Bijlage - Rapportage programma's en projecten 1e helft 2025

Rapportage

programma’s en projecten eerste helft 2025

INHOUDSOPGAVE Rapportage programma’s en projecten 1. Algemene inleiding

1

2. Opbouw rapportage 2.1 Rapportage periode 2.2 Zoetermeerse Werkwijze Projectmatig Werken 2.3 Zoetermeerse Werkwijze Programmasturing (ZWPS) 2.4 Stoplichten 2.5 Risico’s

2 2 2 3 3 4

3. Sociaal domein Algemene beschouwing over 1e helft 2025 Gewijzigde stoplichten sociaal domein Overzicht stoplichten sociaal domein Leeswijzer projecten

5 6 7 7 7

4. Programma’s sociaal domein 4.1 Programma Sociale innovatie 4.1.1 Vindplaats verborgen schulden 4.1.2 Wijkimpact jeugd Meerzicht 4.1.3 Preventie in de praktijk

8 10 13 15 17

4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3

20 22 24 25

Programma Toekomstbestendige jeugdhulp Herijking toegang tot jeugdhulp Hervorming specialistische jeugdhulp Aansluiting onderwijs en jeugdhulp

5. Projecten sociaal domein 5.1 ZoetermeerPas

27 28

6.

30 31 32 33 33 36 39 41 41

Ruimtelijk fysiek domein Algemene beschouwing ruimtelijke fysieke proj. over 1e helft 2025 Nieuwe wijkindeling Soorten projecten Gewijzigde stoplichten ruimtelijk fysiek Overzicht stoplichten ruimtelijk fysiek Netcongestie Initiatieven Leeswijzer projecten

7. Woningbouwmonitor 7.1 Rapportage voortgang woningbouwprogramma 7.2 Opzet woningbouwmonitor 7.3 Doorkijk naar geplande nieuwbouw 7.4 Realisatie 7.5 Prijssegmenten en woningtypen 7.6 Projectfasen 7.7 Samenvatting 7.8 Conclusie

42 43 43 43 44 44 45 46 46

8. Programma’s Ruimtelijk Fysiek 8.1 Programma Entree 8.1.1 Middengebied, Oost 7: Terra Nova 8.1.2 Middengebied, uitwerken SOR 8.1.3 Stationsgebied 8.1.4 Middengebied, UP Oost 1 t/m Oost 8: Breevast 8.1.5 Middengebied, UP West 1 t/m West 4: Hillborgh, Veldb., van O.& de Groot 8.1.6 Middengebied, UP Station 1 t/m Station 3: Entreepoort 8.1.7 West 8, Abdissenbos 1 t/m 15 8.1.8 Abdissenbos Transformatorstation STEDIN

47 48 53 54 56 58 59 60 62 64

8.2 8.2.1 8.2.2 8.2.3 8.2.4 8.2.5 8.2.6 8.2.7 8.2.8 8.2.9 8.2.10 8.2.11

66 71 73 75 77 79 81 82 84 86 87 89

Programma Binnenstad Cadenza 2 Centraal park Deelgebied 1, Denemarkenlaan Deelgebied 5A, Zuidflank Nederlandlaan Deelgebied 3, Luxemburglaan eo. Delftsewallen Engelandlaan 140 Engelandlaan 270 Luxemburglaan 2-10 Markt 10 Deelgebied 2A/B Europaweg, Ondineschouw

INHOUDSOPGAVE Rapportage programma’s en projecten 9.3.7

Van Doornenplantsoen, realisatie sporthal

150

9.4 9.4.1

Wijk Driemanspolder Bijdorplaan/ Van Leeuwenhoeklaan

152 153

9.5 9.5.1 9.5.2 9.5.3 9.5.4

Wijk Buytenwegh Wijkverkenning Buytenwegh Teldersrode Poppodium Boerderij, nieuwbouw locatie Amerikaweg IKC Buytenwegh

154 155 157 159 161

9.6 9.6.1 9.6.2 9.6.3 9.6.4

Wijk Leyens Winkelcentrum de Leyens Sartrezijde herinrichting parkeerterrein Hoekerkade e.o. reconstructie Zwaarslootseweg transformatorstations STEDIN Europaweg - onderhoud

163 164 165 166 167

119 120 121 123 125 127

9.7 9.7.1 9.7.2

Wijk Seghwaert Roggeakker Nieuwbouw dubbelstroomsschool Seghwaert (voormalig IKC Velddreef)

168 169 170

9.8 9.8.1

Wijk Noordhove Ruimtebaan, Flexwonen

172 173

Wijk Stadscentrum Stadhuis verbeterpunten Nationaal Videogame Museum, permanente locatie Verduurzaming stadstheater, Theaterplein 10 Modernisering brandweerkazerne, Brusselstraat 10

129 130 132 134 135

9.9 9.9.1 9.9.2

Gebied Rokkeveen Eleanor Rooseveltlaan 3-29 Scheglaan 11, FC Zoetermeer

174 175 177

Wijk Palenstein Croesinckplein, vlek D Diederik van Teilingenlaan, vlek G Dirc vd Doortogelaan/ Goeswijn vd Poellaan, vlek C Van Aalstlaan 24 Van Aalstlaan 42-370 (Du Meeflat) en Van Aalstpark Van Doornenplantsoen, nieuwbouw MOTION beweeg college

137 138 141 143 144 146 148

9.10 9.10.1 9.10.2 9.10.3 9.10.4 9.10.5

Gebied Oosterheem Aletta Jacobslaan - Hugo de Grootlaan Amstelstroom, Berkelstroom en Thomas Morelaan (Noordrand) Dwarstocht Olof Palmelaan Moskee Hofwegenstraat Vrije Kavels Sara Lydia Hoeve

179 180 181 182 183 184

8.3 8.3.1 8.3.2 8.3.3 8.3.4 8.3.5

Programma wijkontwikkeling Meerzicht Oostergo Westergo Zalkerbos 1 Hart van Meerzicht Social Hub

92 97 98 99 100 102

8.4 8.4.1

Programma Dutch Innovation Park Bleiswijkseweg herinrichting

105 110

8.5

Programma Woningbouw als aanjager

111

8.6 8.6.1

Bereikbaarheid en Openbaar Vervoer Bleizo vervoersknoop station Lansingerland-Zoetermeer

114 116

8.7

Overzicht financiën schaalsprong

117

9. 9.1 9.1.1 9.1.2 9.1.3 9.1.4

Projecten ruimtelijk fysiek domein Wijk Dorp Eerste Stationsstraat 185 Molen- J.Hoorn- C.van Eerden- 5 Mei- J.Mc Cormick- Van Brakelstraat Burg. Vernèdepark en Dr. J.W. Paltelaan, omgevingsprogramma Verduurzaming pand CKC, Leidsewallen 80

9.2 9.2.1 9.2.2 9.2.3 9.2.4 9.3 9.3.1 9.3.2 9.3.3 9.3.4 9.3.5 9.3.6

INHOUDSOPGAVE Rapportage programma’s en projecten

9.11 9.11.1 9.11.2 9.11.3

Buitengebied SnowWorld Van Tuyllpark, omgevingsprogramma Nieuwe Driemanspolder horeca

9.12 9.12.1 9.12.2 9.12.3 9.12.4 9.12.5

Bedrijventerrein Edisonstraat transformatorstation STEDIN Wiltonstraat transformatorstation STEDIN Oosterhage/ Businesspark Oosterheem Zilverstraat Van der Valk Kwadrant B&F/ Edisonpark

9.13 Zoetermeer overkoepelend 9.13.1 Ons blauwe goud 10. Lijst met projecten die zijn gestart of zijn afgerond 11. Definities en afkortingen

186 187 189 192 193 194 195 196 199 200 202 203 206 208

1.

Algemene inleiding

Met trots bieden wij u de Rapportage programma’s en projecten aan over de 1e helft van 2025. Een rapportage met maar liefst 7 programma’s en 76 projecten! Elke keer proberen we de rapportage te vernieuwen en te verbeteren. De rapportage heeft een nieuwe look gekregen, daarnaast zijn net als in voorgaande editie de raadsmemo’s en raadsbesluiten vanaf juli 2023 tot en met juni 2025 toegevoegd. Zo kunt u makkelijk terug kijken naar eerdere besluitvorming en naast de voortgang van het project houden. Ook op het gebied van projectmatig werken staan we niet stil. Onder de projectrapportages treft u een nieuw kopje aan: communicatie. Hiermee hopen we u een completer beeld te geven over de stand van zaken bij participatie en communicatie in de projecten. In de vorige editie informeerde wij u over de werkwijze voor programmasturing. De vorderingen van het opstellen van deze werkwijze leest u op pagina 3. Daarnaast is de hoofdstukindeling aangepast in deze editie. In de rapportage wordt de nieuwe wijkindeling gehanteerd, dit kan inhouden dan sommige projecten onder een andere wijk zijn ondergebracht, dan in de ‘Rapportage programma’s en projecten, 2e helft 2024’. Wij wensen u veel leesplezier!

au

Het projectenbure

1

2. Opbouw rapportage 2.1 Rapportageperiode

Deze rapportage geeft een overzicht van de stand van zaken van de sociaal domein projecten en de ruimtelijk fysieke projecten van de gemeente Zoetermeer. De voorliggende rapportage geeft de stand van zaken weer over de periode 1 januari 2025 tot en met 30 juni 2025.

