Concept Notulen raad 10 november 2025

Raad 10 november 2025

49

Zoetermeer Vooruit! de VVD en LHN, dus ook heel veel steun daarvoor. Dank daarvoor. En dan kijken we vooruit, voorzitter. Gezond opgroeien in een groene stad. We willen dat kinderen kunnen spelen, kunnen bewegen en gezond opgroeien in de stad. Want bouwen gaat niet alleen over stenen, maar ook over kansen en toekomst. We hebben daarvoor een motie in gedachten. Samen opgroeien in een groene stad waar we eigenlijk kinderen van vier tot acht maanden willen voorzien, voor een korte periode van biologische groenten waarvoor zij kennismaken met groene groenten. De voorzitter: Ik zie twee interrupties. Mevrouw Haak allereerst en dan de heer Van Rumpt. Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Mooie motie. Ik ben alleen een beetje bang dat juist die mensen daar gebruik van maken die toch al bezig zijn met gezond eten voor hun kinderen. Heeft u informatie over dat dit, want volgens mij is het vooral bedoeld juist voor de gezinnen die dat dus nog niet doen, heeft u informatie dat dit voor hen werkt? Zijn er wellicht andere initiatieven? Ja, er zijn andere steden inderdaad, dat het juist voor die doelgroep ook effectief is gebleken? De voorzitter: De heer Zamani. De heer Zamani (D66): Ja, voorzitter, terecht punt. Juist de gezinnen die inderdaad hier niet nu al gebruik van maken, daarvoor is dit voor bestemd.

Het wordt nu in zestien gemeenten toegepast, of zeventien volgens mij en daar werkt het fantastisch. Ze bereiken juist de mensen die normaal gesproken hun kind niet van groente voorzien. Dus juist aan die zorg wordt hiermee tegemoetgekomen. De voorzitter: De heer Van Rumpt. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, voorzitter, in de toelichting op deze motie staat dat er financiële ondersteuning van de gemeente nodig zou zijn om honderden jonge gezinnen te kunnen helpen. Nu zie ik alleen geen dekking terug in deze motie en voordat u zegt van, ja, we geven ook alleen maar het college opdracht om onderzoek te doen naar aansluiting. Ja, ze kunnen ook onderzoeken wat ze willen, maar als er geen dekking is, dan heeft het niet zoveel zin. Dus heeft u enig idee hoeveel dit ongeveer moet gaan kosten en hoe wilt u dat gaan dekken? De voorzitter: De heer Zamani. De heer Zamani (D66): Ja, voorzitter, het verschilt natuurlijk per gemeente hoeveel het kost en daarom is het goed om na te gaan of je kan aansluiten bij zo een initiatief. Volgens mij hoeft het er niet heel veel te kosten. En ik denk ook dat het veel belangrijker is dat onze jongeren en scholieren straks gewoon gezond opgroeien. En dat ze een mooie toekomst hebben, dan dat we heel erg moeilijk gaan doen om, wat zou het kosten? € 5.000,00? Ik weet het niet.

De voorzitter: De heer Weekenstroo, gaat uw gang. De heer Weekenstroo (CDA): Mijn vraag heeft dezelfde strekking, het gaat om de dekking. En volgens mij zijn er meerdere moties die weinig dekking hebben of geen dekking, dus ik zal ook de andere partijen er nog kritisch op bevragen. De voorzitter: Oké. Verder geen... Ja, mevrouw Sandifort, gaat uw gang. Mevrouw Sandifort (VVD): Ik zit heel even te twijfelen, voorzitter, maar ik ga het toch vragen. Ik ben gewoon benieuwd, vindt D66 niet dat dit nou echt bij uitstek een taak is van ouders zelf. De voorzitter: De heer Zamani: De heer Zamani (D66): Ja, voorzitter, ja, het liberale gedachtegoed stipte mevrouw Sandifort aan. En terecht, denk ik. Aan de andere kant, vrijheid is ook dat je later in je leven keuzes kan maken omdat je een goede opvoeding hebt gehad, of omdat je gezond hebt gegeten. Als je die keuze niet kan maken, heb je die vrijheid ook niet. En we zien gewoon nu te vaak dat jongeren opgroeien met verkeerd voedsel, slecht voedsel, en dat ze niet in aanraking komen met groenten, waardoor ze later ook geen groenten gaan eten. Dat zien we nu te vaak en dat beperkt ook hun vrijheid. Dus juist voor de vrijheid voor de toekomst zouden we dit willen doen. Dank u wel.

50

Raad 10 november 2025

De voorzitter: Ik kijk rond. Dan stel ik voor dat u verdergaat. Mijnheer Zamani, gaat u verder. De heer Zamani (D66): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we hebben vanochtend ook de inspreker van ZFM gehoord en we horen graag ook een reactie van het college in eerste termijn over de bekostiging van het mediabeleid. Dus dat zouden we ook graag willen horen. Dan zijn wij door de moties heen, volgens mij. Dus dan ga ik naar de afsluiting, voorzitter. O ja, sluit maar af? De voorzitter: U mag van mevrouw Sandifort eerst even afsluiten. De heer Zamani (D66): Ja, dank je wel. Nou, voorzitter, als ik zo om me heen kijk, zie ik heel veel optimisme. In de leraar die gelooft in de leerlingen. In de ondernemer die durft te vernieuwen. In de vrijwilliger die niet wacht tot iemand anders iets doet. Dat zijn mensen die in Zoetermeer maken tot wat het is. Hun geloof in wat wel kan is onze inspiratie en onze opdracht. Of het nu gaat over wonen, onderwijs, duurzaamheid of veiligheid, we hebben hier keer op keer laten zien dat verandering niet begint met mopperen, maar met doen. Dat is de kracht van onze stad en dat is waar D66 voor staat. Nederland heeft het laten zien, Zoetermeer laat het elke dag zien, het kan wel. De voorzitter: Nu ga ik naar mevrouw Sandifort. Mevrouw Sandifort (VVD): Ja, voorzitter. Ik dacht, misschien zit het nog in de afsluiting.

Maar ik ben gewoon reuze benieuwd wat de heer Zamani van de begroting vindt. De voorzitter: De heer Zamani. De heer Zamani (D66): Ja, voorzitter. Volgens mij hebben we tijdens het perspectiefdebat hier ook heel erg over gediscussieerd en tijdens de eerste termijn van het college zullen we daar ook heel veel vragen over stellen. We hebben het nu vooral over onze moties gehad en we zijn in ieder geval blij dat we nu een begroting hebben die niet de stad kapot bezuinigt. En daar hebben we toch wel, met uw bijdrage ook mevrouw Sandifort, een bijdrage geleverd bij het tijdens perspectiefdebat, dus daar zijn we in ieder geval blij mee. Dank u wel.

Motie 2511-40 ingediend door D66, PVV Aanpak online pesten buiten schooltijd "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: • (online) pesten onder jongeren steeds vaker buiten schooltijd plaatsvindt; • (online) pesten schadelijke gevolgen kan hebben voor het zelfbeeld en de ontwikkeling van jongeren; • (online) pesten vaak de oorzaak is van spanningen binnen groepen en klassen op de school en daarbuiten; • scholen vaak machteloos staan als het pestgedrag zich online en buiten hun verantwoordelijkheid afspeelt; overwegende dat: • de gemeente een rol kan spelen om scholen te ondersteunen in het tegengaan van online pesten; • daarbij een gezamenlijke aanpak van gemeente, scholen en jongerenwerk wenselijk is; verzoekt het college: • met schooldirecteuren, jongerenwerk en experts mediawijsheid te inventariseren hoe een gezamenlijke aanpak tegen online pesten kan worden opgezet; • te onderzoeken hoe deze gezamenlijke aanpak kan worden uitgewerkt in een actieplan tegen online pesten in Zoetermeer; • de raad hierover te informeren voor de zomervakantie van 2026; en gaat over tot de orde van de dag."

