Coalitieakkoord 2026-2030 'Thuiskomen in Zoetermeer. Merkbaar beter'
Tekst van het document
Coalitieakkoord 2026-2030 Thuiskomen in Zoetermeer Merkbaar beter ZOETERMEER
Inleiding Sander Meertins Photography Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 2
Inleiding Wij willen een stad zijn waar iedereen zich fijn en veilig voelt. Zoetermeer is een stad die durft te investeren in haar inwoners en wijken, omdat stilstand geen optie is. Een stad waarin mensen naar elkaar omkijken en samen de kracht van de gemeenschap vormen. Een stad die toekomstbestendig is: groen, duurzaam en aantrekkelijk voor volgende generaties. Met een sterke economie die ondernemerschap aanwakkert, en niet belemmert. En met oog voor onze straten en parken. Zoetermeerders verdienen een openbare ruimte die schoon, verzorgd en uitnodigend is. Wij zijn trots op wat Zoetermeer te bieden heeft. De mensen die de stad kleur geven, het bruisende Stadshart, de rust van Westerpark, het Dutch Innovation Park en het gemak van de Krakeling. Al die dingen samen maken dat het voelt als thuiskomen in Zoetermeer. Er is ook nog veel te doen in de stad en we staan voor uitdagingen bij veel onderwerpen. Als partijen kiezen wij voor brede samenwerking om te investeren in de kracht van onze stad. Dat betekent: meer passende woningen voor jongeren, gezinnen en ouderen. Innovatief aan de slag voor mensen die ondersteuning nodig hebben en voor gelijke kansen voor iedereen, ongeacht de wijk waarin je opgroeit. Aantrekkelijke straten door goed onderhoud en veiligheid. We gaan aan de slag met een bruisende stad waarin voorzieningen, wijken en infrastructuur klaar zijn voor de toekomst.
Dat vraagt om een bestuur dat duidelijke keuzes maakt en verantwoordelijkheid neemt. Als je de voordeur uitstapt, moet je direct zien: Zoetermeer wordt elke dag beter. Merkbaar beter. Wij zijn open, betrouwbaar en toegankelijk. We willen vooruit op een manier die uitvoerbaar, betaalbaar en uitleg- baar is. Deze coalitie wil niet alleen vanuit het stadhuis besluiten nemen, maar ook zichtbaar aanwezig zijn in de stad. Het college zal in de eerste maanden én daarna actief de wijken ingaan om met inwoners in gesprek te gaan, plannen toe te lichten en aanspreekbaar te zijn op de uitvoering. En nog belangrijker: om van de inwoners te horen wat er echt bij hen speelt, wat de lokale aandachtspunten zijn en wat zij van de gemeente verlangen. Wij willen op die manier de afstand tussen inwoners en het gemeentebestuur verkleinen en werken aan vertrouwen in de politiek. Zodat ook de Zoetermeerders die niet naar de stembus zijn gegaan, zich daar over vier jaar wel toe geroepen voelen. Hoewel er onzekerheid bestaat over de gemeentelijke financiën vanuit het Rijk, laten we ons niet uit het veld slaan. De komende jaren zetten wij samen de schouders eronder. Met inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschap- pelijke organisaties en alle mensen die onze stad iedere dag een stukje beter maken.
Zo bouwen we aan een Zoetermeer waar mensen zich thuis voelen, kansen krijgen en met vertrouwen naar de toekomst kunnen kijken. Zoetermeer wordt merkbaar beter. PRO Zoetermeer De Zoetermeerse VVD D66 Zoetermeer CDA Zoetermeer Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 3pagina 3
Wonen en bouwen 5 Samen leven en ondersteunen 8 Onderwijs en economie 12 Veiligheid 15 Leefbaarheid, duurzaam en groen 18 Mobiliteit 21 Vrije tijd 24 Dienstverlening en participatie 27 Wijken en buurten 29 Sterke positie in de regio 31 Financiën 33 Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 4pagina 4 Inhoudsopgave Leeswijzer | Klik op de bovenstaande gekleurde buttons om direct naar het betreffende hoofdstuk te gaan en op het blok met het huisje om weer terug te navigeren naar deze inhoudsopgave. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
1 Wonen en bouwen Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 5
Wat we willen bereiken Een betaalbare en passende woning is voor veel in- woners van Zoetermeer van groot belang. Starters zijn op zoek naar kansen om hun eerste woning te vinden, zodat jonge Zoetermeerders hun toekomstplannen kunnen verwezenlijken. Senioren hebben behoefte aan woningen die beter aansluiten bij hun levensfase en die het aantrekkelijk maken om een volgende stap op de woningmarkt te zetten. Wanneer inwoners in elke levens- fase een passende woning kunnen vinden, ontstaan er meer mogelijkheden voor gezinnen om hun woonwensen te realiseren. Zodat onze inwoners in iedere levensfase kunnen blijven thuiskomen in Zoetermeer. Wij kiezen voor een daadkrachtige aanpak en gaan aan de bak voor onze woningzoekenden. In de komende vier jaar willen we minimaal 3.000 nieuwe woningen realiseren. We nemen onze verantwoordelijkheid en gaan daarom stevig aan de slag met het realiseren van het vastgestelde Volkshuisvestingsprogramma. We versnellen vergunningverlening, lossen knelpunten op en helpen bouwprojecten actief vooruit. Zoetermeer moet meer bouwvergunningen kunnen verlenen en een betrouwbare partner zijn voor ontwikkelaars, woning- corporaties, bouwers en alle andere partners die werken aan het realiseren van onze bouw- en woonopgave.
We bouwen op de grote woningbouwlocaties, voegen extra woningen toe in de bestaande stad en versterken tegelijk de woonkwaliteit in bestaande wijken. We ver- dichten waar dat kan en doen dat zorgvuldig. Daarbij zorgen we voor leefbare wijken, goede voorzieningen, bereikbaarheid en een aantrekkelijke openbare ruimte. Zo zorgen we ervoor dat groei van de stad ook leidt tot merkbaar aantrekkelijkere buurten en een gebalanceerde woningvoorraad per wijk. Daarnaast zetten we in op betere doorstroming op de woningmarkt. Door nieuwe woonvormen te introduceren voor senioren in Zoetermeer willen we ervoor zorgen dat onze inwoners makkelijker een woning kunnen vinden die past bij hun situatie en levensfase. Daarnaast creëren we meer mogelijkheden voor jonge gezinnen, jongeren en starters. Wat we gaan doen We kiezen voor een daadkrachtige aanpak en zorgen ervoor dat de plannen uit het Volkshuisvestingspro- gramma snel leiden tot meer verleende vergunningen en uiteindelijk meer woningen. Om die versnelling mogelijk te maken komt er een topteam woningbouwversnelling dat actief knelpunten oplost, projecten begeleidt en succesvolle werkwijzen toepast die in andere gemeenten effectief zijn gebleken. Daarbij zetten we onder meer in op het uitbreiden van parallel plannen en het versoepe- len van regels zonder de kwaliteit van de leefomgeving uit het oog te verliezen.
We zorgen dat onze vergun- ningverlening aansluit op snellere bouwmethoden, zoals prefab bouwen. We werken zichtbaar aan grote woningbouwprojecten waarmee veel woningen kunnen worden toegevoegd, zoals Entree en Binnenstad. Zoetermeer draagt actief bij aan de ontwikkeling van Bleizo, waarbij we nadrukkelijk oog houden voor de positie van Zoetermeerse woning- zoekenden. Daarnaast vervolgen we de stappen voor de gebiedsontwikkeling Voorweg-Centrum. We gaan voortvarend aan de slag met het Doorbouw- akkoord. We wijzen bouwlocaties aan voor betaalbare woningbouw door woningbouwcorporaties. We verge- makkelijken woningdelen, hospitaverhuur, transforma- ties, optoppen en uitplinten van bestaande woningen en wooncomplexen, en stellen daar duidelijke kaders voor op. We zoeken actief samenwerking met woningbouwcor- poraties om betaalbare woningen te realiseren. Om woningbouwprojecten sneller haalbaar te maken starten we met een vereveningsfonds, waarin een projectont- wikkelaar een financiële bijdrage stort, als de doelstelling voor sociale huur, middenhuur of sociale koop bij een bouwproject niet wordt gehaald. De financiën uit het vereveningsfonds worden gebruikt om elders betaalbare woningbouw op gang te brengen.