2.2 Zoetermeerse Werkwijze Projectmatig Werken (ZWPW)

In gemeente Zoetermeer wordt de Zoetermeerse Werkwijze Projectmatig Werken (ZWPW) gehanteerd. 2.2.1 Fasering De Zoetermeerse Werkwijze Projectmatig Werken kent verschillende fasen in de projecten. In de rapportage over de projecten is aangegeven in welke fase het project zich bevindt.

Fase 0: Pre-initiatieffase In deze fase onderzoeken we of we een initiatief daadwerkelijk willen starten en kiezen we de juiste aanpak. Als het initiatief vraagt om een projectaanpak, wordt een startbrief in het MT Zoetermeer vastgesteld en het project gestart. Fase 1: Initiatieffase In deze eerste fase wordt het project opgezet. Het doel en resultaat van het project worden scherp gesteld, er vindt een verkenning van de kansen en risico’s plaats en er wordt een projectplan opgesteld voor volgende fase. Met de bestuurlijke vaststelling van de projectopdracht wordt deze fase afgesloten. Fase 2: Haalbaarheidsfase In deze fase onderzoekt de projectmanager samen met zijn projectmedewerkers de haalbaarheid van het project. Onderdelen zijn het toetsen van financiële, maar ook technische en functionele aspecten. In deze fase worden bijvoorbeeld alternatieven afgewogen en verschillende scenario’s uitgewerkt. Vanaf deze fase speelt ook het beheersen van de GROTICK-aspecten een belangrijke rol waarover we rapporteren in deze voortgangsrapportage. 2

2.

Opbouw rapportage (vervolg)

Fase 3: Uitvoeringsfase Indien het project wenselijk is en haalbaar lijkt, beslist ambtelijk opdrachtgever samen met de bestuurlijk opdrachtgever de uitvoeringsfase te starten. In deze fase worden de voorbereidingen getroffen en vindt de uitvoering van het project daadwerkelijk plaats. Fysieke projecten kunnen in deze fase onderscheid maken tussen het vaststellen van het ontwerp, het treffen van de voorbereidingen, en de uitvoering van het project. Fase 4: Nazorgfase Wanneer het project is uitgevoerd, vindt de overdracht aan de eindgebruikers plaats en wordt het project afgerond. Bij de afronding wordt het project in zijn geheel geëvalueerd en gearchiveerd. 2.2.2 Communicatie Nieuw in deze rapportage is het kopje ‘communicatie’. Onder communicatie wordt per project weergeven hoe de sturing op de communicatie verloopt. Denk bijvoorbeeld aan gemaakte afspraken over vooraf bepaalde communicatiemomenten: zijn deze behaald of niet, verloopt de participatie volgens procesvoorstel (ja of nee) en moet er met bepaalde stakeholders extra communicatie plaatsvinden.

2.3 Zoetermeerse Werkwijze Programmasturing (ZWPS)

Afgelopen half jaar is hard gewerkt aan een werkwijze voor programmasturing. Naast de behoefte die in de organisatie leefde om een uniforme aanpak, was dit ook een aanbeveling uit het rekenkameronderzoek ‘Grip op grote projecten’. We hebben contact gehad met collega’s uit Rotterdam en met andere gemeenten via het platform VPNG (Vereniging Projectmanagement Nederlandse Gemeenten). Dit heeft geleid tot een complete werkwijze voor programmasturing. De werkwijze is deze zomer vastgesteld door het MT en DT en kan komende periode worden geïmplementeerd. We werken zo toe naar een organisatie die in staat is om grote en complexe uitdagingen/ veranderingen professioneel, uniform én samen met interne/ externe partijen in samenhang op te pakken. In komende rapportages gaan we de manier waarop programma’s rapporteren ook uniformeren en houden we u op de hoogte van de verdere ontwikkelingen.

2.4 Stoplichten

Om de voortgang ten aanzien van de projectopdracht inzichtelijk te maken, wordt per project met het rode, gele of groene bolletje voor de titel van het project aangegeven wat de status is. De kleur van het stoplicht geeft beheersing van het project ten aanzien van de vastgestelde projectopdracht en de afspraken met de raad aan. Het stoplicht is een indicatie om de stand van zaken van het project weer te geven. In de afbeelding hieronder is de toelichting op de invulling van het stoplicht.

Goed Op koers / binnen scope van projectopdracht

Aandacht nodig Bij te sturen binnen krediet en projectopdracht

3

Directe bijsturing noodzakelijk Bijsturing noodzakelijk

2.

Opbouw rapportage (vervolg)

2.5 Risico’s

Voor elk project worden één of meerdere vooraf ingeschatte risico’s die zouden kunnen voorkomen omschreven. Het is dus niet zo dat de omschreven risico’s hebben gespeeld of momenteel spelen. Het betreft een inschatting van risico’s en bijbehorende beheersmaatregelen.

4

3.

Sociaal domein

5

3. Sociaal domein Algemene beschouwing 1e helft 2025

We werken in het sociaal domein aan drie kernopgaven: - bieden van bestaanszekerheid; - versterken van gezond samenleven; - vergroten van kansengelijkheid. De drie kernopgaven zijn sterk met elkaar verbonden en beïnvloeden elkaar. Als mensen weinig bestaanszekerheid hebben, voelen zij zich vaak niet goed, kunnen zij niet meedoen in de maatschappij en zich niet goed ontwikkelen. Omgekeerd kan een gezonde samenleving, waarin mensen zich prettig voelen en naar elkaar omzien, bijdragen aan meer bestaanszekerheid en meer kansen voor iedereen. De kernopgaven vormen de rode draad in ons werk, in deze rapportage en in de programma’s Sociale innovatie en Toekomstbestendige jeugdhulp. Sinds de decentralisaties in 2015 werken we aan de transformatie van het sociaal domein. We verbeteren en vernieuwen stap voor stap. We zorgen voor kansrijke omstandigheden waarin inwoners zoveel mogelijk zelf kunnen regelen en zich goed ontwikkelen. Daarmee voorkomen we onnodig inzet van duurdere voorzieningen (preventie). We bieden zo toegankelijk en eenvoudig mogelijk ondersteuning. Standaard waar het kan, maatwerk als dat nodig is. Ook werken we steeds meer in de buurt van en samen met inwoners. We bundelen ondersteuning en zorg op plekken waar veel inwoners dat nodig hebben.

Voorbeeld in deze rapportage is de “Zoetermeerse Aanpak Gewoon Gezond” en ook de projecten in de programma’s ‘Sociale innovatie’ en ‘Toekomstbestendige jeugdhulp’ zijn gericht op bepaalde gebieden in de stad. We gaan goed en zuinig met publieke middelen om. We volgen daarom wat de effecten zijn van wat we doen en sturen bij als we zien dat het beter moet of kan. Naast het gebruik van data om te meten, is het even belangrijk om ‘praktische wijsheid’ van inwoners en professionals te gebruiken in de beleidvorming en uitvoering. We sluiten daarbij zoveel mogelijk aan bij landelijke monitoren. In de ‘Rapportage sociaal domein’ leest u bijvoorbeeld over Divosa Monitor Vroegsignalering, Leeragenda VNG spoor 3 Participatiewet, Peutermonitor, Discriminatiemonitor. Belangrijke ontwikkelingen voor de sociale programma’s en projecten in de eerste helft 2025 Sinds 2023 zijn de sociale projecten onderdeel van deze Rapportage Programma’s en Projecten. Dit betekent dat het projectmatig werken in het sociaal domein in ontwikkeling is en dat we zoeken naar een balans tussen het toepassen van werkwijzen uit fysieke projecten en het sturen op voortgang op gewenste sociale ontwikkelingen. Er wordt hierbij steeds afgewogen wat goed bij het sociaal domein past en wat niet. In totaal wordt er gerapporteerd over acht projecten (VGR 2024-2: 9 projecten).