Raad 10 november 2025

51

Motie 2511-41 ingediend door D66, VVD, Zó! Zoetermeer, CDA Veilige stad voor meisjes en vrouwen "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025 constaterende dat: • twee derde van de meisjes en vrouwen tussen de 12 en 25 weleens wordt lastiggevallen op straat en twee derde van alle vrouwen zich niet veilig voelt als ze in het donker alleen over straat gaan; • straatintimidatie een groot probleem is, met een directe impact op de veiligheidsbeleving van meisjes en vrouwen; overwegende dat: • de gemeente Zoetermeer vooralsnog niet is aangesloten bij het landelijk programma Veilige Steden, van steden dat zich actief inzet tegen straatintimidatie; • het verstandig kan zijn om aansluiting te vinden, zodat we meer kennis opdoen over beleid dat werkt tegen straatintimidatie; • er in Zoetermeer diverse plekken door vrouwen zelf worden genoemd als onveilig, waaronder enkele hotspots (zoals Voorweg Hoog/Laag, de Nelson Mandelabrug en het Stadshart); verzoekt het college: • na te gaan of aansluiting bij het landelijk programma Veilige Steden mogelijk is; • lering te trekken uit de ervaringen en experimenten van andere steden binnen het landelijk programma Veilige Steden; • in ieder geval aan de slag te gaan met een inventarisatie van locaties die als onveilig kunnen worden ervaren en te beoordelen of betere verlichting en/of inrichting de sociale en fysieke

veiligheid zou kunnen bevorderen en hierover terug te koppelen voor het Perspectiefdebat 2026; en gaat over tot de orde van de dag." Motie 2511-42 ingediend door D66, PvdA, GroenLinks, Zoetermeer Vooruit De ombudsman dichtbij "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: • Zoetermeerders nu alleen gebruik kunnen maken van de Nationale Ombudsman; • de Nationale Ombudsman geen specifieke rapporten kan aanleveren aan de gemeente met analyses en aanbevelingen over de gemeentelijke dienstverlening; overwegende dat: • de drempel om naar de Nationale Ombudsman door inwoners als te hoog wordt ervaren; • de reguliere klachtenprocedure van de gemeente niet altijd volstaat/inwoners niet altijd op een bevredigende manier geholpen kunnen worden; • onafhankelijke rapportages over hoe de dienstverlening van de gemeente in de praktijk ingrijpt op het leven van de inwoners kunnen helpen om die dienstverlening te verbeteren; • het instellen van een lokale of regionale ombudsman kan bijdragen aan het vertrouwen in de overheid; verzoekt het college: • aansluiting bij de Ombudsman Haaglanden te onderzoeken; • daarbij in ieder geval in te gaan op de meerwaarde, kosten, implementatietermijnen en mogelijkheid tot medefinanciering via de VNG; • hier voor het NJD 2026 over terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." Motie

2511-43 ingediend door D66, Zoetermeer Vooruit, VVD, LHN Verankering Zeroday Zoetermeer

52

Raad 10 november 2025

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: • op 8 oktober 2024, naar aanleiding van de motie 'Hack de gemeente!', de eerste editie van Zeroday Zoetermeer heeft plaatsgevonden, waarin studenten onder begeleiding en onder daarvoor geschikte rules of engagement de gemeente probeerden te hacken; • op 22 mei 2025 alweer een tweede editie werd georganiseerd; overwegende dat: • de gemeente, de studenten en betrokken onderwijsinstellingen zeer positief waren over de eerste editie en aanqaven dat Zeroday Zoetermeer een tweede en misschien wel een jaarlijkse editie verdient; • het evenement bijdraagt aan de digitale veiligheid van de gemeente; • het evenement een unieke leerervaring biedt voor studenten; verzoekt het college: • van Zeroday Zoetermeer een jaarlijks terugkerend evenement te maken; • hiervoor dekking te vinden in de algemene middelen; en gaat over tot de orde van de dag." Motie 2511-44 ingediend door D66, Zoetermeer Vooruit, SP Gezond opgroeien in een groeiende stad "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: • in steeds meer gemeenten nieuwe ouders een Baby Groente Tas kunnen aanvragen om baby's vroeg kennis te laten maken met gezond eten; • hierdoor de kans toeneemt dat deze baby's groenten blijven eten en gezonde volwassenen worden; • hiermee ook de ouders

worden gestimuleerd hun eetpatroon aan te passen en gezonder te gaan eten; overwegende dat: • de kans op hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas afneemt wanneer men langdurig gezond eet; • de gemeenten Den Haag, Rotterdam, Amsterdam en Leiden zich al bij het initiatief aangesloten hebben en zo duizenden jonge gezinnen geholpen; • er waarschijnlijk ook in onze (op)groeiende stad behoefte is onder jonge gezinnen voor een Baby Groente Tas; verzoekt het college: • na te gaan of de gemeente Zoetermeer zich zou kunnen aansluiten bij dit initiatief en daarover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk rond of er verder geen anderen zijn. Dan dank ik de heer Zamani voor zijn eerste termijn. En de moties die worden ingediend en zijn onderdeel van de beraadslaging. Ik ga naar de fractie van 50PLUS Zoetermeer. Mevrouw Mertens, gaat uw gang. 8. 50PLUS Mevrouw Mertens (50PLUS): Dank u wel. Voorzitter. De bespreking van de begroting voor 2026 in Zoetermeer biedt weinig hoopvols. Met bezuinigingen van maar liefst vele miljoenen en oplopende tekorten vanaf 2027 is duidelijk dat de financiële ruimte van de gemeente tot het minimum wordt beperkt. Waar in eerdere jaren nog ruimte was voor investeringen en nieuwe initiatieven, lijkt die nu volledig verdwenen.

De harde realiteit is dat er nauwelijks tot geen extra kosten meer gemaakt kunnen worden

Raad 10 november 2025

53

en ook niet voor zaken die juist bijdragen aan de kwaliteit van onze stad. Wat daarbij bijzonder zorgelijk is, is het voornemen van het college om subsidie voor de culturele basisinstellingen vanaf 2026 jaarlijks met € 40.000,00 te verlagen. Dat raakt instellingen als het Stadstheater Zoetermeer, de bibliotheek, het CKC, Stichting Franx en Cultuurpodium Boerderij. Het zijn juist deze instellingen die het culturele hart van Zoetermeer vormen. Plekken waar inwoners samenkomen, leren, zich ontwikkelen en genieten van kunst en cultuur. Deze organisaties hebben de afgelopen jaren al veel moeten verduren. Stijgende energiekosten, lagere inkomsten en een groeiende druk om met minder middelen meer te doen. Nog een extra financiële klap dreigt hun voortbestaan en kwaliteit rechtstreeks te raken. Het verlagen van hun subsidie is geen besparing die je eenvoudigweg kunt opvangen. Het is een aanslag op het culturele leven in onze stad. Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie, benadrukt dat kunst en cultuur net zo essentieel zijn als taal en rekenen in het onderwijs. Volgens hem zijn de hersenen bij kinderen volop in ontwikkeling en juist dan zorgt kunstzinnige stimulatie ervoor dat er nieuwe verbindingen tussen hersengebieden worden aangelegd. Dus hoe eerder kinderen in aanraking komen met kunst en cultuur, hoe beter dit is voor hun ontwikkeling.

Het is belangrijk om een cognitieve reserve op te bouwen, want een goed ontwikkeld brein kan beter omgaan met ouderdomsziektes, zoals dementie. Zoetermeer staat nu voor de keuze. Bezuinigen op wat de stad kleur en samenhang geeft, of zoeken naar creatieve oplossingen die onze culturele basis beschermen. Wie naar de toekomst kijkt, moet beseffen dat cultuur geen luxe is, maar een investering in een leefbare samenleving. Mijn vraag is dan ook aan de wethouder of hij kan toelichten waarom hij gekozen heeft voor deze structurele bezuiniging op kunst en cultuur. En ook of hij misschien al iets kan toelichten over de staat van het Erfgoedhuis. Voorzitter, dan de grote vraag naar woningen. De verhuisketen in onze stad zou wel een extra zetje kunnen gebruiken. Weliswaar is de wethouder blij met het zien van al die hijskranen in de stad, dan blijft het nog steeds belangrijk om oog te houden voor de verhuisketen. Waar begin je en waar eindig je? Dit vraagt nu om slimme en passende maatregelen. Vooral voor senioren die nu vastzitten in een voor hen veel te grote woning. Om beweging te krijgen is het noodzakelijk om voldoende, betaalbare, aantrekkelijke en levensloopbestendige woningen voor ouderen te bouwen. De voorzitter: Mevrouw Mertens, een interruptie van mevrouw Brouwer. Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ik zit nog even te herkauwen op het stukje over cultuur.

