CConstaterende datZoetermeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4 - Gewaarmerkte jaarstukken 2024

Raadsvergadering 14 juli 2025, gemeente ZoetermeerBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststelling Jaarstukken 202424.674 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

% Klanten dat tevreden is over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod (Realisatie 2024) Het college voert jaarlijks het cliëntervaringsonderzoek uit onder Wmo cliënten naar de ervaring met gemeentelijke voorzieningen op grond van de Wmo. Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo Type

2023

2024

Begroting

80%

80%

Realisatie

74%

71%

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: Het percentage cliënten dat tevreden is over de kwaliteit van de ondersteuning is gedaald ten opzichte van vorig jaar. In het Cliëntervaringsonderzoek wordt geen specifieke toelichting op deze vraag gegeven. Over het algemeen blijkt dat de tevredenheid over de ondersteuning daalt door wisselingen van hulpverleners.

60

% Klanten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag (Realisatie 2024) Het college voert jaarlijks het cliëntervaringsonderzoek uit onder Wmo cliënten naar de ervaring met gemeentelijke voorzieningen op grond van de Wmo. Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo Type

2023

2024

Begroting

80%

80%

Realisatie

78%

77%

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: Het percentage cliënten dat tevreden is over de kwaliteit van de ondersteuning is gedaald ten opzichte van vorig jaar. In het Cliëntervaringsonderzoek wordt geen specifieke toelichting op deze vraag gegeven. Over het algemeen blijkt dat de tevredenheid over de ondersteuning daalt door wisselingen van hulpverleners.

61

% Klanten v/h samenwerkingsverband dat tevreden is over de kwaliteit v/d ondersteuning (Realisatie 2024) Het samenwerkingsverband inZet voert ieder jaar een onderzoek uit om ervaring van cliënten met de ondersteuning en dienstverlening te meten. Het streven is dat 80% van de cliënten minimaal het cijfer 7,5 geeft. Bron: Cliënttevredenheidsonderzoek inZet Type

2023

2024

Begroting

80,0%

80,0%

Realisatie

81,0%

75,0%

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: Het streven is dat minstens 80% van de cliënten minimaal het cijfer 7,5 geeft voor de kwaliteit van de ondersteuning. Dat percentage is niet helemaal gehaald. De opdracht van inZet is om de ondersteuning zo licht als mogelijk aan te bieden en meer te werken met groepsbegeleiding en welzijnsactiviteiten in plaats van één op één begeleiding. Cliënten hebben tijd nodig om aan deze verandering te wennen en dat zien we terug in het percentage cliënten dat tevreden is over de ondersteuning. Uit het cliënttevredenheidsonderzoek blijk dat cliënten de kwaliteit van de ondersteuning gemiddeld met een 7,5 beoordelen. Gemiddeld zijn cliënten (zeer) tevreden over de kwaliteit van de ondersteuning.

% Mantelzorgers dat zich voldoende ondersteund voelt door de gemeente/het samenwerkingsverband (Realisatie 2024) De indicator is de uitkomst van vragen naar de ervaren ondersteuning van mantelzorgers. Er wordt gevraagd naar ondersteuning door de gemeente / het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de stadspeiling. Bron: Stadspeiling

Type

2023

2024

Begroting

20,0%

20,0%

Realisatie

22,0%

17,0%

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: In de stadpeiling wordt mantelzorgers gevraagd of de gemeente zorgt voor voldoende ondersteuning. 17% van de mantelzorgers antwoordt hierop 'ja'. Ook 17% antwoordt 'nee'. Het grootste gedeelte van de mantelzorgers heeft hier geen mening over. Van de ondervraagde mantelzorgers geeft eveneens 17% aan dat dat ze gebruik hebben gemaakt van mantelzorgondersteuning van de gemeente (voornamelijk de Dag van de mantelzorg, het mantelzorgcafé en de mantelzorgwaardering). Het grootste gedeelte van de mantelzorgers wordt door de eigen omgeving ondersteund.

62

% Mantelzorgers dat zich voldoende ondersteund voelt door de eigen omgeving (Realisatie 2024) De indicator is de uitkomst van vragen naar de ervaren ondersteuning van mantelzorgers. Er wordt gevraagd naar ondersteuning door de gemeente / het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de stadspeiling. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

70,0%

71,0%

Realisatie

80,0%

76,0%

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Van alle mantelzorgers vindt 76% dat ze voldoende ondersteuning krijgen uit het eigen netwerk. Mantelzorgers vinden binnen de eigen familie de meeste ondersteuning.

% Mantelzorgers dat zich over het algemeen genomen voldoende ondersteund voelt (Realisatie 2024) De indicator is de uitkomst van vragen naar de ervaren ondersteuning van mantelzorgers. Er wordt gevraagd naar ondersteuning door de gemeente / het samenwerkingsverband inZet en naar ondersteuning uit de directe omgeving van de mantelzorger. De uitkomsten zijn terug te vinden in de stadspeiling. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

70%

71%

Realisatie

72%

69%

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: Het percentage mantelzorgers dat zich over het algemeen genomen voldoende ondersteund voelt, blijft al meerdere jaren vrij stabiel. In 2024 is het percentage iets afgenomen t.o.v. vorig jaar. Mantelzorgers die aangeven dat ze niet voldoende ondersteund worden, hebben vooral behoefte aan meer informatie en praktische ondersteuning, bijvoorbeeld bij financiën en vervoer.