De afname betreft het project “Doorontwikkeling Contractmanagement/ Toezicht Jeugd” binnen het programma Toekomstbestendige Jeugdhulp, dat volgens planning in Q4 2024 is afgerond. Naar verwachting zal het aantal projecten binnen het programma Sociale Innovatie in de tweede helft van 2025 gelijk blijven. Wel komt er in de tweede helft 2025 een raadsvoorstel waarin voorgesteld wordt het projectportfolio van programma Sociale Innovatie voor 2026 uit te breiden met drie nieuwe projecten. Bij Toekomstbestendige Jeugdhulp zal het project “Hervorming specialistische jeugdhulp” vanwege afronding uit de voortgangsrapportage verdwijnen. Albers, S. en A.J. Kruiter (2020), Doen wat goed is; Pleidooi voor praktische wijsheid in het sociale domein.

6

3. Sociaal domein (vervolg) Gewijzigde stoplichten sociaal domein Stoplichten vooruit Niet van toepassing.

Stoplichten achteruit Vindplaats verborgen schulden, van groen naar geel; De diverse acties om nieuwe werkgevers te werven hebben nog niet tot voldoende resultaat geleid. Tegelijkertijd is de belangstelling voor de voorlichtingssessies voor medewerkers nog beperkt. Aandacht is nodig om bij te sturen binnen de projectopdracht. We willen voorkomen dat een te klein aantal deelnemende werkgevers onvoldoende inzicht oplevert om goed te kunnen beoordelen en op welke manier, de werkwijze en dienstverlening het beste vorm kan krijgen.

Overzicht stoplichten sociaal domein

Leeswijzer sociaal domein

Per project wordt de stand van zaken weergeven. Elke rapportage heeft dezelfde opzet: bovenaan de pagina staat de naam van het project. Er wordt een korte omschrijving van het project gegeven, gevolgd door de stand van zaken tot 30 juni 2025. Daarna wordt aangegeven wat we willen bereiken in het komende half jaar. Ten slotte wordt de financiële stand van zaken tot 30 juni 2025 beschreven, de stand van zaken over communicatie en participatie en worden de grootste risico’s van het project en de daarbij behorende beheersmaatregel benoemd. 7

4.

Programma’s sociaal domein

8

4.1

Programma Sociale innovatie

9

4.1

Programma Sociale innovatie

Ambitie/ doelstellingen

De doelstelling van het programma Sociale innovatie is: Het in samenhang met de visie Zoetermeer 2040, vanuit leren en innoveren, realiseren van impact op de kernopgaven: het herstellen van bestaanszekerheid, het vergroten van kansengelijkheid en het vanzelfsprekend maken van gezond leven. De opzet van het programma is gericht op het creëren van een structuur en omgeving waarbinnen voor langere termijn ruimte is voor leren, experimenteren en innoveren in het sociaal domein. Het beoogt innovatieve en daarmee duurzame oplossingen te vinden voor vragen als: hoe houden we de zorg en ondersteuning in de stad beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar met een sterke vergrijzing in het verschiet, een arbeidsmarkt die onder druk staat en beperkte financiële middelen? Hoe betrekken en benutten we de netwerken in Zoetermeer, waaronder de ondernemers in onze stad, meer bij de opgaven die we hebben in de stad, in het sociaal domein? En hoe leren we gemeentebreed van individuele projecten in het sociale domein?

Terugblik afgelopen 6 maanden

Nieuwe projecten In vorige voortgangsrapportages is al vermeld dat de projecten “Basisbanen” en “Onder de Pannen” niet doorgaan. Het is wenselijk om het beschikbare budget opnieuw in te zetten waarmee maatschappelijk rendement wordt beoogd. Binnen het programma Sociale innovatie is daarom in de afgelopen rapportageperiode gewerkt aan de selectie van nieuwe projecten. Voor de selectie is gebruik gemaakt van drie criteria, te weten: 1. Verschillen de voorgestelde initiatieven radicaal van wat we nu doen. Zoals bij de overige projecten kijken we niet of het project al ergens in Nederland wordt uitgevoerd maar of soortgelijke projecten al in Zoetermeer worden toegepast; 2. Leveren de initiatieven een aantoonbare bijdrage aan de doelstellingen rondom bestaanszekerheid, gelijke kans en positieve gezondheid en; 3. Leveren de initiatieven een bijdrage aan de financiële opgave waar we als gemeente voor staan. Op basis van deze afwegingscriteria zijn drie potentiële projecten geselecteerd en opgenomen in een raadsvoorstel dat in de 2e helft van 2025 door de raad wordt behandeld. De voorgestelde projecten zijn: 1. Jongerenperspectieffonds. Met dit project beogen we jongeren duurzaam schuldenvrij te maken waarmee stress en psychische klachten worden verminderd en jongeren meer kans maken om hun waardevolle talenten te ontplooien. 2. Meten, Leren en Verbeteren.

Dit project richt zich op het methodisch verbeteren van het functioneren van hulpverleners in de hulpverleningspraktijk door de introductie van een veilige leeromgeving. 3. Kunst op Recept. Met dit project voegen we cultuurparticipatie toe aan “Welzijn op recept”. Het project is gericht op het verbeteren van mentale en fysieke gezondheid, het bevorderen van sociale verbindingen en het verbeteren van de kwaliteit van leven van de deelnemers. De voorgestelde projecten geven invulling aan de ambitie om maatschappelijk rendement te realiseren. Met een apart raadsvoorstel kan de raad hierover besluiten. Evaluaties ‘Preventie in de Praktijk’ en ‘Wijkimpact Jeugd’ Vanuit het programma Sociale innovatie vinden twee projecten in Meerzicht plaats. Ze vormen een belangrijke bouwsteen in het gebiedsprogramma “Wijkontwikkeling Meerzicht” en vormen onderdeel van het ontwikkelperspectief Meerzicht. Met beide projecten introduceren we een andere aanpak, gebaseerd op bewezen effectieve methodieken. De aanpakken vullen elkaar ook aan. 10

4.1 Programma Sociale innovatie (vervolg) Met wijkimpact Jeugd Meerzicht werken we methodisch, gebaseerd op wetenschappelijke kennis (Factorenmodel), met een ‘foto’ met wijk- en buurtdata, ervaringskennis van inwoners en praktijkkennis van professionals waarin we met het netwerk van betrokkenen een cyclus van meten, leren en verbeteren inzetten. Interventies die gekozen worden zijn aantoonbaar of aanneembaar effectief en sluiten aan op de belangrijkste vraagstukken in de wijk. Daarbij richten interventies zich op het voorkomen van problemen en versterken van de basis in de wijk. Preventie in de praktijk vult dat aan met de methodiek van de Samenwerkingswijze waarin individuele of groepen bewoners worden geactiveerd en versterkt, uitgaande de door de inwoners geformuleerde behoefte en mogelijkheden. Dit gebeurt met partners in de wijk in een gezamenlijk overleg met de inwoner, in plaats van ieder met z’n eigen methodiek. Inmiddels draaien beide projecten al een meer dan een jaar en het is daarom goed om te evalueren wat de opbrengsten tot op heden zijn. Voor Preventie in de Praktijk zijn de uitkomsten van de evaluatie in de rapportageperiode met de deelnemende partners besproken. Voor de evaluatie van Wijkimpact Jeugd zijn in de rapportageperiode de interviews afgenomen op basis waarvan de evaluatie kan worden opgesteld.

Vooruitblik komende 6 maanden

Maatschappelijk rendement In de 2e helft van 2025 komt een verkenning om voor de sociale projecten vanuit een gemeenschappelijke aanpak naar maatschappelijk rendement te kijken. Dit maakt dat projecten ook beter vergelijkbaar worden. Terugkoppeling hierover vindt plaats in de volgende rapportageperiode. Vervolg projecten naar aanleiding van evaluaties In de komende rapportageperiode willen we voor het project Preventie in de Praktijk komen tot gerichte vervolgopdrachten op basis waarvan de methodiek van de samenwerkingswijze op grotere schaal kan worden toegepast. De vervolgopdrachten zijn gebaseerd op de uitkomsten van de evaluatie. Hierbij richten we ons in eerste instantie op de periode tot en met 2026, waarvoor budget beschikbaar is. De keuze voor een verdere schaalvergroting in Meerzicht zal in de vorm van een advies worden voorgelegd aan de nieuwe raad en college. Op basis van de uitkomsten van de evaluatie van het project Wijkimpact Jeugd Meerzicht kan ook beoordeeld worden op welke wijze dit project doorgang kan vinden. Zo kan gedacht worden aan het verbreden van de methodiek voor iedereen van 0-100 jaar. De raad zal over beide evaluaties in de komende rapportageperiode worden geïnformeerd.