Om doorstroming op de woningmarkt te stimuleren, maken we optimaal gebruik van de inzet van senioren- makelaars en stimuleren we woonvormen waarin jong en oud samen kunnen wonen. Wonen en bouwen Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 6pagina 6
Daarnaast zetten we in op woonzorgconcepten en andere innovatieve woonvormen die bijdragen aan passende huisvesting voor verschillende doelgroepen. We ondersteunen jongeren en andere starters actief, bijvoorbeeld met het introduceren van een starterslening en/of koopgarant. In ‘Het Zoetermeerse doorstromingsplan’ presenteren wij onze plannen om met huidige en nieuwe maatregelen te laten zien hoe we met woningbouw voor verschillende doelgroepen de juiste doorstroom realiseren. Bij de vol- gende wijziging van het toewijzingsstelsel in de Haagse woningmarktregio zet Zoetermeer in op een stelsel dat eerlijker werkt voor actieve jonge woningzoekenden, net zoals ze in steeds meer andere regio’s doen. Door woningbouw en leefbaarheid hand in hand te laten gaan versterken wij onze bestaande wijken. Bij ontwikke- lingen rond wijkwinkelcentra en ov-knooppunten zetten we in op een combinatie van verdichting, vergroening, verduurzaming en verbetering van voorzieningen. We vragen ontwikkelaars en woningcorporaties om dit mee te nemen bij grote transformaties en nieuwbouw- projecten. Tot slot voorkomen we onduidelijkheid voor huiseige- naren en blijven renovatie en nieuwbouw mogelijk door geen woningen tot monument te benoemen, tenzij inwoners dat voor hun eigen woning willen.
Wat het gaat kosten Om maatregelen te nemen voor het versnellen van de woningbouw worden financiële middelen beschikbaar gesteld vanuit het Reserve Fonds 2040. We reserveren jaarlijks € 118.000 om doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Om starters financieel te ondersteunen bij de aankoop van een woning stellen we in 2027 tot en met 2029 jaarlijks € 230.000 beschikbaar en in 2030 € 105.000. De inzet voor de woonzorgvisie zetten we voort door voor 2028 € 52.000 te reserveren en voor 2029 en 2030 jaarlijks € 129.000. Wonen en bouwen Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 7
2 Samen leven en ondersteunen Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 8
Samen leven en ondersteunen Wat we willen bereiken We zijn er voor mensen die hulp nodig hebben en laten niemand vallen. Dat vraagt om een sterk, menselijk en toekomstbestendig sociaal domein. Sterke buurten en wijken ontstaan wanneer mensen elkaar kennen, naar elkaar omkijken en elkaar helpen. Maatschappelijke organisaties en professionals ondersteunen waar dat nodig is. Een sterke sociale basis in een gezonde leef- omgeving kan veel bijdragen aan het normaliseren van algemene hulpvragen. Hulp en ondersteuning kunnen een springplank zijn en bieden ook een stevig vangnet. Dat willen we doelmatig en laagdrempelig doen, met effectieve, bewezen goede hulp en ondersteuning. Dat geldt ook bij het zorgen voor onze jeugd. Ouders zijn de eerste opvoeders, de ge- meente en andere betrokken partijen ondersteunen hen zoveel als mogelijk of nodig is. Zo houden we de zorg menselijk en betaalbaar. Samenwerking tussen verschil- lende partners binnen en buiten het sociale domein is daarvoor noodzakelijk. Denk daarbij aan zorg, welzijn, onderwijs, schuldhulp, woningcorporaties en politie. Dat vraagt ook om integrale afwegingen binnen de gemeentelijke organisatie. Het leven in (financiële) bestaansonzekerheid kent vele gevolgen, zowel voor de inwoner als de maatschappij. Ondersteuning moet daarom terechtkomen bij wie dit echt nodig heeft en mensen helpen om vooruit te komen.
Daarbij hebben we oog voor harde inkomens- of vermo- gensgrenzen waardoor inwoners tussen wal en schip vallen. Problematische schulden willen we zoveel moge- lijk voorkomen door vroegtijdig, toegankelijk en laag- drempelig ondersteuning aan te bieden, zodat financiële problemen niet onnodig uitgroeien tot grotere sociale en gezondheidsproblemen. Voor inwoners die nog niet vanzelfsprekend meedoen, willen we de stap naar werk, (om)scholing of participa- tie kleiner maken. Werk is de belangrijkste route naar zelfstandigheid en bestaanszekerheid. Inwoners met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt blijven wij ondersteunen met beschut werk. De vraag naar ondersteuning én de kosten binnen het sociaal domein zijn de afgelopen jaren enorm gestegen. Tegelijkertijd groeit het tekort aan personeel. Wij zetten daarom in op verschillende maatregelen om het sociaal domein op een slimmere en innovatieve manier in te richten. Het beleid willen wij zoveel mogelijk financie- ren binnen de financiële kaders van het totale sociaal domein. Dat is nodig om te voorkomen dat andere belangrijke voorzieningen in de gemeente in gevaar ko- men door stijgende uitgaven binnen het sociaal domein. Tekorten of overschotten worden maximaal binnen het sociaal domein opgelost en alleen in het uiterste geval gedekt door budgetten bij andere beleidsterreinen.
Zo zorgen we ervoor dat hulp en ondersteuning ook in de toekomst beschikbaar en betaalbaar blijven voor hen die dit nodig hebben. De budgetten in het sociaal domein willen we ontschot- ten, zodat inwoners of gezinnen die verschillende soor- ten hulp nodig hebben niet veel verschillende procedu- res hoeven te doorlopen. Dat helpt de inwoners, maakt onze dienstverlening makkelijker te begrijpen en helpt bij vroegsignalering, gezondheid en preventie. Wat we gaan doen We zetten de ingezette koers in het sociaal domein voort. De gemeente gaat de samenhang met sociaal- economische ontwikkeling, gezondheid, wonen en leefbaarheid beter inzichtelijk maken en deze beter met elkaar verbinden. We zetten stevig in op preventie, innovatie en de menselijke maat in het sociaal domein. Datagericht werken wordt stevig ingericht, als onder- bouwing van beleid en uitvoering. Sociale innovatie wordt doorgezet met projecten die bij- dragen aan de doelen van het sociaal domein, nieuw zijn voor Zoetermeer en gebleken effectief zijn. Op deze manier dragen innovaties bij aan merkbaar betere kwaliteit voor de inwoners en tegelijkertijd beheersing van kosten. Door te investeren in innovatieve oplossingen zoals Preventie in de Praktijk en Wijkimpact 0-99, verminderen we de noodzaak voor duurdere en arbeids- intensievere oplossingen. Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 9pagina 9
Jeugd Opgroeien gaat gepaard met hobbels en uitdagingen. Bij de inzet voor gelukkige en sterke jeugd zetten we de ingeslagen weg van normaliseren en demedicaliseren voort. Daarbij blijft het uitgangspunt dat kinderen en jongeren die ondersteuning of zorg nodig hebben, deze tijdig en passend ontvangen onder andere via program- ma’s zoals Kansrijke Start. Daarmee verkleinen we gezondheidsverschillen. Door de inzet van lokale teams krijgt jeugd die dat nodig heeft sneller, gerichter en dicht bij huis hulp. Daarbij geven we extra aandacht aan de overgang van jeugdhulp (18-) naar de ondersteuning voor volwassenen (18+). Gezinnen met complexe proble- men worden ondersteund via een integrale aanpak met één plan en één regisseur. We versterken de samenwerking tussen ouders, jeugd- hulp, onderwijs en wijkteams. Zo kunnen zorgen en problemen vroegtijdig worden herkend en via preventie aangepakt. Het aantal ontmoetingsplekken voor jon- geren en jongerenwerk breiden we daarbij uit. We gaan actief verder met taalvaardigheid om laaggeletterdheid te voorkomen. Bestaanszekerheid en ondersteuning We laten niemand door het ijs zakken. We zetten in op het vergroten van het bereik van inkomensondersteu- ning, zodat inwoners die deze regelingen nodig hebben deze ook daadwerkelijk weten te vinden en gebruiken.