63

% Vrijwilligers (Realisatie 2024) Percentage van het aantal vrijwilligers gemeten via de stadspeiling. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

28%

24%

Realisatie

23%

22%

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: Het aantal vrijwilligers herstelt geleidelijk na de COVID-19 periode. Het college blijft werken aan het vinden en verbinden van vrijwilligers.

64

Coëfficiënt voor eenzaamheid onder inwoners (> 18 jaar) (Realisatie 2024) Deze indicator is de uitkomst van elf stellingen die in de omnibusenquête worden voorgelegd en betrekking hebben op eenzaamheid. Hieruit wordt een eenzaamheidsscore berekend volgens de methode van De Jong Gierveld en Kamphuis (1985). Iemand die de enquête invult, kan een totale score halen tussen nul (niet eenzaam) en 11 (zeer sterke eenzaamheid). Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

2,3

2,3

Realisatie

2,5

2,6

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: De eenzaamheidsscore is sinds de COVID-19 periode gestegen. In de periode van 2022-2024 is de eenzaamheidsscore gestabiliseerd. Het college blijft werken aan een verlaging van de eenzaamheidsscore en zet hiervoor de extra middelen voor de aanpak van eenzaamheid vanuit GALA in.

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden Gezonde Stad Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is onderdeel van de vastgestelde nota Gezondheidsbeleid 2024-2027. Deze nota biedt een kader om de gezondheid van inwoners centraal te stellen. Het college werkt aan het verbinden van verschillende domeinen en partijen om samen te werken aan thema's zoals valpreventie, de sociale basis en de fysieke leefomgeving. Zo is er een koppeling gemaakt tussen BRAVO! (Brede Activiteiten voor Ouderen) en valpreventie, met als hoogtepunt het BRAVO! Festival in oktober 2024. Verder is de Zoetermeerse Aanpak Gewoon Gezond (ZAGG) ontwikkeld. Dit is een integrale benadering van bestaande initiatieven gericht op gezond leven en gezond gewicht. Dit gebeurt door gezonde voeding en door meer bewegen. Binnen ZAGG werken het medisch en sociaal domein samen vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid. Integraal Zorgakkoord In 2024 is met steun van het Integraal Zorgakkoord (IZA) geïnvesteerd in de regionale samenwerking via Haaglanden gezonder. Dit zijn de gemeenten Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en Wassenaar. Het doel is om de zorg toegankelijk en bereikbaar te houden voor degenen die het echt nodig hebben.

Met tijdelijke middelen (SPUK) van de rijksoverheid is ingezet op het opzetten van regionale samenwerking in vijf ketenaanpakken; 'Kind naar gezond gewicht', 'Kansrijke start', 'Gezonde leefstijlinterventie', 'Valpreventie' en 'Welzijn op recept'. Tijdens de ALV van de VNG op 29 november 2024 is besloten om (tijdelijk) te stoppen met gesprekken over IZA. Er is niet voldaan aan de voorwaarden die gemeenten hebben gesteld bij de start van IZA. Gemeenten gaan pas weer aan tafel als er sprake is van een gelijkwaardige start van een nieuw akkoord. Daarnaast moet er voldoende perspectief zijn op structurele middelen en draagkracht om de extra druk op het sociaal domein op te vangen.

65

Samen ZoeterMeer Gezond De lokale samenwerking met partijen in het medisch domein, waaronder Samen ZoeterMeer Gezond (voorheen Zoetermeer 2025) is in 2024 verstevigd. Binnen Samen ZoeterMeer Gezond werken zorg- en welzijnsorganisaties en de gemeente onder andere samen aan de uitwerking van de IZA afspraken voor de gemeente Zoetermeer. Vanuit de gemeente wordt meegewerkt aan alle actielijnen van Samen ZoeterMeer Gezond ('Acute zorg', 'Chronische zorg', 'GGZ', en 'Preventie'). Binnen die actielijnen zijn plannen gemaakt om inwoners meer verantwoordelijkheid te geven voor hun eigen gezondheid. Daarbij is de nadruk van behandeling naar lichte ondersteuning belangrijk, met extra aandacht op preventie. Begin 2024 is een strategisch adviseur aangesteld binnen de gemeente om de samenwerking tussen partijen in het sociaal en medisch domein te bevorderen. Eén van de hoogtepunten in deze stevige samenwerking is het behoud van de geboortezorg in Zoetermeer.

% Mensen dat een goede gezondheid ervaart (Realisatie 2024) In de omnibus enquête wordt gevraagd aan te geven wat de deelnemers aan de enquête vinden van hun gezondheid. Het cijfer geeft aan hoeveel deelnemers aangeven een zeer goede of een goede gezondheid ervaren. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

70%

73%

Realisatie

71%

75%

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het percentage mensen dat een goede gezondheid ervaart, is gestegen.

