwkundige buurtvisie, een initiatiefvoorstel van Zó! Zoetermeer over het aan de voorkant betrekken van belanghebbenden uit een buurt. We hebben er bewust voor gekozen te starten met twee proefprojecten zodat er meer kennis en ervaring wordt opgedaan, die we na afloop mee kunnen nemen in de evaluatie van de proef. Met de participatie willen we: • creativiteit uit de stad aanboren om zo een goed mogelijke inhoud te krijgen; • wensen inventariseren; • belangen en ideeën op transparante wijze wegen; • alternatieven te laten aandragen; • kwaliteit van het beleid en plannen vergroten.

C. Schaal waarop participatie speelt In onderstaande luchtfoto is in rood de contour weergegeven van deelgebied 5A.

D.Wie zijn er participatiegerechtigd Het is van belang dat een diversiteit aan belanghebbenden een bijdrage levert aan de totstandkoming van de op te nemen kaders in de gebiedsvisie. Dit houdt in dat we zoveel mogelijk uiteenlopende groepen moeten bereiken en ze uitdagen om actief mee te doen. Voor een gebiedsvisie is de inbreng van de inwoners in het deelgebied en de directe omgeving belangrijk. Zij kennen het gebied en kunnen hun ervaringen gebruiken om een bijdrage te leveren. De Binnenstad heeft meerdere functies, zoals wonen, werken, winkelen, bezoeken van de horeca, bezoeken van cultuur en recreëren. Omdat het hier een participatieproces betreft voor een deelgebied in de Binnenstad moeten niet alleen bewoners, maar ook andere belanghebbenden worden betrokken. Hierbij denken we aan bezoekers van het Stadshart. Ook zijn er ondernemers actief in het deelgebied en verschillende eigenaren, die we ook willen betrekken. Verder zijn er belangengroeperingen, wijkverenigingen, bewonersverenigingen, sport- en culturele verenigingen waarmee we in gesprek willen gaan. Tevens willen we de Toegankelijkheidsraad betrekken bij het opstellen van de gebiedsvisie. De wijze waarop belanghebbenden willen meepraten kan van elkaar verschillen en daarom gebruiken we meerdere methoden om participatie te voeren.

Een overzicht van de belanghebbenden is als bijlage aan deze startnotitie toegevoegd (Bijlage 1)

E. Participatieniveau In Zoetermeer gebruiken we een participatieladder met drie niveaus van invloed: 1. Informeren 2. Consulteren 3. Coproduceren Het participatieniveau is Consulteren. Meningen, suggesties, ervaringen en ideeën worden actief geïnventariseerd. De rol van de belanghebbenden is die van geconsulteerde. Dit wil zeggen dat de belanghebbenden invloed kunnen uitoefenen op de planuitwerking en wat er in de gebiedsvisie komt te staan.

F. Aanpak van het participatieproces We willen met (een vertegenwoordiging van) alle belanghebbenden in deelgebied 5A en de directe omgeving een constructief participatietraject starten. Participatie zal laagdrempelig zijn en een mix van vormen omvatten zodat alle belanghebbenden kunnen meedoen op een wijze die voor iedereen prettig is. Informatiebijeenkomst We beginnen het participatietraject door een startbijeenkomst te organiseren. Deze informatiebijeenkomst zal eind augustus/begin september plaatsvinden. Afhankelijk van de situatie organiseren we een fysieke bijeenkomst op locatie. Als dat vanwege omstandigheden (Covid-19) niet mogelijk is, organiseren we een digitale startbijeenkomst. Belanghebbenden ontvangen een uitnodiging voor deze informatiebijeenkomst. Ook doet de gemeente een oproep via de gemeentelijke website, sociale media en het Streekblad. De startbijeenkomst staat vooral in het teken van informeren, inspireren en activeren. Er wordt een doorkijk gegeven naar de ontwikkeling van de deelgebieden aan de hand van de visie Binnenstad. Het proces en de participatieaanpak worden uitgelegd. Belanghebbenden worden uitgedaagd om met ideeën en wensen te komen en ze worden aangezet om mee te doen in het vervolgtraject. Ook worden de spelregels, uitgangspunten en randvoorwaarden van de participatie nader toegelicht.