Het vertrouwen van inwoners willen we vergroten door te kijken naar de mens in plaats van de problemen en te werken met één loket voor hulp. Daarnaast werken we harder aan het voorkomen van (geld)zorgen en proble- men, bijvoorbeeld via coaching en voorlichting. We werken als gemeente samen met het Jeugdeducatie- fonds om de kansen van kwetsbare kinderen te verster- ken via de basisscholen. Als gemeente geven we het goede voorbeeld door het aantal werk- en stageplekken voor mensen met een beperking uit te breiden. We willen dat ondersteuning voor inwoners geleidelijk afbouwt in plaats van abrupt wegvalt, zodra zij stappen zetten richting werk of extra inkomsten. Daarom geven we inwoners in de bijstand meer ruimte om bij te verdie- nen zonder dat dit meteen volledig wordt verrekend. Ook onderzoeken we hoe we binnen gemeentelijke rege- lingen meer kunnen werken met een glijdende schaal. Voor inwoners die ondersteuning nodig hebben rich- ting werk, scholing of participatie zetten we in op een persoonlijke en effectieve aanpak. De Binnenbaan blijft daarbij belangrijk voor inwoners voor wie beschut werk de passende route is. Voor andere inwoners kijken we welke stap nodig is om dichter bij werk te komen, bijvoorbeeld via scholing, begeleiding, een stage, een leerwerkplek of direct contact met een werkgever. Daarbij gaan we uit van vertrouwen en de menselijke maat.
We kijken niet alleen naar belemmeringen, maar ook naar talenten, mogelijkheden en de eigen inzet die van iemand gevraagd mag worden. We zorgen dat ondersteuning perspectief biedt en publieke middelen terechtkomen waar ze het meeste verschil maken. Binnen de vernieuwde Stadspas079 zorgen we voor meer en passendere ondersteuning voor minima, met meer keuzevrijheid voor inwoners. Daarmee versterken we bestaanszekerheid voor inwoners die ondersteuning nodig hebben, zonder het uitgangspunt los te laten dat werk moet lonen en meedoen waar mogelijk wordt gestimuleerd. Tot slot zorgen we voor meer stabiliteit en continuïteit bij organisaties die actief zijn op het gebied van bestaans- zekerheid, armoede en schuldhulpverlening door waar mogelijk meerjarige subsidies toe te passen. Gezond leven en welzijn Positieve gezondheid is ons uitgangspunt. Via de openbare ruimte, maatschappelijke voorzieningen en wijkwinkelcentra stimuleren we dat inwoners elkaar te- genkomen, voldoende kunnen bewegen en een gezonde leefstijl ontwikkelen. De samenwerking binnen Samen- ZoeterMeerGezond zetten we voort. Daarbij hebben we ook aandacht voor de mentale gezondheid van jongeren. Ook gaan we eenzaamheid tegen met hulp van vrijwilli- gersnetwerken en samenwerking met maatschappelijke organisaties en geloofsgemeenschappen.
In samenwerking met het HagaZiekenhuis werken we aan het behoud van toegankelijke zorg en de Spoedzorg in Zoetermeer. Daarnaast gaan we werken aan meer aanbod van woonzorgconcepten en woningen met zorg op afstand. Binnen de Wmo komen er snellere intakes en langere indicaties. De menselijke maat staat centraal: we zorgen voor tijdige, passende en laagdrempelige onder- steuning, met zo min mogelijk bureaucratische drempels en zoveel mogelijk duidelijkheid voor inwoners. Vrijwilligers zijn onmisbaar. Daarom ondersteunen we de vrijwilligersorganisaties en bieden waar mogelijk meerja- rige financiële duidelijkheid. We hebben enorm respect voor mantelzorgers die we daarom ondersteunen en waarderen. Daartoe zetten we in op goede mantelzorg- ondersteuning, toegankelijke respijtzorg en praktische Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 10pagina 10 Samen leven en ondersteunen
Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 13 hulp voor mantelzorgers die zwaar belast zijn. De vorm van waardering zal, in overleg met mantelzorgers, pas- send en ondersteunend zijn. Ieder mens is anders. Waar je ook vandaan komt, wat je kleur, gender of seksuele geaardheid ook is, welke beperking je ook hebt: iedereen moet zich gezien en gehoord, veilig en welkom voelen en mee kunnen doen in onze Zoetermeerse samenleving. We hebben onver- minderd aandacht voor inclusie en diversiteit, want ge- lijke kansen en volwaardige deelname door bijvoorbeeld vrouwen, lhbtqia+-personen, mensen met een beperking of mensen van kleur zijn nog niet vanzelfsprekend. We steunen initiatieven die compassie, acceptatie, erkenning en ontmoeting bevorderen, zoals Keti Koti, Coming Out Day en andere momenten die mensen met elkaar verbinden. Asiel en integratie Mensen in nood helpen we. Daarom voldoen we aan de landelijke wet- en regelgeving. We zorgen daarbij voor goede communicatie, aandacht voor omwonenden en leefbare wijken rond opvanglocaties. Veiligheid in de opvanglocatie en voor de omgeving is daarbij vanzelf- sprekend. Goede integratie is belangrijk, daarom zorgen we voor hulp bij het vinden van werk, vrijwilligerswerk en taallessen. Wat het gaat kosten Om gezondheid, beleving en ontmoeting voor jongeren in de stad te verbeteren, reserveren we jaarlijks € 600.000 tot en met 2030.
We investeren € 5.000.000 in een fonds voor preventie en innovatie in het sociaal domein. In 2027 is € 50.000 gereserveerd om te onderzoeken hoe een glijdende schaal in de bijstand kan worden ingevoerd. Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 11pagina 11 Samen leven en ondersteunen
Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 12 Onderwijs en economie 3
Wat we willen bereiken Een sterke stad biedt kansen om te leren, te werken en te ondernemen. Goed onderwijs geeft kinderen en jongeren de beste start. Het geeft mensen bovendien de vrijheid om zich een leven lang te blijven ontwikkelen: om bij te leren, zich om te scholen of opnieuw richting te geven aan hun toekomst. We vinden het belangrijk dat kinde- ren een veilige plek en goede voorzieningen hebben om zich te ontwikkelen. Daarbij is een belangrijke rol voor de voor- en vroegschoolse educatie weggelegd. Goed onderwijs vraagt om samenwerking tussen scholen en gemeente, duurzame en breed bruikbare schoolgebou- wen en gezonde schoolomgevingen. Keuzevrijheid voor ouders en leerlingen staat daarbij centraal. Ook willen we de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt versterken. Zoetermeer heeft jongeren, werkzoekenden en werkgevers veel te bieden, maar vraag en aanbod moeten elkaar beter kunnen vinden. Dat vraagt om versterking van praktijkgericht onderwijs, met bijzondere aandacht voor vmbo, techniekonderwijs, mbo en hbo. Meer stages, leerwerkplekken en praktijkroutes helpen inwoners om ervaring op te doen en bieden werk- gevers de vakmensen die zij nodig hebben. We streven ernaar dat alle kinderen en jongeren binnen Zoetermeer een passende onderwijsplek kunnen vinden met behoud van de vrije schoolkeuze. Het speciaal onderwijs speelt hierbij een belangrijke rol.
Samen met leerplicht, onder- wijs, ouders en samenwerkingsverbanden blijven we ons inzetten om ieder kind een passende plek in het onder- wijs te bieden en het aantal thuiszitters terug te dringen. Een sterke lokale economie zorgt voor banen, innovatie en levendige wijken. Dat vraagt om ruimte voor onder- nemers: lokale ondernemers, mkb’ers, starters, zzp’ers, familiebedrijven, innovatieve bedrijven en de maakin- dustrie zorgen voor werkgelegenheid, levendigheid en vernieuwing. Zoetermeer wil een stad zijn waar onder- nemers zich welkom (blijven) voelen, waar de gemeente meedenkt en waar procedures waar mogelijk eenvoudi- ger worden. Innovatie blijft een belangrijke motor voor onze regionale economie. Het Dutch Innovation Park is daarbij een be- langrijke regionale campus en broedplaats voor samen- werking tussen onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven. Daarnaast willen we toewerken naar een circulaire eco- nomie. De landelijke doelen om in 2050 volledig circulair te zijn en het grondstoffengebruik in 2030 te halveren betekenen dat we als gemeente stappen moeten zetten. Wat we gaan doen We ondersteunen scholen waar dat kan bij het bieden van goed onderwijs. Dat doen we door nauw samen te werken met schoolbesturen en schoolteams, uitvoering te geven aan de plannen voor onderwijshuisvesting en te kijken hoe schoolgebouwen breder kunnen worden benut voor de wijk.