Bij het voorjaarsdebat hebben wij wethouder Blansjaar erop aangesproken dat juist het hoofdstuk cultuur en sport weinig tot niets bijdraagt aan het bezuinigingspakket en opgeroepen om daar ook naar te kijken. Dus ik ben benieuwd over welke structurele bezuinigingen op cultuur mevrouw Mertens het heeft. De voorzitter: Mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Dank u. Ik heb deze bezuiniging gelezen in de begrotingsstukken en dat viel me op, want ja, ik ben een enorme aanhanger juist van het laten bestaan van cultuur. De voorzitter: Mevrouw Brouwer? Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Ik heb dat niet gelezen, behalve dan dat in de dekking van de zwemcheque die wij gered hebben bij het voorjaarsdebat, als we toch aan het campagnevoeren zijn, dat daar een klein stukje bezuiniging op de culturele basisinstellingen zit. Maar volgens mij is dat het enige. Mevrouw Mertens (50PLUS): Maar het gaat echt wel… De voorzitter: Via de voorzitter. Mevrouw Mertens gaat uw gang. Mevrouw Mertens (50PLUS): Het gaat echt wel om een structureel bedrag van € 40.000,00 per jaar. Dat vind ik best wel veel. De voorzitter: Gaat u verder, mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Dank u. Zonder alternatieven blijft de doorstroming stagneren. Met frustratie bij zowel oudere als jongere woningzoekenden tot gevolg. De woonwens van ouderen is echt wel bekend.

We willen graag in de eigen wijk, dicht bij voorzieningen en met een vergelijkbare woonlast blijven wonen. Dus pleit ik voor innovatieve woonvormen zoals geclusterde woningen, bijvoorbeeld de Knarrenhofconcepten, en levensloopbestendige woningen, waardoor ouderen zelfstandig en met

54

Raad 10 november 2025

sociale contacten bij elkaar kunnen blijven wonen. Ook door aanplakken en uitplinten kunnen er vele extra woningen binnen bestaande wijken worden gerealiseerd. De voorzitter: Mevrouw Mertens, een interruptie van de heer Van den Boomgaard. Gaat uw gang. De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u voorzitter. Mijn vraag aan mevrouw Mertens is wat vindt mevrouw Mertens levensloopbestendig in de bouw? De voorzitter: Mevrouw Mertens, gaat uw gang. Mevrouw Mertens (50PLUS): Dank u wel. Nou, levensloopbestendig, het woord zegt het al bijna, maar het betekent dat je tot op hoge leeftijd kunt blijven wonen in een levensloopbestendige woning. Dat wil zeggen geen drempels, brede deuren en alle voorzieningen dicht bij huis. Dat is levensloopbestendig. De voorzitter: De heer Van den Boomgaard? De heer Van den Boomgaard (FVD): Ja, dank u, voorzitter. Als we nu een levensloopbestendig gebouw gaan creëren, dat betekent dus dat de oudere mensen daarin gaan wonen. En dat is dus de visie over de levensloop van de mens, in dit geval, wat ik begrijp. Maar je hebt ook natuurlijk een levensloopbestendige bouw, waarbij het gebouw levensloopbestendig is. Oftewel, als ouderen er straks niet meer gebruik van maken, is het pand dan nog levensloopbestendig voor bijvoorbeeld jongeren. Hoe ziet u dat dan? De voorzitter: Mevrouw Mertens.

Mevrouw Mertens (50PLUS): Ja, we weten inmiddels dat de levensduur van panden en van woningen, kijk we schrijven ze misschien wel af in 50 jaar, maar woningen gaan makkelijk 100 of 200 jaar mee. Zolang je maar zorgt voor voldoende onderhoud. De voorzitter: Akkoord. Mevrouw Bink heeft nog een interruptie. Gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, voorzitter, dank u wel. Ik ben benieuwd of mevrouw Mertens ook onze motie heeft gelezen van garagebox naar compacte woonstudio. Dat is niet alleen voor senioren, maar dat is ook voor jonge starters. Het is bereikbaar. De voorzitter: Mevrouw Mertens? Mevrouw Mertens (50PLUS): Ik verstond het eerste deel van uw motie niet. Het ging zo snel. De voorzitter: Mevrouw Bink? Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ik zal het wat duidelijker zeggen dan. Van garagebox naar compacte woonstudio. Heeft u die motie gelezen? Wat vindt u ervan? Dus niet alleen voor ouderen, maar ook voor starters. De voorzitter: Mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Ja, ik vind het een sympathieke motie. Het is iets wat je uit zou kunnen zoeken, maar ik geloof niet dat het echt haalbaar is, want een garage is natuurlijk maar een hele kleine oppervlakte. En er moet heel veel aan gebeuren om daar een woning van te maken volgens de huidige normen? De voorzitter: Mevrouw Bink. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Voorzitter, dank u wel. Nou, het is wel haalbaar.

Er zit ook een link bij. En je zou voor € 200.000,00 en dat is ook voor jongeren bereikbaar, een goede woning kunnen maken door in te graven en het woongedeelte op de bovenste verdieping maken. De voorzitter: Mevrouw Mertens, daar nog een reactie op.

Raad 10 november 2025

55

Mevrouw Mertens (50PLUS): Interessant. Interessant. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Mertens (50PLUS): Even kijken waar ik gebleven ben. In de begroting staat bij de inrichting van de stad de doelstelling bij 7.1. Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder en we versnellen procedures, benutten binnenstedelijke locaties en versterken de samenwerking met marktpartijen om de woningbouwopgave te realiseren binnen de kaders van het woondoel. Ik roep de gemeente op om deze belofte dan ook waar te maken want ik heb al jong geleerd dat belofte schuld maakt. Voorzitter, ik heb nog twee moties in te dienen en de eerste motie heeft als titel Veiligheid voor iedereen. Met deze motie wil ik het college oproepen vaart te maken met een vernieuwd Zoetermeers veiligheidsplan en hierin alle moties te verwerken die nu aangeboden worden en niet te versnipperen in allerlei losse moties en dit halfjaarlijks te evalueren. En natuurlijk zijn er al veel verbeteringen gedaan. We hebben extra boa’s, we letten op verlichting maar ik denk dat het goed is om één goede aanpak te creëren met al die vragen die elke keer weer terugkomen van de raadsleden en de verschillende partijen. De voorzitter: Mevrouw Mertens, een interruptie van de heer Van Rumpt. Gaat uw gang. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja, voorzitter, dank u wel.

Ja, voorzitter, in de motie van mevrouw Mertens staat dat er een stevig plan van aanpak zou ontbreken om veiligheid integraal aan te pakken. Ik vraag me af of mevrouw Mertens op de hoogte is van onze kadernota Veiligheidsbeleid voor een veilig Zoetermeer en alle indicatoren die we eronder hebben vastgesteld, et cetera. Die heeft gewoon een looptijd tot de 2026. Als die is afgelopen gaan we weer met een nieuwe kadernota beginnen. Wat ontbreekt er aan dat stuk, waar in uw motie toe oproept? De voorzitter: Mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Ik denk de doelmatigheid. Want natuurlijk, het stuk is mij bekend, maar waarom vragen nu zoveel partijen om een aanpak over veiligheid? En dat betekent dat we nu gewoon moeten kiezen voor één document waarin duidelijk én de afspraken staan en ook het tijdsverloop waarin je dat allemaal gaat toepassen. Want blijkbaar is het ons niet helemaal duidelijk wanneer wat gebeurt en op welke manier. De voorzitter: De heer Van Rumpt. De heer Van Rumpt (ChristenUnie-SGP): Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, mag ik dus constateren dat mevrouw Mertens het ermee eens is dat we al een document hebben, maar dat dat misschien geüpdatet zou moeten worden. En volgens mij is dat ook het plan, want dat loopt tot 2026 en daarna wordt het geüpdatet. Dus voor mij is die dan overbodig. De voorzitter: Mevrouw Mertens, gaat uw gang.