Financiële stand van zaken

De raad heeft 3,3 miljoen beschikbaar gesteld voor het opzetten van het programma en de uitvoering van de 7 projecten. In de eerste helft van 2025 is er ca. €145k besteed waardoor in totaal €1,7mio besteed is t/m heden. Er is nog circa €1,6 miljoen beschikbaar voor het programma. Voor de lopende projecten en het programmamanagement is daarvoor tot en met 2026 €0,9 miljoen begroot. Bij een positief raadsbesluit over de drie nieuwe projecten (zie hierboven) wordt in totaal €550k beschikbaar gesteld. Na aftrek daarvan resteert een budget van circa €314k.  

11

4.1 Programma Sociale innovatie (vervolg) Risico’s

Risico: innovatieve projecten bieden geen garantie op succes en hebben ook vaak meer tijd nodig dan reguliere projecten met een standaard eindproduct. Bij de totstandkoming van voor Zoetermeer nog onbekende producten, werkwijzen en diensten komen altijd vraagstukken bovendrijven die nog niet ingecalculeerd zijn. Dat is inherent aan innovatie. Gevolg: het is bij de start van het project niet altijd duidelijk welke vraagstukken boven drijven die niet zijn ingecalculeerd aan de voorkant. Beheersmaatregel: zoals hierboven genoemd wordt toegewerkt naar een betere sturing op maatschappelijke kosten en baten zodat dat inzicht meegewogen kan worden bij de besluitvorming over de ontwikkeltijd die aan innovatieve projecten wordt geboden. Risico: het budget voor het programma Sociale innovatie liep gelijk aan de huidige bestuursperiode. Hierdoor is er budget tot en met 2026. Voor de continuïteit van projecten en het door ontwikkelen van het programma (al dan niet met een bredere doelstelling) is het een risico dat er geen lange termijn perspectief ligt. Gevolg: betrokkenen in het programma en projecten moeten met de handrem op en met winstwaarschuwing aan partners en inwoners ontwikkelen. Dit maakt de gemeente een onzekere partner.

Beheersmaatregel: in het overdrachtsdossier voor het nieuwe college kan een advies over de doorontwikkeling van programma en project neergelegd worden op basis waarvan in de 1e helft van 2026 bestuurlijke keuzes kunnen worden gemaakt. Hiermee kan een meerjarenperspectief worden geboden.

12

4.1.1 Vindplaats verborgen schulden

GEEL

Projectplanning

2024-12 Raadsmemo

Startdatum: 04-04-2023 Fase: Uitvoeringsfase

2025

Q3

Q4

Q1

2026

Q2

Q3

Voorlichtingsessies en interviews werkgevers Evaluatienotitie opstellen met resultaten en conclusies

Projectomschrijving Q4

De gemeente heeft een wettelijke taak bij de vroegsignalering van financiële problemen aan de hand van betalingsachterstanden in de huur, water, energie, zorgverzekering. Binnen het schuldendomein werkt de gemeente samen met verschillende (maatschappelijke) partners. Het tijdig signaleren van betalingsachterstanden en beginnende schulden voorkomt dat problemen zich uitbreiden. Echter hulp vragen is voor veel mensen een grote stap. Die stap maken wij graag zo klein mogelijk. We geven een extra impuls op preventie en outreachende hulpverlening die verder gaat dan de signalen uit de wettelijke vroegsignalering. We richten ons daarvoor op samenwerking met werkgevers als vindplaats van verborgen schulden omdat veel mensen met dreigende financiële problemen werknemers in loondienst zijn. Wij verwachten dat werkgevers een rol kunnen spelen bij het signaleren en voorkomen van geldzorgen op de werkvloer. En bij het doorverwijzen naar hulp. Na de eerste uitvoeringsfase hebben de betrokken wethouders besloten het aantal deelnemende werkgevers uit te breiden. In de tweede fase van het project streven we ernaar om: een kosten-batenanalyse op te stellen, een bredere groep werkgevers te betrekken, en een duidelijker beeld te krijgen van de benodigde gemeentelijke dienstverlening bij invoering van deze werkwijze.

Terugblik afgelopen 6 maanden

- Er heeft een bezemsessie heeft plaatsgevonden. - Er is een communicatie- en publiciteitsplan is gemaakt en inmiddels in uitvoering (flyer, bericht op sociale media, streek- en vakblad). - Er is een heroverweging gemaakt van de effectmeting op projectniveau, omdat deze bij een klein aantal deelnemers slechts beperkte toegevoegde waarde heeft. Op basis daarvan is besloten de evaluatiesessie met alle werkgevers uit de eerste en tweede fase op een andere manier vorm te geven. - De werving van werkgevers is gestart via meerdere kanalen: een SEBO-bijeenkomst, accountmanagers van UWV en van Economische zaken, oproep in het streekblad, een banenmarkt van het Werkgeversservicepunt. - We zien dat de belangstelling voor de voorlichtingssessies tot nu toe nog beperkt is. We zetten daarom in op een tweede spoor, waarin we interviews houden. Uit de contacten met werkgevers blijkt bovendien dat hun interne afstemming tijd kost vanwege de nodige besluitvorming. Werkgevers lijken eerder open te staan voor een beperktere vorm van betrokkenheid, zoals het delen van ervaringen, in plaats van deelname aan een traject met voorlichtingssessies.

Vooruitblik komende 6 maanden

- Naast voorlichtingssessies, zetten we parallel in op een tweede spoor om werkgevers te betrekken (via interviews). De verwachting is dat we hiermee een beeld kunnen vormen van de werkwijze die werkgevers aanspreekt. De interviews lopen door tot in de tweede helft van het jaar. - Evaluatienotitie opstellen met resultaten en conclusies. Een implementatievoorstel maakt hier onderdeel van uit. Het implementatievoorstel wordt samen met de lijn opgesteld, met het oog op de invoering van de werkwijze.

Financiële stand van zaken

In het eerste deel van de pilot is een beperkt deel van het beschikbare budget gebruikt. Voor de tweede fase is een bedrag van € 160.000 geraamd. Dit bedrag past binnen het nog beschikbare budget. 13

4.1.1 Vindplaats verborgen schulden (vervolg) Communicatie

Er is een communicatie- en publiciteitsplan ontwikkeld om werkgevers te werven en het project onder te aandacht te brengen, bijvoorbeeld via een banenmarkt van het Werkgeversservicepunt (WSP).

Risico’s

Risico: het aantal deelnemende werkgevers is te beperkt en de samenstelling is onvoldoende divers wat betreft werknemers met lage inkomens. Dit levert onvoldoende inzicht op om goed te kunnen beoordelen en op welke manier, de werkwijze en dienstverlening het beste vorm kan krijgen. Gevolg: beperkte generaliseerbaarheid van de resultaten waardoor de bevindingen onvoldoende basis bieden voor een onderbouwd implementatievoorstel. Beheersmaatregel: lichtere vormen van betrokkenheid aan werkgevers bieden om de drempel voor deelname laag te houden. Samenwerking wordt gezocht met brancheorganisaties die beschikken over relevante praktijkvoorbeelden, deze toe te passen en om toegang te krijgen tot een meer diverse groep werkgevers. Ook wordt inzichtelijk gemaakt welke sectoren en looncategorieën er wel vertegenwoordigd zijn.

14

4.1.2 Wijkimpact jeugd Meerzicht

GROEN

Projectplanning

2024-12 Raadsmemo

Startdatum: 11-04-2023 Fase: Uitvoeringsfase

2025

Q3

Q4

Q1

2026

Q2

Q3

Meerzicht: keuze in interventie Implementatie van innovatieve interventies en activiteiten Vaststellen impactteam voor volgen effecten Structurele opzet update data t.b.v. dashboard Bepalen vervolgacties o.b.v. tussenevaluatie

De naam van dit project is gewijzigd van Resultaat gedreven inzet voor jeugdigen en gezinnen, naar Wijkimpact Jeugd Meerzicht.

Projectomschrijving Q4

In Zoetermeer bieden we een breed palet aan preventieve, vrij toegankelijke ondersteuning bij het opgroeien en opvoeden. In welke mate deze voorzieningen ook merkbaar verschil maken in het leven van kinderen en jongeren is met name in individuele situaties zichtbaar en blijft tot nu toe moeilijk te veralgemeniseren. Dit komt omdat de effecten die wij willen bereiken organisatie overstijgend zijn en meestal pas zichtbaar worden op de langere termijn. Met dit project willen wij onderzoeken of de introductie van het Factorenmodel en de Wijkprogrammering in één wijk (Meerzicht) in Zoetermeer ons beter in staat stelt om wijkgericht effectief en meetbaar te sturen op onze doelstelling.