Bij nieuwbouw en renovatie hebben we aandacht voor duurzaamheid, een goed binnenklimaat, gezonde schoolomgevingen en samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang en maatschappelijke partners. De samenwerking tussen onderwijs, bedrijfsleven en ge- meente wordt versterkt. We richten ons op meer stages, leerwerkplekken, praktijkroutes en ontmoetingen tussen scholen, werkgevers en werkzoekenden. Ook blijven we ons inzetten om meer mbo- en hbo-onderwijs naar Zoe- termeer te halen en versterken we de positie van vmbo en techniekonderwijs in verbinding met lokale bedrijven. Het Dutch Innovation Park ontwikkelen we verder als regionale innovatiecampus. De campus blijft een be- langrijke plek waar onderwijs, ondernemers en innovatie elkaar ontmoeten. We willen bestaande ruimte nog beter benutten, ruimte blijven bieden aan startups en scale- ups en kleinschalige werkplekken in de wijk stimuleren. Ook zetten we de Innovatieprijs voor ondernemers voort, omdat deze vernieuwende Zoetermeerse bedrijven zichtbaar maakt en ondernemerschap, innovatie en lef waardeert. Voor ondernemers blijven we merkbaar werken aan minder onnodige regels, betere dienstverlening en een gemeente die initiatieven positief benadert. We onder- steunen het lokale mkb, starters, zzp’ers, familiebedrij- ven, innovatieve ondernemingen en de maakindustrie.
Wijkwinkelcentra zijn het hart van de wijk en kunnen op verschillende plekken een opknapbeurt gebruiken. Onderwijs en economie Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 13pagina 13
Daarnaast willen we graag een aantrekkelijk stads- centrum behouden. Samen met ondernemers en vastgoedeigenaren werken we aan winkelgebieden die toekomstbestendig, groen, levendig en bereikbaar zijn. Daarbij is er aandacht voor plekken die extra onder - steuning nodig hebben en voor publiekstrekkers die bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de stad. Ook blijft de gemeente haar ondernemers stimuleren en faciliteren in hun doelstellingen voor duurzaamheid en circulariteit. We onderzoeken hoe ondernemers nog beter kunnen worden ondersteund. We blijven onder - nemers stimuleren en helpen om haalbare en betaal - bare stappen te zetten die passen bij hun bedrijf, hun mogelijkheden en de economische kansen voor de stad. Wat het gaat kosten Voor het uitvoeren van een nieuwe actieagenda Economie en de ambities op het gebied van circulaire economie stellen we jaarlijks € 200.000 beschikbaar tot en met 2030. Elke twee jaar stellen wij € 30.000 beschikbaar voor de Innovatieprijs. Voor het versterken van het onderwijsaanbod stellen wij jaarlijks € 100.000 beschikbaar tot en met 2030. Onderwijs en economie Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 14
4 Veiligheid Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 15
Wat we willen bereiken Iedereen moet zich in Zoetermeer veilig kunnen voelen: thuis, op straat, op school, online, in de wijk en in de stad. Veiligheid is een basisvoorwaarde om je thuis te voelen in Zoetermeer. Het begint bij respect voor elkaar, bij wijken die schoon, heel en overzichtelijk zijn en bij inwoners die weten waar zij terechtkunnen als er iets speelt. Tegelijk zijn we duidelijk: voor criminaliteit, intimi- datie, geweld, ondermijning, discriminatie en bedreiging is in Zoetermeer geen plaats. We kiezen daarom voor een veiligheidsaanpak waarin preventie en handhaving elkaar versterken. We voorkomen waar dat kan, helpen waar dat nodig is en grijpen stevig in waar grenzen wor- den overschreden. We willen dat inwoners, ondernemers en bezoekers erop kunnen vertrouwen dat meldingen van overlast, onveilig- heid en criminaliteit serieus en snel worden opgepakt. Veiligheid is daarbij niet alleen een kwestie van optreden als het misgaat, maar ook van vroeg signaleren, zicht- baar aanwezig zijn en problemen aanpakken voordat ze groter worden. Daarom werken we aan veilige en leefbare wijken, waarin gemeente, politie, brandweer, handhaving, woningcorporaties, zorgpartners, scholen, ondernemers en inwoners elkaar weten te vinden. Door beter samen te werken, kunnen signalen sneller worden gedeeld en kan eerder worden ingegrepen als dat nodig is.
Het veiligheidsgevoel zal alleen verbeteren als onze aanpak de stad merkbaar beter maakt. De wereld wordt steeds meer digitaal en dat brengt nieuwe risico’s met zich mee. Daarom besteden we bij- zondere aandacht aan digitale veiligheid, mediawijsheid en de bescherming van jongeren en kwetsbare inwoners. Ook willen we dat inwoners en ondernemers weerbaar zijn tegen criminaliteit, intimidatie, online misbruik, cyberpesten, oplichting en andere vormen van onveilig- heid. Een veilige stad vraagt ook om een openbare ruimte die bijdraagt aan het veiligheidsgevoel. Donkere, onover - zichtelijke of verloederde plekken mogen er niet toe leiden dat inwoners bepaalde routes, straten of pleinen gaan vermijden. Een schone, hele en overzichtelijke leef- omgeving is daarom een belangrijk onderdeel van onze veiligheidsaanpak. Daarnaast willen we elke vorm van huiselijk geweld eerder signaleren, beter bespreekbaar maken en effec - tiever aanpakken. Slachtoffers moeten weten waar zij terechtkunnen en professionals moeten signalen tijdig herkennen en opvolgen. Tegelijk blijven we stevig optreden tegen ondermijning, drugscriminaliteit, online criminaliteit, extremisme, radicalisering, wapenbezit en andere vormen van ontwrichtende criminaliteit. Dit soort criminaliteit tast niet alleen de veiligheid aan, maar ook het vertrouwen in de samenleving en de rechtsstaat.
Tot slot willen we dat Zoetermeer beter voorbereid is op (digitale) dreigingen, crises en internationale spanningen die de maatschappelijke rust, veiligheid en continuïteit van voorzieningen onder druk kunnen zetten. Een weer- bare stad is een stad waarin inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en gemeente weten wat zij moeten doen als het erop aankomt. Wat we gaan doen We gaan door met aanpakken die werken, zoals de Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid (IPTA) en Persoonsgerichte Aanpak (PGA). Daarmee richten we ons op personen en situaties waar risico’s groot zijn en waar tijdige begeleiding, begrenzing en samenwerking noodzakelijk zijn. Deze aanpak helpt om problemen eer- der in beeld te krijgen en gericht te handelen. De zichtbaarheid en slagkracht van handhaving worden versterkt met zes extra boa’s en/of buurtwerkers. Daar- mee zetten we ons in voor meer zichtbare aanwezigheid in de stad, snellere opvolging van meldingen en gerichte inzet op plekken waar overlast of onveiligheid wordt ervaren. Ook krijgen zij een rol in het versterken van digi- tale weerbaarheid en mediawijsheid, onder meer door inwoners, ondernemers, jongeren en ouders actief op te zoeken en voorlichting te geven over online oplichting, cyberpesten, sextortion, digitale criminaliteit en veilig gedrag online.
