CConstaterende datZoetermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

GEWIJZIGD Bijlage 1 - Programmabegroting 2027-2030

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Tweede Tussenbericht 2026 en Programmabegroting 2027-2030 (exclusief stemmingen)94.604 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 12

Programmabegroting 2027-2030 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................................................................................. 2 Leeswijzer .......................................................................................................................................................................................................................................... 6 Begroting in één oogopslag ............................................................................................................................................................................................................... 9 Inleiding ........................................................................................................................................................................................................................................... 14 Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie .............................................................................................................................................................

17 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 1 .............................................................................................................................................................. 28 Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren .................................................................................................................................................. 28 Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs .................................................................................................................................................................... 30 Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat ........................................................................................................................................... 32 Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid ............................................................................................................................................................... 33 Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie ......................................................................................................................................................

35 Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan .......................................................................................................................................... 38 Programma 2 Samen leven en ondersteunen ................................................................................................................................................................................. 46 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 2 .............................................................................................................................................................. 55 Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp .................................................................................................. 55 Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen ................................................................................................................ 58 3 Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden .....................................................................................................................................

62 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen ........................................................................................................................................................................... 68 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 3 .............................................................................................................................................................. 76 Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling ............................................................................................................................................................... 76 Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte ............................................................................................................................................................. 79 Programma 4 Vrije Tijd .................................................................................................................................................................................................................... 88 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 4 ..............................................................................................................................................................

93 Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen ............................................................................ 93 Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad ............................................................................................................................................................................ 96 Programma 5 Veiligheid ................................................................................................................................................................................................................ 103 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 5 ............................................................................................................................................................ 112 Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning ................................................................................................................................................. 112 Doelstelling 5.2 Behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk ...........................................................................................................................................

114 Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad .................................................................................................................................................................... 116 Programma 6 Dienstverlening en participatie ............................................................................................................................................................................... 123 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 6 ............................................................................................................................................................ 127 Doelstelling 6.1 Continueren klanttevredenheid .................................................................................................................................................................... 127 Doelstelling 6.2 Bevorderen van de participatie .................................................................................................................................................................... 130 4 Programma 7 Inrichting van de stad .............................................................................................................................................................................................

134 Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 7 ............................................................................................................................................................ 143 Doelstelling 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder .................................................................................................................. 143 Doelstelling 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio .......................................................................................................... 145 Doelstelling 7.3 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte ............................................................................................................. 146 Doelstelling 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid .......................................................................................................... 147 Doelstelling 7.5 Overige ........................................................................................................................................................................................................

149 Overzicht Overhead ....................................................................................................................................................................................................................... 157 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................................................................................................................. 161 Vennootschapsbelasting ............................................................................................................................................................................................................... 168 Financiële begroting ...................................................................................................................................................................................................................... 169 Financiële begroting .................................................................................................................................................................................................................

170 Paragrafen ..................................................................................................................................................................................................................................... 213 Paragraaf 1 Lokale heffingen .................................................................................................................................................................................................... 214 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................................................................................................... 222 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................................ 233 Paragraaf 4 Financiering ........................................................................................................................................................................................................... 246 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................................................................................

252 5 Paragraaf 6 Wet open overheid ................................................................................................................................................................................................ 255 Paragraaf 7 Verbonden partijen ................................................................................................................................................................................................ 256 Paragraaf 8 Grondbeleid ........................................................................................................................................................................................................... 264 Paragraaf 9 Zoetermeer 2040 ................................................................................................................................................................................................... 271 Bijlagen .......................................................................................................................................................................................................................................... 272 Bijlage 1 Spelregels begrotingsbeleid .......................................................................................................................................................................................

273 Bijlage 2 Nieuw beleid ............................................................................................................................................................................................................... 280 Bijlage 3 Kerncijfers ................................................................................................................................................................................................................... 284 Bijlage 4 Reserves ..................................................................................................................................................................................................................... 290 Bijlage 5 Voorzieningen ............................................................................................................................................................................................................. 292 Bijlage 6 Investeringen ..............................................................................................................................................................................................................

293 Bijlage 7 EMU-saldo .................................................................................................................................................................................................................. 299 Bijlage 8 Basisset verplichte indicatoren BBV ........................................................................................................................................................................... 300 Bijlage 9 Afkortingen en begrippen ........................................................................................................................................................................................... 301 Bijlage 10 Verbonden partijen ................................................................................................................................................................................................... 310 Bijlage 11 Wettelijke kaders ...................................................................................................................................................................................................... 341 Bijlage 12 Taakvelden ...............................................................................................................................................................................................................

349 Bijlage 13 Afschrijvingstermijnen ............................................................................................................................................................................................... 359 6 Leeswijzer Het doel van de programmabegroting is om voor komende jaren inzicht te geven in de beleidsdoelen en de financiële middelen di e nodig zijn om die doelen te bereiken. Het dient als basis voor het stellen van inhoudelijke en financiële kaders en benoemen van prioriteiten door de raad en het afleggen van verantwoording van het college aan de raad. Deze Programmabegroting 2027–2030 is de eerste begroting van het nieuwe college. Het perspectief staat in het teken van het behouden van structureel financieel evenwicht in een periode van toenemende onzekerheden en oplopende tekorten. De Programmabegroting 2027-2030 is gebaseerd op de uitkomsten van het Perspectiefdebat juni jl. Daarbij is rekening gehouden met de effecten van de meicirculaire, de moties en de amendementen die door de raad zijn aangenomen en de structurele effecten die voortkomen uit he t Tweede Tussenbericht 2026. Digitaal portaal De programmabegroting kan het beste worden gelezen via het digitaal portaal. De (al dan niet op papier geprinte) versie in pd f bevat weliswaar alle informatie, maar de presentatie komt minder tot zijn recht dan in het digitaal portaal.