We maken ruimte voor belanghebbenden om mee te denken over hoe zij betrokken willen worden in het proces. Het uitgangspunt voor de twee proefprojecten is dat we de belanghebbenden op een andere manier en veel vaker gaan betrekken bij de stappen die gezet gaan worden. Verder is het van belang dat de gebiedsvisie op een integrale manier tot stand komt zodat er aandacht is voor de verschillende vraagstukken in het gebied. Deze vraagstukken moeten in samenhang worden bekeken. Safari Om de betrokkenheid zo optimaal mogelijk te houden, organiseren we twee weken na de startbijeenkomst een safari. Tijdens deze wandeling door het gebied bespreken de deelnemers hun wensen en ideeën over bepaalde onderwerpen. De safari is een vorm van fysieke participatie en vooral geschikt voor kleine groepen (tot 50 deelnemers). Belanghebbenden kunnen zich hiervoor aanmelden. De safari zal op twee verschillende dagen en tijdstippen worden aangeboden zodat iedereen in de gelegenheid wordt gesteld om deel te nemen. Wereldcafé Vervolgens wordt er een Wereldcafé georganiseerd. De ervaringen met de startbijeenkomst en de safari zullen worden gebruikt om dieper in te gaan op verschillende onderwerpen die in de gebiedsvisie worden opgenomen. Tijdens deze bijeenkomst kunnen de belanghebbenden aan ronde tafels en in wisselende samenstelling hun ideeën en kennis met elkaar delen.

Deze participatievorm is zeer geschikt om in korte tijd veel meningen en ideeën te verzamelen. Deze participatievorm kan zowel digitaal als fysiek worden georganiseerd en is geschikt voor grote groepen. Themabijeenkomsten Naast het organiseren van een Safari en Wereldcafé worden themabijeenkomsten georganiseerd. Welke thema’s dat zijn, zal pas bekend worden nadat de startbijeenkomst, de Safari en Wereldcafé hebben plaatsgevonden. Dan wordt duidelijk welke thema’s verder uitgediept kunnen worden en waarover de deelnemers mee willen denken over bepaalde oplossingen. e-Participatie Naast de fysieke en digitale bijeenkomsten zetten we ook in op e-participatie zoals doemee.zoetermeer.nl en sociale media. Via deze manier kunnen inwoners en andere belanghebbenden met elkaar en met de gemeente in contact komen en op interactieve wijze met

elkaar communiceren en participeren. Deze vorm van participatie zal gedurende het participatietraject (september-oktober 2022) worden ingezet. In onderstaand tabel staat weergegeven wanneer welke participatievorm wordt toegepast. Periode Week 35 (29/8 – 2/9) Week 36 (Vanaf 5/9) Week 37 (12/9 – 16/9) Week 39 (26/9 – 30/9) Week 41 (10/10 – 14/10) Week 44 (31/10 – 4/11) Week 46 (14/11 -16/11)

Participatievorm Startbijeenkomst Openstellen e-Participatie tot en met week 41 Safari Wereldcafé Themabijeenkomsten Presentatie concept gebiedsvisie Terugkoppeling aan belanghebbenden aanpassingen concept gebiedsvisie en concept eindverslag participatie

Alle participatiemomenten zullen ook toegankelijk zijn voor mensen met een beperking, zodat iedereen die dat wil een rol kan spelen bij de totstandkoming van de gebiedsvisie.

G.Verslaglegging Verslaglegging en terugkoppeling zijn belangrijke aandachtspunten in het participatietraject. Van alle bijeenkomsten en digitale participatie worden verslagen gemaakt. De deelnemers aan de participatie ontvangen deze verslagen en de verslagen worden ook op de gemeentelijke website gepubliceerd. Als afronding van het participatietraject wordt een Eindverslag participatie gemaakt met een terugblik op de participatie, een (bundeling) van de inbreng van de deelnemers en een reactie van het college op deze resultaten en wat er mee is gedaan. Dit Eindverslag participatie wordt door de gemeenteraad vastgesteld.

H.Globale planning De verwachting is dat de gebiedsvisie en de evaluatie in het eerste kwartaal van 2023 aan de gemeenteraad kunnen worden voorgelegd. Activiteit Besluitvorming startnotitie College Besluitvorming startnotitie door de Raad Voorbereiden participatie gebiedsvisie met projectteam Startbijeenkomst participatie gebiedsvisie Participatie gebiedsvisie Opstellen concept gebiedsvisie Concept gebiedsvisie wordt gepresenteerd aan belanghebbenden Verslag maken van de reacties op het concept en evt. aanpassen concept gebiedsvisie Eindverslag participatie gebiedsvisie maken Inbreng leveren voor evaluatie proef gebiedsvisie Opstellen voorstel gebiedsvisie en eindverslag participatie gebiedsvisie voor college en raad en bespreken met opdrachtgevers Collegebehandeling: Gebiedsvisie en eindverslag participatie gebiedsvisie

Wanneer 17 mei 2022 4 juli 2022 juli – augustus 2022 september 2022 september – oktober 2022 september - oktober 2022 November 2022 November 2022 November 2022 November 2022 November/december 2022

December 2022

Tevens behandeling van economische haalbaarheidsstudie en ontwikkelstrategie Raadsbehandeling: Gebiedsvisie en evaluatie gebiedsvisie, tevens besluitvorming over economische haalbaarheidsstudie en ontwikkelstrategie.

Q1 van 2023