Mevrouw Mertens (50PLUS): Dank u wel. De voorzitter: Wilt u nog reageren? Mevrouw Mertens (50PLUS): Nee hoor, nee. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Mertens (50PLUS): Met de tweede motie vraag ik om een onderzoek naar nesten van Aziatische hoornaars. Er zijn inmiddels nieuwe inzichten door zorgvuldige monitoring en onderzoek van Naturalis in 2025. Er wordt geadviseerd, als mensen nesten of hoornaars waarnemen, er een foto van maken en dit te melden. En na de maand mei niet te dicht naderen, want dan worden ze echt agressief. De koninginnen vliegen in april uit en beginnen dan al nieuwe nesten te bouwen. En om dit even te onderbouwen, ik heb gesproken met Maarten Klein van de Imkervereniging in Delft. Zij zijn ook lid van de Nederlandse Bijenhouders Vereniging. De voorzitter: U mag nog verdergaan, maar als u nu stopt, dan ga ik er gebruik van maken. De heer

56

Raad 10 november 2025

Haak en dan mevrouw Bink. Mijnheer Haak. De heer Haak (PDvZ): Dank u wel, voorzitter. Ik kan me herinneren dat we nog niet zo lang geleden hier ook over hebben gesproken. De wethouder heeft aangegeven dat het de taak is van de provincie en niet van de gemeente. Vanwaar dan deze motie? De voorzitter: Mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Juist door de ongerustheid die uitgesproken is door de bijenhouders- en imkervereniging vraag ik hier aandacht voor. Natuurlijk kun je zeggen het is een taak van de provincie, maar die neemt het niet zo nauw helaas. Die gaan om met de informatie die ze hebben van de organisatie die EIS Nederland heet, die zit ook in Naturalis, en die hebben een onderzoek gedaan naar de Aziatische hoornaar, alleen dat onderzoek is verouderd. En er is nu een nieuwe werkgroep in Naturalis, die heeft een rapport gemaakt dat helaas nog onder embargo is, maar ik heb het mogen lezen en daarin zijn alweer nieuwe inzichten hoe je moet omgaan met de enorme uitbreiding van de nesten die ook in onze stad zullen gaan opduiken. Ik denk dat we ons moeten realiseren dat uit één zo een nest 500 koninginnen op zoek gaan, in het voorjaar, naar een bouwplaats voor een nest. Dan komen die niet allemaal tot bloei, maar ondertussen zijn er toch wel best wel veel. En bereid je daar dan op voor in plaats van dat je achteraf in de ellende zit. De voorzitter: Dank u wel.

De heer Haak gaat uw gang. De heer Haak (PDvZ): Ja, ik wil graag ook mevrouw Mertens dan bedanken voor de uitleg en dat geloof ik allemaal wel, maar het gaat om de verantwoordelijkheid om dat te ruimen en die ligt niet bij de gemeente, maar die ligt bij de provincie. De voorzitter: Mevrouw Mertens nog? Mevrouw Mertens (50PLUS): Ik denk dat je verantwoording verleggen naar de provincie een makkelijke uitweg is. En ik denk dat je als gemeentebestuur op het moment dat je deze informatie hebt, want aan het eind van het jaar krijgt de gemeente ook dat nieuwe rapport van Naturalis, dat je daar iets mee kan. En dat je kan zeggen van in ieder geval op plekken waar mensen met veel kinderen komen, kinderboerderijen, parken, speeltuinen, houd het in de gaten en doe een melding op het moment dat je ziet dat er een nest groeiende is. Dus niet alleen de provincie bellen en zeggen van jongens kom er wat aan doen, maar meld zelf actief. Daar gaat het om. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar mevrouw Bink, nog een interruptie, gaat uw gang. Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, voorzitter. Ik wil inderdaad even reageren. Wij hebben die mondelinge vragen gesteld aan de wethouder over die Aziatische hoornaar. Er is ook in de provinciale krantjes goed aandacht aan besteed. Maar het antwoord van de wethouder was volgens mij heel duidelijk en wij namen daar ook genoegen mee.

Het is geen taak van de gemeente en natuurlijk, je moet overal voorzichtig zijn, maar wij wachten echt op de uitkomst van de provinciale. Omdat dit, denk ik, belangrijker is dan een rapport onder een embargo, waar u al van weet. De voorzitter: Wilt u daar nog op reageren, mevrouw Mertens? Mevrouw Mertens (50PLUS): Nou, ik vind het gewoon erg jammer dat blijkbaar, zelfs als je op de hoogte bent van wat er gaat ontstaan, niet preventief kunt ingrijpen. Maar ik laat het graag aan het bestuur over om hier keuzes in te maken. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder. Mevrouw Mertens (50PLUS): Ik ben aan het eind van het verhaal en ik lever mijn moties in. Dank u. De voorzitter: Ja, dank u wel, mevrouw Mertens. O, voordat u... Nou, het is helemaal nog niet zover. De heer Aptroot. De heer Aptroot (VVD): Ja, voorzitter. Ik wachtte nog even of er nog moties kwamen die wij niet kenden, maar ik hoorde net hele grote woorden over bouwen, dat niet goed gaat, over dingen, wat eigenlijk

Raad 10 november 2025

57

onder sport valt en nu onder cultuur en sport, want dat is één wat niet goed gaat. Waar zijn uw verbetervoorstellen op dat punt wat u net allemaal aanhaalt dat er niet goed gaat? De voorzitter: Mevrouw Mertens. Mevrouw Mertens (50PLUS): Ik denk dat er van alles goed gaat, alleen zoals u ook weet ben ik voorlopig eventjes alleenstaand en dat betekent dat er wel heel veel werk verzet moet worden voordat ik net als u vijf moties kan indienen. Dus misschien ga ik wel moties van u nog steunen. Ik ondersteun ook een aantal moties van u. Ik dien ook moties mede in. Dus ik denk dat u niet ontevreden hoeft te zijn over mijn mening over bouwen en wonen. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee komt u aan het einde van uw eerste termijn, als het goed is. Want ik zie geen reactie verder, dus... U heeft twee moties aangekondigd, die zijn ingediend. Die zijn onderdeel zijn van de beraadslaging.

Motie 2511-45 ingediend door 50PLUS Op zoek naar en bestrijding van de Aziatische hoornaar "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: • er weinig tot niets bekend is over het aantal hoornaarnesten in Zoetermeer en omgeving; • hoornaars, roofzuchtige insecten zijn die naast voornamelijk honingbijen zich ook tegoed doen aan vlinders en andere kleine insecten; • de provincie heeft besloten de nesten boven de A12 te verwijderen en de nesten onder de A12 over te laten aan imkers en gemeenten; • de provincie hiermee de verantwoordelijkheid heeft verlegd naar imkers en gemeenten; • er uit een groot nest zoals b.v.

vorig jaar bij het Balijbos 500 koninginnen in april komend jaar weer op pad kunnen gaan om een nieuw nest te vormen; • incidentele nestverstoringen kunnen leiden tot agressieve aanvallen van hoornaars met alle gevolgen van dien; overwegende dat: • de door experts van Naturalis en de NBV voorspelde te verwachten explosieve groei van de hoornaarnesten, het grootste belang is om tijdig maatregelen te kunnen nemen en de raad over een plan van aanpak te informeren; • er inmiddels diverse oplossingen mogelijk zijn om erger te voorkomen; verzoekt de gemeente: • om onderzoek te doen naar de locaties waar de nesten zich bevinden en zich te laten informeren door imkers (imkerverenigingen) wat de beste handelswijze moet zijn; • de bezoekers van kinderboerderijen te wijzen op de mogelijke aanwezigheid van hoornaars zoals vorig jaar op stadsboerderij de Balij het geval was en deze waarnemingen te melden via www.buitenbeter.nl of https://waarneming.nI; en gaat over tot de orde van de dag." Motie 2511-46 ingediend door 50PLUS Veiligheid voor ieder1 "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: • dat er de afgelopen jaren in diverse documenten, memo's en moties etc.