Programmabegroting 2027 - 2030 De Programmabegroting 2027 - 2030 is inclusief de uitkomsten van het perspectiefdebat, de (gecorrigeerde) meicirculaire, raadsbesluiten tot en met juli 20 26 en de meerjarige gevolgen van het Tweede Tussenbericht 2026. Opbouw De printversie van de Programmabegroting 2027 - 2030 is als volgt opgebouwd. De inleiding geeft een algemene beschouwing op de toekomstige situatie. Programma's Daarop volgen de zeven programma’s. De programma's zijn volgens de systematiek van de doelenboom ingericht. Een samenhangend geheel van doe len, effecten, acties en indicatoren vormt de leidraad. De gedachte is, dat door vanuit het hogere doel te redeneren (wat zijn onze (politieke) ambities?) en dit te vertalen naar beoogde effecten, effectindicatoren, acties en prestatie-indicatoren, inzicht ontstaat in causaliteit en samenhang. Allereerst wordt schematisch een doelenboom getoond met op het hoogste niveau het te bereiken maatschappelijk effect: Wat willen we bereiken? Daaronder volgen de speerpunten: Wat gaan we daarvoor doen? Als verdieping op het te bereiken maatschappelijk effect en de speerpunten worden per doelstelling achtereenvolgend de effectindicatoren (= meetfactoren) en trendgrafieken met historische gegevens getoond. Ook w ordt per doelstelling een overzicht van de financiën: Wat mag het kosten? plus een korte toelichting verstrekt.

In aansluiting op de uitwerking van de doelenboom komen achtereenvolgens binnen een programma de volgende onderwerpen aan bod : 7 • Nieuwe strategische risico’s, die de realisatie van de programmadoelstellingen mogelijk belemmeren; • Beleidsperspectief met de voorgestelde beleidswijzigingen; • Financiële samenvatting van de totale lasten, baten en het saldo na resultaatbestemming in meerjarenperspectief 2027 - 2030. Hierbij is het totaal saldo het verschil tussen lasten en baten (Wat mag het kosten?); • Stand van zaken van de tijdens het perspectiefdebat 2026 aangenomen moties. Na de programma's komen achtereenvolgend de volgende verplichte onderdelen aan de orde: • Overzicht Overhead • Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen • Vennootschapsbelasting • Financiële begroting 2027 • De acht verplichte paragrafen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud van kapitaalgoederen, fina nciering, bedrijfsvoering, wet open overheid, verbonden partijen en grondbeleid. Tot slot is een paragraaf Zoetermeer 2040 (paragraaf 9) opgenomen. Er is sprake van een afzonderlijke paragraaf, omdat de vis ie Zoetermeer 2040 en de strategische agenda programma overstijgend zijn en alle programma's raakt. Bepaalde informatie is niet (alleen) binnen de programma’s opgenomen, maar in de volgende afzonderlijke bijlagen ondergebrach t: 1. Spelregels begrotingsbeleid 2. Nieuw beleid 3.

Kerncijfers 4. Reserves 5. Voorzieningen 6. Investeringen 7. EMU-saldo 8. Basisset verplichte indicatoren BBV 9. Afkortingen en begrippen 10. Verbonden partijen 11. Wettelijke kaders 12. Overzicht taakvelden 13. Afschrijvingstermijnen In aanvulling op de Programmabegroting 2027 voor de raad is op uitvoeringsniveau van het college per programma een overzicht van de producten, financiën en prestatie-indicatoren opgesteld. Dit overzicht wordt ter informatie aan de raad beschikbaar gesteld en is opgenomen in een losse bijlage. 8 De website is met zorg samengesteld. Desondanks is het mogelijk dat deze informatie onvolledig of verouderd is en/of onjuisth eden bevat. De gemeente aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade van welke aard dan ook, die het gevolg is van eventuele onjuis te informatie op deze website. 9 Begroting in één oogopslag

10

11

12

13

14 Inleiding Voor u ligt de Programmabegroting 2027. Deze begroting vormt de financiële vertaling van de koers die voortvloeit uit het coa litieakkoord, de perspectiefnota, alsmede de financiële effecten die voortvloeien uit de meicirculaire. Per programma wordt inzicht gegeven in de maatschappelijke opgaven, de beoogde resultaten en de middelen die beschikbaar worden gesteld om deze te realiseren. Daarmee biedt deze programmabegroting een bel angrijke basis voor uw kaderstellende en controlerende rol als raad. Met het vaststellen van deze programmabegroting bepaalt de raad welke middelen beschikbaar worden gesteld voor de uitvoering van de ambities uit het coalitieakkoord en de perspectiefnota. De begroting maakt inzichtelijk welke resultaten worden nagestreefd en biedt daarmee de basis om gedurende het jaar de voortgang te volgen en het college te controleren op de bereikte resultaten en de inzet van middelen. Deze begroting laat zien dat Zoetermeer, ondanks de uitdagingen die er zijn, voortvarend blijft bouwen aan de opgaven van van daag en de kansen van morgen. Met realisme waar het moet en ambitie waar het kan, wordt stevig gewerkt aan de verdere uitvoering va n de opgaven voor de stad. Kansen worden actief aangegrepen, ontwikkelingen in gang gezet en elke dag worden zichtbare stappen gezet voor de stad en haar inwoners.

Deze begroting is opgesteld in een periode waarin het nieuwe college werkt aan het College Uitvoeringsprogramma (CUP). Hierin worden de ambities uit het coalitieakkoord nader uitgewerkt in doelen, prioriteiten en een realistische fasering van de uitvoering . De raad wordt meegenomen in deze verdere uitwerking en in de vertaling daarvan naar concrete plannen, beleidsmaatregelen, res ultaten en financiële consequenties. Op deze manier werken raad en college gezamenlijk verder aan de realisatie van de ambities en opgaven waarvoor Zoetermeer staat. 15 Financieel perspectief op hoofdlijn Het financieel perspectief ziet er als volgt uit: De tabel toont in 2027 een negatief begrotingssaldo van € 1,875 mln. (zie regel Begrotingssaldo 2027-2030). Dankzij de inzet van € 10 mln. uit de algemene reserve is het structurele saldo voor 2027 € 4,453 mln. positief. Hiermee kunnen we een structureel sluitende begroting presenteren. De moties die door de raad bij het Perspectiefdebat zijn aangenomen, zijn in deze begroting verwerkt. Tenslotte zijn ook de m eerjarig financiële consequenties van het Tweede Tussenbericht verwerkt. De provincie beoordeelt de begroting op structureel en reëel evenwicht. Omdat het structurele saldo voor 2027 nog positief is , blijft Zoetermeer onder repressief toezicht.

Toch is het van belang om alert te zijn op de oplopende tekorten in de meerjarenrami ng en de noodzaak om tijdig aanvullende maatregelen te treffen waarbij keuzes gemaakt moeten worden die bijdragen aan de robuustheid van onze stad en organisatie.