Terugblik afgelopen 6 maanden

- De startfoto Meerzicht is omgezet naar een structureel dashboard. - Naar aanleiding van de startfoto is besloten de naam van het project te wijzigen in de naam “Wijkimpact Jeugd Meerzicht”, omdat hiermee de lading van het project beter wordt gedekt. - De gekozen factoren uit de wijkbijeenkomst zijn geclusterd naar drie thema’s: ouderschap, opgroeien en wijk. Voor elk van deze thema’s is een bijeenkomst geweest waarin interventies die bijdragen aan maatschappelijk resultaat gepresenteerd zijn. Op de bijeenkomsten is een keuze gemaakt voor een aantal interventies per thema. Welke interventies daadwerkelijk worden ingezet wordt in een bijeenkomst begin juli verder uitgewerkt. - De werkwijze van Wijkimpact jeugd Meerzicht is ingebed in ontwikkelperspectief Meerzicht. - Tussenevaluatie inclusief de wijkprogrammering is voorbereid en opgeleverd eind juni 2025. - Er heeft een wijksafari Meerzicht plaatsgevonden, waarin alle gangmakergemeenten die betrokken zijn bij de landelijke wijkimpact in samenwerking met het Nederlands jeugdinstituut in Zoetermeer zijn langs geweest. Tevens waren medewerkers van NJi, VNG en beleidsmedewerkers van gemeente Zoetermeer aanwezig.

- Vanuit het gedachtengoed van de wijkimpact om prioriteit te geven aan bewezen effectieve of tenminste goed onderbouwde interventies is de subsidieregeling Jeugd 2026 verder aangescherpt en heeft er een partnerbijeenkomst plaatsgevonden waarin de huidige subsidiepartners jeugd Zoetermeer zijn meegenomen.

Vooruitblik komende 6 maanden

- Voorbereiding tot en maken van structurele afspraken met interne en externe partners over de levering van data ten behoeve van het vullen van het dashboard. - Bijeenkomst om te komen tot definitieve keuze van in te zetten interventies. - Implementatie en opzet monitoring van gekozen interventies uitgewerkt in wijkplan, wat is gerelateerd aan ontwikkelperspectief Meerzicht. - Opstellen van dynamisch actieplan, zodat bijstelling op basis van monitoring kan worden doorgevoerd. - Vaststellen impactteam dat de effecten volgt van het dynamisch actieplan. - Bepalen vervolg aanpak op basis van uitkomsten tussenevaluatie op de methodiek.

15

4.1.2

Wijkimpact jeugd Meerzicht (vervolg)

Financiële stand van zaken

De kosten betreffen voornamelijk inzet van projectmanagement en een aantal gekozen interventies. Het project valt binnen de gestelde financiële ramingen. Er is geen sprake van een overschrijding.

Communicatie

- Project is gepresenteerd in een podcast “de beleidsmakers jeugd” van het NJi. - Presentatie voortgang project in het wijkteam Meerzicht. - Wijksafari in Meerzicht met de gangmakers gemeenten rondom wijkimpact in samenwerking met het NJi.

Risico’s

Risico: het impactteam is geen volledige afspiegeling van de wijk. Gevolg: impactteam, die niet de wijk volledig vertegenwoordigd, waardoor de input voor het vervolg minder effect kan hebben. Beheersmaatregel: organisaties en bewoners actief blijven stimuleren met o.a. inzet van het stevige lokale buurtteam (SLT) om te blijven meedoen in het proces van de wijkprogrammering.

16

4.1.3 Preventie in de praktijk

GROEN

Projectplanning Startdatum: 04-07-2023 Fase: Uitvoeringsfase

2025

Q3

Q4

Q1

2026

Q2

Q3

Opstellen vervolgopdracht met deelnemende organisaties Nieuwe partners via casuïstiek betrekken bij PiP methode Z’meerse methodiek voorzien van best practisces casuïstiek

Projectomschrijving Q4

Project Preventie in de praktijk richt zich op het ontwikkelen en verspreiden van een eenduidige werkwijze tussen professionals waarbij de hulpvraag van de inwoner uit Meerzicht als uitgangspunt dient. Vanuit de hulpvraag van de inwoner wordt tussen professionals en de betreffende inwoner integraal samengewerkt aan een zo passend mogelijke oplossing op de hulpvraag waarbij doen wat nodig is centraal staat. Door dicht bij de inwoners te staan kunnen hulpvragen eerder gesignaleerd worden. Tevens leidt de vraag van de inwoner tot een nieuw, passend aanbod. Met de werkwijze van Preventie in de praktijk willen we bijdragen aan een vitale wijk waar inwoners liefst schulden- en zorgenvrij een positieve gezondheid ervaren. Door de methodiek van actie leren, leren we gezamenlijk naar vraagstukken te kijken die gaandeweg aan het licht komen zoals mogelijk het ontschotten van budgetten. De eenduidige werkwijze die binnen Preventie in de praktijk wordt ontwikkeld moet meet- en merkbaar verschil gaan maken in de wijk.

Terugblik afgelopen 6 maanden

- De nieuw binnengekomen casuïstiek is volgens de methodiek preventie in de praktijk behandeld, bewoners voelen zich gehoord door de manier van werken en zijn tevreden met het resultaat. Professionals ervaren dat preventie in de praktijk meer ruimte biedt voor de wensen en eigen mogelijkheden van de inwoner. - Door onder begeleiding van de aanjager casuïstiek via de methodiek Preventie in de praktijk te behandelen, worden de leervragen voor de projectgroep duidelijk. De aanjager coacht de projectleden individueel op het toepassen van werkwijze. - De tussenevaluatie is uitgevoerd, de rapportage is besproken met de bestuurs- en management steungroep. Door de convenantpartners is het commitment uitgesproken voor het vervolg.

Vooruitblik komende 6 maanden

- Op basis van het uitgesproken commitment en de evaluatie wordt in de komende periode gewerkt aan de vervolgopdracht met de deelnemende organisaties. - De projectleden kennen het toekomstbeeld voor preventie in de praktijk en zijn zich bewust van de acties die daarin verwacht worden. - De coaching van de aanjager richt zicht op de ontwikkelpunten van de projectleden zodat ze in staat zijn om zelfstandig volgens de methodiek te werken. - Door middel van casuïstiek worden nieuwe partners betrokken bij preventie in de praktijk. - Op basis van de casuïstiek ontwikkelen we Zoetermeerse best practices. Hiermee ontwikkelen we de Zoetermeerse methodiek verder, ten behoeve van convenantpartners en netwerkpartners. Tevens gebruiken we deze casuïstiek om het effect en maatschappelijk rendement aan te kunnen tonen.

Financiële stand van zaken

Tot op heden betreffen de kosten voornamelijk inzet van projectmanagement, de inhuur van de aanjager, inhuur van extern advies en de kosten van het opstellen van de evaluatie. Het project valt binnen de gestelde financiële ramingen. Er is geen sprake van een overschrijding.

Communicatie

Er is een workshop gegeven over preventie in de praktijk tijdens een bijeenkomst van samen Zoetermeer gezond, een workshop om bekendheid te vergroten. Ook op de komende actualiteiten dag van de gemeente zullen workshops verzorgd worden. 17

4.1.3

Preventie in de praktijk (vervolg)

Risico’s

Risico: de lijnorganisaties van de convenantpartners zijn onvoldoende aangehaakt bij het project. Gevolg: de projectleden ervaren weerstand uit de eigen organisatie. De extra afstemming die dit vraagt, zorgt ervoor dat werken via ‘Preventie in de praktijk’ meer werk lijkt dan de reguliere werkwijze. Beheersmaatregel: door het correct doorlopen van casuïstiek volgens de methode onder supervisie van een aanjager ervaren medewerkers de meerwaarde van ‘Preventie in de praktijk’. Dit wordt ondersteund door rapportages en een kosten baten vergelijking. Hiermee wordt de lijn organisatie beter aangehaakt bij ‘Preventie in de praktijk’.

