Bijlage 4 - Jaarstukken 2022 (gewaarmerkt)

Publieke Sector Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden Behorende bij de controleverklaring d.d. 27 juni 2023 met kenmerk 312021003.23.124 ValidSigned door W. Kalkman RA op 27-06-2023

Jaarstukken 2022

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................................................................................. 3 Rekening in één oogopslag .............................................................................................................................................................................................................. 9 Feiten en cijfers ............................................................................................................................................................................................................................... 16 Samenvattend resultaat................................................................................................................................................................................................................... 18 Jaarverslag ......................................................................................................................................................................................................................................

30 Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie............................................................................................................................................................. 31 Programma 2 Samen leven en ondersteunen................................................................................................................................................................................. 55 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen ........................................................................................................................................................................... 74 Programma 4 Vrije tijd ..................................................................................................................................................................................................................... 86 Programma 5 Veiligheid .................................................................................................................................................................................................................. 99 Programma 6 Dienstverlening en participatie ...............................................................................................................................................................................

111 Programma 7 Inrichting van de stad ............................................................................................................................................................................................. 119 Overhead ....................................................................................................................................................................................................................................... 135 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................................................................................................................................. 138 VPB................................................................................................................................................................................................................................................ 140 Paragrafen ..................................................................................................................................................................................................................................... 142

3

Lokale heffingen ........................................................................................................................................................................................................................ 143 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................................................... 147 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................................................................................................... 155 Financiering ............................................................................................................................................................................................................................... 160 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................................................................................................... 167 Wet open overheid ....................................................................................................................................................................................................................

182 Verbonden Partijen .................................................................................................................................................................................................................... 183 Grondbeleid ............................................................................................................................................................................................................................... 190 Jaarrekening .................................................................................................................................................................................................................................. 196 Het overzicht van baten en lasten ............................................................................................................................................................................................. 197 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ...................................................................................................................................................................... 200 Toelichting verschillen tussen de begroting na wijziging en de rekening per programma ....................................................................................................

211 Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie............................................................................................................................................... 211 Financieel overzicht Programma 1 .................................................................................................................................................................................... 211 Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren ............................................................................................................................................ 212 Doelstelling 1.2 Beperken uitval in het onderwijs .............................................................................................................................................................. 217 Doelstelling 1.3 Bevorderen van een beter vestigings- en ondernemersklimaat .............................................................................................................. 218 Doelstelling 1.4 Bevorderen groei werkgelegenheid ......................................................................................................................................................... 220 4

Doelstelling 1.5 Stimuleren duurzame arbeidsparticipatie ................................................................................................................................................ 221 Doelstelling 1.6 Voorzien in noodzakelijke middelen van bestaan.................................................................................................................................... 225 Programma 2 Samen leven en ondersteunen................................................................................................................................................................... 232 Financieel overzicht Programma 2 .................................................................................................................................................................................... 232 Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp ............................................................................................ 232 Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen .......................................................................................................... 238 Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden ...............................................................................................................................

248 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen ............................................................................................................................................................. 249 Financieel overzicht Programma 3 .................................................................................................................................................................................... 249 Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling......................................................................................................................................................... 249 Doelstelling 3.2 Behouden aantrekkelijke & veilige openbare ruimte ............................................................................................................................... 253 Programma 4 Vrije tijd ....................................................................................................................................................................................................... 264 Financieel overzicht Programma 4 ....................................................................................................................................................................................

264 Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke culturele en sportvoorzieningen ............................................................................................. 264 Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad ...................................................................................................................................................................... 269 Programma 5 Veiligheid .................................................................................................................................................................................................... 274 Financieel overzicht Programma 5 .................................................................................................................................................................................... 274 Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning ............................................................................................................................................. 274 5

Doelstelling 5.2 Bevorderen /behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk .................................................................................................................. 275 Doelstelling 5.3 Behouden veiligheid in de stad ................................................................................................................................................................ 276 Programma 6 Dienstverlening en participatie ................................................................................................................................................................... 277 Financieel overzicht Programma 6 .................................................................................................................................................................................... 277 Doelstelling 6.1 Continueren klanttevredenheid ................................................................................................................................................................ 277 Doelstelling 6.2 Bevorderen van de participatie ................................................................................................................................................................

280 Programma 7 Inrichting van de stad ................................................................................................................................................................................. 283 Financieel overzicht Programma 7 .................................................................................................................................................................................... 283 Doelstelling 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder .............................................................................................................. 283 Doelstelling 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio ...................................................................................................... 284 Doelstelling 7.3 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte......................................................................................................... 292 Doelstelling 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid ......................................................................................................

293 Doelstelling 7.5 Overige .................................................................................................................................................................................................... 294 Overhead ........................................................................................................................................................................................................................... 295 Overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ..................................................................................................................................................... 302 VPB .................................................................................................................................................................................................................................... 307 Overzicht van de aanwending van het begrotingsbedrag voor onvoorzien .......................................................................................................................... 309 Het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting ............................................................................................................................................... 310 6

Overzicht van de incidentele baten en lasten........................................................................................................................................................................ 311 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves .................................................................................................................... 323 Overzicht van topinkomens ................................................................................................................................................................................................... 324 Balans ........................................................................................................................................................................................................................................ 326 Toelichting op de balans............................................................................................................................................................................................................ 329 Activa .....................................................................................................................................................................................................................................

329 Vaste activa ....................................................................................................................................................................................................................... 329 Vlottende activa ................................................................................................................................................................................................................. 335 Passiva .................................................................................................................................................................................................................................. 344 Vaste passiva .................................................................................................................................................................................................................... 344 Vlottende passiva .............................................................................................................................................................................................................. 366 Gewaarborgde geldleningen en garantstellingen buiten de balanstelling .........................................................................................................................

370 Toelichting niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen................................................................................................................ 374 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................................................................................................................. 377 Bijzondere gebeurtenissen na balansdatum ............................................................................................................................................................................. 383 SiSa (Single information Single audit) ....................................................................................................................................................................................... 384 Overzicht taakvelden ................................................................................................................................................................................................................. 408 Bijlagen .......................................................................................................................................................................................................................................... 421 7

Bijlage 1 Afkortingen en begrippen ........................................................................................................................................................................................... 422 Bijlage 2 Staat van de gemeente .............................................................................................................................................................................................. 443 Bijlage 3 Verbonden partijen ..................................................................................................................................................................................................... 444 Bijlage 4 Gewaarborgde geldleningen ...................................................................................................................................................................................... 476 Bijlage 5 Verplichte indicatoren ................................................................................................................................................................................................. 481 Bijlage 6 Financiële effecten COVID-19 ....................................................................................................................................................................................