16 We kiezen ervoor om zorgvuldig met de gemeentelijke financiën om te gaan. Zoetermeer beschikt over een duurzaam gezonde finan ciële positie, waarbij structurele lasten structureel worden gedekt, voldoende financiële weerbaarheid aanwezig is en de gemeente i n staat blijft om maatschappelijke en ruimtelijke opgaven te realiseren (investeringskracht). Financiële keuzes worden zoveel mogelijk gemaakt zonder de lasten voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners onnodig te verhogen. De opbrengst van de OZB wordt uitsluitend aangepast voor inflatie. Een financieel gezonde gemeente is geen doel op zich, maar een voorwaarde om maatschappelijke ambities waar te maken. Zoeterm eer beschikt over een structureel sluitende meerjarenbegroting, waardoor de gemeente een betrouwbare overheid blijft die haar voorz ieningen, dienstverlening en investeringen ook op langere termijn kan blijven realiseren. De financiële toekomst van de gemeente blijft onzeker, met name door de confrontatie met grote uitdagingen door de huidige aa npak van het rijk. De gemeente heeft steeds meer taken en verantwoordelijkheden gekregen, terwijl de financiële middelen niet in de zelfde mate zijn meegegroeid. Daarnaast blijven de tekorten in de jeugdzorg toenemen.

Ondanks inspanningen en tijdelijke financiële oplossingen, voelen we de negatieve effecten van het ‘ravijnjaar’ en de herijki ng van het gemeentefonds. Er wordt al enige jaren gebruik gemaakt van de mogelijkheid om het surplus in de algemene reserve in te z etten als aanvullend dekkingsplan. Zonder deze uitzonderlijke dekking was al een paar jaar geen sprake meer van een structureel en reëel begrotingsevenwicht. Kortom, we ter en in op ons spaarpotje en het begrotingstekort is technisch gedempt door reserves in te zetten. De structurele spanning tussen taken en middelen blijft. In 2027 wordt gewerkt aan maatregelen om ook op langere termijn een structureel sluitende begroting te behouden. Samen met de raad wordt een zorgvuldig afwegingsproces doorlopen, waarbij verschillende scenario’s worden uitgewerkt om inzicht te bieden in de mogelijke keuzes en gevolgen. De raad wordt gedurende dit proces actief betrokken, zodat afwegingen en keuzes in gezamenlijkheid kunnen worden voorbereid. In het najaar van 2026 ontvangt de raad een procesvoorstel voor het vervolgtraject en de besluitvorming. Op basis van de uitgewerkte scenario’s wordt in 2027 een samenhangend pakket aan maatregelen uitgewerkt dat moet bijdragen aan een structureel sluitende begroting, ook voor de jaren daarna. 17 Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

18 Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken? Iedereen werkt, leert en/of doet naar vermogen mee Onderwijs Een sterke stad biedt kansen om te leren, te werken en te ondernemen. Goed onderwijs geeft kinderen en jongeren de beste star t. Het geeft inwoners – van kinderen tot volwassenen - bovendien de vrijheid om zich een leven lang te blijven ontwikkelen. Dat vraagt om goede samenwerking tussen kinderopvang, onderwijs, maatschappelijke partners, arbeidsmarkt en gemeente. Samen zorgen we voor kwalitatief goed en toegankelijk onderwi js in duurzame schoolgebouwen, die door medegebruik breder inzetbaar zijn. We geven extra ondersteuning om gelijke kansen te bevorderen. We streven naar een passende plek voor alle kinderen en jongeren, zoals in het Coalitieakkoord 2026-2030 ‘Thuiskomen in Zoetermeer - Merkbaar beter’ beschreven staat. Economie Zoetermeer is van oudsher een stad waar het goed ondernemen is. Het is goed bereikbaar en ligt gunstig nabij grote steden in de regio. Voor een stad is het belangrijk dat de groei van de bevolking gelijk opgaat met die van de economie: voldoende banen en v oorzieningen. De uitdaging voor de komende jaren is vooral dat de juiste ontwikkeling op de juiste plek plaatsvindt.

Met de verdere ontwikkeling van het Dutch Innovation Park ondersteunen we ontwikkelingen van toegepaste innovaties en versterken we de nauwe samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven gericht op de arbeidsmarkt en economie van de toekomst. We blijven het vestigingsklimaat versterken door ondernemers te ondersteunen met eigentijdse dienstverlening. Problemen met de aanleg van grote (en sinds 1 juli 2026 ook kleine) energieaansluitingen houden economische groei en de uitgi ften van nog beschikbare nieuwe locaties tegen. Daarom richten we ons op de kwaliteit en het gebruik van de ruimte op de bestaande bedrijventerreinen, kantoor- en retaillocaties. Bovenstaande opgaven worden in de regio erkend. Samen met regionale partners werken we aan een sterk economisch vestigingskli maat voor Zoetermeer en Zuid-Holland. De ontwikkeling van het Dutch Innovation Park en de samenwerking met andere (regionale) campussen is hierbij erg belangrijk. Arbeidsparticipatie en bestaanszekerheid Veel inwoners hebben te maken met geldzorgen en onzekerheid over hun inkomen. Hogere prijzen en stijgende vaste lasten kunnen deze zorgen groter maken. Ook andere problemen spelen hierbij een rol. Tegelijkertijd zoeken inwoners met geldzorgen vaak pas laat of geen hulp. We willen financiële problemen daarom zo vroeg mogelijk herkennen en voorkomen. We laten niemand door het ijs zakken.

Daarom willen we inwoners ee rder bereiken en zorgen dat hulp makkelijk te vinden en te begrijpen is. We sluiten onze dienst verlening beter aan op wat inwoners nodig hebben en belangrijk vinden. We richten ons steeds meer op ons bereik en het voorkomen van financiële problemen. Ook helpen we inwoners om mee te doen en stappen vooruit te zetten. Waar dat mogelijk is, maken we de weg naar werk, scholing of andere vormen van meedoen makkelijker. Werk kan daarbij een belangrijke stap zijn naar meer zelfstandigheid en bestaanszekerheid. Dat kunnen we niet alleen. We werken samen met maatschappelijke organisaties, werkgevers, scholen, woningcorporaties, zorgorganisaties en andere partners. In deze collegeperiode beoordelen we of de huidige (prestatie)indicatoren nog voldoende aansluiten bij onze doelstellingen. W aar nodig komen we met voorstellen om de indicatoren aan te passen. 19 Speerpunten in 2027: Wat gaan we daarvoor doen? Onderwijs • We leggen nog meer focus op voldoende en kwalitatief goede Voor- en vroegschoolse educatie, omdat dit onderwijsachterstanden vermindert en gelijke kansen bevordert. • We realiseren samen met het onderwijs (passende) onderwijsplekken, dringen het aantal thuiszitters terug en ondersteunen de b eweging richting inclusief onderwijs.