Totalen per doelstelling Bedragen x €1.000 Programma 2 Samen leven en ondersteunen

Jaarrekening Lasten

Baten

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo

Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp (2.1)

-92.186

931

0

263

-90.992

Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen (2.2)

-54.607

11.092

0

623

-42.892

Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden (2.3)

-9.937

7.947

0

0

-1.990

-156.729

19.970

0

886

-135.874

TOTAAL PROGRAMMA

66

Financiën op hoofdlijnen Doelstelling 2.1 Het grootste deel van het budget is ingezet voor specialistische jeugdhulp. Daarnaast is het budget besteed aan preventieve ondersteuning op het gebied van opvoeden en opgroeien. Het gaat dan onder meer om subsidies voor de jeugdgezondheidszorg en het jongerenwerk. Ook kinderopvang op sociaal-medische indicatie wordt vanuit het budget voor doelstelling 2.1 gefinancierd. De gemeente draagt daarnaast bij aan kosten die gemaakt worden in het kader van regionale samenwerking. Het gaat dan om deelnemersbijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden en GGD en Veilig Thuis Haaglanden, maar ook om bijdragen voor regionale projecten of initiatieven op het gebied van de jeugdhulp. Tot slot is het budget besteed aan de uitvoering van projecten voor het Programma Toekomstbestendige Jeugdhulp en de maatregelen van de Crisisorganisatie Sociaal Domein. Doelstelling 2.2 Het budget is grotendeels ingezet ten behoeve van de gebiedsgerichte ondersteuning door inZet, de individuele maatwerkvoorzieningen Wmo (huishoudelijke hulp, vervoers- en woonvoorzieningen e.d.) en voor begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf dat per 1 januari 2024 opnieuw regionaal is ingekocht met vier gemeenten onder de naam Toekomst Sociaal Domein (TSD).

Daarnaast is een deel van het budget bestemd voor Algemene voorzieningen die worden gesubsidieerd door de gemeente. Tot slot is het budget besteed aan de personeelskosten van de uitvoeringsorganisatie Wmo. Doelstelling 2.3 Het budget is besteed aan preventief gezondheidsbeleid (Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorg Akkoord) en aan de gemeentelijke bijdrage aan de GGD Haaglanden. Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

67

Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

68

Algemene doelstelling: Bevorderen van een duurzaam, veilige en aantrekkelijke leefomgeving Resultaten voor bevorderen duurzame ontwikkeling • • • • • • •

In 2024 is het restafval vergeleken met 2023 licht gestegen van 199 kg naar 202 kg per inwoner per jaar; Er is een burgerberaad Afvalbeleid gehouden. Dit heeft 15 adviezen opgeleverd die worden opgepakt in het nieuwe afvalbeleid; Voor de Specifieke Uitkering (SPUK) Lokale aanpak Isolatie die in 2023 is ontvangen, is het bestedingsvoorstel vastgesteld en de uitvoering gestart; Vanuit het nieuwe Energieloket voor VvE’s is er met 120 VvE’s contact geweest; dat is bijna een derde van het totaal aantal VvE’s; We hebben aan alle scholen aangeboden om in kaart te brengen hoeveel zonnepanelen geplaatst kunnen worden en wat de kosten hiervan zijn. Hier is veel gebruik van gemaakt; Het beoogde zonneveld, 25.000 zonnepanelen, aan de Roeleveenseweg is in 2024 definitief vergund; We hebben met partijen als GGD, corporaties en verhuurders concrete acties voor klimaatadaptatie opgepakt.

Resultaten voor behouden kwaliteit openbare ruimte • • • •

De openbare ruimte is volgens de afgesproken kwaliteitsniveaus beheerd en onderhouden; Inwoners waarderen de aantrekkelijkheid van de directe woonomgeving met een 7,2 en de waardering voor de groene kwaliteit van de gemeente is gelijk gebleven (7,5); We hebben extra ingezet op communicatie richting de inwoners en dat heeft effect gehad, want we zien een toename van 7% bij de positieve afhandeling van meldingen; Om werkzaamheden beter af te stemmen is een intentieverklaring 'Samenwerking in de openbare ruimte' ondertekend tussen Dunea, Stedin en Zoetermeer.

Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling Energietransitie We werken langs diverse sporen aan het ondersteunen en stimuleren van particuliere huiseigenaren (VvE’s en eengezinswoningen) bij energiebesparing en het aardgasvrij maken van de woningen of complexen. We hebben de succesvolle subsidieregeling “Handen Ineen” in 2024 voortgezet. Ook is de regeling samen met aanvragers geëvalueerd en wordt deze in 2025 en 2026 verbeterd voortgezet. Er zijn 14 bewonersinitiatieven actief (samen 3.000 woningeigenaren) die stappen willen zetten richting aardgasvrije woningen. Vijf initiatieven hebben met ondersteuning van de gemeente verduurzamingsadvies ingewonnen, variërend van een stappenplan voor de woningtypen tot specifiek advies voor ventilatie 69