18

4.2 Programma Toekomstbestendige jeugdhulp

19

4.2 Programma Toekomstbestendige jeugdhulp Ambitie/ doelstellingen

Sinds 2023 werken we binnen het programma Toekomstbestendige jeugdhulp aan vijf samenhangende projecten, waarvan er inmiddels drie zijn afgerond: 1. Herijking Toegang; 2. Hervorming Specialistische Jeugdhulp (afgerond in maart 2025; VGR 2025-1); 3. Doorontwikkeling Contractmanagement/Toezicht Jeugd (afgerond in zomer 2024; VGR 2024-1); 4. Onderzoek Aanpak Meervoudige Problematiek (afgerond in december 2024; VGR 2024-2); 5. Aansluiting Onderwijs en Jeugdhulp. Bij de projecten staan de volgende uitgangspunten centraal: - We werken aan het ombuigen van steeds verder oplopende kosten. - Alle kinderen in Zoetermeer hebben recht op een veilige plek om op te groeien, te spelen en te leren. Wij zorgen dat we vrij toegankelijk aanbod in de buurt en zo goed mogelijk passende hulp klaar hebben staan voor kinderen en jongeren die dit nodig hebben. - We zorgen dat hulptrajecten niet te lang duren door met hulpaanbieders af te spreken dat ze binnen afgesproken termijnen tot een afronding komen. - We zorgen dat jeugdigen alleen voor individuele hulp in aanmerking komen als het echt niet mogelijk is om ze in groepsverband te helpen. - Onderwijs en jeugdhulp werken met elkaar samen waarbij ook bewegen op scholen wordt gestimuleerd.

Bovenstaande aanpak draagt bij aan belangrijke maatschappelijke doelstellingen, zoals het normaliseren van het jeugdhulpgebruik, waarbij de noodzaak tot ombuiging momenteel wordt versterkt door de nog steeds stijgende kosten. De projectactiviteiten hebben geresulteerd in een aangescherpt inzicht over de gewenste nieuwe inrichting en samenwerkingsvormen voor ondersteuning van Zoetermeerse jeugd en gezinnen. Dit betreft een formele reorganisatie, welke om bestuurlijke bespreking en besluitvorming vraagt. Het voorstel “Doorontwikkeling lokale teams en organisatie Jeugd en Onderwijs” is daarom separaat ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.

Terugblik afgelopen 6 maanden

De belangrijkste mijlpaal uit het voorjaar van 2025 betreft de afronding van het project: - Hervorming Specialistische Jeugdhulp. In het project is in februari 2025 de bestuurlijke besluitvorming over de organisatievorm van lokale (buurt)teams in Zoetermeer afgerond (2024-181652). Het project is hiermee afgerond. Ook binnen de overige projecten (1 en 5) zijn nieuwe mijlpalen bereikt: - In het project Herijking Toegang is 1 nieuw lokaal team van start gegaan, waardoor er nu in totaal 5 teams wekelijks bijeen komen. Als gevolg van de focus op de implementatie van lokale teams is besloten het aantal teams binnen het project op 5 te handhaven (in plaats van 6). - In het project Aansluiting Onderwijs en Jeugdhulp worden op 6 scholen pilots uitgevoerd waarin op scholen preventie of lichte groepsgerichte jeugdhulp wordt ingezet en de domeinen onderwijs, jeugdhulp en preventie op een vernieuwende manier samenwerken (4x primair onderwijs en 2x voortgezet onderwijs). Op verzoek van de bestuurlijk opdrachtgever is op 2 primair onderwijs scholen een experiment met extra bewegen toegevoegd. 20

4.2

Programma Toekomstbestendige jeugdhulp (vervolg)

Vooruitblik komende 6 maanden

In de komende 6 maanden willen we bereiken, dat: - in het project ‘Herijking toegang’ in alle 5 teams buurtgericht wordt samengewerkt (zoals beschreven in Verbeterplan deel 2), waarbij de focus ligt op het wekelijks bespreken van casuïstiek. In Q3 en Q4 zal het zwaartepunt liggen op een toename van het aantal casussen dat per maand wordt besproken, het - waar mogelijk - toevoegen van contact met gezinnen en het omzetten van de projectactiviteiten naar de nieuwe inrichting en werkwijze van de lokale teams. - in het project ‘Aansluiting onderwijs en jeugdhulp’ start het tweede schooljaar voor de pilots op de 6 scholen. Direct na de zomervakantie wordt gestart met een tussentijdse evaluatie. Bij de uitwerking van de projecten werken we samen met de afdelingen vrije tijd en veiligheid, het programma Sociale innovatie en de toegangspartners jeugd.

Financiële stand van zaken

De raad heeft € 2,3 miljoen beschikbaar gesteld voor de uitvoering in 2024 en 2025. Daarnaast is er voor het project Herijking toegang middels raadsvoorstel, additioneel € 475.000,budgetruimte voor externe vergoedingen voor capaciteit toegekend. In 2025 wordt in lijn met het beschikbare budget naar verwachting in totaal € 1,4 miljoen uitgegeven.

Risico’s

Risico: succesvolle vernieuwingen vanuit projecten lopen onvoldoende door in lijnactiviteiten na afronding van een project. Gevolg: oude minder effectieve routines komen terug na stoppen van het project. Beheersmaatregel: borgen van de projectresultaten door vernieuwingen te vertalen in aanpassingen van de reguliere uitvoering en subsidieafspraken.

21

4.2.1

GROEN

Herijking toegang tot jeugdhulp

Projectplanning

2023-10 Raadsvoorst.

Startdatum: 01-09-2022 Fase: Uitvoeringsfase

2025

Q3

Q4

Q1

2026

Q2

Q3

Uitvoeren activiteitenplannen per team Voorbereiden nieuwe werkwijze lokale teams in 2026 Organiseren toegangsdag Evaluatie en afronding project

2024-10 Raadsmemo

Projectomschrijving Q4

Met het project Herijking Toegang verbeteren we de toegang tot de jeugdhulp, samen met onze toegangspartners; Eerstelijnszorg Zoetermeer (EZZ) voor de POH-jeugd, Schoolformaat voor het schoolmaatschappelijk werk en de Jeugd Gezondheidszorg (JGZ, consultatiebureau) voor de jeugdverpleegkundige. Doel van het project is een uniforme werkwijze voor toegang tot jeugdhulp zodat deze bereikbaar, beschikbaar, doelmatig en betaalbaar blijft. Kinderen en hun gezin krijgen daarmee de hulp die nodig is. Met het plan worden maatregelen genomen om de toegang tot de jeugdhulp anders te organiseren: meer regie voeren, intensiever samenwerken, hulp nabij in buurten en een aanpak volgens een door toegangspartners gezamenlijk gedragen werkwijze. Het project is onderdeel van het Programma Toekomstbestendige Jeugdhulp waarin wordt gewerkt aan het verbeteren van de jeugdhulp en het terugdringen van de steeds verder oplopende kosten ervan.

Terugblik afgelopen 6 maanden

In 2025 is uitvoering gegeven aan deel 2 van het project. Namelijk het verder intensiveren van het lokaal multidisciplinair samenwerken en het buurtgericht werken. De doelstellingen en maatregelen staan beschreven in document 2024-139360. Conform dit plan zijn de volgende resultaten bereikt:

Resultaten in Q1 2025 - Er is per buurt een startfoto gemaakt (nulmeting met data over kenmerken van de buurt op basis van een aantal indicatoren). - Is het vijfde lokale team gestart in Oosterheem. - Het project heeft bouwstenen geleverd ter voorbereiding op het raadsvoorstel “Organisatie en implementatie van lokale (buurt)teams”. Resultaten in Q2 2025 - Elk team heeft op basis van de startfoto van de eigen buurt focuspunten vastgesteld en een actieplan opgesteld. - De integrale samenwerking heeft geleid tot actieve verbinding met de buurt en de voorzieningen in de buurt. - Het aantal casusbesprekingen is verhoogd en er is geïnvesteerd in uniformiteit in de aanpak en werkwijze. - De werkprocessen zijn verbeterd waaronder het dashboard op casusniveau voor alle teams. - Het project levert kennis en kunde voor de werkgroepen behorend bij de organisatie en implementatie van lokale teams. Als gevolg van de focus op het raadsvoorstel “Organisatie en implementatie van lokale (buurt)teams” is het aantal teams binnen het project herijking toegang in overleg met de toegangspartners op vijf gehandhaafd (in plaats van zes). Dit voorstel komt voort uit de behoefte van de toegangspartners om uitbreiding van de personele inzet te beperken en binnen 22

4.2.1

Herijking toegang tot jeugdhulp (vervolg)

de bestaande vijf teams meer ruimte te hebben voor het uitproberen van nieuwe werkwijzen, het bespreken van casussen en het versterken van de samenwerking tussen betrokken partijen.

