Bijlage 5 - Zienswijzebrief Conceptbegroting MRDH 2027

> Retouradres Postbus 15, 2700 AA Zoetermeer

Metropoolregio Rotterdam Den Haag t.a.v. Dagelijks Bestuur Westersingel 12 Postbus 21012 3001 AA Rotterdam

Bezoekadressen Engelandlaan 502 2711 EB Zoetermeer Stadhuisplein 1 2711 EC Zoetermeer Postadres Postbus 15 2700 AA Zoetermeer Telefoon 14 079 www.zoetermeer.nl Datum

Onderwerp: zienswijze conceptbegroting 2027 MRDH Ons kenmerk

2026-041841

Geachte leden van het dagelijks bestuur, Met uw brief van 13 april 2026 nodigt u onze raad uit om een zienswijze in te dienen op de concept Begroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Van die mogelijkheid maken we met deze zienswijzebrief graag gebruik. De begroting staat in het teken van forse regionale mobiliteitsopgaven, grote investeringspakketten en een toenemende druk op de Brede Doeluitkering (BDU). Zoetermeer onderschrijft de gezamenlijke koers, maar ziet ook risico’s en kansen die bijzondere aandacht verdienen. Brede Doeluitkering (BDU) Zoetermeer blijft zich zorgen maken over de structurele druk op de BDU. Het is van grote invloed op de strategische opdrachten in het programma Mobiliteit. Het zal rechtstreeks gevoeld worden door onze inwoners en reizigers. De ontwerpbegroting laat zien dat de korting op de BDU in 2027 slechts ten dele gecompenseerd is met tijdelijke financiering en geen structurele oplossing biedt. Daarnaast loopt vanaf 2028 ook de financiering voor het ov in de provincies terug. Wij verzoeken MRDH om een afwegingskader en expliciete inzet op alternatieve financieringsbronnen. Corridoraanpak Zoetermeer werkt samen met de MRDH en regionale partners aan de verkenning Toekomstvast ov Zoetermeer. Daarnaast lopen er diverse gebiedsontwikkelingen en mobiliteitsprojecten.

Zoetermeer ziet het als logische volgende stap om deze samenwerking op te schalen naar een corridoraanpak: één integrale aanpak waarin alle OV-lijnen, projecten economische- en gebiedsontwikkelingen samenkomen. Met de ZoRo-lijn als hart van de corridor ontstaat een sterke nieuwe verbinding die niet alleen drukke wegen ontlast, maar ook woningbouw en kennisclusters verbindt.

Zoetermeer vraagt daarom dat MRDH, gemeente Lansingerland en gemeente Zoetermeer gezamenlijk een corridoraanpak ontwikkelen die: 1. één multimodaal ontwikkelpad vormt, opgebouwd uit alle lopende en toekomstige projecten die we gezamenlijk hebben, waaronder:  ZoRo (Zoetermeer–Rotterdam) in combinatie met gebiedsontwikkelingen Entree, BleiZo en Centrum West  Verkenning Toekomstvast OV Zoetermeer, inclusief RandstadRail / De Krakeling  Verkenning doortrekking Lijn400/401 (LeiZo) naar station Zoetermeer en Lansingerland-Zoetermeer 2. een lonkend perspectief schetst voor de toekomstige publieke mobiliteitsstructuur van Zoetermeer, inclusief een antwoord op het voorgenomen afschalen van lijnen 70 en 71; 3. aansluit bij zowel de Mobiliteitsvisie van de MRDH als de Omgevingsvisie Zoetermeer; 4. een solide basis vormt voor keuzes en investeringen binnen het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit (IPVa) en het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (BO MIRT); 5. de koppeling borgt tussen OV-netwerk, ruimtelijke en economische ontwikkeling, woningbouwopgaven en regionale bereikbaarheid. Een dergelijke corridoraanpak biedt een heldere structurele regionale koers, voorkomt versnippering en ondersteunt MRDH, Lansingerland en Zoetermeer bij goed onderbouwde keuzes voor de lange termijn.

In de begroting staat dat de MRDH kennis neemt van de verkenning BRT LeiZo. Deze verkenning is inmiddels afgerond. We vragen de MRDH om actieve deelname aan het vervolgtraject: de verkenning van doortrekking Lijn 400 naar Station Zoetermeer en Lansingerland. Knooppuntontwikkeling en sociale veiligheid en toegankelijkheid Zoetermeer kijkt uit naar de samenwerking op het gebied van knooppuntontwikkeling voor Station Zoetermeer (p.26 en p.27). Wat Zoetermeer betreft is het ook belangrijk om de RandstadRail‑haltes en bushaltes te gaan betrekken. Wij zien hier een grote opgave én kans om een forse kwaliteitsslag te maken in de halte‑ en stationbeleving. Sociale veiligheid is essentieel voor de opdracht “actieve en collectieve mobiliteit stimuleren”. Met name vrouwen voelen zich vaak onveilig in het openbaar vervoer: zo ervaart volgens onderzoek van Pointer ongeveer 80% onveiligheid in het OV en 90% op stations en haltes. Door deze plekken beter en aantrekkelijker in te richten en te beheren, kan het veiligheidsgevoel worden vergroot. Dit vraagt om gezamenlijke inzet van gemeenten, MRDH en vervoerders. Een kwaliteitsslag kan het OV-gebruik door vrouwen stimuleren en daarmee bijdragen aan een hogere bezetting en betere financiële dekking.