of warmtepompen. Twee initiatieven hebben een collectieve inkoopactie georganiseerd, voor vloerisolatie en dubbel glas. De energieambassadeurs van DEZo (Duurzame Energiecoöperatie Zoetermeer) hebben in 2024 in totaal ongeveer 240 energiescans aan huis gedaan. Het aantal energiecoaches is gegroeid naar ruim 40. Woningeigenaren in VvE-verband hebben hun eigen specifieke vragen over verduurzaming en behoefte aan onafhankelijk advies. Om hierin te voorzien is eind 2023 een VvE-loket opgericht. In 2024 is er vanuit het Energieloket met 120 VvE’s contact geweest. In 2024 is aan alle scholen het aanbod gedaan om in kaart te brengen hoeveel zonnepanelen geplaatst kunnen worden op de schooldaken. Bijvoorbeeld bij schoolbestuur Unicoz zijn er mogelijkheden om bij 11 scholen het jaarlijks elektriciteitsverbruik geheel of bijna volledig te verduurzamen met zonnestroom. Bij 16 scholen van Unicoz kunnen de zonnepanelen binnen 6 tot 10 jaar terugverdiend worden. Met de schoolbesturen vindt in 2025 overleg plaats over de vervolgstappen om daadwerkelijk zonnepanelen op de scholen te krijgen. In 2024 is de definitieve omgevingsvergunning verleend voor het zonneveld van 25.000 panelen aan de Roeleveenseweg. Er is beroep ingesteld, waardoor pas in 2025 duidelijk wordt of de omgevingsvergunning definitief wordt.

De ontwikkelaar werkt ondertussen samen met Dunea en een aantal energiecoöperaties aan het organiseren van lokaal eigendom van het zonneveld. Van het rijk ontvingen we € 2,2 mln. in het kader van de tweede tranche van de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie. Met deze SPUK kan de gemeente eigenaar-bewoners ondersteunen die moeite hebben met het verduurzamen van hun woning. Voor het bedrag dat in 2023 is ontvangen (eerste tranche) is het bestedingsvoorstel vastgesteld. In 2024 is de uitvoering gestart met een Doe-het-zelf regeling. Eigenaar-bewoners die zelf de isolatiemaatregelen in de woning uitvoeren, kunnen de materialen geheel of grotendeels met de tegoedbon aanschaffen. Van het rijk ontvangen we tot 2030 jaarlijks ongeveer € 2 mln. in het kader van de CDOKE-regeling, bedoeld voor de personele uitvoeringskosten van het klimaat- en energiebeleid. In 2023 is gestart met het uitbreiden van de uitvoeringscapaciteit en dit is voortgezet in 2024. Groen & biodiversiteit We werken op verschillende fronten aan groen en biodiversiteit in en om de stad. Het project Tuinrangers is gestart om het vergroenen van tuinen te bevorderen en zo een bijdrage te leveren aan de leefomgeving en de natuur. Tuinrangers zijn vrijwilligers uit Zoetermeer, die worden opgeleid om inwoners gratis met praktische adviezen te helpen om hun tuin te vergroenen.

In dit initiatief werkt Zoetermeer samen met Stichting Steenbreek en IVN. Zoetermeer werkt met regionale partners samen aan de versterking van groengebieden De Nieuwe Driemanspolder, Buytenhout, Bentwoud en Duin, Horst & Weide. Voor de laatste twee gebieden zijn nieuwe Uitvoeringsprogramma’s benoemd en bekrachtigd. Op basis daarvan is gestart met diverse projecten die recreatie en natuur in de gebieden versterken. Klimaatadaptatie Beleid voor klimaatadaptatie is in hoofdlijnen opgenomen in het concept ontwerp Ruimtelijke Strategie. Het is één van de ruimtelijke strategische keuzes: Zorgen voor een klimaatbestendige en natuurinclusieve stad. Met onder andere water en bodem sturend en klimaatadaptief bouwen. Daarnaast wordt bij de start van projecten de mogelijkheid bekeken voor klimaatadaptieve maatregelen.

70

Samenwerking en het stimuleren van initiatieven speelt ook een belangrijke rol bij de klimaatadaptatie, dus daar is in 2024 ook op ingezet. Zo is er samen met de GGD en de woningcorporaties een Lokaal Hitteplan Zoetermeer opgesteld, de Berging Rekening Courant (BRC) geactualiseerd en geëvalueerd en is de dialoog gestart met corporaties en verhuurders over kwetsbare bewoners. Afvalinzameling In 2024 is het aantal kilogram restafval ten opzichte van 2023 gestegen van 199 kg naar 202 kg per inwoner per jaar. We hebben geïnvesteerd in een duurzamer en meer circulaire bedrijfsvoering. De inzamelvoertuigen die voorheen op diesel reden, rijden op biologische HVO-diesel. Dit bespaart CO2 uitstoot. In 2024 hebben we een pilot burgerberaad uitgevoerd over het nieuw op te stellen afvalbeleid. 150 inwoners hebben hieraan meegewerkt. Het burgerberaad heeft 15 adviezen opgesteld voor het nieuwe afvalbeleid. De voorbereiding van het nieuwe beleid is gestart.

Aantal aardgasvrije woningen (Realisatie 2024) Aantal woningen zonder aardgasaansluiting. Een aardgasaansluiting kan individueel of collectief zijn (gestapelde bouw met gezamenlijke CV-installatie). Bron: CBS Statline Type

2023

2024

Begroting

4.400

5.100

Realisatie

4.760

5.760

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: De CBS-data lopen door verzameling en controle van de gegevens 1,5 jaar achter. Dit betekent dat de jaarcijfers over 2024 in feite de gegevens van 2023 betreffen. In 2023 was 10,1% van het woningenbestand aardgasvrij.

Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor alle sectoren (in ton) (Realisatie 2024) De CO2 uitstoot in alle sectoren gezamenlijk binnen Zoetermeer. Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2023

2024

Begroting

397.000

385.000

Realisatie

374.000

365.000

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: De uitstoot laat een dalende lijn zien, die zelfs iets voor loopt op de eigen prognose. De daling komt voort uit autonome maatregelen zoals aardgasvrije en energiezuinige nieuwbouwwoningen, isolatiemaatregelen bij bestaande woningen, etc. Daar bovenop komt een extra daling vanuit de 71

gebouwde omgeving: door de hoge energieprijzen hebben inwoners hun stookgedrag aangepast en is er fors bezuinigd op de energie die gebruikt wordt voor het verwarmen van de woning. NB: Omdat de data in de Klimaatmonitor op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achterlopen, worden hier de (geschatte) cijfers over 2023 gepresenteerd. Deze indicator is bij de Programma Begroting 2025 komen te vervallen.

Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor woningen (in ton) (Realisatie 2024) De totale hoeveelheid uitgestoten CO2 door Zoetermeerse woningen. Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2023

2024

Begroting

137.000

131.000

Realisatie

125.000

108.000

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Omdat de data in de Klimaatmonitor op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achterlopen, worden hier de cijfers over het voorgaande jaar (2023) gepresenteerd. De CO2 uitstoot voor de gebouwde omgeving laat een dalende lijn zien. Deze is het grootst bij de woningen. Deze afname is voor een deel autonoom als gevolg van aardgasvrije en energiezuinige nieuwbouwwoningen, toename van energiezuinige apparatuur en isolatiemaatregelen bij bestaande woningen. Het grootste deel van de daling komt voort uit ander stookgedrag. Door de hoge energieprijzen zijn inwoners bewuster omgegaan met energie, waarbij er fors bezuinigd is op de energie die gebruikt wordt voor het verwarmen van de woning. De milde winter van 2023 speelde ook een belangrijke rol. Door de verandering in het stookgedrag is de CO2 daling veel groter dan de prognose, maar de verwachting is dat een deel van dit effect de komende jaren weer zal verdwijnen omdat de energieprijzen niet meer zo extreem hoog zijn.

Totale CO2-uitstoot in de gemeente voor bedrijven (dienstverlening, geen industrie) (in ton) (Realisatie 2024) De totale hoeveelheid uitgestoten CO2 door Zoetermeer bedrijven (publieke en commerciële dienstverlening). Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2023

2024

Begroting

80.500

76.500

Realisatie

85.400

82.000

72

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: Omdat de data in de Klimaatmonitor op dit onderdeel gemiddeld 1,5 jaar achterlopen, worden hier de cijfers over 2023 gepresenteerd. De CO2uitstoot laat al jaren een dalende lijn zien. De CO2-uitstoot over 2023 ligt boven de prognoses voor 2024, maar als de trendlijn wordt doorgetrokken, dan zal deze daar wel in de buurt komen. Bij de commerciële dienstverlening is de jaarlijkse daling duidelijk zichtbaar. Bij de publieke dienstverlening stagneert de daling.

Geïnstalleerd vermogen in zonne- en windenergie in Megawatt (MW) (Realisatie 2024) Het vermogen aan zonne- en windenergie dat in 2024 is geïnstalleerd. Bron: Landelijke klimaatmonitor Type

2023

2024

Begroting

69,0

85,0

Realisatie

79,0

80,0

Toelichting Doel gehaald: Nee en Ja. Toelichting: Er zijn alleen cijfers over de eerste helft van 2024 bekend. Als de trendlijn wordt doorgetrokken is het aannemelijk dat de prognose voor 2024 wel wordt gehaald. De vraag naar zonnepanelen was in 2024 minder groot dan de jaren daarvoor. De discussies over het afbouwen van de salderingsregeling hebben een negatieve invloed op het aanschaffen van zonnepanelen.

% Van de inwoners dat de natuur ervaart in de buurt (Realisatie 2024) Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat stadsnatuur in hun eigen buurt ervaart. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten- en dierenleven in de stad verstaan. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

87%

87%

Realisatie

86%

87%

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het percentage inwoners dat natuur ervaart is licht gestegen en ligt nu op het beoogde niveau.

73

% Van de inwoners dat stadsnatuur waardeert in de buurt (Realisatie 2024) Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat stadsnatuur in hun eigen buurt waardeert. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten- en dierenleven in de stad verstaan. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

87%

87%

Realisatie

92%

91%

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het percentage inwoners dat stadsnatuur in de buurt ervaart licht gezakt, maar ligt nog ruim boven het beoogde niveau.

Toename oppervlakte natuurlijker beheerde gebieden (extra m2) (Realisatie 2024) Toename in hectare per jaar van gebieden (moerasparels, weidevogelreservaat) met betere omstandigheden voor de (toename van de) biodiversiteit na uitvoering van projecten uit het huidige programma Duurzaam & Groen Zoetermeer. In deze gebieden heeft veelal een aanpassing van inrichting plaatsgevonden en een structurele aanpassing in het beheer. Bron: Groenkaart Type

2023

2024

Begroting

19

0

Realisatie

19

0

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Voor 2024 waren er geen plannen.