• We richten ons op meer stages, leerwerkplekken, hybride onderwijs en praktijkroutes om de stap naar werk soepeler te laten ve rlopen en schooluitval te voorkomen. • Bij nieuwbouw en renovatie van onderwijsgebouwen hebben we aandacht voor duurzaamheid, een goed binnenklimaat en samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang, maatschappelijke partners en de gemeente. • We versterken het praktijkgericht techniekonderwijs in het praktijkonderwijs, vmbo en mbo door middel van het Techniekplein. • We stimuleren de uitbreiding van mbo- en hbo-opleidingen in Zoetermeer. • We verbeteren de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt door het versterken van de samenwerking tussen onderwijs, onder nemers en de gemeente. • We verbinden maatschappelijke opgaven uit de stad aan onderwijs en onderzoek verbonden aan het ecosysteem op het Dutch Innova tion Park. • We gaan regionaal en lokaal actief verder met het verbeteren van taal-, reken- en digitale vaardigheden om laaggeletterdheid te voorkomen en algemene zelfredzaamheid bij volwassenen te versterken. Economie Fysieke ruimte voor bedrijvigheid: • Behouden en programmeren van voldoende ruimte voor bedrijvigheid (bedrijven en kantoren). • Sturen op kwaliteit en optimaal gebruik van de beschikbare ruimte voor bedrijvigheid. Innovatie, kennis en arbeid: • Versterken van toekomstbestendige sectoren.

• Aantrekken en binden van innovatieve bedrijven en opleidingen aan de stad. Leefbare stad: • Op peil houden van economische voorzieningen in de nabijheid en voldoende aanbod van leisure. • Toekomstbestendig maken van de (wijk)winkelcentra. • Het versterken van de functie van het Stadshart als winkelcentrum voor de bewoners van Zoetermeer en regio. 20 Aantrekkelijk ondernemersklimaat: • Ondersteunen van ondernemers, ook bij uitdagingen van het heden en de toekomst als digitalisering, duurzaamheid en netcongest ie. • Optimale dienstverlening Arbeidsparticipatie en bestaanszekerheid Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie door: • Verder te gaan met het invoeren van de laatste fase maatregelen uit de Participatiewet in Balans, met aandacht voor de mensel ijke maat, vertrouwen in inwoners en eenvoudigere regels en procedures; • Een cultuurverandering te stimuleren binnen de uitvoering van de Participatiewet waarin meer aandacht komt voor professionele beslissingsruimte, afwegingskaders, opleiding en casuïstiek; • Het begeleiden van inwoners naar passend en duurzaam werk via De Binnenbaan, onder andere met loonkostensubsidie, beschut wer k en leerwerktrajecten; Bestaanszekerheid bevorderen door: • Verder te gaan met (monitoring van) de Dynamische Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid, gericht op vergroten van het bere ik van inkomensondersteunende maatregelen, waarden van

inwoners en hoe we (financiële) problemen kunnen voorkomen. • De Stadspas079 in te voeren voor alle inwoners van Zoetermeer. Waarbij we in 2027 nieuwe regelingen aan de pas toevoegen; • We bekijken de aanpak van armoede en schulden opnieuw en werken aan een nieuwe kadernota. De huidige kadernota ‘Meedoen met M eerwaarde’ loopt door tot eind 2027; • We onderzoeken of subsidies voor meerdere jaren mogelijk zijn. Dit doen we als onderdeel van de verdere ontwikkeling van het subsidiebeleid voor het Domein Samenleving; • De mogelijkheden van een glijdende schaal binnen gemeentelijke inkomstenregelingen te onderzoeken; • Voortzetting van het project Jongeren Perspectieffonds, gericht op jongeren duurzaam schuldenvrij krijgen en met perspectief op werk, opleiding en een stabiele toekomst; • Energiearmoede tegengaan door middel van voorlichting en ondersteuning vanuit verschillende maatschappelijke partners. 21 Doelstellingen Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren We hebben vier onderwerpen in onze onderwijsvisie. Per onderwerp volgen hieronder de meest belangrijke voor 2027 en de daarop volgende jaren. 1. Stimuleren dat er een (onderwijs)aanbod op maat is, zodat ieder kind, iedere jongere en volwassene zich optimaal kan ontwi kkelen. • Samen met de scholen werken we aan een divers, aantrekkelijk en kwalitatief goed onderwijsaanbod.

Zo willen we uitstroom van leerlingen naar scholen buiten Zoetermeer zoveel mogelijk beperken. De beoogde samenwerking tussen het vmbo en het mbo (inhoudelijk en fysiek) in het Entreegebied wordt verder uitgewerkt. Hierdoor kan er in de toekomst een breder aanbod aan beroepsopleidingen gerealiseerd wo rden. • Samen met schoolbesturen wordt er een nieuw Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting opgesteld en wordt de Verordening onderwijshuisvesting geactualiseerd. Bij nieuwbouw en renovatie hebben we aandacht voor duurzaamheid, een goed binnenklimaat en de samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang en maatschappelijke partners. Daarbij kijken we naar multifunctioneel gebruik van ruimten. 2. Met partners, zoals de kinderopvang, het onderwijs en het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs, organiseren we dat kinde ren gedurende hun ontwikkeling goed begeleid worden. Met name tijdens de overgangen naar en in het onderwijs krijgen kwetsbare leer lingen extra steun. De acties die hierbij horen zijn: • Het beperken van ontwikkelingsachterstanden bij kinderen in de leeftijd van 2-6 jaar. Dit doen we onder andere door een kwalitatief goed voorschools aanbod aan te (blijven) bieden aan de peuters. We verhogen, samen met de partners in de stad, het bereik van de doelgroep voo r voorschoolse educatie en de behaalde resultaten.