485 Bijlage 7 Cijferanalyse Jeugd en Wmo nieuw ........................................................................................................................................................................... 487

8

Rekening in één oogopslag

9

10

11

12

13

14

15

Feiten en cijfers Cijfers voor de jaarrekening 2022

Inwoners Zoetermeer (1)

Meest recent

Vorig jaar

Per 1-1-2023

Per 1-1-2022

•

Aantal inwoners

127.031

125.749

•

Aantal woningen (2)

56.995

56.671

•

Gemiddeld aantal personen per woning

2,23

2,22

•

Oppervlakte gemeente (in ha)

3.705

3.705

Meest recent

Vorig jaar

Per 1-1-2022

Per 1-1-2021

Werkgelegenheid Zoetermeer (3) •

Aantal bedrijven

10.422

9.889

•

Aantal arbeidsplaatsen

54.419

53.698

•

Waarvan aantal banen ICT-sector (4)

2.569

2.536

16

Beroepsbevolking Zoetermeer (5) •

Beroepsbevolking (aantal personen)

Werkloosheid Zoetermeer •

Aantal geregistreerde werkzoekenden (6)

•

Werkloosheidspercentage (7)

Meest recent

Vorig jaar

Per 1-1-2023

Per 1-1-2022

70.291 (1)

69.248 (2)

Meest recent

Vorig jaar

Per 1-8-2022

Per 1-8-2021

5.675

6.032 4,9%

1. Bron: BRP 1-1-2023. 2. Bron: BAG 31-12-2022. 3. Bron: Werkgelegenheidsregister Haaglanden 2000-2022. De peildatum van de meest recente gegevens in dit register is 1-1-2022. Het weergegeven aantal betreft het aantal vestigingen. De aantallen zijn voorlopig en onder voorbehoud van registratie-/ systeemfouten. 4. Bron: Werkgelegenheidsregister Haaglanden 2000-2022. Totaal aantal arbeidsplaatsen in SBI-bedrijfsklasse 62 (“Dienstverlenende activiteiten op het gebied van informatietechnologie”). 5. Bronnen: BRP en CBS Statline. De beroepsbevolking volgens de ILO-definitie bestaat uit de werkzame plus de werkloze 15- t/m 74-jarigen. 1. Dit is een schatting, berekend als het aantal 15- tot 75-jarigen in Zoetermeer, vermenigvuldigd met 74,14%. 74,14% is het aandeel van de beroepsbevolking in heel Nederland t.o.v. alle 15- tot 75-jarigen in Nederland (in 2022Q1). Het CBS berekent zelf weliswaar ook de beroepsbevolking van Zoetermeer, maar die cijfers zijn niet heel recent (het meest recente cijfer gaat over 2019). 2. In de jaarrekening over 2021 stond dat de beroepsbevolking per 1-1-2022 uitkwam op 67.243. Dat aantal was gebaseerd op voorlopige beroepsbevolkingscijfers van het CBS. Inmiddels heeft het CBS de definitieve cijfers gepubliceerd, die hoger zijn dan de voorlopige cijfers. Het aantal van 69.248 is gebaseerd op de definitieve cijfers. 6.

Het gaat om het aantal geregistreerde werkzoekenden zonder dienstverband. Bron: UWV. 7. Bron: CBS Statline. Het werkloosheidspercentage is het gemiddelde van een heel kalenderjaar. In 2021 was het werkloosheidspercentage in Zoetermeer 4,9%. Het werkloosheidspercentage over 2022 was eind januari 2023 nog niet bekend. 17

Samenvattend resultaat 2022: Samen doen wat nodig is

Zoetermeer is een mooie stad. Om dat zo te houden, moeten we eraan blijven werken. Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart ging het nieuwe stadsbestuur meteen aan de slag met de plannen uit het coalitieakkoord. De titel ‘samen doen wat nodig is’ is niet voor niks gekozen. Het nieuwe bestuur stond voor flinke opgaven die vragen om samenwerking en een pragmatische houding. Net als voorgaande jaren was ook 2022 een jaar van crises waarop het bestuur moest handelen. De oorlog in Oekraïne raakte de hele wereld, ook Zoetermeer. Ook stegen de energieprijzen enorm en werden bouwmaterialen nog schaarser en duurder. Na het afschaffen van alle corona-maatregelen bleek tot slot dat de krapte op de arbeidsmarkt was toegenomen. Kortom: 2022 was een jaar met veel verandering. Aanpak energiearmoede: niemand in de kou De stijgende energieprijzen leidden tot energiearmoede. Een nieuwe vorm van armoede waar de gemeente ook direct een aanpak voor heeft ontwikkeld. Dit gebeurde op verschillende manieren. Zoetermeer keerde eenmalig een energietoeslag uit aan de groep mensen die door de crises het hardst wordt geraakt. Ook ging de gemeente aan de slag met een eigen actieplan. Doel van dit plan is om niemand in de kou te laten staan. In samenwerking met diverse partners, gaf de gemeente steun aan inwoners.

De gemeente ondersteunde hiervoor belangrijke samenwerkingspartners in de stad, zoals de Voedselbank, Stichting Leergeld en Stichting Urgente Noden. Daarnaast startte de gemeente het Geldpunt op. Zoetermeerders kunnen daar terecht met geldvragen of bij geldzorgen. Ook onderzocht de gemeente de mogelijkheid voor een noodfonds voor inwoners, verenigingen en bedrijven. Vluchtelingenhulp: grote maatschappelijke betrokkenheid Veel Oekraïners moesten hun land ontvluchten. Als gemeente hebben we snel (nood)opvang en hulp geboden aan deze mensen. We werkten samen met verschillende partners om opvang voor langere tijd te bieden en mensen zo goed mogelijk mee te laten doen aan onze samenleving. Dat deden we bijvoorbeeld door werk en onderwijs voor hen beschikbaar te maken. Maar ook door het regelen van andere praktische zaken, zoals zwemles en de ZoetermeerPas. Veel Zoetermeerders hielpen: de betrokkenheid vanuit de stad is groot. LangeLand Ziekenhuis en Mandelabrug Ook bereikte de gemeente veel op onderwerpen die zich specifiek in Zoetermeer afspeelden. Het college speelde bijvoorbeeld een belangrijke rol in het openhouden van het LangeLand Ziekenhuis. De gemeente maakte snel contact met het ziekenhuis, zorgverzekeraars en andere betrokken partijen. Zo droeg de gemeente bij aan de fusie die het ziekenhuis openhoudt.