74

Oppervlakte natuurkerngebieden (cumulatief ha) (Realisatie 2024) Natuurkerngebieden (inclusief begrenzing) in het kader van de groenkaart van Zoetermeer. Bron: CBS Statline

Type

2023

2024

Begroting

161

161

Realisatie

134

145

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: De begrenzing van de natuurkern in het van Tuyllpark is opgenomen in het ontwerp Omgevingsprogramma Gebied van Tuyllpark en Noordelijke Bedrijventerreinen, dat ter inzage is gelegd. Dit verklaart de toename in de hectares begrensde natuurkern. De begrenzing van de natuurkern in de Nieuwe Driemanspolder volgt in 2025.

Aantal kilogram restafval per inwoner (Realisatie 2024) Het aantal kilogram huishoudelijk restafval dat per inwoner per jaar gemiddeld wordt weggegooid. Bron: Gemeentelijke database Type

2023

2024

Begroting

206

202

Realisatie

199

202

75

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: De hoeveelheid restafval per inwoner is dit jaar gelijk aan de begroting maar wel licht gestegen. Dit is een trendbreuk met de afgelopen jaren. In de grafiek is zichtbaar dat tijdens de coronaperiode een incidentele stijging was.

Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte Belangrijke resultaten voor het behouden van de kwaliteit openbare ruimte in 2024 Het afgelopen jaar is via het onderhoud en diverse maatregelen gewerkt aan het behouden en verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte. De vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus en de doelen voor de waardering van de openbare ruimte en groen zijn gehaald. Het percentage van de openbare ruimte dat op het afgesproken kwaliteitsniveau zit, is 94% (93% in 2023). Het percentage inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte is 85% (gelijk aan 2023). Positief is dat de betrokkenheid bij de openbare ruimte is toegenomen; inwoners willen meer betrokken worden bij onderhoudswerkzaamheden. De groep inwoners die wil meepraten of helpen bij de vormgeving van de openbare ruimte is toegenomen naar 29% ten opzichte van 24% in 2023. Hieronder enkele resultaten: 76

Waardering voor de openbare ruimte • • • •

Waardering voor de aantrekkelijkheid van de directe woonomgeving: 7,2 Waardering voor de kwaliteit van het onderhoud in de directe woonomgeving: 6,8 Waardering voor de kwaliteit van het onderhoud in de winkelcentra (inclusief Stadshart en Dorpstraat): 7,0 Waardering voor de kwaliteit van het onderhoud van de hoofdwegen en naastliggende fiets- en voetpaden: 7,0

Waardering voor het groen • • • • •

Waardering groene kwaliteit in de stad (buurtgroen, wijkgroen, stadsgroen en regiogroen): 7,5 Waardering voor het regiogroen: 7,9 Waardering voor het stadsgroen: 7,5 Waardering voor wijkgroen: 7,3 Waardering voor buurtgroen (woonomgeving): 7,4

Betrokkenheid bij de openbare ruimte • • • • •

De bereidheid van respondenten om (af en toe) mee te helpen bij het beheer en onderhoud van hun directe woonomgeving is 52%; 56% van de respondenten is tevreden over hoe zij betrokken worden bij onderhoudswerkzaamheden in de directe woonomgeving; Bij veranderingen in de openbare ruimte wil 55% alleen geïnformeerd worden, 21% wil meepraten (consulteren) en 7% wil samen met de gemeente voorgestelde plannen en ontwikkelingen verder vormgeven (coproductie); 73% van de respondenten had te maken met iets dat vies, kapot, of onveilig was in de openbare ruimte (zoals overhangend groen, losliggende stoeptegels, volle prullenbakken of zwerfafval). 39% van deze respondenten melde dit bij de gemeente; Van het aantal respondenten dat een melding deed is 57% tevreden over de afhandeling. Dit is een verbetering van 7% t.o.v. 2023.

Meldingen Openbare Ruimte In 2024 zijn er 39.440 meldingen gedaan. Dit is een toename van bijna 13%. De toename van het aantal meldingen komt voornamelijk door de thema’s voertuigen, afvaldumping, ondergrondse containers en zwerfvuil. Het aantal meldingen over: • • •

Voertuigen is met bijna 30% toegenomen. Vooral in het aantal meldingen over foutgeparkeerde voertuigen is een stijging te zien; Ondergrondse containers is met ruim 30% toegenomen. Deze toename is te verklaren door de veroudering van de systemen, waardoor deze storingsgevoeliger zijn. In 2024 is gestart met het weer up-to-date krijgen van deze systemen; Afvaldumpingen is met 60% toegenomen. De oorzaak hiervan is lastig te achterhalen. De basis dienstverlening van de gemeente is tweewekelijks inzamelen van de minicontainers, legen van de verzamelcontainers bij een vulling van 80% en gratis grofvuil inzameling;

77

•

Zwerfvuil op straat is met bijna 30% toegenomen. De toename is mogelijk te verklaren door de extra aandacht die vanuit de gemeente hieraan is besteed in het kader van het project “Schoon is gewoon” waardoor bewoners meer meldingen zijn gaan doen. Daarnaast zijn er meer meldingen dan eerdere jaren binnengekomen over gedumpte lachgascilinders.

Top 10 subcategorieën aantal meldingen (programma overstijgend) (Deze top 10 subcategorieën zijn samen 61,9% van het totaal aantal meldingen): 1. 2. 3. 4.