Vooruitblik komende 6 maanden

- Verbinding met de buurt en buurtvoorzieningen uitbreiden in lijn met het actieplan per lokaal team met nadruk op preventieve interventies. - Experimenteren met diverse samenstellingen binnen de lokale teams (rollen en taken) ter voorbereiding op de reorganisatie die op komst is. - Het organiseren van een Toegangsdag voor de Toegangspartners en belangrijkste aanbieders in november 2025 waarin de geleerde lessen worden gedeeld en de nieuwe werkwijze van de lokale teams wordt gepresenteerd. - Ter afronding levert het project een eindevaluatie op met een aantal opgeleverde producten zoals het dashboard lokale teams, een privacy-aanpak, aanbevelingen en de startfoto’s. Deze producten worden overgedragen aan de nieuwe lokale teams die per 1 januari 2026 van start gaan.

Financiële stand van zaken

De werkzaamheden binnen de uitvoeringsfase vallen binnen het beschikbaar gestelde programmabudget.

Communicatie

- Binnen het project wordt intensief samengewerkt met de toegangspartners en zijn er periodiek afstemmomenten met alle partners. De toegangspartners worden elk kwartaal middels een nieuwsbrief uitvoerig geïnformeerd over alle ontwikkelingen in en buiten het project. - De raad wordt via de voortgangsrapportages programma’s en projecten geïnformeerd.

Risico’s

Risico: eigen autonomie van toegangspartners. Toelichting: de betrokken partners hebben eigen autonomie binnen hun organisaties. Waarbij de huisartsen en de jeugdartsen ook een wettelijke verwijsfunctie hebben in de jeugdwet. Gevolg: dit kan het integraal samenwerken bemoeilijken bij tegenstrijdige belangen tussen de projectmatige aanpak en werkafspraken binnen de eigen organisatie. Beheersmaatregel: een goede projectinrichting (governance) en knelpunten agenderen in de projectgroep en stuurgroep. Risico: beschikbaarheid van jeugdhulpprofessionals (per buurt). Toelichting: ondanks dat er incidentele financiële middelen beschikbaar zijn om de capaciteit van toegangspartners te compenseren, is het soms lastig om professionals beschikbaar te stellen. Gevolg: de voortgang van het project kan hierdoor onder druk komen. Beheersmaatregel: strak sturen op de projectplanning en knelpunten agenderen in de stuurgroep. Risico: het is een projectmatige aanpak in een grotere veranderopgave. Toelichting: er zijn veel gelijktijdige ontwikkelingen rondom de organisatie van de toegang tot jeugdhulp in Zoetermeer (o.a. crisisorganisatie en project hervorming specialistische jeugdhulp). Gevolg: de voortgang van het project kan hierdoor onder druk komen. Beheersmaatregel: strak sturen op de projectplanning en verbinding houden met alle projecten en stakeholders binnen het programma. 23

4.2.2

GROEN

Hervorming specialistische jeugdhulp

Projectplanning

2024-10 Raadsvoorst.

Startdatum: 04-07-2023 Fase: Nazorgfase

2025

Q3

Q4

Q1

2026

Q2

Q3

2025-2 Raadsvoorstel

2025-3 Raadsmemo

Projectomschrijving Q4

Dit project onderzoekt mogelijkheden om de huidige regionale organisatie en inkoop van specialistische jeugdzorg te herzien, waarbij mede vanuit financieel oogpunt aanpassingen noodzakelijk zijn. We werken toe naar een geactualiseerde doelmatige en efficiënte inrichting van de specialistische jeugdhulp, zodanig dat de gemeente effectieve sturing kan geven. Het project richt zich op drie lijnen die gelijktijdig worden uitgevoerd: 1. Analyse van de Hervormingsagenda Jeugd; 2. Inrichting van de ingekochte jeugdhulp; 3. Organisatie van de regionale samenwerking.

Terugblik afgelopen 6 maanden

Met de bestuurlijke besluitvorming over de organisatievorm heeft de raad in februari jl. opdracht gegeven om lokale (buurt)teams binnen de gemeentelijk organisatie te vormen en te starten met de voorbereidingen voor de implementatie en de reorganisatie van de ambtelijke organisatie. In maart is het project daarna afgerond, waarover de raad via een memo is geïnformeerd.

Vooruitblik komende 6 maanden Project is afgerond.

Financiële stand van zaken

De werkzaamheden zijn uitgevoerd binnen het beschikbaar gestelde budget Toekomstbestendige Jeugdhulp.

Communicatie

De veranderingen in de toegang tot jeugdhulp hebben grote impact voor inwoners en medewerkers. Daarom is tijdens het project samengewerkt met de Adviesraad Sociaal Domein en de Toegangspartners Jeugd.

Risico’s

Niet van toepassing, project afgerond.

24

4.2.3

GROEN

Aansluiting onderwijs en jeugdhulp

Projectplanning Startdatum: 13-02-2024 Fase: Uitvoeringsfase

2025

Q3

Q4

Q1

2026

Q2

Q3

Start pilots schooljaar 2 Tussentijdse evaluatie pilot schooljaar 1

Projectomschrijving Q4

Met het project ‘aansluiting onderwijs en jeugdhulp’ zal middels het uitvoeren van pilots op vier primair onderwijsscholen en twee voortgezet onderwijsschool geëxperimenteerd worden met inzet van extra ondersteuning aansluitend op de aanwezige zorgstructuur in de school vanaf schooljaar 2024-2025. Bij de start van het project was er sprake van vijf pilot scholen, tijdens de haalbaarheidsfase is daar één voortgezet onderwijsschool aan toegevoegd. PO-scholen die deelnemen aan de pilot: 1. IKC de Hofvijver (Unicoz) I Seghwaert. 2. IKC de Baanbreker (OPOZ) I Noordhove. 3. IKC de Trinoom (OPOZ) I Oosterheem. 4. De Oranjerie (Unicoz) I Oosterheem.

VO-scholen die deelnemen aan de pilot: 1. Motion Beweeg College (Lucas Onderwijs) I Centrum. 2. ONC Clauslaan (Unicoz) I Centrum. De extra ondersteuning zal collectief ingezet worden. Met deze extra ondersteuning wordt er aan de volgende resultaten gewerkt: - Instroom verlaging naar de geïndiceerde individuele jeugdhulp; - Van individueel aanbod naar collectief; - Verlaging schoolverzuim.

Terugblik afgelopen 6 maanden

Afgelopen half jaar bevond het project zich in de uitvoeringsfase. In deze fase zijn de uitvoeringsteams van jeugdhulpprofessionals gestart met extra ondersteuning op de pilot scholen. Er zijn per kwartaal verantwoordingsverslagen aangeleverd door de jeugdhulpaanbieders over de geboden ondersteuning en er hebben gesprekken plaatsgevonden vanuit het projectteam met de pilot scholen en de uitvoerende teams. De eerste opbrengsten zijn positief. De scholen ervaren het als een meerwaarde om de jeugdhulpprofessionals als vaste expertise binnen de school te hebben en hierdoor snel te kunnen schakelen voor leerlingen die wat meer nodig hebben om zich optimaal te kunnen ontwikkelen. Bij een enkele pilot school was er bijsturing nodig op het gebied van verwachtingsmanagement en samenwerking. De bijsturing heeft als resultaat dat de verwachting helder zijn en de samenwerking is verbeterd. Op de Baanbreker en de Hofvijver is sinds begin juni gestart met extra bewegen in samenwerking met de afdeling Vrije Tijd. Op beide scholen wordt de MQ scan afgenomen en nemen zij de schoolpleinscan af. Op de Baanbreker is de sportieve pauze gestart met leerlingen van groep 6 en 7.

25

4.2.3 Aansluiting onderwijs en jeugdhulp (vervolg) Vooruitblik komende 6 maanden

In het komende half jaar worden de pilots op de scholen verder voortgezet. In deze periode worden de eerste resultaten uitgewerkt in een tussenrapport en staan er wederom tussentijdse evaluatiegesprekken gepland met alle scholen en de jeugdhulpprofessionals om de uitvoering te bespreken en indien nodig bij te sturen. De eerste resultaten van het extra bewegen op twee pilotscholen zal komende half jaar ook worden opgehaald. De inzet heeft als doel, vanuit een stevige basis op school, dat minder leerlingen te maken krijgen met problemen die in de jeugdhulp opgelost moeten worden.

Financiële stand van zaken

Tot op heden vallen de gemaakte kosten binnen de geraamde begroting van het project. De extra kosten van het beweegexperiment worden gedekt uit de beschikbare middelen uit het programma Toekomstbestendige jeugdhulp.