Een ander belangrijk resultaat is de tijdelijke sluiting van de Nelson Mandelabrug en het weer bruikbaar maken van de verbinding. Samen met de vervoerders, Rijkswaterstaat, aannemers en andere betrokken partijen verwijderde de gemeente een deel van de brug. Ook troffen we maatregelen om de brug te ondersteunen. Na 55 dagen waren de brug en de OV-stations weer te gebruiken.

18

Aanpak geweld door jongeren Net als in andere steden, vond ook in Zoetermeer in 2022 een aantal ingrijpende gebeurtenissen plaats met jongeren en steekwapens. We maakten een plan om gewelddadige jeugdgroepen steviger aan te pakken. Dit deden wij samen met andere gemeenten zoals Den Haag en Delft. Wij werkten ook samen met de politie en het Openbaar Ministerie. De aanpak richt zich onder andere op het netwerk dat deze jongeren in de verschillende gemeenten vormen. Maar ook op de conflicten tussen de jeugdgroepen en het hevige geweld. We bundelden de krachten om dit geweld aan te pakken en voor een veilig Zoetermeer te zorgen. Financiële gevolgen Op de volgende pagina’s treft u het exploitatieoverzicht per programma aan. Het belangrijkste overkoepelende resultaat is dat de gemeente over 2022 onderaan de streep € 30,3 mln. positief is geëindigd. Een behoorlijk verschil ten opzichte van het begrootte saldo van € 2,7 mln. negatief. De belangrijkste oorzaak van dit verschil is dat er extra inkomsten van het rijk zijn ontvangen uit het gemeentefonds van € 39 mln. Deze extra middelen zijn pas laat in het jaar bekendgemaakt. Dat klinkt goed, maar dit is tijdelijk en niet structureel van aard. Het Rijk biedt door extra incidentele bijdragen meer financiële armslag, maar de uitdaging om jaarlijks een sluitende begroting op te leveren is nog steeds even groot.

Zelfs met een positief resultaat, weten gemeenten niet waar zij vanaf 2026 aan toe zijn. Het voelt als begroten met de handen op de rug, omdat wij voorbereid moeten zijn op wat het financiële ravijn van 2026, vanwege de aangekondigde herinrichting van het Gemeentefonds, voor onze eigen gemeentefinanciën zal betekenen. Een duidelijk langetermijnperspectief vanuit het Rijk is nodig om alle opgaven die bij de gemeenten zijn belegd structureel te kunnen blijven bekostigen. Hierdoor zien veel gemeenten, net als Zoetermeer, een oplopend tekort vanaf 2026, ondanks ons gunstige financiële uitgangspunt. Dat creëert een situatie waarin de gemeente haar uiterste best doet om structurele verbeteringen te bewerkstelligen, maar niet de zekerheid heeft of deze ook structureel te bekostigen zijn. Blijven werken aan Zoetermeer De uitdagingen waren niet mild in 2022. Het college zette samen de schouders eronder en deed wat nodig was. En dat was blijven werken aan het mooier maken van Zoetermeer, ondanks de nieuwe problemen die op ons pad kwamen.

19

Leeswijzer

Het college legt elk jaar tijdens het Resultatendebat verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. Dit gebeurt op basis van de jaarstukken. De jaarstukken bestaan uit twee onderdelen, het jaarverslag en de jaarrekening. Een groot deel van de opgenomen informatie is verplicht voorgeschreven vanuit wetgeving. De Gemeentewet schrijft voor dat elke gemeente jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken moet opstellen. Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. Het jaarverslag Het jaarverslag begint met de programmaverantwoording. Hierin legt het college verantwoording af over de beleidsmatige resultaten in 2022. Voor de programmaverantwoording is het bij de Programmabegroting 2022-2025 vastgestelde beleid het uitgangspunt. De gemeente Zoetermeer heeft zeven programma’s. In deze programma’s wordt ingegaan of de beoogde maatschappelijke effecten en doelstellingen zijn bereikt in 2022. Vanuit het BBV worden daarnaast overzichten voorgeschreven: het overzicht van de kosten van de overhead, het overzicht algemene dekkingsmiddelen en Vennootschapsbelasting (VPB). Ook de paragrafen, zoals opgenomen in deze Jaarstukken, zijn verplicht.

De jaarrekening De jaarrekening bestaat uit het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop, de balans en de toelichting daarop, de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling, de bijzondere gebeurtenissen na balansdatum en een aantal bijlagen. Over onderwerpen, waarbij gedurende het jaar is gebleken dat er een afwijking op de begroting is ontstaan, is de raad geïnformeerd via de Tussenberichten. Deze afwijkingen zijn verwerkt als ‘melding’. De afwijkingen uit het memo ‘Financiële afwijkingen na het Tweede Tussenbericht 2022’ zijn eveneens verwerkt als melding. De accountantscontrole is met name gericht op het jaarrekeninggedeelte. De accountant controleert of de administratie van de gemeente aansluit bij de jaarrekening en of aan alle regelgeving over verslaggeving en rechtmatigheid is voldaan. Als gevolg van rechtstreekse onttrekking van informatie uit het financiële systeem van de gemeente kunnen kleine afrondingsverschillen in de tabellen voorkomen.

20

Exploitatieresultaat Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo begroting na wijziging en jaarrekening

Melding

Lasten

-405.153

-437.826

-425.916

11.910

-380

Baten

403.758

413.410

449.657

36.248

23.078

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-1.394

-24.416

23.741

48.158

22.698

Toevoegingen

-14.051

-35.550

-52.362

-16.811

153

Onttrekkingen

14.482

57.301

58.882

1.582

-7.636

Mutaties reserves

431

21.750

6.521

-15.230

-7.483

Gerealiseerd resultaat

-963

-2.666

30.262

32.928

15.215

Toelichting exploitatieresultaat

In bovenstaande tabel komt het rekeningresultaat (het verschil tussen werkelijke baten en lasten) naar voren van € 30,3 mln. positief. In de begroting 2022 was echter een begroot negatief saldo (na wijziging) van € 2,7 mln. opgenomen. In de Tussenberichten is per saldo een voordeel van € 15,2 miljoen gemeld. Het verschil tussen de verwachting en het in de jaarstukken gemelde resultaat bedraagt € 17,8 mln. positief. Daarvan wordt in de Perspectiefnota voorgesteld om totaal € 10,4 miljoen te bestemmen richting 2023 en verder. De hoofdlijn van deze verbetering is toegelicht in het eerste hoofdstuk van de jaarstukken. En in meer detail in het onderdeel jaarrekening. In onderstaande tabel duiden we op hoofdlijn het resultaat ten opzichte van de verwachting in 2022. Geplande activiteiten die niet uitgevoerd konden worden beïnvloeden het resultaat. In de duiding van het resultaat wordt vooruitgeblikt op het bestemmingsvoorstel.