Daarnaast blijven we bij de politie stevig aandringen op voldoende capaciteit in Zoetermeer, zodat politie, handhaving en gemeente zichtbaar, aanspreekbaar en effectief kunnen optreden waar dat nodig is. Veiligheid Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 16pagina 16
De aanpak van huiselijk geweld, femicide, kindermishan- deling en seksueel geweld wordt verder versterkt, onder andere met de Doorbraakmethode. We zetten in op preventie, vroegsignalering, deskundigheidsbevordering van professionals, gerichte voorlichting, samenwerking met Veilig Thuis en laagdrempelige mogelijkheden om zorgen of signalen te melden. Daardoor willen we eerder hulp bieden en escalatie voorkomen. Onveilige plekken in de openbare ruimte pakken we sneller aan. Meldingen van inwoners nemen we serieus. Waar nodig nemen we maatregelen, zoals betere verlich- ting, overzichtelijke inrichting, onderhoud en zichtbare aanwezigheid. Ook ondersteunen we initiatieven van inwoners die bijdragen aan een veilige en leefbare buurt, bijvoorbeeld wanneer bewoners samen met gemeente, politie, handhaving of woningcorporaties werken aan het verbeteren van hun straat, complex of wijk. We onderzoeken of het toepassen van wijkrechtspraak een zinvolle toevoeging is in onze stad. Dit is een laag- drempelige vorm van rechtspraak in de wijk, waarbij een rechter samen met betrokken hulpverleners kijkt naar een passende oplossing voor juridische én achterliggen- de persoonlijke of maatschappelijke problemen. Verder onderzoeken we waar uitbreiding van camera- toezicht zinvol, proportioneel en uitvoerbaar is.
Daarbij kijken we naar de preventieve werking, het effect op het veiligheidsgevoel van de mensen in de omgeving en de bijdrage aan het opsporen van daders. Cameratoezicht is geen doel op zich, maar kan op specifieke plekken onderdeel zijn van een bredere veiligheidsaanpak. Ook versterken we de aanpak van onbegrepen en ver- ward gedrag. Zorg, veiligheid en sociaal domein werken hierbij nauw samen, zodat inwoners sneller passende hulp krijgen en overlast of onveiligheid in de wijk zoveel mogelijk wordt voorkomen. We leren van effectieve aanpakken uit andere gemeenten. Rond de jaarwisseling en op andere momenten waarop de druk op hulpverleners, handhavers en de openbare orde groot is, zetten we in op een duidelijke en veilige aanpak. Geweld, bedreiging en intimidatie richting hulp- verleners, handhavers, politie, bestuurders en volksver- tegenwoordigers zijn onacceptabel. Waar mogelijk laten we daders betalen voor de schade die zij veroorzaken. Tot slot vergroten we de weerbaarheid van inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie tegen online criminaliteit, ondermijning, extremisme en crises. Dat doen we met voorlichting, samenwerking, oefening, betere informatie-uitwisseling en aandacht voor de conti- nuïteit van vitale voorzieningen. Wat het gaat kosten Om zes extra boa’s en/of buurtwerkers in de stad in te zetten, trekken wij structureel € 500.000 per jaar uit.
Voor de wijkrechtspraak zullen wij een onderzoek uitvoeren naar de toepasbaarheid in Zoetermeer, waarvoor wij in 2027 € 25.000 budget hebben gereserveerd. Voor de IPTA en PGA maken wij in eerste instantie gebruik van beschikbare Rijksmiddelen voordat gemeentelijke mid- delen worden ingezet. Tot slot gaan wij behoeftegericht verkennen welke investering er nodig is om de beschik- baarheid van cameratoezicht uit te breiden. Veiligheid Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 17
Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 18 Leefbaarheid, duurzaam en groen 5
Wat we willen bereiken Zoetermeer is een stad in en tussen de parken. Een plek waar mensen van de natuur kunnen genieten, elkaar kunnen ontmoeten en kinderen veilig kunnen spelen. We bouwen voort op de ambitie uit de Ruimtelijke Strategie Zoetermeer waarin groen en water zorgen voor leefkwali- teit, gezondheid, ontmoeting en klimaatbestendigheid. Onze parken en groenstroken zijn de plekken in onze samenleving die uitnodigen tot bewegen, spelen en ontmoeten. Bewegen is belangrijk voor een goede start in het leven en vitaal ouder worden. Om onze leefomgeving prettig te houden, maken we deze klimaatbestendig. We willen hittestress tegengaan, droge voeten behouden en de water- en luchtkwaliteit en de biodiversiteit in onze buurten bevorderen. Zo wordt de buitenruimte merkbaar beter. We bouwen met groen, voorzieningen en ontmoeting dichtbij. Zoetermeer moet niet alleen voor mensen, maar ook voor dieren een fijne en gezonde leefomgeving zijn, met voldoende nest- gelegenheid, groenverbindingen en aandacht voor dier- vriendelijk beheer. We maken daarbij onderscheid tussen groen en natuur. Zoetermeer is snel gegroeid. Veel wijken, straten, stoe- pen, groenstroken, lantaarnpalen en speelplekken zijn ongeveer tegelijk aangelegd. Nu worden ze ook tegelijk ouder. Dat merken inwoners in hun eigen buurt. Juist daar moeten zij fijn thuiskomen in Zoetermeer.
Dit college investeert daarom de komende jaren gericht in de openbare ruimte: netter groen, minder zwerfafval en onkruid, betere stoepen en paden, sneller herstel van schade en extra aandacht voor routes naar scholen, winkels, haltes en zorgvoorzieningen. De openbare ruimte is ook de plek waar het leven in de wijk gebeurt. Kinderen spelen er. Mensen wandelen, sporten en ontmoeten elkaar. Kinderen hebben ruimte nodig om te rennen, klimmen, ontdekken, sporten en samen te spelen. Met groen, schaduw, bankjes en veilige routes ernaartoe. We kijken daarbij verder dan alleen nieuwe speeltoestellen. Bij de energietransitie kiezen we voor een eerlijke, prakti- sche aanpak waarbij haalbaarheid en betaalbaarheid voor al onze inwoners en ondernemers centraal staan. We zetten in op besparing en isolatie. Inwoners houden daarbij zelf te allen tijde de regie over de verduurzaming van hun eigen woning. De energietransitie betekent minder verbruik en schonere energie. We willen dat iedereen in Zoetermeer kan aanhaken. Daarnaast biedt verduurzaming kansen voor innovatie, lokale werk- gelegenheid en een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers. Ook Zoetermeer wordt geconfronteerd met netconges- tie. Het elektriciteitsnet is vol. Dat heeft directe gevolgen voor ontwikkelingen in onze stad.
Netcongestie raakt niet alleen de woningbouw, maar zet ook een rem op de groei en innovatie van lokale ondernemers. Ontwik- kelingen willen we zo snel als dat kan weer mogelijk maken. Wat we gaan doen Deze coalitie investeert de komende jaren gericht in de openbare ruimte. We verhogen daarom het onder- houdsniveau in woonwijken. Bij groot onderhoud in de wijk nodigen we andere partijen zo veel mogelijk uit andere werkzaamheden te bundelen, dat beperkt de overlast voor inwoners. We grijpen groot onderhoud ook aan om de buurt direct beter te maken. Dat doen we met meer verlichting, opgeknapte stoepen, bankjes voor ontmoeting, meer prullenbakken, openbare toiletten, meer kwalitatief groen en betere toegankelijk- heid. Jaarlijks laten we per wijk zien wat er is gedaan, hoe de kwaliteit verbetert en hoe bewoners dit ervaren. We gaan verder op de ingeslagen weg om Zoetermeer toegankelijker te maken. Bij plannen voor de openbare ruimte, gebouwen, woningen, openbaar vervoer en ge- meentelijke dienstverlening nemen we toegankelijkheid vanaf het begin mee. We kijken daarbij niet alleen naar wat wettelijk moet, maar vooral naar wat in de praktijk werkt voor inwoners. We zorgen voor goede en gevarieerde speelplekken in alle wijken. Dicht bij huis zijn er veilige plekken waar jonge kinderen kunnen spelen.