Communicatie

In februari heeft er een informatieochtend plaatsgevonden voor professionals met als doel de professionals mee te nemen in de ontwikkelingen tussen onderwijs en jeugdhulp. Voor de zomervakantie zal er middels een nieuwsbrief wederom informatie gedeeld worden.

Risico’s

Risico: herfasering van projectbudget naar 2026 wordt niet geaccordeerd. Gevolg: het project moet halverwege schooljaar 2025-2026 stoppen (december 2025). Beheersmaatregel: bij de Programmabegroting 2026 het benodigde projectbudget opnieuw aanvragen. Risico: beschikbare uren jeugdhulp op de scholen is te beperkt. Gevolg: niet alle leerlingen kunnen geholpen worden binnen de beschikbare uren. Beheersmaatregel: zoeken naar alternatieven binnen de beschikbare uren, zodat meer leerlingen geholpen kunnen worden, bijvoorbeeld door collectief aanbod.

26

5.

Projecten sociaal domein

Foto: Paco van Leeuwen

27

5.1 ZoetermeerPas

GEEL

Projectplanning

2023-03 Raadsmemo

Startdatum: 01-12-2023 Fase: Uitvoeringsfase

2025

Q3

Q4

Q1

2026

Q2

Q3

Evaluatie en décharge

2023-10 Raadsmemo

2024-05 Raadsmemo

Projectomschrijving

Het project omvat de volgende componenten: Q4

Voor het jaar 2024 a. Een nieuwe leverancier contracteren voor continuering en behoud van de ZoetermeerPas in zijn huidige vorm qua beleidskaders. Daarnaast dient de pas eind 2023 geïmplementeerd te zijn en klaar voor gebruik. b. Het realiseren van een Europese aanbesteding in 2024 voor de ZoetermeerPas vanaf 2025 en de implementatie van deze nieuwe pas in 2024.

Voor het jaar 2025 a. Door het opleveren van een niet-werkende applicatie door de gekozen leverancier in 2024 is het project verlengd met als doel: het afronden van het traject met de nieuwe leverancier en het implementeren van de terugkeer/ overgang naar de huidige leverancier voor de duur van één jaar. ​b. Met ingang van 1 januari 2025 zorgen voor de juridische afwikkeling met de vorige leverancier en een nieuwe Europese aanbesteding voor 2026 -2032 inclusief implementatie. c. Project wordt verlengd t/m 31-12-2025 in verband met het opnieuw uitzetten van een Europese aanbesteding in 2025 voor een werkende pas en implementatie van de pas in 2026. Eindresultaat 2025 - De oplevering van een werkende ZoetermeerPas per 1 januari 2026. - Een stappenplan en gefaseerde aanpak als voorbereiding voor de doorontwikkeling naar een brede stadspas en dit voorleggen aan de raad.

Terugblik afgelopen 6 maanden

- De juridische en financiële afwikkeling met de vorige leverancier is afgerond. - De ZoetermeerPas is (door wanprestatie vorige leverancier) zonder schade snel weer beschikbaar gesteld aan de pashouders in december 2024 door een tijdelijke overgang naar de oude leverancier voor het jaar 2025. - De Europese aanbesteding voor een nieuwe ZoetermeerPas is opnieuw uitgezet voor 2026-2032 en is inmiddels afgerond. - De voorbereidingen voor een werkende nieuwe ZoetermeerPas 2026 zijn getroffen en de implementatie is gestart. - Een voorstel voor een doorontwikkeling naar een brede stadspas is in voorbereiding.

Vooruitblik komende 6 maanden

- Een afgeronde implementatie van de ZoetermeerPas 2026 met verbeterde functionaliteiten. - Voorbereidingen treffen om de pas te optimaliseren qua indeling tegoeden en regelingen. - Een roadmap voor de doorontwikkeling naar een brede stadspas. Deze roadmap zal worden verwerkt in een raadsvoorstel dat in het najaar 2025 aan uw raad wordt voorgelegd.

28

5.1 ZoetermeerPas (vervolg) 2024-08 Raadsmemo

2024-11 Raadsmemo

2024-12 Raadsmemo

2024-12 Raadsmemo

Financiële stand van zaken

De totale uitgaven voor de huidige ZoetermeerPas blijven binnen de beschikbare middelen. Doordat de nieuwe leverancier in 2024 in gebreken is gebleven bij de implementatie van de ZoetermeerPas voor 2025 en verder hebben wij extra kosten gemaakt. Deze extra kosten zijn onderdeel van een claim van de gemeente bij betreffende leverancier.

Risico’s

Risico: pashouders en aanbieders kunnen door de achtereenvolgende veranderingen van leveranciers en systemen onvrede en onduidelijkheid ervaren. Gevolg: minder gebruik van de pas door de minder digitaal vaardige doelgroepen door de ervaren onduidelijkheid en eventuele klachten van pashouders. Beheersmaatregelen: - door de aanbieders en pashouders proactief te benaderen en tijdig te informeren en mee te nemen in de veranderingen is de verwachting dat de onvrede en onrust tot een minimum beperkt kan worden. De nieuwe leverancier heeft een helpdesk opengesteld. Voor pashouders worden de communicatiemiddelen verder uitgebreid. Daarnaast wordt er zowel vanuit de leverancier als vanuit de gemeente extra effort ingezet in de front- en backoffice om mails, brieven, telefoontjes en aanvragen af te handelen. - de aanvraagprocedure voor een nieuwe pas en de website worden verbeterd en klantvriendelijker gemaakt.

29

6.

Ruimtelijk fysiek domein

Foto: Samira Geerdinck

30

6.

Ruimtelijk fysiek domein (vervolg)

Algemene beschouwing ruimtelijke fysieke projecten over 1e helft 2025

Voor u ligt de Rapportage programma’s en projecten over de eerste helft van 2025 met daarin onder andere de rapportage over de woningbouwmonitor en de voortgangsrapportages van de ruimtelijke programma’s en projecten. Doelstellingen De volgende doelstellingen worden nagestreefd met de hoofdstukken over het ruimtelijk fysieke domein: - Rapporteren over behaalde resultaten in het complete ruimtelijk fysieke domein, op zowel programma- als projectniveau. - Rapporteren over de financiële situatie van programma’s en projecten, inclusief de besteding van de middelen uit het RIF. - Het laten zien van de samenhang tussen de programma’s, de projecten in het ruimtelijk fysieke domein en de voortgang van de woningbouw(ambities). Algemene beschouwing 1e helft 2025 De uitvoering van de ruimtelijk fysieke projectenportefeuille is en blijft een belangrijk middel om de opgave beschreven in Zoetermeer 2040 tot stand te brengen. In de visie wordt duidelijk dat enkel het toevoegen van nieuwbouw niet voldoende is. Er moet meer geïnvesteerd worden in de woonaantrekkelijkheid en de sociaal economische positie van de stad. Een integrale blik op duurzame gebiedsontwikkeling in de meest brede zin is daarbij onontbeerlijk. De druk om nu resultaten te bereiken is onverminderd groot en dit zal de komende jaren zo blijven.

Dit alles doen we mede vanuit de reeds ingezette beweging vanuit de lopende projecten en programma’s. Het Coalitieakkoord ‘Samen doen wat nodig is’ onderschrijft de ambities uit de Visie 2040. We jagen woningbouw aan, die kwaliteit en diversiteit toevoegt en gaan daarbij uit van de woonbehoefte in de stad, nu en in de toekomst. Het nieuwbouwprogramma helpt iedereen, met extra aandacht voor starters, ouderen, mensen met een zorgbehoefte en huishoudens (o.a. gezinnen) die een kwaliteitsstap willen maken. In de coalitieperiode is het de doelstelling om minimaal 3.000 woningen op te leveren. Daarbij wordt de sociale huur zoveel mogelijk door corporaties ontwikkeld. In een aantal voorgaande rapportages is reeds gemeld dat er onzekerheid heerst op de woningmarkt. Hoge inflatie, oplopende (hypotheek) rente en koopkracht, stijgende bouwkosten en daardoor achterblijvende nieuwbouwproductie hebben grote invloed op de woningmarkt. Daarbovenop komt ook de onzekerheid en risico’s van netcongestie en recente rechterlijke uitspraken over stikstof. In totaal zijn 68 projecten opgenomen in deze rapportage. Van deze 68 projecten hebben 27 een geel of een rood stoplicht. Relatief veel projecten bevinden zich in de uitvoeringsfase en de nazorgfase. Dit betreft ca. meer dan de helft van de projectenportefeuille.