21

Bedragen x €1.000 Programma's 1. Onderwijs, economie en Arbeidsparticipatie

Saldo begroting na wijziging en jaarrekening -2.053

2. Samen leven en ondersteunen

9.312

3. Leefbaarheid, duurzaam en groen

-8.829

4. Vrije tijd

-2.596

5. Veiligheid

74

6. Dienstverlening en participatie

-1.226

7. Inrichting van de stad

1.207

Overzicht overhead Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Heffingsbedrag Vennootschapsbelasting Totaal

573 37.374 -907 32.928

22

Samenvatting verschillenverklaringen op hoofdlijnen per programma

In de jaarrekening worden de verschillen in de “toelichting op het overzicht baten en lasten” groter dan € 100.000 verklaard. Onderstaand betreft per programma een samenvatting op hoofdlijnen (verschillen > € 0,5 mln.). De optelling tot het totaal per programma van het verschil tussen begroting en rekening die in onderstaande samenvatting niet wordt verklaard, bestaat uit een optelling van kleinere posten. Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie: € 2,1 mln. nadeel De gemeente heeft een zorgplicht om te voorzien in voldoende openbaar onderwijs voor haar inwoners. Vanwege financiële problemen van de Stichting Stedelijk Onderwijs Zoetermeer (SSVOZ) heeft de raad in oktober 2020 ingestemd met een bestuursoverdracht aan de Stichting Lucas Onderwijs en is destijds een subsidie aan SSVOZ toegezegd van € 2,75 mln. In de begroting is hiervan € 2,1 mln. geraamd in 2021 en € 0,7 mln. in 2022. In de jaarrekening 2021 is de gehele subsidie verantwoord waardoor het geraamde bedrag in 2022 vrijvalt. Vertraging in de oplevering van onderwijshuisvestingsprojecten betekent dat de afschrijvingslasten ook in de tijd doorschuiven. Dit heeft geresulteerd € 0,6 mln. lagere reguliere afschrijvingslasten. Ook was gerekend op extra afschrijvingslasten door sloop van gebouwen. De sloop heeft niet plaatsgevonden in 2022 waardoor deze extra afschrijvingslasten van € 1,4 mln.

doorschuiven naar latere jaren. Voor het herstel van constructiefouten/binnenklimaat bij 3 schoolgebouwen in Oosterheem is in 2022 bruto € 1,3 mln. beschikbaar gesteld. Dit budget budget als ook de werkzaamheden schuiven door naar 2023. Er zijn in de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal minder kosten gemaakt als gevolg van krapte aan personeel op de arbeidsmarkt en dus minder personele inzet. Het gaat hier zowel om gebrek aan geschikte projectleiders om projecten op te starten en te implementeren, maar ook een gebrek aan personeel bij de samenwerkingspartners om projecten uit te voeren. Dit leidt tot een voordeel van € 2,8 mln. vanwege lagere uitvoerings- en trajectkosten. Werkbedrijf De Binnenbaan heeft in 2021 een positief resultaat behaald van € 1,8 mln. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders van De Binnenbaan heeft op 2 november jl. besloten, na winstbestemming, € 1,5 mln. dividend uit te keren aan de gemeente. Er is in 2022 een financieel nadeel gerealiseerd van € 2,7 mln. bij het gemeentelijk budget voor de verstrekking van inkomensvoorzieningen. Zoetermeer presteerde structureel beter dan het objectieve verdeelmodel voorspelde waardoor er in 2022 een financieel nadeel gerealiseerd is van € 2,7 mln. op het gemeentelijk budget voor de verstrekking van inkomensvoorzieningen.

Het Rijk heeft de gemeente gevraagd te ondersteunen bij de maatregelen in het kader van de kinderopvangtoeslag. Dit beroep betreft enerzijds zaken in de uitvoering en anderzijds het kwijtschelden van gemeentelijke vorderingen op de betreffende groep ouders. De nog te ontvangen vergoeding van het Rijk met betrekking tot het jaar 2022 bedraagt € 2,5 mln. Als gevolg van de sterk stijgende energieprijzen is er aanleiding om de huishoudens met lagere inkomens te ondersteunen in hun koopkracht. Het kabinet heeft daarvoor middelen vrijgemaakt om met inzet van de gemeenten, de huishoudens met een inkomen van maximaal 120% van de bijstandsnorm, een compensatie te verstrekken van € 1.300 per huishouden. In 2022 is € 8,5 mln. aan compensatie voor 6.800 huishoudens verstrekt. De uitvoeringskosten voor deze regeling zijn € 0,4 mln. Er is hierdoor een nadeel van € 7,7 mln. ontstaan. 23

Er zijn verder geen activiteiten die per saldo een voor- of nadeel geven van meer dan € 0,5 mln. Programma 2 Samen leven en ondersteunen: € 9,3 mln. voordeel De verwachte uitgaven voor jeugdhulp Zorg in Natura (ZIN)/PGB komen uit op € 50,8 mln. Op totaalniveau is er een voordeel van € 1,07 mln. ten opzichte van het beschikbare budget. Dit voordeel is tegen de trend van de afgelopen jaren en tegen de verwachting van de ontwikkeling van het jeugdzorggebruik in. Vooralsnog stijgt het aantal jeugdigen met jeugdhulp in Zoetermeer. Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden heeft geconstateerd dat sommige jeugdhulpaanbieders minder zorg inzetten als gevolg van personeelskrapte. Dit heeft als risico dat er mogelijk sprake is van uitgestelde zorgkosten, omdat jeugdigen nog geen/minder zorg ontvangen. Dit voordelige resultaat lijkt vooralsnog een incidenteel karakter te hebben en wordt hoofdzakelijk verklaard door: • De eenmalig verkregen 2,5% prijscompensatie van circa € 1,3 mln.; • Vrijgevallen declaraties: Voor de jaren 2015 tot en met 2018 stond in de administratie nog een aantal verwachte in te dienen declaraties open. Naar aanleiding van de controle door het Gemeentelijk Accountantsdienst van Den Haag over deze jaren valt er eenmalig € 0,6 mln. vrij; • Door de uitvoering van het woonplaatsbeginsel is er € 0,4 mln.