Daarnaast investeren we in grotere buurtplekken die uitnodigen tot bewegen, ontmoeten en buitenspelen voor kinderen en jongeren van verschillende leeftijden. Leefbaarheid, duurzaam en groen Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 19pagina 19
Leefbaarheid, duurzaam en groen We maken daarvoor een nieuw meerjarig plan voor | In Zoetermeer streven we ernaar om in 2040 aardgasvrij speel- en ontmoetingsplekken. Bij de inrichting en | te zijn. Onze praktische focus ligt hierbij op besparing, vernieuwing van speelplekken houden we rekening met | isolatie en haalbare warmte. We zetten wijkgericht toegankelijkheid, zodat kinderen met en zonder beper- | energiefixers in en bieden hulp bij het aanvragen van king zoveel mogelijk samen kunnen spelen. | leningen en subsidies voor verduurzaming. Wat je niet verbruikt, hoef je namelijk niet op te wekken. Daarbij Wijkgroen, parken en recreatieve groengebieden moeten | zetten we extra in op wijken waar de opgaven het uitnodigen tot ontmoeten, bewegen, spelen en ontspan- | grootst zijn, zoals Meerzicht, Buytenwegh en Seghwaert. nen. Daar bieden we ruimte voor passende, kleinschalige | Om het doel in de energietransitie te behalen, stellen we en verbindende buurtactiviteiten. De natuurgebieden | haalbare tussendoelen op. Als gemeente geven we het Plas van Poot, Nieuwe Driemanspolder en het Buyten- | goede voorbeeld en werken stapsgewijs aan verduurza- park beschermen we zorgvuldig en ontwikkelen we met | ming van het eigen vastgoed. Om initiatieven van inwo- respect voor natuur, biodiversiteit en rust.
We gaan | ners en ondernemers de ruimte te geven en bureaucratie werken aan ecologische verbindingszones. | te verminderen, richten we één herkenbaar loket in. Om hittestress tegen te gaan, droge voeten te behouden | Wij willen voorkomen dat netcongestie de ontwikkeling en de luchtkwaliteit én biodiversiteit te verbeteren, | van Zoetermeer stilzet. Daarom kiezen we voor een maken we de komende bestuursperiode werk van | actieve gemeentelijke rol: netbewust bouwen, tijdig aan- vergroening en klimaatadaptatie. Per wijk brengen we | vragen, slimme tijdelijke oplossingen, meer ruimte voor in beeld waar de grootste tekorten zitten aan schaduw, | energie-infrastructuur en lobby richting Rijk, provincie, speelgroen, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Op basis | Stedin en TenneT. Daarvoor actualiseren we het actie- daarvan maken we een uitvoeringsagenda vergroening, | plan dat Zoetermeer in 2025 heeft gemaakt. met prioriteit voor versteende plekken, schoolomgevin- gen, speelplekken, pleinen en routes naar voorzieningen: minder steen waar het kan, meer groen waar het moet.
| Wat het gaat kosten Daarbij gebruiken we de 3-30-300-methode als uit- | Voor het verbeteren van de aantrekkelijkheid en (verkeers) gangspunt bij (her)ontwikkeling en investeren we in het | veiligheid in de openbare ruimte is in totaal een impuls boomkroonoppervlak door netto 2.000 extra bomen aan | van € 30.000.000 beschikbaar. Voor het voortzetten van de stad toe te voegen. We maken de huidige pilot m.b.t. | de actie gratis bomen voor inwoners en klimaatadaptatie overlastgevende bomen af, evalueren deze en herijken | is jaarlijks € 200.000 beschikbaar tot en met 2030. Waar waar nodig het reguliere bomenbeleid om te komen tot | mogelijk investeren we in oplossingen voor netcongestie. een gedragen aanpak waarbij er tijdig en adequaat wordt gereageerd op klachten. We onderschrijven de doelen die in het Schone Lucht Akkoord staan en onderzoeken aansluiting bij het Schone Lucht Akkoord. Daarbij maken we inzichtelijk welke maatregelen, kosten, verplichtingen en uitvoeringscapa- citeit daarbij horen. Vergroening doen we samen met de stad. We zetten daarom blijvend in op bestaande initiatieven die inwo- ners helpen om zelf bij te dragen aan een groener Zoetermeer. De succesvolle actie waarbij inwoners gratis bomen konden krijgen, zetten we voort.
Ook stimuleren we het vervangen van stoeptegels door groen, het aanplanten van hagen en gevelgroen en het vergroenen van versteende tuinen en straten. Zo maken we vergroening concreet, zichtbaar en dichtbij huis. Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 20 6 Mobiliteit Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 21
Wat we willen bereiken Zoetermeer is en blijft een goed bereikbare stad. Onze stad groeit en daarmee neemt ook het aantal verplaat- singen toe: naar werk, school, winkels, familie, vrienden en vrijetijdsvoorzieningen. Wij willen dat Zoetermeer toegankelijk, verkeersveilig en leefbaar is voor iedereen. We zetten in op een mobiliteitssysteem waarin lopen, fietsen, openbaar vervoer en auto elkaar versterken. Inwoners moeten zich veilig en comfortabel door de stad kunnen verplaatsen. We geven meer ruimte aan voetgangers en fietsers door te zorgen voor doorgaan- de voet- en fietspaden. Door te investeren in veilige en snelle fietsroutes willen we de beste grote fietsstad van Nederland zijn. Aantrekkelijk en toegankelijk openbaar vervoer is es- sentieel voor een bereikbare stad en regio. We willen dat inwoners eenvoudig en betaalbaar gebruik kunnen maken van sterke regionale verbindingen. Daarbij zorgen we ervoor dat nieuwe inwoners kennismaken en ver- trouwd raken met het openbaar vervoer. De Krakeling blijft van groot belang voor de bereikbaarheid van wijken en voorzieningen, en daarmee voor de leefbaarheid en het functioneren van de stad. De omgeving van de Kra- keling willen we aantrekkelijker, toegankelijker en sociaal veiliger maken. RandstadRail-stations worden merkbaar beter.
Ook blijven we ons inzetten voor goede busverbin- dingen en/of maatwerkvervoer naar de andere wijken en in de nacht naar andere steden. Sinds de Mandelabrug eind 2022 onveilig werd ver- klaard, beschikt station Zoetermeer niet meer over een volwaardige verbinding over de A12. Met de ontwikke- ling van Entree ontstaat de noodzaak én de kans om het stationsgebied opnieuw toekomstbestendig vorm te geven. We willen een stationsbrug die Entree verbindt met de stad en bijdraagt aan de ontwikkeling van het station tot een veilige, toegankelijke en hoogwaardige OV-knoop, met perspectief op een intercitystatus. Zoetermeer is goed bereikbaar met de auto. Dat willen we behouden nu de stad groeit. Voldoende parkeer- plekken zijn voor ons het uitgangspunt, ook bij sport- verenigingen en andere drukbezochte voorzieningen. We stimuleren duurzame vormen van mobiliteit, zoals deelmobiliteit en elektrisch rijden. Dat is belangrijk voor de gezondheid van onze inwoners en zorgt voor minder CO2-uitstoot. Verkeersveiligheid geven we hoge prioriteit. Het aantal verkeersslachtoffers moet omlaag, met speciale aan- dacht voor fietsers, jongeren en ouderen. We willen veilige schoolroutes, overzichtelijke verkeerssituaties en snelheden die logisch en verkeersveilig zijn. De inrichting van wegen moet bijdragen aan herkenbaarheid, leef- baarheid en een goede doorstroming.
Wat we gaan doen We gaan routes voor voetgangers en fietsers veiliger, aantrekkelijker en toegankelijker maken. Daarbij schei- den we voetgangers en fietsers waar nodig van autover- keer. Om het openbaar vervoer beschikbaar en aantrekkelijk te houden voor alle inwoners, maken we samen met de HTM de omgeving van de RandstadRail-haltes, fiets- parkeerplekken bij stations en de routes daarnaartoe toegankelijker, beter vindbaar en sociaal veiliger. We zorgen voor een blijvende verbinding van en naar Rokkeveen, Dorp en het HagaZiekenhuis en zetten ons ervoor in dat vervoerders nachtbuslijnen (blijven) aan- bieden naar Den Haag, Leiden en Rotterdam. We onderzoeken hoe we het gebruik van openbaar vervoer kunnen stimuleren bij mensen die nieuw in Zoetermeer komen wonen. We zetten actief de volgende stappen voor een directe lightrailverbinding met Rotterdam (ZoRo) en snelle verbindingen richting Leiden (LeiZo) en omliggende gemeenten. Daarnaast werken we een variant uit voor een brede, herkenbare stationsbrug tussen het viaduct Zuidweg/ Afrikaweg en de huidige Mandelabrug en toetsen die op haalbaarheid en snelle realisatie. De brug moet ruimte bieden aan fietsers, voetgangers, groen, verblijf, voorzie- ningen en goede verbindingen met trein, tram en bus. In lijn met de Ruimtelijke Strategie realiseren we vol- doende parkeerplekken bij nieuwbouw.