• Het beschikbaar stellen van subsidies voor extra ondersteuning aan kleine groepjes kleuters, in de kleuterklassen op scholen met veel achterstanden. • Het versterken van de deskundigheid van pedagogisch professionals in de kinderopvang door de inzet van coaches en het organis eren van workshops en webinars. Door meer kennis en vaardigheden zijn zij in staat om nog meer kinderen passend te begeleiden in de kinderopvanggroepen en jonge Zoetermeerders te bieden wat zij nodig hebben. • Het stimuleren van gelijke toelatingskansen op de scholen. De gemeente stuurt ouders van driejarige kinderen namens de school besturen een brief om hen tijdig te wijzen op de centrale aanmeldingsprocedure voor het basisonderwijs. • Het organiseren van het Stadhuis van de Democratie in schooljaar 2026-2027, zodat leerlingen leren debatteren en kennismaken met de lokale politiek. • Het werken aan toekomstbestendig nieuwkomersonderwijs, dat voorbereid is op de wisselende instroom van nieuwkomers in Zoeterm eer. Dit onderwijs is bedoeld voor Oekraïense kinderen en jongeren, voor statushouders en voor kinderen en jongeren uit de COA -locatie. 3. Een goede start op de arbeidsmarkt, maar er ook actief kunnen blijven, is belangrijk. Dit doen we door onderwijsinstelling en en ondernemers te ondersteunen om te komen tot een betere aansluiting tussen opleidingen en arbeidsmarkt.

We richten ons in lijn met Zoetermeer 2040 in ieder geval op de kernsectoren ICT/IT, Bouw & Installatie, Zorg/(e -)Health en Logistiek & Handel op de volgende kansen: 22 • De meerjarenstrategie Stedelijke Kenniseconomie richt zich op een toekomstbestendig ecosysteem voor leren, werken en innoveren in Zoetermeer en de Metropoolregio Rotterdam Den-Haag. We maken heldere afspraken over een duurzame samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en overheid. • Deze triple helix samenwerking leggen we vast in een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met een duidelijke samenwerkingsstructu ur en een gezamenlijke investeringsagenda. Hiermee zorgen we voor een duurzaam breed aanbod aan leer - en ontwikkelmogelijkheden in om- en bijscholing voor werkenden. • We versterken de regionale positie van het Dutch Innovation Park (DIP) door samenwerking rondom de structurele onderzoeksprogramma's verder uit te breiden met nieuwe lokale en regionale partners. Zo kan het DIP een toonaangevende mbo - en hbo-campus blijven waar onderwijsinstellingen en bedrijven samenwerken aan innovatie. 4. Iedere volwassen inwoner kan maximaal (naar vermogen) meedoen en beschikt over voldoende basisvaardigheden. • Om zelfstandig en actief te kunnen deelnemen in onze samenleving is het nodig om een basis aan reken - en digitale vaardigheden te hebben en uiteraard goed de Nederlandse taal te spreken en schrijven.

We blijven ons in Zoetermeer inzetten op het vergroten v an deze basisvaardigheden. We zorgen dat er in de stad een dekkend en passend educatieaanbod is. We zetten verder in op nieuwe en slimme manieren om laagge letterden te bereiken en blijven integraal kijken naar manieren om laaggeletterdheid te verminderen. • We werken samen in de regio. Sinds 2026 is er een nieuwe samenwerkingsovereenkomst en een nieuw regioplan. Hiermee verstevige n we de al bestaande samenwerking. We zoeken actief de samenwerking met de regio, alle taalpartners en werkgevers. De effectenmonit or gebruiken we om nog meer datagedreven te gaan werken. • De focus ligt op diverse doelen. Bijvoorbeeld het doorbreken van intergenerationele laaggeletterdheid en het toeleiden naar werk of het behouden van werk voor volwassenen met beperkte basisvaardigheden. We zetten hiervoor onder andere ervaringsdeskundigen in. Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs Jongeren met een afgeronde beroepsopleiding hebben meer kans op een goede baan. Daarmee kunnen ze in hun eigen levensonderhou d voorzien. • Met de “Wet van school naar duurzaam werk” is er een stevige verbinding gelegd tussen de aanpak jeugdwerkloosheid en de aanpa k voorkomen schoolverlaten. Zo is er extra aandacht voor loopbaanbegeleiding tot aan de arbeidsplek.

Mbo’s moeten een jaar nazorg b ieden aan gediplomeerde studenten om hen te helpen aan het werk te komen. Praktijk- en speciaal onderwijs moeten twee jaar nazorg bieden. De gemeentelijke dienstverlening op gebied van werk, inkomen en onderwijs (Participatie en Doorstroompunt) brengen de jongeren zonder startkwalificatie, opleiding of werk in beeld en bieden ondersteuning waar nodig. • De onderwijsinstellingen, gemeenten en werkbedrijven in de regio Haaglanden hebben samenwerkingsafspraken vastgelegd in het r egionale Programma Voortijdig School Verlaten 2026-2029. Voor jongeren die niet kunnen terugkeren naar school, zorgen we voor een goede start op de arbeidsmarkt. Daarbij richten we ons vooral op de jongeren met een verhoogd risico op maatschappelijke uitval. Zoals jongeren uit het praktijkonderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs, de entree-opleidingen (mbo 1) en nieuwkomers. Voor hen is het ontwikkelen van leeromgevingen in de praktijk erg belangrijk, zodat ook zij kunnen meedoen op hun eigen niveau en tempo. 23 Omdat elk kind recht heeft op een passende (onderwijs)plek zetten ouders, scholen, leerplicht/Doorstroompunt en zorgpartners (zoals het schoolmaatschappelijk werk) zich samen in.

Dat doen we door: • Het realiseren van onderwijs-jeugdhulparrangementen met het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs, zodat meer kinderen en jongeren in het onderwijs blijven en niet uitvallen. Het preventief en vrij toegankelijk aanbod op gebied van zorg, vrije tijd en gez ondheid wordt in een zo vroeg mogelijk stadium ingezet. • Ons voor te bereiden op de Wet terugdringen schoolverzuim. Deze wet moet scholen helpen om hun verzuimbeleid, verzuimaanpak, verzuimregistratie en informatieverstrekking te versterken. De focus ligt hierbij op het stimuleren van aanwezigheid op schoo l, bijvoorbeeld door aandacht voor leerlingen en een positief schoolklimaat, in plaats van het reageren op afwezigheid. Daarnaast wordt bij het ge ven van vrijstellingen van onderwijs, het onderwijsperspectief van de leerling nadrukkelijk meegenomen en wordt de d uur van de vrijstelling flexibeler. Zo voorkomen we dat jongeren onnodig of langer dan nodig geen onderwijs volgen. • Het nakomen van de regionale samenwerkingsafspraken over welke ondersteuning op locatie op het mbo wordt geboden (‘Mbo als we rkplaats’) en hoe de toegang tot de gemeentelijke ondersteuning verloopt. We richten ons hierbij op een goede studieloopbaan, het v oorkomen van armoede of schulden en een positieve gezondheid.