Overlast door voertuigen (7.106); Ondergrondse container (2.721); Onderhoud van wegen, paden of parkeervakken (2.677); Afvaldumping/ Grofvuil (2.517) (Het onbeheerd of niet volgens de regels achterlaten van afval, bijvoorbeeld bijplaatsing van afval bij grofvuil of het dumpen van afval op (verlaten) bedrijfsterreinen); 5. Zwerfvuil/ Glas op straat (2.237); 6. Beplanting/ onkruid (1.748); 7. Overlast door brommers, scooters of fietsen (1.701); 8. Gebruik openbare ruimte (1.597) (Het plaatsen van iets op- of aan de weg, zoals een uitstalling zonder melding of vergunning); 9. Bomen (1.149); 10. Lantaarnpaal uit (943). Assetmanagement De raad heeft in 2024 de opdracht gegeven om assetmanagement verder te ontwikkelen. Dit gaat over het optimaal beheren van alle objecten binnen de openbare ruimte. Per vakgebied zijn beheerplannen opgesteld welke gebruikt worden voor het dagelijks beheer, klein onderhoud, groot onderhoud en vervangingen per kapitaalgoed. Koers voor de buitenruimte In het kader van de Strategische Agenda Zoetermeer 2040 is het gemeentelijk beleid doorgelicht. Hieruit is gebleken dat een beleidsactualisatie voor de buitenruimte nodig is. In het concept ontwerp Ruimtelijke Strategie Zoetermeer van december 2024 zijn de opgaven en keuze voor verschillende thema's benoemd, waaronder thema's van belang voor de buitenruimte.

Vanuit deze bevindingen zijn de eerste verkenningen voor de Koers gestart. Deze gaan over de doelen en normen voor de buitenruimte en over wijkparken. Tijdelijke kwaliteitsimpuls openbare ruimte Er is een extra impuls gegeven aan het verhogen van de kwaliteit van de openbare ruimte. Onderstaand enkele voorbeelden van maatregelen: • • •

Acties ter aanvulling/versterking van het dagelijks onderhoud (zoals kauwgum verwijderen winkelcentra, ruimen van bladafval op trottoirs); Vervanging en aanpassing van groenvakken; Verharding omvormen naar groenvakken; 78

• • •

(Mede) uitvoering gegeven aan verschillende projecten (zoals het Blauwe schoolplein, groenrenovatie Toverberg); Uitvoering gegeven aan initiatieven van inwoners ontstaan vanuit de motie “Opknappen van stukjes Zoetermeer”; Er zijn 1.600 bomen uitgereikt aan inwoners vanuit de motie “Natuurlijke schatten voor een Groen Zoetermeer!”.

Aanpassing bomenbeleid We willen inwoners meer invloed geven als ze overlast van bomen ervaren. Daarom zijn we aan de slag met een aanpassing van het bomenbeleid. De aanpassing maakt het mogelijk om een verzoek in te dienen voor maatregelen bij bomen in het buurtgroen. Een groot aantal inwoners heeft via de inloopavond en de website doemee.nl hun mening en ideeën gegeven over de voorgenomen aanpassing. Bomenmonitor Het aantal bomen is in 2024 gestegen met 210 stuks naar 46.048. Zwerfafval Vanuit het thema “Schoon is gewoon” zijn er verschillende campagnes/acties gedaan ter bevordering van bewustwording zwerfvuil: • • • •

Project Verloot je Zooitje – gedurende de zomervakantie werd de jeugd in de wijk Meerzicht gestimuleerd om zwerfafval te prikken. Meer dan 90 kinderen hebben zich hiervoor ingezet en hebben 1.300 kg aan zwerfafval bij elkaar geprikt; Basisschool educatieprogramma waarbij scholieren worden geïnformeerd over de impact en gevolgen van zwerfafval en wat wij met z’n allen eraan kunnen doen om de gevolgen tegen te gaan (2.830 scholieren bereikt); Er is een prullenbakkenplan opgesteld met plaatsingscriteria. In 2024 is een start gemaakt met een scan in 2 wijken. Deze scan geeft zicht op optimale plaatsing van prullenbakken en daarmee een schonere gemeente. In 2025 krijgt dit een vervolg; Afvalbutlers campagne – Educatieve Campagne gericht op middelbare school schollieren (1.600 scholieren bereikt).

Vergroenen schoolpleinen Het afgelopen jaar zijn twee schoolpleinen ingericht als groenschoolplein en twee andere schoolpleinen zijn gedeeltelijk vergroend, in totaal is er 699 m2 aangepakt. Naast de gemeente heeft ook de provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap Rijnland financieel bijgedragen in de vergroening van deze schoolpleinen. Verbeteren waterkwaliteit De gemeente Zoetermeer en het Hoogheemraadschap van Rijnland werken samen in het project “Ons Blauwe Goud” om de waterkwaliteit in de Zoetermeerse plas en het stedelijk gebied te verbeteren. In 2024 is gewerkt aan: • • •

Uitbreiden water in het Westerpark; In het Bossenpark zijn ter voorbereiding op het realiseren van een nieuwe waterpartij en natuurvriendelijke oevers, kabels en leidingen verlegd; De voorbereidingen voor de aanleg van een ijzerzandfilter zijn gestart.