veel is gesproken over de veiligheid van de inwoners in Zoetermeer door college en raad; • er echter niet veel zichtbare en voelbare verbeteringen merkbaar zijn; • er door diverse partijen ook vandaag weer voorstellen worden gedaan om de veiligheid te adresseren; • er nog een stevig plan van aanpak ontbreekt om al die verschillende vragen over veiligheid integraal aan te pakken;

58

Raad 10 november 2025

overwegende dat: • het van groot belang is dat zowel buurt en/of wijk overlast als straatoverlast aangepakt moet worden; • het gevoel van veiligheid van de inwoners in huis, op straat en op internet terug moet komen; • het opstellen van een integraal veiligheidsplan, waarbij een plan van aanpak voor preventie en allerlei maatregelen wordt vastgesteld, zal helpen het gevoel van veiligheid te verbeteren; verzoekt de gemeente dringend om: • vaart te maken met het opstellen van het Zoetermeerse veiligheidsplan waarin voor alle aangegeven veiligheidsissues een voorstel ter verbetering of aanpak wordt gedaan; • halfjaarlijks te evalueren wat er werkt en wat niet en te bespreken met de raad; en gaat over tot de orde van de dag." De voorzitter: U heeft allemaal, denk ik, ook kennis kunnen nemen van de klok. En dat is een mooie tijd om te gaan schorsen, want we gaan lunchen. Ik schors de vergadering tot 13.30 uur. De vergadering is geschorst. Schorsing De voorzitter: Ik heropen de vergadering en wij gaan verder met de eerste termijn van de gemeenteraad en daarvoor geef ik het woord aan de fractie van de LHN, mevrouw Siegelaer. Gaat uw gang. 9. LHN Mevrouw Siegelaer (LHN): Dank, voorzitter. Het viel me op dat het schrijven van deze bijdrage niet vanzelf ging, ondanks de 400 pagina's tellende begroting.

Een begroting die met veel zorgvuldigheid is samengesteld en die laat zien dat het college moeilijke keuzes heeft moeten maken om de stad financieel gezond te houden. Tegelijkertijd voelen we aan dat we aan het begin staan van een nieuwe fase. Zoetermeer groeit, wordt volwassener, maar heeft nog niet alle fundamenten stevig in de grond. Onze stad lijkt soms net een jong gezin dat het eerste huis heeft gekocht. De basis is gelegd, maar de toekomst vraagt om slimme keuzes en verstandig omgaan met middelen. De LHN wil juist dat die keuzes bijdragen aan een stad die leeft, waar inwoners met plezier wonen, recreëren en elkaar weten te vinden. En waar, wie het even niet redt, op steun kan rekenen. We moeten een dienstbare gemeente zijn en de LHN vindt het dan ook jammer dat er nu bezuinigd wordt op die dienstverlening. Dat was een moeilijke keus. We hopen dat met het nieuwe kabinet door extra middelen de dienstverlening volgend jaar weer volledig hersteld kan worden. Maar we richten ons vandaag op drie thema's die onze stad karakter geven. Veiligheid, een leefbare en groene omgeving en een samenleving die meedoet. Veiligheid, voorzitter. Veiligheid is en blijft een basisbehoefte. De LHN is uitermate tevreden over de uitbreiding van het boa-team en de inzet van twee extra jongerenwerkers. Zichtbaarheid, aanwezigheid en preventie maken het verschil.

Niet alleen door te handhaven, maar juist door te voorkomen dat jongeren afglijden. Tegelijkertijd baart de groei van ondermijning ons zorgen. Het is een sluipend probleem dat onze samenleving ondergraaft. Veel inwoners weten niet wat ondermijning precies is, of waar ze verdachte situaties kunnen melden. Bewustwording is belangrijk om ondermijning herkenbaar te maken. Met de motie Meer klikken met minder klikken vragen wij het college om inwoners via bestaande kanalen beter te informeren over hoe ondermijning herkenbaar is en meldingen zo eenvoudig mogelijk te maken, zonder extra klikken, maar met een duidelijk beeld. Deze dienen wij in met de VVD en de PVV. Jeugdzorg en leerplicht. Voorzitter, we zien dat er hard gewerkt wordt aan verbetering binnen de jeugdzorg en de koerswijzigingen van de afgelopen jaren contouren beginnen te krijgen. Meer samenwerking, meer aandacht voor vroegsignalering en de inzet van lokale teams. Dat verdient waardering. En tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn. We zijn er nog niet. De LHN blijft benadrukken dat preventie voorkomt dat zwaardere zorg nodig is en daarin speelt de leerplicht een sleutelrol. Wat de LHN betreft blijft leerplicht de voordeur van preventie. Juist in de fase dat jongeren dreigen uit te vallen, of tussen wal en schip raken, kan tijdig signaleren erger voorkomen.

Wij horen dat de leerplicht nog niet op volle sterkte is en vragen aan het college om duidelijkheid. Wat is de actuele stand van zaken? Welke rol speelt de leerplicht op dit moment in het preventieve veld? En hoe wordt er samengewerkt met scholen en jeugdhulp om te voorkomen dat kinderen uit beeld raken? Het is belangrijk dat dit onderwerp niet verslapt, want ieder kind dat we vroeg in beeld te hebben, helpen we om erger te voorkomen. Iedereen draagt zijn steentje bij. Zoetermeer is gebouwd om saamhorigheid. Iedereen draagt op zijn of haar manier bij. De buurman

Raad 10 november 2025

59

die 80 uur per week werkt, de buurvrouw die haar straat schoonhoudt en de vrijwilliger die iemand naar het ziekenhuis brengt. Vrijwilligers zijn het kloppende hart van onze stad maar ook inwoners met een bijstandsuitkering kunnen en willen een bijdrage leveren. Daarom dient de LHN de motie van maatschappelijke bijdrage naar werk in, samen met Zoetermeer Vooruit en de PVV. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie van de heer Van der Vlies. Gaat uw gang. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u, voorzitter. Wij hebben die motie ook eventjes bekeken natuurlijk. Zou u kunnen uitleggen wat nou de concrete meerwaarde is van die motie voor dat vrijwilligerswerk van mensen met een uitkering ten opzichte van het huidige re-integratiebeleid? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank, voorzitter. En dank voor de vraag. Nu, op dit moment is het in het beleid zo ingericht dat de netwerkregisseur toestemming geeft of je wel of niet dat vrijwilligerswerk mag doen. En wij pleiten ervoor om dit breder te maken zodat het echt bij het beleid hoort, dat het echt een mogelijkheid is en niet een keuze van de één of de andere situatie. De voorzitter: Ik zie nog een interruptie. Mevrouw Haak. Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u wel, voorzitter. Dat het een mogelijkheid is of een verplichting? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank, voorzitter. En ook dank voor deze vraag. Een verplichting is niet zoals wij dat hier benoemen. We kijken waar mogelijk iets kan, maar vooral wat kan de inwoner ook zelf en waar wil hij ook verder mee? En op het moment dat we dit op deze manier daadkracht bijzetten, kunnen we daar veel meer mee bereiken, ook met elkaar. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Duiven. Gaat uw gang. De heer Duiven (VVD): Om op dit punt ook even door te gaan, even van de andere kant bezien. Is het daarmee een recht geworden? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Excuses. Kunt u dat nog herhalen? De voorzitter: De heer Duiven. De heer Duiven (VVD): Wat u bepleit, die mogelijkheid, zoals u dat zelf noemde, heeft dat de strekking van een recht, vanuit de optiek van de betrokkenen? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer: Mevrouw Siegelaer (LHN): Als ik u goed begrijp, wilt u aangeven dat de inwoner daarmee een recht krijgt of dat we als gemeente het recht hebben om dat te doen? De voorzitter: De heer Duiven. De heer Duiven (VVD): Nee, ik bedoel juist vanuit het inwonersperspectief. Is het een recht van de inwoner die dat aangaat? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ik denk dat het niet een recht is in dit geval, maar dat het een mogelijkheid is om gewoon een bijdrage te leveren.