• Jongeren die niet thuis kunnen wonen, maar nog niet zelfstandig genoeg zijn, krijgen begeleiding via het project Begeleid Won en Jongeren. Een initiatief van de gemeente samen met drie wooncorporaties en mboRijnland. Het traject is gekoppeld aan de gemeente lijke dienstverlening op het gebied van onderwijs, zorg, werk en inkomen. Jongeren stromen na één jaar tot anderhalf jaar uit en behouden daarbij hun woni ng. • Jongeren vroeg kennis te laten maken met verschillende beroepen. We helpen ze bij het maken van passende keuzes en het voorko men van schooluitval. Dit doen we door beroepenbeurzen te organiseren, zoals On Stage The Next Step en de ICT -carrièredag. Ook helpen we jongeren bij het vinden van leerbanen en stages via de Leerwerkmakelaar en Match IT. Daarnaast dragen we bij aan onderwijsprogramma’s, zoa ls Sterk Techniekonderwijs en de onderwijsprogramma’s op het Dutch Innovation Park. • Het verbinden van structureel maatschappelijke opgaven uit de stad aan het experimenteel onderwijs en onderzoek (lectoraten) verbonden aan Zoetermeer. Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat We ondersteunen ondernemers door makkelijk toegang te bieden tot kennis over digitalisering, cybersecurity en verduurzaming i n het midden- en kleinbedrijf, zodat lokale bedrijven goed voorbereid zijn op de uitdagingen van de toekomst.

Het accountmanagement organiseren we om een proactieve relatie met het (georganiseerde) bedrijfsleven aan te gaan en te onderhouden. Samen zetten we stappen naar een prettig en toekomstbestendig o ndernemers- en vestigingsklimaat (schoon, heel, veilig, duurzaam, circulair en energieneutraal). Ook verkrijgen we inzicht in mogelijkheden om de beschikbare ruimte beter te gebruiken en te verduurzamen. Dit om te sturen op het juiste gebruik van de beschikbare ruimte via passende maatregelen. Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid In lijn met de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer reserveren we ruimte voor bedrijven op de bedrijventerreinen en stimuleren intensiever gebruik van de beschikbare ruimte. In wijken zoeken we ruimte voor werkfuncties die goed samen kunnen met woningen. Voor een gezonde kantorenmarkt monitoren we langdurig leegstaande kantoorpanden. Op plekken die voor kantoorgebruikers niet meer aantrekkelijk zijn, stimuleren we hergebruik van de locaties d oor andere functies. Het stadshart blijft een aantrekkelijk winkelgebied voor bewoners uit de regio met aantrekkelijke (internationale) winkelketens in de hoofdas 24 en een gemengd aanbod in de aanloopstraten. Onze wijkcentra met de economische voorzieningen voor onze bewoners worden verdicht. Voor de leefbare stad behouden we een goed voorzieningen- en leisure aanbod en een aantrekkelijk ondernemersklimaat.

Hierin is een evenwichtige supermarktstructuur cruciaal. Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie Werk is van groot belang voor inwoners om mee te doen aan de maatschappij en zelfredzaamheid te vergroten. Daarom zetten we i n op passende ondersteuning bij de ontwikkeling van mensen die dat nodig hebben. Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal In de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal werken we samen met gemeenten, vakbonden, onderwijs en UWV aan arbeidsmarktdienstverlening. Daarmee helpen we werkzoekenden bij het vinden van een passende baan en ondersteunen we werkgevers bij het vinden van p ersoneel spelen we in op veranderingen op de arbeidsmarkt. In 2027 ligt de focus op de volgende punten: • We maken de regelingen, beleid, hulpmiddelen en werkgeversinstrumenten in de regio meer hetzelfde. Zo weten inwoners en werkg evers beter waar zij aan toe zijn. • De verdere uitvoering van de Wet Van School naar Duurzaam Werk, met speciale aandacht voor het voorkomen van schooluitval en het versterken van de overgang van onderwijs naar arbeidsmarkt. • Het doorontwikkelen van het Werkcentrum als dé regionale toegang voor inwoners en werkgevers op het gebied van werk, scholing , ontwikkeling en personeel.

• Het versterken van de regionale samenwerking tussen gemeenten, onderwijs, werkgevers en arbeidsmarktpartners om arbeidsmarktk rapte en mismatches verder terug te dringen. • Het stimuleren van duurzame arbeidsmarktdeelname en een leven lang ontwikkelen voor inwoners, met extra aandacht voor kwetsba re groepen en maatschappelijke kraptesectoren. Re-integratiedienstverlening De Binnenbaan De Binnenbaan helpt inwoners om werk te vinden en te houden. Zo kunnen mensen blijvend meedoen in de samenleving. De Binnenba an kijkt steeds naar wat iemand nodig heeft en naar de vraag van werkgevers. Met de sociale werkvoorziening, beschut werk en loonko stensubsidie helpt De Binnenbaan mensen met een arbeidsbeperking. In 2027 blijft De Binnenbaan werken aan meer beschutte werkplekken, zoveel mogelijk bij gewo ne werkgevers. • De Binnenbaan biedt leerwerktrajecten waarin inwoners zich kunnen ontwikkelen voor werk waar vraag naar is. Waar mogelijk kun nen deelnemers een diploma, praktijkverklaring of certificaat behalen; • De Binnenbaan ondersteunt inwoners die vanuit de Participatiewet hulp nodig hebben om werk te vinden of te behouden. Welke be geleiding iemand krijgt, hangt af van de persoonlijke situatie. De Binnenbaan kan iemand begeleiden naar werk, helpen bij de ontwik keling of een andere organisatie inschakelen.

Als werk nog niet mogelijk is, blijft De Binnenbaan contact houden; • Bij de uitvoering wordt in 2027 verder invulling gegeven aan de Participatiewet in balans. Vertrouwen, maatwerk en de menseli jke maat staan daarbij centraal; 25 • De Binnenbaan werkt samen met werkgevers aan passende en duurzame werkplekken. Werkgevers krijgen ondersteuning bij het aanne men en begeleiden van inwoners die extra hulp nodig hebben om aan het werk te komen en te blijven; • Om sociaal ontwikkelbedrijven toekomstbestendig te maken, stelt het Rijk gedurende tien jaar impulsmiddelen beschikbaar. De g emeente Zoetermeer werkt hiervoor samen met De Binnenbaan en de gemeenten Lansingerland, Pijnacker -Nootdorp, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk aan een innovatieprogramma. In 2027 wordt verder uitvoering gegeven aan dit programma. Met de impulsmiddelen worden verschillende nie uwe vormen van begeleiding en samenwerking met werkgevers ontwikkeld en getest. Een van de onderdelen is de geb iedsgerichte aanpak in Meerzicht. De Binnenbaan is daarbij aanwezig en laagdrempelig bereikbaar in de wijk, zodat ondersteuning dichter bij inwoners wordt aangebo den.