voordeel aan de batenkant: de zorgkosten van deze jeugdigen komen ten laste van andere gemeenten. • De kosten voor specialistische jeugdhulp vallen lager uit. Er is een risico op Jeugdhulpplus ontstaan als gevolg van de landelijke ontwikkelingen om jeugdigen niet meer op te vangen via jeugdhulpplus (JHP), maar volgens de landelijke politieke wens deze jeugdigen op te vangen in kleinschalige voorzieningen. Er is een voorziening hiervoor gevormd van € 0,8 mln. Het huidige vastgoed is ingericht op gesloten jeugdzorg, in combinatie met de dalende instroom JHP zorgt dit voor leegstand die niet wordt vergoed. In de regio Haaglanden hebben 2 aanbieders zich gemeld met financiële problemen als gevolg van bovenstaande ontwikkeling. In 2022 is een start gemaakt met de inrichting van het programma Sociale innovatie op basis van de eerdere besluitvorming door de gemeenteraad. In november 2022 is het door het college vastgestelde programmaplan aan de raad aangeboden. Inmiddels is er een kernteam geformeerd met projectmanagers die allen werken aan de opstart van de projecten. Deze projecten variëren in grootte, doorlooptijd en complexiteit. In het programmaplan, onderdeel 'Projecten en implementatie', zijn de projecten inhoudelijk nader toegelicht.

De uitvoeringfase van de projecten binnen programma 2 start in 2023 wat maakt dat de voor 2022 geraamde uitgaven voor deze projecten verschuiven naar 2023 en verder. Hierdoor is in 2022 voor deze projecten een lagere onttrekking dan geraamd aan de reserve Sociaal Innovatiefonds. Dit geeft een nadeel van € 1,3 mln. Het aantal inwoners dat gebruik wil maken van huishoudelijke ondersteuning neemt jaarlijks toe. Mede op basis van de verwachte toename is voor 2022 een budget van € 13,9 mln. bepaald voor de huishoudelijke ondersteuning vanuit de Wmo. Deze toename is niet gerealiseerd door achterstanden bij het afhandelen van de meldingen Wmo. Hierdoor is € 1,7 mln. van het budget voor huishoudelijke ondersteuning niet besteed. Ook op de PGB's is er een voordeel van € 1,1 mln. ontstaan. Dit voordeel wordt deels veroorzaakt door de achterstanden die zijn ontstaan in de behandeling van meldingen Wmo. Daarnaast zien we de afgelopen jaren een daling van het aantal cliënten met een PGB-indicatie. Deze trend heeft zich waarschijnlijk doorgezet in 2022. In het programmaplan, onderdeel 'Projecten en implementatie', zijn de projecten inhoudelijk nader toegelicht. De uitvoeringfase van de projecten, verbonden aan Doelstelling 2.2, te weten 'Innovatief wijkgericht en integraal ondersteuningsaanbod gericht op preventie' starten in 2023. Dit maakt dat de voor 2022 geraamde uitgaven van € 1,0 mln.

voor deze projecten verschuiven naar 2023 en verder. 24

Op de opvang van Oekraïners is een voordeel van € 4,15 mln. Op het moment van de besluitvorming over de opvang was nog niet alles bekend over de duur, de kosten en de omvang van de normvergoeding van het Rijk. Voor de lasten en baten was € 2,6 mln. begroot. Het Rijk vergoedt niet de werkelijke kosten, maar hanteert een vaste vergoeding op basis van normen. De vaste vergoeding is hoger dan de werkelijke lasten. Er zijn verder geen activiteiten die per saldo een voor- of nadeel geven van meer dan € 0,5 mln. Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen: € 8,8 mln. nadeel De parkeeropbrengsten staan onder druk door thuiswerken, online-winkelen en concurrerende winkelcentra. Daarnaast pakt de bezoekersregeling negatief uit en zijn de kosten voor het parkeerbeheer en onderhoud lager. Hierdoor ontstaat per saldo een nadeel van € 0,8 mln. Op de afvalinzameling is een voordeel ontstaan van € 1,2 mln. Dit bestaat uit een voordeel van € 0,2 mln. op de baten door voornamelijk hogere afvalstoffenheffing en vergoedingen voor oud papier en kanton en vergoedingen die de gemeente ontvangt en een voordeel op de lasten van € 1,0 mln. door o.a. minder ingezameld restafval en gft dan begroot. Het Duurzaamheidsfonds is in 2022 gevormd voor de bevordering van energiebesparing, het aardgasvrij maken en de opwek van duurzame energie. Het budget van de jaarschijf 2022 is nog niet besteed.

Dit komt omdat de raad een opdracht heeft gegeven om criteria per bestedingscategorie op te stellen. Het budget was € 1,3 mln. op de uitgaven en € 1,3 mln. vanuit het duurzaamheidsfonds. Al geruime tijd zijn de prijzen van materialen en brandstoffen extreem aan het stijgen. In eerste instantie onder invloed van de coronacrisis en in 2022 vanwege de onzekere situatie rond de oorlog in Oekraïne. Hierdoor ontstaat een nadeel van € 1,5 mln. als gevolg van prijsstijgingen. De gemeente investeert in de openbare ruimte. Door achterstanden bij met name wegen en civieltechnische kunstwerken zijn extra kosten van € 1,6 mln. gemaakt in 2022. Daarnaast is voor de aanpak van groot onderhoud in 2022 € 0,8 mln. extra budget nodig en voor vervangingen die niet geactiveerd kunnen worden is ook nog € 1,0 mln. extra benodigd. De totale extra last op de exploitatie voor 2022 bedraagt daarmee € 1,9 mln. De afsluiting en ontmanteling van de Nelson Mandelabrug geeft een nadeel van € 6,39 mln. In december 2022 is een deel van het brugdek eruit gehaald en is een tijdelijke brug geplaatst. Ook zijn er tijdelijke maatregelen getroffen voor de bereikbaarheid van het openbaar vervoer. De brug is 26 januari 2023 weer geopend. Er zullen nog jaarlijkse kosten zijn voor onder andere de huur van de tijdelijke brug en bijbehorende onderhoudskosten totdat er een nieuwe oplossing is.