Mobiliteit Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 22pagina 22
Daarbij houden we rekening met de nabijheid van deel- mobiliteit en openbaar vervoer. We onderzoeken op wel- ke manier mobiliteitsaspecten meetellen bij het bepalen van het aantal te realiseren parkeerplekken. Net als mantelzorgers krijgen informele zorgverleners en thuiszorgmedewerkers de mogelijkheid om gratis te parkeren bij hun werkzaamheden. Op plekken met veel parkeerdruk delen we de openbare ruimte efficiënt in om aanvullende (groene) parkeerplekken te realiseren zonder verlies van groen. Het aantal elektrische laadplekken laten we meegroeien met de ontwikkeling van de stad. Er wordt beleid ontwikkeld voor deelmobiliteit voor de fiets en de auto. In de hele stad verbeteren we de verkeersveiligheid, met extra aandacht voor veilige schoolroutes en de zoge - noemde grijze wegen waarbij de wegindeling onduidelijk is. Daar waar concrete ontwikkelplannen zijn voor wonen en werken en het noodzakelijk is voor het bevorderen van de verkeersveiligheid, leefbaarheid en doorstroming, worden op specifieke locaties de snelheden aangepast in overeenstemming met de Ruimtelijke Strategie. Wat het gaat kosten Wij stellen € 280.000 per jaar beschikbaar voor het uitbreiden van de personele capaciteit voor mobiliteit en verkeersveiligheid. We investeren in 2027 en 2028 € 750.000 voor de planontwikkeling van de stationsbrug en het stationsgebied.
Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 23pagina 23 Mobiliteit
Vrije tijd7 Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 24
Wat we willen bereiken Zoetermeer moet een stad zijn waar iedereen mee kan doen en waar vrijetijdsvoorzieningen bijdragen aan gezondheid, ontmoeting, ontspanning en ontwikkeling. Sport, cultuur, recreatie en verenigingen brengen men- sen samen en maken onze stad aantrekkelijk en soci- aal sterk. We willen daarom dat voorzieningen dichtbij inwoners beschikbaar, toegankelijk en betaalbaar zijn in iedere wijk en voor iedere generatie. We bouwen voort op de ambities uit de omgevingsvisie Zoetermeer 2040: een stad waar ruimte is voor ont- moeting, sport, cultuur en ontspanning. Een prettige en toegankelijke openbare ruimte moet uitnodigen om te bewegen, te spelen, te wandelen en elkaar te ontmoe- ten. Verenigingen, vrijwilligers en culturele organisaties vormen het hart van het sociale leven in Zoetermeer. Zij verdienen een gemeente die meedenkt, ondersteunt en tijdig duidelijkheid biedt. Tegelijk stimuleren we initiatief vanuit inwoners en ondernemers om de stad bruisend en innovatief te houden. Daarbij zoeken we een goede balans tussen gemeentelijke ondersteuning en cultureel ondernemerschap. Het aanbod van sport, cultuur, recreatie en ontmoeting moet meegroeien met de groei van de stad en het aantal inwoners. Nieuwe woningen en wijken vragen ook om voldoende voorzieningen voor vrije tijd dichtbij huis.
We willen dat kinderen en jongeren dichtbij huis kunnen sporten, spelen en culturele activiteiten kunnen volgen. Ook ouderen en mensen met een beperking moeten volwaardig kunnen meedoen. Daarnaast zetten we in op een aantrekkelijk, merkbaar beter evenementenaanbod en recreatieve voorzieningen die passen bij de schaal van Zoetermeer. Van buurtacti- viteiten tot grote publiekstrekkers: evenementen verster- ken de identiteit van de stad en zorgen voor ontmoeting en levendigheid. We houden de goede balans tussen activiteiten en de leefomgeving. Wat we gaan doen Bij gebiedsontwikkeling en woningbouw houden we vanaf het begin rekening met voldoende voorzieningen voor sport, cultuur, ontmoeting en recreatie. Dat betekent dat we, in lijn met de omgevingsvisie Zoetermeer 2040, nieuwe initiatieven de ruimte willen bieden, maar ook willen kijken naar de capaciteit van verenigingen, culturele instellingen, buurthuizen en acti- viteitenaanbod. Investeringen en budgetten groeien op een evenwichtige manier mee met het aantal inwoners. We investeren in duurzame (denk)sportaccommodaties en werken achterstallig onderhoud weg. Sportverenigin- gen worden actief ondersteund en vroegtijdig betrokken bij plannen voor huisvesting, renovatie en uitbreiding, zodat zij kunnen blijven groeien en hun belangrijke maat- schappelijke rol kunnen vervullen.
We stimuleren multifunctioneel gebruik van sport-, wijk- en buurtvoorzieningen, zodat accommodaties beter worden benut en inwoners dichtbij huis toegang hebben tot laagdrempelige ontmoetingsplekken en activitei- ten. Het is bijvoorbeeld een kans om de verschillende (denk)sportverenigingen samen onder te brengen in een multifunctioneel gebouw. Gebouwen en voorzieningen moeten zoveel mogelijk uitnodigen tot samenwerking tussen sport, cultuur, onderwijs en maatschappelijke organisaties. Sport en bewegen moeten voor iedereen toegankelijk zijn. Daarom zorgen we voor goede sportvoorzieningen én voor laagdrempelige mogelijkheden om dichtbij huis te bewegen, spelen en ontspannen. Ook blijven we investeren in buurtsportcoaches, beweegcampagnes en samenwerking tussen verenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Daarmee versterken we niet alleen sportdeelname, maar ook gezondheid, ont- moeting en sociale verbinding in de stad. We stimuleren recreatie, wandelen, fietsen en ontspan- ning in en rondom de stad, zodat inwoners dichtbij huis actief en ontspannen hun vrije tijd kunnen doorbrengen. We bieden ruimte aan kleinschalige recreatie en activitei- ten, zolang dier, natuur en omgeving daar niet onevenre- dig door worden belast.
Het is een langgekoesterde wens van velen in Zoeter- meer om ons vaarwater beter te verbinden met de regio, waaronder een mogelijke verbinding richting Leiden. Daarom onderzoeken we samen met regionale partners opnieuw de mogelijkheden hiervoor. Daarbij kijken we naar recreatieve kansen, natuur en financiële haalbaarheid. Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 25pagina 25 Vrije tijd
Vrije tijd Cultuur verrijkt de stad, brengt mensen samen en draagt | Zoetermeer moet een stad blijven waar iets te beleven bij aan talentontwikkeling, ontmoeting en een levendige | valt. Daarom behouden we toonaangevende en succes- samenleving. Cultuur moet voor iedereen toegankelijk | volle evenementen en halen we nieuwe culturele en zijn. We versterken het culturele aanbod in Zoetermeer, | sportieve evenementen naar de stad, met ruimte met ruimte voor zowel grote instellingen als kleinscha- | voor buurtinitiatieven, festivals, sportevenementen en lige initiatieven en broedplaatsen, makers en culturele | vernieuwende concepten. activiteiten in de wijken. We ondersteunen belangrijke culturele voorzieningen zoals CKC & partners, Franx, | Dat geldt ook voor het nachtleven in Zoetermeer. We Poppodium Boerderij, Nationaal Videogame Museum, | onderzoeken de mogelijkheden voor meer initiatieven Stadstheater Zoetermeer en de stadsbibliotheek. Daarbij | voor jongeren en uitgaan, waaronder passende ruimte onderzoeken we of en hoe we cultuur- en vastgoedsub- | voor nachthoreca. Daarbij houden we nadrukkelijk oog sidies kunnen scheiden en hoe we cultureel ondernemer- | voor veiligheid, leefbaarheid en een goede balans met schap kunnen versterken. | de omgeving.