Zoetermeer vraagt daarom om een strategische visie van de MRDH en om structurele verankering van sociale veiligheid in de strategische agenda en uitvoeringsprogramma’s. Daarnaast vragen we aandacht voor de toegankelijkheid en bruikbaarheid voor gehandicapten van stations en haltes in Zoetermeer, die goed geregeld moet zijn, ook bij uitvoering van werkzaamheden.

Autonetwerk en verkeersmanagement Zoetermeer onderschrijft het belang van een robuust en samenhangend regionaal netwerk, zeker gezien de aankomende onderhoudsopgave. Tegelijkertijd vragen wij aandacht voor de concrete doorwerking naar de dagelijkse praktijk in gemeenten. Zoetermeer wordt graag actief betrokken bij de knooppuntenanalyse voor het wegennet. Circa 40% van het verkeer op de A12 tussen Den Haag en Zoetermeer heeft een regionale bestemming. Ombuigen van deze reizigers naar ov, specifiek tijdens de spits, kan grote voordelen opleveren voor de bereikbaarheid van de regio. Zoetermeer werkt hier graag samen met regionale partners aan mee en ziet dit als een belangrijke kans om de verkeersdruk structureel te verminderen. Gebiedsprogramma MoVe Zoetermeer werkt met Den Haag en Rotterdam samen binnen gebiedsprogramma MoVe aan een polynode Sustainable Urban Mobility Plan (SUMP). De SUMP zal voortbouwen op vastgestelde bovenlokale visies zoals de Multimodale Adaptieve Ontwikkelstrategie (MAOS) en Novex Zuidelijke Randstad. De SUMP ontbreekt nog in de lijst met activiteiten op pagina 16. Zoetermeer adviseert de MRDH aan te sluiten bij dit traject, omdat de SUMP een vereiste wordt bij het aanvragen van Europese financiering en/of subsidies. Dit is een alternatieve financieringsbron die ook interessant is voor mobiliteitsprojecten in de Metropoolregio.

Verkenning Koningscorridor In de begroting staat de beoogde verkenning naar de Koningscorridor opgenomen als toekomstige lightrailverbinding naar Zoetermeer. Wij zien al enige tijd geen ontwikkeling op dit dossier. Voor Zoetermeer is het belangrijk dat de bereikbaarheid van de gemeente Zoetermeer op de oost-west verbinding per trein in samenhang wordt gezien met initiatieven op de Koningscorridor. De spoorverbinding is belangrijk voor de bereikbaarheid van Zoetermeer vanuit landelijk perspectief. Wanneer de verkenning weer opgepakt wordt, vragen we daarom actief betrokken te worden. Zorgvuldigheid bij eventuele wijzigingen in de begroting In 2026 worden ongeveer tegelijkertijd de Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma en wordt de Strategische agenda 2027-2030 opgesteld. Het zou kunnen dat er aanpassingen van de begroting 2027 nodig zijn door het uitvoeringsprogramma en de Strategische Agenda. We vragen zorgvuldigheid van de MRDH in het bestuurlijk proces in het omgaan met en de communicatie over eventuele wijzigingen in de begroting. Slotbeschouwing Op 13 februari 2026 heeft het Algemeen Bestuur de Mobiliteitsvisie en de Visie Economisch Vestigingsklimaat vastgesteld. De begroting van 2027 heeft in lijn met de twee visies nu ook twee programma’s: Mobiliteit en Economisch Vestigingsklimaat. Dit waren er voorheen drie.

Samenvoeging tot twee programma’s bevordert de samenhang. Hierdoor kunnen we beter sturen. Zoetermeer waardeert dit. Het terugbrengen naar twee programma’s in de lopende begroting van 2026 steunen we. We zijn blij met de inzet op economisch vestigingsklimaat en blijven er graag over in gesprek. Wij wijzen u hierbij nogmaals op de financiële kaders zoals opgenomen in de Kaderbrief begroting 2027 van de gemeenten in Haaglanden. Uw conceptbegroting 2027 is opgesteld rekening houdend met het toegestane indexeringspercentage van 3,8% en uw

weerstandcapaciteit is niet groter dan 1,0. Daarnaast wordt benadrukt dat gemeenten de komende jaren voor aanhoudende financiële uitdagingen staan, mede als gevolg van de korting op het gemeentefonds. Dit vraagt om blijvend scherpe financiële afwegingen en een realistische aansluiting van gemeenschappelijke regelingen op deze budgettaire situatie. Daarbij geldt dat de financiële perspectieven van gemeenten, met name vanaf 2028, opnieuw somber zijn. Tegen deze achtergrond verzoeken wij u nadrukkelijk om bij de verdere uitwerking van uw (meerjaren)begroting een zorgvuldige balans te hanteren tussen de uit te voeren taken en de gemeentelijke bijdragen. Zoetermeer waardeert het gebaar van de structureel verlaagde inwonerbijdrage voor economisch vestigingsklimaat, zoals verzocht in de Kaderbrieven van de gemeenten in de regio’s Haaglanden en Rotterdam-Rijnmond voor het jaar 2026. Deze korting van 6,2% is in de begroting van 2026 doorgevoerd en structureel meegenomen in de begroting 2027. Dat waarderen we zeer. Zoetermeer onderschrijft de ambities van de begroting en benadrukt dat scherpe keuzes, transparantie en samenwerking essentieel zijn.

Wij danken u voor de geboden gelegenheid om een zienswijze in te dienen en wachten uw reactie op onze zienswijze af. Hoogachtend,

De gemeenteraad van Zoetermeer,

de griffier,

de voorzitter,

drs. R. Blokland MCM

drs. M.J. Bezuijen