Het doel van het innovatieprogramma is dat inwoners zich beter kunnen ontwikkelen, meer mogelijkheden krijgen om passend werk te vinden en na plaatsing duurzaam aan het werk blijven; • Samen met de gemeente voert De Binnenbaan Social Return on Investment uit (SROI). Daarnaast stimuleert De Binnenbaan dat meer bedrijven het keurmerk Sociaal Economisch Betrokken Ondernemen (SEBO) behalen; • Als de gemeenteraad hiermee instemt start De Binnenbaan in 2027 met ontwikkel- en doorstroombanen. Deze tijdelijke banen zijn bedoeld voor inwoners met een bijstandsuitkering die een indicatie banenafspraak hebben of daarvoor via de praktijkroute in aanmer king komen en nog niet bij een andere werkgever kunnen worden geplaatst. Zij komen met inzet van loonkostensubsidie tijdelijk in dienst bij De Binnenbaan. D e medewerkers krijgen begeleiding en mogelijkheden om zich verder te ontwikkelen. Het doel is dat zij gemiddeld binnen twee jaar doorstromen naar een dienstverband bij een andere werkgever; • De concrete afspraken, resultaten en het beschikbare budget voor 2027 worden vastgelegd in de Opdracht - en Budgetbrief 2027. Nieuw is dat de gemeenteraad vanaf de Opdracht- en Budgetbrief 2027 vooraf de gelegenheid krijgt om wensen en bedenkingen over de v oorgenomen opdracht mee te geven. Het college betrekt deze bij de definitieve vaststelling.

Inburgering Het college voert de wettelijke taken uit vanuit de Wet inburgering 2021. Het doel is dat inburgeraars snel de Nederlandse ta al leren, zelfredzaam worden en doorstromen naar werk of onderwijs, waarbij we actief sturen op taalniveau B1. Vanuit de rijksmiddelen voeren we de wettelijke basistaken uit, waaronder de brede intake, het PIP (Persoonlijk inburgeringsp lan) en maatschappelijke begeleiding. Dit doen we via drie leerroutes die aansluiten bij wat iemand kan: de B1 -route (gericht op taal en werk), de Onderwijsroute (voorbereiding op een MBO-, HBO- of WO-studie) en de Z-route (de Zelfredzaamheidsroute, gericht op praktische taal en meedoen in de samenleving voor wie B1 te hoog gegrepen is). Ook statushouders binnen de Hotel- en accommodatieregeling kunnen vervroegd starten met hun inburgering. Naast deze reguliere basiswerkzaamheden leggen we in 2027 accent op een aantal specifieke ontwikkelingen: 1. Samen met regiogemeenten onderzoeken we hoe we inburgeraars beter kunnen helpen bij het vinden van werk dat bij hen past. We starten met een pilot waarbij werkgevers in de regio kennismaken met inburgeraars. We volgen de resultaten en kijken naar wat werkt . 2. We blijven continu onderzoeken wat de beste inburgeringsaanpak is, in lijn met de landelijke richting van deze wet. Zo kijken we hoe inburgering al tijdens het verblijf in de COA-opvang kan starten. 26 3.

We zetten gerichte ondersteuning voort, zoals financiële trainingen voor alleenstaande moeders en praktijkleertrajecten om ui tval te voorkomen. Samen met maatschappelijke partners monitoren we de resultaten van lopende pilots om te bepalen welke aanpak het beste werkt voor deze doelgroep. Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan We vinden het belangrijk dat al onze inwoners volwaardig mee kunnen doen. We weten dat geldzorgen grote gevolgen kunnen hebbe n voor inwoners op allerlei leefgebieden zoals gezondheid of werk. Daarom zetten we ons samen met onze partners in voor passende on dersteuning bij geldzorgen. Onze focus ligt op het voorkomen van problematische betalingsachterstanden en het toegankelijk maken van onze voorzieningen. Daarom zett en we in op preventie, bereik en bejegening binnen onze dienstverlening. Inkomsensondersteuning/Armoedebeleid We bieden inwoners met een laag inkomen verschillende vormen van ondersteuning. Voorbeelden zijn de collectieve zorgverzekeri ng en de ZoetermeerPas. Ook zijn er mogelijkheden voor bijzondere bijstand en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Deze voorzieningen helpen om armoede en financiële problemen te beperken. Daarbij spelen onze partners een belangrijke rol, zoals de Voedselbank en Sticht ing Urgente Noden Zoetermeer, die gezinnen in hun basisbehoeften ondersteunen.

In 2027 gaan we aan de slag met de volgende doelen: • We gaan verder met de uitvoering van de dynamische Actieagenda Financiële Bestaanszekerheid voor het versterken van de financ iële bestaanszekerheid van onze inwoners. We werken aan de acties die we binnen de drie programmalijnen bereik, preventie en bejeg ening al doen en kijken wat we daaraan toe kunnen voegen. • We gaan verder met de implementatie van de Participatiewet in Balans en richten ons daarbij op werken vanuit vertrouwen, het toepassen van de menselijke maat en meer eenvoud in onze procedures. • In 2027 geven we uitvoering aan de nieuwe Wet handhaving sociale zekerheid waarbij we verschil zien tussen vergissingen en be wust misbruik en daar passend op reageren. • We onderzoeken mogelijkheden om inwoners meer proactief te benaderen en niet -gebruik tegen te gaan. • We gaan de huidige polishouders actief informeren over een zorgverzekering die past bij hun situatie. Met een informatiecampa gne over de collectieve zorgverzekering maken we inwoners bewust van welke keuzes er zijn en helpen we om een verzekering te kiezen die het beste bij hen past. • De ZoetermeerPas verandert in een nieuwe, brede stadspas: de “Stadspas079”. De regelingen voor mensen met een laag inkomen blijven hierbij bestaan en de pas blijft voor hen gratis. Stap voor stap komen er meer vergoedingen en acties op de pas te staan.