Er zijn verder geen activiteiten die per saldo een voor- of nadeel geven van meer dan € 0,5 mln. Programma 4 Vrije tijd: € 2,6 mln. nadeel De gerealiseerde baten van de exploitatie van de sportaccommodaties vallen € 0,5 mln. lager uit dan begroot. Dit betreft voornamelijk huurcompensatie coronanoodsteun. Daarnaast is er een nadeel van € 1,0 mln. ontstaan op sloopwerkzaamheden. Deze sloopwerkzaamheden hebben niet plaatsgevonden. Bij de Welzijnsaccommodaties leverde de huuropbrengsten € 0,3 mln. minder op dan begroot en zijn de lasten 0€ 0,5 mln. hoger door een storting in de voorziening groot onderhoud overige accommodaties.

25

Er is een voorziening gevormd voor de financiële gevolgen van het besluit tot het beëindigen van de subsidie voor museum De Voorde. In de jaarrekening is daarom een bedrag ter grootte van de gegarandeerde geldlening (stand 31-12-2022) in de voorziening gestort. Er zijn verder geen activiteiten die per saldo een voor- of nadeel geven van meer dan € 0,5 mln. Programma 5 Veiligheid: € 0,1 mln. voordeel Er zijn geen activiteiten die per saldo een voor- of nadeel geven van meer dan € 0,5 mln. Programma 6 Dienstverlening: € 1,2 mln. nadeel Voor het afhandelen van WABO-vergunningen worden leges in rekening gebracht, waarvoor in de begroting een raming van € 6,9 mln. is opgenomen. Het aantal aanvragen ligt lager dan verwacht en de werkelijke legesinkomsten zijn uitgekomen op € 3,8 mln. Een verschil van € 3,1 mln. nadelig. Op grond van de Wet Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) is een voorziening getroffen voor de pensioenverplichtingen aan wethouders. Jaarlijks wordt op basis van de nieuwe herijkte renteberekening een bedrag gestort in of onttrokken uit deze voorziening. Dit bedrag is zichtbaar in de exploitatie. Een rentedaling betekent dat de voorziening aangevuld moet worden en een rentestijging betekent normaal gesproken een vrijval uit de voorziening ten gunste van de exploitatie. Door het stijgen van de rente in 2022 is op de uitgaven een voordeel van € 0,1 mln.

behaald en op de inkomsten een voordeel van € 0,7 mln. Er zijn verder geen activiteiten die per saldo een voor- of nadeel geven van meer dan € 0,5 mln. Programma 7 Inrichten van de stad: €1,2 mln. voordeel Er is een voordeel van € 1,2 mln. voor de uitvoering van het Grondbeleid. Het voordelig resultaat van € 1,2 mln. is ontstaan doordat er vennootschapsbelasting (Vpb) over het voordelige resultaat moet worden afgedragen aan het Rijk. Daarnaast is op de uitvoering van de Strategische Agenda Zoetermeer 2040/schaalsprong een voordeel van € 1,6 mln. ontstaan. Er zijn verder geen activiteiten die per saldo een voor- of nadeel geven van meer dan € 0,5 mln. Overzicht Overhead: € 0,6 mln. voordeel Voor het invullen en uitvoeren van de maatregelen van flankerend (personeels) beleid, als gevolg van het traject ‘ombuigen en vernieuwen’, is een budget beschikbaar van € 0,9 mln. De (personele) gevolgen van de maatregelen worden grotendeels later, in 2023, en verwacht. Hierdoor is in 2022 een voordeel ontstaan van € 0,5 mln. Daarnaast is er een nadeel van € 0,7 mln. ontstaan als gevolg van een suppletieaangifte BTW 2020. Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen.

Hiermee kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke vakantie inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het gemeentelijke vitaliteitsbeleid. Er is een voorziening hiervoor getroffen. Dit geeft een nadeel van € 72.000 . Er zijn verder geen activiteiten die per saldo een voor- of nadeel geven van meer dan € 0,5 mln. 26

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien: € 37,4 mln. voordeel De opbrengst OZB 2022 laat een voordeel zien van € 1,8 mln. Het voordeel wordt verklaard door een incidenteel effect van € 1,2 mln. meeropbrengst vanwege waardeontwikkeling en € 0,6 mln. meeropbrengst deels door volume ontwikkelingen en deels vanwege actualisering/inhaalslag in de aansluiting tussen de Basisadministratie Gebouwen en de belastingadministratie. Op de algemene uitkering is een voordeel behaald van € 36,1 mln. Het rijk heeft gedurende het jaar veel middelen toegevoegd vanwege hogere uitgaven van het rijk zelf (trap op trap af), vanwege veel extra taken (waarvan de grootste de energietoeslag is) en doordat het rijk de energietoeslag voor 2023 alvast aan de gemeente heeft uitbetaald in 2022. Er zijn verder geen activiteiten die per saldo een voor- of nadeel geven van meer dan € 0,5 mln. Heffingsbedrag vennootschapsbelasting € 0,9 mln. nadeel Begroot is een winst 2022 van bijna € 5,6 mln. In werkelijkheid is de berekende winst € 9,6 mln. Hierdoor is de te betalen Vpb grondbedrijf € 1,0 mln. hoger dan begroot.

27

Overzicht lasten per programma, baten per kostensoort

Uit de volgende grafiek ‘lasten per programma’ wordt duidelijk hoe de programma’s zich in omvang tot elkaar verhouden. De gemeente geeft het meeste budget uit in de programma’s 1 en 2, aan bijstandsuitkeringen en jeugdzorg. Veruit de meeste inkomsten van de gemeente komen terecht in ‘Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (OAD)’. Voor deze grafiek ‘baten per kostensoort’ is daarom gekozen voor een andere weergave. Kostensoorten (of opbrengstsoorten) zijn een andere manier van indelen van de begroting dan naar programma. De inkomsten van de gemeente komen vanuit het Rijk, via het gemeentefonds en via andere uitkeringen vanuit het Rijk naar de gemeente. Vanuit belastingen en heffingen haalt de gemeente 11% van de inkomsten op.