We zorgen voor meer duidelijkheid en stabiliteit in | We zijn trots op de geschiedenis van Zoetermeer en willen subsidies, met waar mogelijk meerjarige afspraken voor | bewaren wat belangrijk is voor de identiteit van onze stad. maatschappelijke en culturele partners. Daarom maken | Daarom zijn we zuinig op cultureel en historisch erfgoed we budget vrij om waar nodig gedurende het jaar een | en geven we erfgoed een zichtbare en toegankelijke plek financiële drempel te verlagen/weg te nemen voor kleine | in Zoetermeer. We actualiseren de erfgoedverordening. initiatieven zodat het culturele aanbod verbreed en ver- rijkt wordt. Daarmee geven we organisaties meer rust en ruimte om vooruit te plannen, vrijwilligers te behouden | Wat het gaat kosten en te investeren in kwaliteit. Om een impuls te geven aan het aantrekken en onder- Voor inwoners is het belangrijk om dichtbij huis toegang | steunen van nieuwe evenementen, reserveren wij te hebben tot lezen, leren, informatie en ontmoeting. | € 20.000 per jaar tot en met 2030. Om kleine culturele We zorgen daarom voor een bibliotheekfunctie in iedere | initiatieven te stimuleren, maken wij een budget van wijk. Dit speelt een belangrijke rol bij taalontwikkeling, de | € 60.000 per jaar tot en met 2030 vrij. Voor het onder- aanpak van laaggeletterdheid, het aanleren van digitale | zoek naar de vaarverbinding maken wij € 50.000 vrij.
vaardigheden en het tegengaan van eenzaamheid. | Om onze buurtsportcoaches te behouden, stellen wij Ook is het een fijne plek om samen te werken of te | jaarlijks € 275.000 beschikbaar tot en met 2030. studeren. Coalitieakkoord 2026-2030 | | | pagina 26pagina 26 Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 27 8 Dienstverlening en participatie
Wat we willen bereiken We willen een gemeente zijn die dienstbaar, zichtbaar en betrouwbaar is en inwoners zorgvuldig en op tijd betrekt. Iedere Zoetermeerder wordt snel, eenvoudig en deskun- dig geholpen via het kanaal dat past: balie, telefoon of online, zonder lange wachttijden. Bij digitale dienstverle- ning is persoonlijk contact altijd mogelijk, zodat niemand buiten de boot valt. We staan voor technologie die publieke waarden versterkt en zorgvuldig omgaat met de gegevens van inwoners. Veiligheid, transparantie en gelijke behandeling bij het beheer van data zijn daarbij belangrijk. Participatie organiseren we zorgvuldig: we betrekken inwoners vanaf het begin én zijn vooraf duidelijk over de ruimte voor invloed. Zo kloppen verwachtingen en groeit het vertrouwen tussen inwoners en gemeente. In een sterke lokale democratie hebben inwoners er vertrouwen in dat de gemeente er voor hen is en dat het stadsbestuur zich betrouwbaar, zichtbaar en bena- derbaar opstelt. Dat er naar de wensen en zorgen van inwoners geluisterd wordt en dat afspraken worden nagekomen. Als het vertrouwen in de politiek afbrokkelt en wantrouwen toeneemt, creëert dat onrust en polari- satie en komen mensen tegenover elkaar te staan. Ook in Zoetermeer kan dat gebeuren. Wij maken ons daar zorgen over.
Wij vinden dat de gemeenteraad en het college hier samen verantwoordelijk voor zijn en werken samen met organisaties en scholen in Zoetermeer om dialoog tussen mensen en deelname aan de lokale democratie te bevorderen. Daarom stimuleren we activiteiten die onze Zoetermeerse samenleving en betrokkenheid bij de lokale politiek versterken. Jongeren zijn daarbij een belangrijke doelgroep, die we meer bij de besluitvorming gaan betrekken. Democratie is zo belangrijk dat je daar niet vroeg genoeg mee kunt beginnen. Wat we gaan doen De gemeente is goed bereikbaar via de balie, telefoon én online, zonder lange wachttijden. Bij digitale dienstverle- ning is er altijd de mogelijkheid voor persoonlijk contact; mensen die minder digitaal vaardig zijn, ondersteunen we extra. We communiceren in begrijpelijke taal (B1-niveau) en maken procedures waar mogelijk eenvoudiger, zodat inwoners en ondernemers snappen waar ze aan toe zijn en de gemeentelijke organisatie efficiënter kan werken. De gemeentelijke organisatie is zichtbaar, aanwezig en aanspreekbaar in de hele stad. Waar dat kan en wenselijk is, gaat de gemeente de wijk in om inwoners te ontmoeten, ideeën op te halen en samen oplossingen te vinden. Inwoners hebben één herkenbaar aanspreekpunt dat hen echt verder helpt in plaats van alleen door te verwijzen.
Vergunningen die in de praktijk vooral een formaliteit zijn, brengen we waar wettelijk toegestaan terug tot een meldplicht of maken we vergunningsvrij. Wijkregisseurs versterken de verbinding tussen inwoners en de gemeentelijke organisatie als ogen en oren van de wijk. Daarnaast werken we aan manieren om meldingen over de buurt, bijvoorbeeld via de BuitenBeter-app, snel- ler op te pakken en te beantwoorden. We informeren inwoners vanaf het begin en zijn voor- af helder over het mandaat en de ruimte voor invloed. Daarbij maken we duidelijk wat vaststaat, waar ruimte is voor keuzes en wat er met de inbreng gebeurt. We zorgen ervoor dat een brede, representatieve af- spiegeling van de stad wordt gehoord, niet alleen de hardste of best georganiseerde stemmen. Bij partici- patietrajecten maken we bewuste keuzes over kosten, vorm en doorlooptijd, zodat deze doelgericht verlopen. Daarbij zetten we gerichte instrumenten in en verkennen we waar haalbaar nieuwe vormen van participatie. Bij besluiten die inwoners raken, communiceren we begrijpelijk en op tijd over wat er verandert en waarom. Voor inwoners die er met de gemeente niet uitkomen, zorgen we voor een laagdrempelig en onafhankelijk aanspreekpunt in de vorm van een lokale ombudsman en een jeugdombudsman.
Wat het gaat kosten Voor het inrichten van de functie van ombudsman trekken wij tot en met 2030 per jaar € 250.000 uit, waarbij de opbrengsten geëvalueerd worden. We investeren in digitale dienstverlening, datagedreven werken en informatiebeveiliging door daar jaarlijks € 250.000 voor te reserveren. Dienstverlening en participatie Coalitieakkoord 2026-2030 | Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 28pagina 28
9 Wijken en buurten Coalitieakkoord 2026-2030 | pagina 29
Wat we willen bereiken Zoetermeer kent verschillende wijken en buurten met ieder een eigen identiteit. In de woonwijken is er veel ruimte en is er gelegenheid voor kinderen om te spelen. In de Binnenstad en Entree wordt meer groot- stedelijk gebouwd en ontwikkelt zich een bruisend stadscentrum. Die verschillende, unieke identiteiten van buurten juichen wij toe. Een goede buurt maakt dat je huis voelt als thuiskomen. De gemeente faciliteert de gemeenschap en zorgt voor de basisvoorzieningen. Bijvoorbeeld door de wijken goed te onderhouden, een fraaie uitstraling te geven aan het openbare groen en het onderhoud van straten. Dat is één van de manieren om buurten aantrekkelijk te houden; dat gaat hand in hand met de ideeën en initia- tieven van de buurtbewoners. Inwoners, ondernemers en organisaties geven zelf kleur aan hun omgeving. Dit houdt ook in dat verschillende buurten uiteenlopende knelpunten ervaren. Dat vraagt maatwerk in plaats van generieke oplossingen. In de afgelopen jaren heeft de wijkvernieuwing Palenstein plaatsgevonden en is begon- nen met de wijkaanpak Meerzicht. Ook is de wijkver- kenning Buytenwegh opgeleverd. Wij gaan door met die inzet. Wat we gaan doen Om te zorgen voor leefbaarheid, gezondheid en gelijke kansen in iedere wijk wordt het gebiedsgericht werken uitgebreid.