Dus een recht van een inwoner om daar meer mee te kunnen doen. Om zichzelf ook te blijven ontwikkelen, om mee te blijven doen. Dus is dat… De voorzitter: De heer Duiven.

60

Raad 10 november 2025

De heer Duiven (VVD): Het is in ieder geval heel duidelijk, maar daarmee wordt het vanuit mijn perspectief ook niet wenselijker, want als het een recht is, dan geldt er ook de rechtsbescherming van en voor die de inwoner heeft. En dat botst dan mijns inziens weer met het oordeel van degene die namens de overheid een beslissing moet nemen. Dus duidelijk met wat u zegt, maar voor mij wordt het niet daarmee acceptabeler. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer nog een reactie? Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank, voorzitter. Daar zou ik wel op willen reageren, want wanneer een inwoner zelf een stap wil zetten naar een toekomst waar hij mee kan doen en dat hij daar een handelingsperspectief in heeft, lijkt me dat een heel positief recht. De voorzitter: Akkoord, ik stel voor dat u verdergaat. Gaat u verder. Mevrouw Siegelaer (LHN): We vragen het college om een plan te ontwikkelen waarin iedereen met een bijstandsuitkering een passende maatschappelijke bijdrage levert en tegelijkertijd werkt aan leer- en ontwikkelroute richting betaald werk. Zo stimuleren we meedoen, eigenwaarde en perspectief. Precies waar onze samenleving sterker van wordt. Levendige en groene wijken. Voorzitter, levendige wijken zijn de ziel van onze stad. Nu de buurtteams steeds beter hun plek vinden, ziet de LHN kansen om het maatschappelijk vastgoed slimmer te gebruiken.

Laten we onderzoeken waar clustering van functies mogelijk is, wijkgebouwen, buurthuizen en maatschappelijke panden die samen het hart van de wijk kunnen vormen. Dat vergroot de levendigheid, bespaart kosten en maakt beter gebruik van de ruimte. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie van de heer Van der Vlies. Gaat uw gang. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Dank u wel. Het klinkt als muziek in de oren, wat u zegt over die wijkgebouwen. Is dat niet precies wat wij bedoelden met die huizen van de wijk? En ik geef toe, daar hebben we de afgelopen jaren weinig vooruitgang mee gemaakt. Volgens mij ondanks het feit dat we daar expliciet dat streven kenbaar hebben gemaakt vanuit de raad. Is dat wat u bedoelt? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank, voorzitter. Dat is onder andere wat wij inderdaad bedoelen. Dat hebben we ook in onze motie omschreven, dat dat één van de invullingen kan zijn. Maar de motie vraagt in eerste plaats vooral om dat onderzoek te doen. Waar zit die ruimte? Wat zijn de mogelijkheden? En dat we dan pas invulling geven aan bijvoorbeeld een Huis van de Wijk waar we natuurlijk hartstikke achter staan, want dat is één van onze speerpunten hierin. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder, mevrouw Siegelaer.

Mevrouw Siegelaer (LHN): Daarom dient de LHN de motie van maatschappelijke bijdrage naar werk in, samen met Zoetermeer Vooruit en de PVV. Met de motie Wijkgebouw als hart van de stad vragen we het college om de inventarisatie te starten en te komen met een plan voor multifunctioneel gebruik. Deze motie dienen wij samen in met D66 en het CDA. Voorzitter, ook vergroening heeft onze blijvende aandacht. Zoetermeer is koploper op het gebied van optoppen en groene daken. Maar LHN wil inwoners nog actiever betrekken. Voor iedere subsidie of premie die we verstrekken aan inwoners wil LHN dat de gemeente zelf ook een groen dak realiseert. En daarvoor dient de motie Twee daken groen een concreet, symbolisch en duurzaam voorstel. Deze dienen wij in met Zoetermeer Vooruit, D66 en de PVV. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie van de heer Van Steenis. Gaat uw gang. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank u voorzitter. Voorzitter, een interessant voorstel dat wordt gedaan. Wij vragen ons even af of dit nou ergens al een regeling is waaraan gerefereerd wordt of, dat die door de opstellers zelf is bedacht. De vraag is ook een beetje, is het nou een dak voor een dak, of is het vierkante meter voor vierkante meter of euro voor euro? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer.

Raad 10 november 2025

61

Mevrouw Siegelaer (LHN): Dank voorzitter. Dat is één vraag met drie vragen ineen. Het is een dak voor een dak. We hebben het niet over meters. Dat laten we dan bij het college als dat zo is. Er is een aantal subsidies waarvan gebruik van worden gemaakt. Dus het is niet per definitie dat het een kostenpost moet zijn. De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank, voorzitter. Ja, dak voor een dak. Ik denk dat dit dan heel veel van de uitvoerende kant gaat vragen, want het kan niet zo zijn, denk ik, dat je een schuurdakje uitwisselt tegen een dak van een sporthal of iets dergelijks. Waar wij ook nog wat twijfel bij hebben, is dat wij vinden dat de gemeente juist een voorbeeldrol moet hebben. Dus ik weet niet of wij moeten wachten totdat we straks eindelijk al die vierkante metertjes dak hebben. Hoe kijkt u daartegen aan? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank, voorzitter. Ik denk dat groene daken aan heel veel zaken kunnen bijdragen. Ik begrijp ook uw vraag, heeft de gemeente een voorbeeldrol? Ik denk dat we met zijn allen een voorbeeldrol hebben en als we daar de gezamenlijkheid in pakken is dit, denk ik, een mooie opstap om dit uit te dragen. De voorzitter: Er zijn nog twee andere interrupties. Mevrouw Sandifort en dan de heer Zamani. Mevrouw Sandifort. Mevrouw Sandifort (VVD): Ja, voorzitter, dank u wel.

Ja, ook mijn fractie dacht, nou, dat is op zich best een leuk idee. Alleen, hoe voeren we dat dan uit? Stel nou dat er wel 300 mensen zijn die een groen dak op hun schuurtje leggen. Welke gebouwen gaan wij dan allemaal aanpakken? Hoe werkt dat dan in de praktijk? Zetten we onszelf hiermee niet onwijs klem? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank, voorzitter. Dat is natuurlijk een goede vraag want we zullen dit niet dezelfde willen hebben als met het bomenbeleid nu. Dus het is wel goed om vooraf goed in te schatten hoeveel aanvragen daar mee komen. Ik denk dat dat een goede vraag is voor het college om daar dan een mooi beleid voor te maken dat past binnen de haalbaarheid en de ruimte die we hier in de gemeente hebben. De voorzitter: De heer Zamani nog. Gaat uw gang. De heer Zamani (D66): Ja, voorzitter. Een interruptie op de heer Van Steenis. Die geeft aan, het kan natuurlijk niet zo zijn dat we een schuurtje omwisselen voor een sporthal. Maar vindt de heer Van Steenis niet dat we juist heel erg snel als gemeente aan de slag moeten met die vergroening van daken en verduurzaming van onze eigen gebouwen? De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank, voorzitter. En dank voor de vraag, collega. Dat is precies de twijfel die ik net uitsprak.

Wij denken dat de gemeente hier gewoon koploper in kan zijn en een voorbeeldrol moet spelen. Dus ik denk niet dat we moeten afwachten totdat er een inwoner weer een vierkante meter doet, zodat wij ook een vierkante meter mogen. De voorzitter: De heer Zamani. De heer Zamani (D66): Ja, voorzitter, dat is juist de motie nu, om juist dat wel te stimuleren, om wel groene daken die er nu niet zijn van de gemeente, om dat wel voor elkaar te krijgen. Dus ik zou zeggen, steun de motie of kom maar op want groene daken hebben we nodig. Dank u wel. De voorzitter: Ja, helder. Ik zie mevrouw Bink nog en dan ga ik naar mevrouw Siegelaer.