28

29

Jaarverslag Programmaverantwoording

30

Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

31

Algemene doelstelling: Iedereen werkt, leert en/of doet naar vermogen mee Iedereen werkt, leert en/of doet naar vermogen mee Programma 1 Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie geeft de inspanningen weer, die eraan bijdragen dat elke Zoetermeerder leert, werkt of meedoet naar vermogen. Onderwijs 2022 was het jaar waarin we samen met kinderopvang- en onderwijspartners gestart zijn om de negatieve gevolgen van COVID-19 te beperken. Met het rijksgeld van het Nationaal Programma Onderwijs zijn veel activiteiten gestart om de opgelopen achterstanden in te halen. En 2022 was het jaar van de start van de oorlog in Oekraïne. Voor ontheemden die naar Zoetermeer kwamen, is kinderopvang en onderwijs georganiseerd. Terugkijkend naar afgelopen jaar zijn we ook trots dat in overleg met alle onderwijsbesturen de kaders voor onderwijshuisvesting vastgesteld zijn. Zoetermeer kan weer aan de slag met de schoolgebouwen, zodat ze goede leer- en ontwikkelplekken zijn en blijven. Ondanks COVID-19 haalden veel kinderen en volwassenen het afgelopen jaar hun diploma ondanks COVID-19. Een mooie mijlpaal was de uitreiking van het diploma aan 10 geslaagden voor de nieuwe opleiding logistieke leerweg. Deze volwassenen zijn bij- of omgeschoold en kunnen aan de slag in de logistiek. Economie De actieagenda Economie 2020-2022 is de basis voor de inzet op economie.

Er is uitvoering gegeven aan de ambities uit de actieagenda gericht op: 1. Het verbeteren van het vestigingsklimaat 2. Stimuleren van MKB-ondernemers in digitalisering 3. Impuls geven aan de kenniseconomie Voor een gezonde doorontwikkeling van de stad is naast een divers woningaanbod en verschillende voorzieningen passende werkgelegenheid nodig. Werkgelegenheid moet in omvang en in aard passen bij de doorontwikkeling van de stad. Investeren in een goed en aantrekkelijk vestigingsklimaat is belangrijk, zodat ondernemers succesvol kunnen ondernemen en samen met kennisinstellingen de banen van de toekomst kunnen creëren. In 2022 is geïnvesteerd in capaciteit binnen economie en onderwijs om de samenwerking tussen de gemeente, het onderwijs en het bedrijfsleven nog beter te ondersteunen. Dit doen we niet alleen in Zoetermeer zelf, maar ook in de regio. Daarnaast zijn er verschillende transities op het gebied van energie, klimaat en digitalisering, kansen in werkgelegenheid en innovatie die van invloed zijn op ondernemers. Er is een groep ondernemers die hierbinnen zelfstandig hun weg vindt. Anderen hebben daar ondersteuning bij nodig. Ook 2022 kende moeilijke tijden voor ondernemers in Zoetermeer. Een deel van hen ondervindt nog steeds hinder van of is in economisch zwaar weer terecht gekomen als gevolg van COVID-19 crisis.

Door proactieve samenwerking met regionale partners, zoals: het Regionaal Mobiliteitsteam, stichting Ondernemersklankbord en het Regionaal Bureau Zelfstandigen ondersteunt het college ondernemers bij de heroriëntatie op ondernemerschap of krijgen ze begeleiding naar werk of hulp bij schulden. In Zoetermeer is in 2022 het aantal bedrijfsvestigingen toegenomen met 533 (van 9.889 naar 10.422). Het aantal faillissementen in 2022 is 11 (bron: https://www.kvkregiodata.nl ). Dat zijn drie faillissementen minder dan in het jaar 2021 (14). In de tweede helft van 2022 merken wij dat vooral de kleine ondernemers in de retail hinder ondervinden van de energiecrisis. Dit heeft zich nog niet vertaald naar een groter aantal faillissementen.

32

Arbeidsparticipatie en inkomensbeleid In 2022 hadden we te maken met een zeer krappe arbeidsmarkt wat veel kansen opleverde voor mensen die een nieuwe baan zochten. Vanuit de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal en De Binnenbaan is daarom ingezet op het begeleiden van werkzoekenden naar (ander) werk en omscholing. Tegelijk was 2022 ook een jaar met grote onzekerheden op het gebied van inkomen. Veel huishoudens hadden zorgen als gevolg van de stijgende energieprijzen en de hoge inflatie. Als gemeente zijn we hiermee aan de slag gegaan. Met maatschappelijke partners hebben we overleg gevoerd zoals met de Voedselbank, Stichting Leergeld en Stichting urgente noden Zoetermeer (noodfonds voor huishoudens). Deze partijen, die huishoudens in de absolute basisbehoeften ondersteunen, konden rekenen op extra financiële steun van de gemeente waar nodig. Ook hebben we in december het GeldPunt ingericht, waar alle inwoners die vragen hebben over geld, dan wel geldzorgen hebben, terecht kunnen. Aan het begin van 2022 hadden we nog te maken met de coronamaatregelen wat de dienstverlening aan inwoners in die eerste maanden lastiger maakte. De dienstverlening is zoveel mogelijk telefonisch en digitaal voortgezet. Hiermee kon bijvoorbeeld de toegang tot schuldhulpverlening voor inwoners en ondernemers laagdrempelig gehouden worden.

In het kader van het Programma Sociale innovatie is er gewerkt aan voorstellen om samen met werkgevers verborgen schulden onder werknemers te vinden, het voorkomen van (economische) dakloosheid en het creëren van basisbanen.

Doelstelling 1.1 Bijdragen aan maatwerk in spelen en leren

Wat hebben we gerealiseerd in 2022 in de vier pijlers van onze onderwijsvisie? Pijler 1. Onderwijs aanbod op maat. •

De Kadernotitie onderwijshuisvesting voor het primair en speciaal onderwijs en de Kadernotitie voor het voortgezet (speciaal) onderwijs zijn in de gemeenteraad besproken en vastgesteld. Vanuit de kaders zijn integrale huisvestingsplannen voor renovatie en vervanging van onderwijsgebouwen in de komende jaren opgesteld in overleg met de schoolbesturen. Het college heeft ingestemd en legt deze plannen in het eerste kwartaal van 2023 ter besluitvorming aan de raad voor.