Zo wordt de pas ook aantrekkelijk voor andere groepen, zoals vrijwilligers en mantelzorgers. Hierdoor gaan steeds meer inwoners de pas gebruiken. • Er start een eerste verkenning naar een glijdende schaal voor onze gemeentelijke inkomensregelingen. • Met onze maatschappelijk partners ondersteunen we huishoudens met geldzorgen door middel van voorlichting en toegang tot (lan delijke) regelingen voor hoge energiekosten. 27 Schuldhulpverlening Samen met onze partners in het schuldhulpnetwerk wordt hulp bij administratie of formulieren geboden, maar ook budgetcursusse n om zelfredzaamheid te versterken. Als gemeente zorgen we voor brede voorlichting, advies en proactieve hulp via vroegsignalering . Bij hulptrajecten houden we rekening met factoren als stress. We willen inwoners duurzaam helpen aan een schuldvrije toekomst. In 2027 ligt de focus op: • Het verder invoeren van onderdelen van de Elementen Basisdienstverlening schuldhulpverlening en borgen van kwaliteit volgens de eisen van de NVVK, de branchevereniging voor schuldhulp en financiële dienstverlening. • Het doorontwikkelen van de mogelijkheid tot budgetbeheer zonder schuldhulpverlening. • Het bieden van nazorg na de verkorting van de schuldregeling. Inwoners worden gedurende het traject en tot 6 maanden erna gevolgd om terugval te voorkomen.

• Voortzetting van het project Jongeren Perspectieffonds (JPF), met het doel om jongeren duurzaam schuldenvrij te krijgen en pe rspectief te geven op werk, opleiding en een stabiele toekomst • Zoetermeerse werkgevers ondersteunen bij geldzorgen onder personeel door middel van de implementatie van Vindplaats Verborgen Schulden. • De aanpak voor vroegsignalering blijven we doorontwikkelen met opgedane lessen uit pilots zoals bijvoorbeeld de pilot CAK. Wij organiseren vroegsignalering nu binnen de gemeente dicht bij de schuldhulpverlening. • Het verduidelijken van onze communicatie richting inwoners. Dit doen we door middel van een klanttevredenheidsonderzoek en he t verbeteren van onze brieven, procesplaten en uitlegfilmpjes. • Vormgeven van diverse preventieactiviteiten. De activiteiten zijn ook gericht op financiële educatie in het onderwijs (van ba sis- tot mbo-onderwijs) en daarmee op jongeren, zoals de OMG Money Talks Podcast. Veel preventieactiviteiten worden in samenwerking uitgevoerd met onze maatschappelijke partner in de stad. Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 1 Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren Score van de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen op de ontwikkelingsdoelen taal en rekenen We meten de gemiddelde ontwikkeling in taal en rekenen van een groep kinderen, die een voor | - en vroegschools programma (VVE) volgen.

Een score van 0 tot en met 2,49 betekent dat de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen als groep lager is dan past bij de leeftijd. Een score van 2,50 tot en met 3,49 betekent dat de gemiddelde ontwikkeling van de VVE | -kinderen als groep past bij de leeftijd. Een score van 3,5 tot en met 5 betekent dat de gemiddelde ontwikkeling van de VVE | -kinderen als groep hoger is dan past bij de leeftijd. Bron: VVE-resultatenmonitor Type | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begroting PB 2027 | 2,5 | 2,5 | 2,5 | 2,5 28 29 Trendgrafiek Score van de gemiddelde ontwikkeling van de VVE-kinderen op de ontwikkelingsdoelen taal en rekenen Toelichting: Er zijn nog geen trendgegevens beschikbaar. De eerste betrouwbare gegevens over de realisatie zijn eind 2026 beschikbaar. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren (1.1) -14.146 -14.754 -15.061 -15.379 -15.571 Toelichting: Het meeste van dit budget wordt gebruikt voor onderwijshuisvesting. Daarnaast worden o.a. de kosten voor brede school, school begeleiding, leerlingenvervoer, kinderopvang en onderwijsachterstanden uit dit budget betaald.

30 Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar Het aantal vsv-ers ten opzichte van het totaal aantal deelnemers aan voortgezet onderwijs en mbo -onderwijs. Bron: VSV-Atlas (OCW) Jaarverslag leerplicht/ Doorstroompunt Type 2025 2027 2028 2029 2030 Realisatie 2,43% - - - - Begroting PB 2027 - 2,50% 2,50% 2,45% 2,45% Trendgrafiek Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) in afgelopen schooljaar, % van alle deelnemers aan vo/mbo-onderwijs Toelichting: Vanaf 2026 is de leeftijd van de doelgroep voortijdig schoolverlaters verhoogd van 23 naar 27 jaar. Het is nog onduidelijk we | lke invloed deze verhoging heeft op de uitvalcijfers. Het streven is om het in 2025 behaalde resultaat vast te houden. Financiën Bedragen x €1.000 Doelstelling | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Beperken uitval in het onderwijs (1.2) | -2.922 | -3.215 | -3.195 | -3.069 | -3.069 Toelichting: Dit budget wordt voor een groot gedeelte gebruikt voor de uitvoering leerplicht, het terugdringen van voortijdig schoolverlat | en en schoolmaatschappelijk werk.

31 Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter ondernemersklimaat Rapportcijfer over de dienstverlening van de gemeente aan ondernemers in Zoetermeer Dit vinden Zoetermeerse ondernemers van het ondernemingsklimaat. Bron: Ondernemerspeiling Type | 2025 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Realisatie | 6,60 | - | - | - | - Begroting PB 2027 | - | 6,60 | 6,60 | 6,60 | 6,60 Toelichting: De ondernemerspeiling is elke twee jaar. De nulmeting was in 2020. In de laatste peiling (eind 2024) is de waardering voor de dienstverlening licht gestegen: een 6,2 in 2022 naar een 6,6 in 2024. We verwachten dat dit cijfer in 2026 gelijk zal blijven. We blijven ons inzetten voor een goed ondernemersklimaat en goede dienstverlening aan ondernemers. Ondernemers hebben echter te maken met steeds complexere opgaven en omstandigheden, zoals schaarse ruimte, arbeidsmarktkrapte, verduurzaming, netcongestie en digitalisering. Deze ontwikkelingen zijn mede van invloed op hoe ondernemers het ondernemingsklimaat en de ondersteuning ervaren. Tegen deze achtergrond zien we het vasthouden van de huidige waardering als een realistische ambitie. Daarom blijven we investeren in ondersteuning van het bedrijfsleven bij deze opgaven en is hiervoor in de Perspectiefnota 2027 een voorstel voor extra capaciteit opgenomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://zoetermeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/76dd6a86-7fe4-48af-bc42-a5b1c96e3852?agendaItemId=24a8ae73-b208-4d1e-85f0-8325594aa44b