62

Raad 10 november 2025

Mevrouw Bink (Zoetermeer Vooruit): Ja, voorzitter, dank u wel. Ik wil even tegen de anderen zeggen dat we hier in Zoetermeer een Groenedakenteam hebben en dat ik hier een hele mooie samenwerking zie. Dank u wel. De voorzitter: Ik kijk naar mevrouw Siegelaer. Wilt u daar nog op reageren? Nee? Dan stel ik voor dat u verdergaat. Gaat u verder. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank. Daarnaast, voorzitter, dienen wij de motie Samenwerking gemeentelijke diensten in met het CDA. Waarin we in het college oproepen om naar Rotterdams voorbeeld te kijken, bij grote herinrichtingen structureel overleg te organiseren tussen gemeentelijke diensten en bewoners. Zo zorgen we ervoor dat als er in de straat gewerkt wordt er meteen ook wordt gekeken naar groen, water, veiligheid en inrichting. Dus toekomstgericht. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, een interruptie van de heer Van der Vlies. Gaat uw gang. De heer Van der Vlies (Zó! Zoetermeer): Ja, dank u, voorzitter. Wij waren natuurlijk ook bij dat uitje in Rotterdam, om dat voorbeeld te zien, erg inspirerend ook. Alleen ik zag ook bij de overwegingen staan dat er sprake was van ernstige overlast in delen van Zoetermeer. Dat ging het vooral over wateroverlast, geloof ik. Dus ik ben even nieuwsgierig waar dat dan precies is en of dat dan gaat om structurele overlast of dat dat te maken heeft met die eenmalige heftige bui die er af en toe kan vallen.

De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank, voorzitter. En ook dank weer voor deze vraag, want we hebben daar natuurlijk eerder vragen over gesteld. Hoe zit het met een onverwachte sinkhole, wat plaats kan vinden? En wij zien daar natuurlijk graag onderzoek naar. En daar komt deze overweging ook in mee, om daar ook naar te kijken, maar niet om daar precies een onderzoek naar te doen. Maar wel om als dat wat gebeurt, dat je het wel samen kan oppakken, om daar een goed vervolg aan te geven. De voorzitter: Ik zie een interruptie van mevrouw Kraneveldt. Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Wij hebben de motie niet mede ingediend omdat we hem vinden hinken op diverse gedachten. Er staan mooie overwegingen in over groen. Maar als we dan naar het dictum kijken, dan gaat het vooral over de samenwerking van de gemeentelijke diensten. U vraagt niet om een vergroeningsplan à la Rotterdam. Waarom staat dat niet bij de overweging? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Dank, voorzitter. En eerlijk gezegd moet ik daar later op terugkomen. Daar heb ik geen passend antwoord op. Het was vooral gericht, deze motie, om te kijken hoe we beter kunnen samenwerken, in één keer te doen met de buurt en de inwoners erbij, zodat er een groot draagvlak voor gecreëerd wordt. De voorzitter: Akkoord, ik stel voor dat u verdergaat. Gaat u verder.

Mevrouw Siegelaer (LHN): Een bruisende stad. Een bruisende stad hoort bij de ambities van Zoetermeer. Cultuur, ontmoeting en vieren verbinden onze inwoners. Daarom wil de LHN het New Year's Eve Festival behouden als veilige, goed georganiseerde en feestelijke manier om samen het nieuwe jaar in te luiden. Met de motie vragen wij het college dit initiatief te ondersteunen. Juist nu er steeds minder plekken zijn waar jongeren op een positieve manier kunnen samenkomen en daarom dienen we deze motie in met Zoetermeer Vooruit, de FVD, D66, de PVV en de PDvZ. De voorzitter: Mijnheer Nikerk, gaat uw gang. De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik snap wat u vraagt, alleen volgens mij spreekt de motie zichzelf tegen. U zegt in uw constateringen dat het festival een vaste plek heeft in Zoetermeer. En vervolgens vraagt u eigenlijk het college om dit festival een vaste plek te geven in Zoetermeer. Maar volgens uw eigen constateringen is dat toch al zo?

Raad 10 november 2025

63

De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Dank en een hele scherpe vraag. De intentie die het eigenlijk biedt is dat het festival dus inmiddels een vaste plek heeft op oudjaarsavond, laat ik het dan zo benoemen. En zo willen we het graag behouden voor de toekomst. De voorzitter: De heer Nikerk De heer Nikerk (PvdA): Ja, dank u wel. Dat is helder dan, als we dan kijken naar dat festival. Waarom kiest de LHN er dan voor om één festival eruit te halen en om dat te promoten? En twee, dit zou ongetwijfeld, als u wilt dat de gemeente hier iets mee gaat doen, iets aan dekking vragen. En die zie ik helemaal niet in de motie terugkomen. Hoe denkt u daarover? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Dank, voorzitter. Op dit moment is het festival er en naar mijn weten zijn er met oudjaarsavond geen andere festivals voor jongeren in onze stad. Dat is ook de reden geweest om dit vast te houden. En de dekking staat er nog niet omdat er eerst samen gekeken moet worden hoe ze daarin verder kunnen. En dan hoop ik dat het college met een voorstel komt waar u dan allemaal uw zegje over mag doen. De voorzitter: Ik ga eerst naar mevrouw Brouwer, dan naar mevrouw Sandifort. Mevrouw Brouwer.

Mevrouw Brouwer (ChristenUnie-SGP): Het is natuurlijk heel erg logisch dat er geen dekking bij staat want dit hoort natuurlijk gewoon in het evenementenbeleid, uit het evenementenbudget, dat gewoon een vaste grootte heeft. Dus daar zouden we het wat ons betreft moeten behandelen en niet bij het begrotingsdebat. De voorzitter: Ik ga eerst naar mevrouw Sandifort, dan mevrouw Haak en ik zie de heer Van Steenis. Mevrouw Sandifort, gaat uw gang. Mevrouw Sandifort (VVD): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, dat is een mooi bruggetje dat ik zomaar van mevrouw Brouwer krijg. Want mijn vraag is: heeft u aanwijzingen waarom het evenementenbeleid hier niet in zou kunnen voorzien? Kunnen zij daar niet een aanvraag over in dienen of hebben ze iets anders nodig? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, ook dat is een goede vraag. Nou ja, dit is ons ter ore gekomen. Het festival is waarschijnlijk voor de laatste keer en wij vragen daar gewoon extra aandacht voor omdat we echt vinden dat er in Zoetermeer te weinig is voor onze jongeren. Dit is een van de activiteiten waar heel veel jongeren gebruik van maken. De voorzitter: Mevrouw Sandifort. Mevrouw Sandifort (VVD): Ja, dank u wel. Ja, dat snap ik.

Maar wat maakt dat u dan niet tegen die mensen zegt die u vertellen, het is waarschijnlijk voor het laatst, hé, we hebben een evenementenbeleid en we hebben daar een subsidiebeleid op. Kijk daar eens. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Daar maken zij natuurlijk nu ook gewoon gebruik van. Maar dit moet gewoon een opzet, een steun in de rug zijn, om dit ook echt met het college op te pakken zodat dit niet buiten de boot valt. Omdat wij het heel erg belangrijk vinden dat jongeren gewoon in beweging in onze stad blijven. Ik proef de vraag en dat ik daar niet het gericht antwoord op kan geven wat wenselijk is, maar de subsidies is natuurlijk uiteindelijk een besluit van het college. Wij kunnen daar een bedrag voor vrijmaken en niet de invulling aangeven. En hiermee willen wij wel aangeven: wij vinden het echt belangrijk dat het behouden wordt. De voorzitter: Mevrouw Haak.