Pijler 2. Het organiseren met partners van goed onderwijsaanbod. • •

• •

Er zijn verschillende activiteiten georganiseerd om de achterstanden die door COVID-19 opgelopen zijn, te verminderen met het rijksgeld uit het Nationaal Programma Onderwijs. Voorbeelden zijn lessen om het welbevinden van leerlingen te bevorderen, kennismaking met culturele instellingen en verschillende sportactiviteiten. Onderwijsachterstanden bij jonge kinderen zijn beperkt door voldoende en kwalitatief goede voorschoolse educatie aan te bieden. Wij hebben onder andere het aanbod van de Voorschoolse Educatie-consulent (voor extra begeleiding van ouders die moeite hebben met de aanmelding voor voorschoolse educatie) uitgebreid. En er zijn nieuwe locaties gestart, waaronder een aparte groep voor Oekraïense peuters. Het jaar 2022 stond vooral in het teken van het bieden van onderwijs aan Oekraïense ontheemden. In mei 2022 is de Nieuwkomersvoorziening Opvang en Onderwijs Zoetermeer (NOOZ) opengegaan voor kinderen in de leeftijd van 2-12 jaar. Ook het taalonderwijs aan de Oekraïense kinderen in de leeftijd van 12-18 is uitgebreid. In het voortgezet onderwijs is een toename gezien van nieuwkomers (Oekraïense ontheemden en jongeren uit de COA locatie). Hier is zo goed mogelijk op ingespeeld, maar uitbreiding was lastig door het personeelstekort. De startbijeenkomst van de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) 2021-2030 in september is goed bezocht.

De bijeenkomst met beleidsmedewerkers, directies en besturen van kinderopvang, onderwijs en gemeente stond in het teken van Gelijke Kansen. De opbrengst is samengevat in zes beloften, 33

•

waarmee we met elkaar er voor zorgen dat kinderen en jongeren het beste uit zichzelf kunnen halen. Vanuit de ambities en beloften zijn concrete actielijnen en doelen voor de uitvoeringagenda LEA 2023 uitgewerkt. Om de deskundigheid van de pedagogisch medewerkers en gastouders in de kinderopvang verder te verbeteren, zijn webinars georganiseerd met en door de jeugdhulp. Door deze extra kennis verwachten we dat meer kinderen binnen de reguliere opvang kunnen blijven door een betere begeleiding. Daardoor vergroot ook de kans dat ze doorstromen naar het reguliere onderwijs. Zo’n 150 deelnemers volgden de webinars en workshops en beoordeelden deze met een 4 op een schaal van 5.

Pijler 3. Een goede start en actief kunnen blijven op de arbeidsmarkt. • • • • • •

De Dutch Innovation Factory (DIF) ontwikkelde zich steeds meer als centrale locatie voor het Informatie Technologie (IT) onderwijs in de regio met de MBO-HBO Campus. In 2022 heeft de Haagsche Hoge School voor 5 jaar bijgetekend, zodat de Zoetermeerse locatie behouden blijft. Er studeren inmiddels 570 studenten (peildatum eind 2022). 71 HBO-ICT studenten zijn in 2022 afgestudeerd. Er zijn het afgelopen jaar naast het reguliere MBO-HBO onderwijs ook om- en bijscholingstrajecten geweest voor IT-ers. En de nieuwe opleiding Data Science & Artificiële (kunstmatige) Intelligentie van De Haagse Hogeschool is gestart. De DIF biedt fysieke ruimte voor (een deel van) de opleidingstrajecten en organiseert de verbinding met het bedrijfsleven via de MKB Digiwerkplaats. De samenwerkingsovereenkomst WE-IT 2022-2024 is ondertekend met als ambitie om er 3000 IT-ers bij te krijgen in Zuid Holland. Ook voor dit onderwijs biedt de DIF fysieke ruimte en is de verbinding met het bedrijfsleven met het MKB Digiwerkplaats georganiseerd. In december 2022 is de uitvoeringsagenda DIF getekend met (kennis)partners in de stad. Hierin is onder andere vastgelegd dat er meer onderwijs- en onderzoeksactiviteiten gerealiseerd worden in de DIF.

Voor het om- en bijscholen in de logistiek zijn gesprekken gevoerd met mboRijnland en Lentiz om de bestaande opleidingen in samenwerking met de bedrijven in de A12 corridor uit te bouwen. De Logistieke Leerweg is een opleiding voor logistiek in het gebied Zoetermeer/Lansingerland. De afspraken over een Thuiszorg Leerweg zijn gemaakt. Deelnemers volgen gedurende anderhalf jaar een mbo niveau-1 opleiding bij mboRijnland en werken tegelijkertijd minimaal 16 uur per week als huishoudelijke hulp bij een thuiszorgorganisatie. De thuiszorg Leerweg is een samenwerking tussen mboRijnland, De Binnenbaan, Alcura, Vierstroom Hulp Thuis, Thuiszorg Inis en BTO thuiszorg.

Pijler 4. Iedere volwassen inwoner beschikt over voldoende basisvaardigheden. •

In september 2022 is voor de WEB (Wet Educatie Beroepsonderwijs) een aanbesteding van start gegaan voor formele educatietrajecten. Voor onze regio Zuid-Holland Centraal zijn er nu twee taalaanbieders die het formele klassikale taalaanbod verzorgen voor laaggeletterden. Hierdoor kan beter gestuurd worden op resultaten, is er een helder eenduidig aanbod en een doorlopende leerlijn naar het lokale informele aanbod.

34

% VVE-kinderen dat een meer dan gemiddelde leerwinst boekt (Realisatie 2022) Bron: Jaarlijkse monitor VVE Zoetermeer Type

2021

2022

Begroting

46 %

46 %

Realisatie

31 %

37 %

35

Trendgrafiek % VVE-kinderen dat een meer dan gemiddelde leerwinst boekt (Realisatie 2022)

Bron: Jaarlijkse monitor VVE Zoetermeer

Toelichting

Doel gehaald: Nee Toelichting: De resultaten van de peuters zijn sinds 2020 niet meer bepaald op basis van de Cito toetsen voor peuters, maar op basis van twee ontwikkellijnen uit het kindvolgsysteem Kijk!. De ervaring leert dat de resultaten op basis van Kijk! lager zijn dan op basis van Cito toetsen. Daarnaast waren er in het schooljaar 2021-2022 beperkte resultaatgegevens beschikbaar. Dit kwam door de coronasluiting, het grote personeelstekort in de kinderopvang en de korte plaatsing van sommige kinderen. Hierdoor zijn de gegevens minder betrouwbaar. Ook hebben de opgelopen achterstanden door COVID-19-effect gehad op de behaalde resultaten.