64

Raad 10 november 2025

Mevrouw Haak (PDvZ): Ja, dank u wel, voorzitter. Even ter aanvulling, ook voor mevrouw Sandifort, het gebrek aan subsidie is niet de reden waarom dit festival dit jaar waarschijnlijk voor het laatst wordt gegeven. Er is volgens mij ook al een substantiële subsidie vanuit de gemeente. Het probleem is van een andere aard. Dat zit hem met name tussen de organisator en de pandeigenaar en dergelijke. Dus ik denk dat de gemeente daar best wel een rol in kan vervullen om dat dichter bij elkaar te brengen. En ik weet wel dat de exploitatie van dit festival… Jongeren leveren niet zo heel veel geld op, behalve het kaartje dat ze kopen. Dus daar zit ook nog wel een zorg. Wellicht dat het middels een subsidie verder kan worden ingevuld. De voorzitter: Dat is geen echte vraag, bijna een toelichting. Ik kijk even rond. De heer Van Steenis, gaat uw gang. De heer Van Steenis (GroenLinks): Dank u, voorzitter. Voorzitter, wij vinden dat echt een mooie oproep die hier gedaan wordt. Alleen is het wel heel erg weer specifiek één evenement. We hebben in het verleden al eerder over enkele of een bijzonder festival of evenement gesproken.

Is mevrouw Siegelaer het nu maar mee eens dat we niet beter kunnen kijken of wij ons beleid, ons evenementenbeleid, erop moeten aanpassen en gewoon wat geld moeten opplussen om te zorgen dat we gewoon dit soort evenementen wat breder en wat steviger in de stad kunnen verankeren? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank, voorzitter. En die oproep begrijp ik heel goed, maar ik denk dat dit op dit moment niet op zijn plaats is om daar een keuze in te maken of we het budget te gaan opschroeven. Ik denk dat we binnen de bestaande middelen die we hebben kunnen kijken en dat er een evaluatie of het evenementenbeleid mag komen. Ja, dat zouden wij ook graag zien, want daar kunnen we best met elkaar over in gesprek gaan hoe dat invulling kan geven. Maar dat neemt niet weg, wat wij, denk ik, vaker bijdragen: wat je nu weghaalt, komt niet meer terug. En juist omdat er voor onze jongeren weinig is, maken we ons daar toch hard voor en hopen op brede steun. De voorzitter: De heer Van Steenis. De heer Van Steenis (GroenLinks): Ja, dank voorzitter. En die zorg delen we. Dat hebben we in andere gevallen ook echt wel op die manier ook al benadrukt. De vraag is alleen wat er dan gebeurt als je nu heel erg je best doet voor één. Hoe staat dat in bredere perspectieven? En dat is echt de vraag. En dat kunnen we niet nu, vandaag, even regelen.

Maar grondig beleid en extra geld erbij, dat bent u er toch mee eens? De voorzitter: Mevrouw Siegelaer. Mevrouw Siegelaer (LHN): Ja, dank voorzitter. Het een-op-een zo even snel regelen, zo zou ik dat toch niet willen zien. Want misschien kunt u festivals opnoemen voor deze groep jongeren die er zijn en die zoveel impact hebben. Ik zie ze niet in Zoetermeer en ik zou het van harte toejuichen dat er meer komen. De voorzitter: Ik zie mevrouw Meurs, dat wil ik dan afronding van dit blokje doen. Mevrouw Meurs, gaat uw gang. Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Ja, dank u wel voorzitter. Waar ik niemand over hoor, is dat dit een specifiek evenement is voor oud en nieuw. En voor zover wij weten, voorkomt het een hoop onrust in de stad als die jongeren gezellig met elkaar een feest kunnen vieren. Vandaar dat wij deze motie mede indienen. De voorzitter: Mevrouw Siegelaer, nog een reactie? Nee? Dan stel ik voor dat u verdergaat. Mevrouw Siegelaer (LHN): Dank voorzitter. Tot slot voorzitter. De begroting van vandaag laat zien dat financiële ruimte beperkt is, maar dat ook onze stad veerkrachtig is. Wat we nodig hebben, is focus op wat werkt. Kleine stappen met groot effect. Dicht bij inwoners en samen met partners. De LHN staat voor realisme met een hart voor Zoetermeer. Een stad waar mensen zich veilig voelen, kunnen wonen, meedoen en trots zijn op hun buurt.

Samendoen wat nodig is, ook in tijden van keuze en schaarste. Dank, voorzitter.

Raad 10 november 2025

65

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Siegelaer, voor uw eerste termijn en de eerste termijn van de fractie van de LHN. Dan ga ik over naar de fractie van de SP. En dan geef ik het woord aan de heer Velner. De moties uiteraard, die zijn aangekondigd door LHN zijn, bij dezen zie ik rechts van mij, ingediend en worden onderdeel van de beraadslagingen. Motie 2511-47 ingediend door LHN, VVD, PVV "Meer klikken met minder klikken" melden van ondermijning makkelijker maken "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: • ondermijning een steeds groter probleem vormt voor de maatschappij, dus ook voor Zoetermeer; • het melden van verdachte situaties die ondermijning betreffen van essentieel belang zijn voor de bestrijding van ondermijning; • weinig inwoners weten wat ondermijning is, wat een verdachte situatie is en op welke manier een verdachte situatie kan worden gemeld; • het op de website van de gemeente Zoetermeer onduidelijk is waar mogelijke ondermijning en zaken die daar mee te maken kunnen hebben, gemeld moeten worden; overwegende dat: • inwoners van Zoetermeer meldingen van ondermijning kunnen doen als zij weten wat dat is en waar je ondermijning aan kan herkennen; • het voor het cluster ondermijning van zeer groot belang is in kennis gesteld te worden van verdachte situaties, ondermijning betreffend; • het voor de inwoners in

één oogopslag duidelijk moet zijn waar ondermijning gemeld kan worden, zonder een zoektocht te moeten ondernemen op de website van de gemeente; verzoekt het college: • via bestaande en nieuwe (sociale) kanalen de inwoners voor te lichten over ondermijning, waar je ondermijning aan herkent en welke gevolgen dit heeft voor de maatschappij; • de website zodanig aan te passen dat een melder van ondermijning in één oogopslag ziet, na het openen van de website, zonder extra te klikken, waar de melding op de website van de gemeente gedaan kan worden; en gaat over tot de orde van de dag." Motie 2511-48 ingediend door LHN, Zoetermeer Vooruit, PVV Van maatschappelijke bijdrage naar werk "De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 10 november 2025; constaterende dat: • de gemeente Zoetermeer inwoners met een bijstandsuitkering toestaat vrijwilligerswerk te doen, mits met toestemming van de inkomensregisseur; • vrijwilligerswerk bijdraagt aan zelfvertrouwen, werkritme en maatschappelijke betrokkenheid; • de gemeente Zoetermeer waarde hecht aan een samenleving waarin iedereen naar vermogen bijdraagt; • werk de beste vorm van sociale zekerheid is, maar niet iedereen direct de stap naar betaald werk kan zetten; overwegende dat: • een maatschappelijke bijdrage bijdraagt aan wederkerigheid en versterkt het draagvlak voor sociale voorzieningen; • vrijwilligerswerk en andere

vormen van maatschappelijke inzet waardevolle instrumenten zijn binnen het re-integratiebeleid; • een deel van de inwoners met een uitkering baat heeft bij begeleiding om hun bijdrage te vertalen naar kansen op betaald werk; verzoekt het college:

66

Raad 10 november 2025

•

•

• • •

een plan van aanpak te ontwikkelen 'Vrijwillig aan het werk' waarin iedereen met een bijstandsuitkering een passende maatschappelijke bijdrage levert, bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk, scholing, mantelzorg of deelname aan buurtinitiatieven, met ruimte voor maatwerk en persoonlijke omstandigheden; vrijwilligerswerk verder te ontwikkelen als leer- en ontwikkelroute naar betaald werk, onder meer door: begeleiding richting werkervaringsplaatsen of stages; erkenning van verworven competenties (EVC); vrijwilligerswerk nadrukkelijker te benutten als onderdeel van het re-integratiebeleid, gericht op ontwikkeling en doorstroom naar werk; hiervoor samenwerking wordt gezocht met lokale organisaties en ondernemers; de raad hierover, vóór het perspectiefdebat in 2026, te informeren;