79

Verbeteren toegankelijkheid Naar aanleiding van vragen vanuit de WMO over toegankelijkheid in de buitenruimte hebben we diverse verbeteringen doorgevoerd, ook woningcoöperaties hebben dit opgepakt. Door de gemeente zijn er diverse werkzaamheden uitgevoerd zoals aanpassingen aan: • • •

Het straatwerk zodat inwoners met scootmobielen of rollators de stoepen beter op- en afkunnen; Een helling in Meerzicht naast een trap aangelegd; In de Nieuwe Driemanspolder is de vissteiger aangepast.

Ook bij nieuwe ontwikkelingen speelt toegankelijkheid een belangrijke rol. Zo is de Toegankelijkheidsraad in 2024 betrokken bij de projecten Central park en Sartrezijde en daarin hebben zij ook geadviseerd. Verbeteren communicatie- en participatie Er lopen verschillende communicatiecampagnes om inwoners bewust te maken van hun gedrag, bijvoorbeeld de rioolcampagne die uitlegt hoe verstoppingen van het riool te voorkomen zijn. We hebben verder invulling gegeven aan de nota participatie bij projecten in de openbare ruimte. Bij alle integrale projecten brengen we de verschillende belangen eerder in beeld. Dit zien we terug in positieve reacties van bewoners over onder andere de vraag en antwoord documenten en de betrokkenheid van bewoners via DoeMee. Verder zijn alle bewonersbrieven duidelijker gemaakt en de beantwoording van de meldingen is verbeterd. Samenwerking externe partijen Dunea, Stedin en Zoetermeer hebben een intentieverklaring 'Samenwerking in de openbare ruimte' ondertekend. Dit om de overlast voor inwoners en ondernemers te beperken. Hierin is afgesproken dat we de werkzaamheden in de boven- en ondergrond afstemmen.

80

% Van de openbare ruimte dat op het afgesproken kwaliteitsniveau zit (Realisatie 2024) Per kwartaal wordt op willekeurige meetlocaties de beeldkwaliteit gemeten en de procentuele scores op en boven de norm bepaald. De ambities zijn per gebiedstype vastgesteld in de Nota Onderhoud Openbare Ruimte. Bron: Quickscan openbare ruimte Type

2023

2024

Begroting

90%

90%

Realisatie

93%

94%

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: In 2024 zijn er in drie kwartalen beleidsmetingen uitgevoerd. We voldoen aan de norm voor het afgesproken kwaliteitsniveau van de openbare ruimte.

% Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte (Realisatie 2024) In de Stadspeiling wordt de waardering voor de aantrekkelijkheid van de directe woonomgeving gemeten en gaat om alle waarderingen met een rapportcijfer 6 of hoger. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

85%

85%

Realisatie

85%

85%

81

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: De tevredenheid over de openbare ruimte is gelijk aan 2023. De wijken Buytenwegh en Meerzicht-Oost zijn als laagst gewaardeerd en de wijken in Oosterheem als hoogste. Per jaar is er per wijk een schommeling zichtbaar in de waardering. In de toelichting voor de waardering wordt als verbeterpunt de oneffen verharding het vaakst genoemd, met name op stoepen en fietspaden. Onder andere door de aanleg van glasvezel zijn er veel graafwerkzaamheden, wat een negatief effect heeft op de effenheid van de verharding.

Waardering bewoners groene kwaliteit (Realisatie 2024) Het rapportcijfer wat de inwoners (respondenten van de Stadspeiling) geven aan het buurt-, wijk-, stads- en regiogroen. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

7,5

7,5

Realisatie

7,5

7,5

82

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het gemiddelde cijfer is stabiel ten opzichte van 2023.

Totalen per doelstelling Bedragen x €1.000 Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

Jaarrekening Lasten

Baten

Toevoegingen

Onttrekkingen

Saldo

Bevorderen duurzame ontwikkeling (3.1)

-17.646

22.362

0

615

5.331

Behouden kwaliteit openbare ruimte (3.2)

-50.759

15.124

-184

1.604

-34.215

TOTAAL PROGRAMMA

-68.404

37.486

-184

2.218

-28.884

Financiën op hoofdlijnen Doelstelling 3.1 Onder doelstelling 3.1 (bevorderen duurzame ontwikkeling) valt het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Hiervoor is ongeveer € 13,8 mln. uitgegeven. De inkomsten onder deze doelstelling bestaan vooral uit de afvalstoffenheffing en overige opbrengsten afval (€ 20,47mln.). Aan het verbeteren van het leefmilieu (geluid- en luchtkwaliteit, energiebesparing en verbetering biodiversiteit), Duurzaam en Groen, is in totaal € 1,9 mln. besteed. Daarnaast is € 1,6 mln. ontvangen van het Rijk voor het aantrekken van extra capaciteit via de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) en is er € 0,6 mln. onttrokken vanuit het duurzaamheidsfonds en de brede bestemmingreserve ter dekking van de uitgaven. Doelstelling 3.2 De kosten voor deze doelstelling bestaan uit budgetten voor dagelijks, periodiek en groot onderhoud van de openbare ruimte. Hieraan is € 50,5 mln. uitgegeven. Daartegenover stonden inkomsten van € 16,7 mln. bestaande uit rioolheffing, parkeerinkomsten, onttrekkingen uit reserves, vrijval voorziening, inkomsten begraafplaats en bijdragen van derden. Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

83

Programma 4 Vrije tijd

84

Algemene doelstelling: Stimuleren vrijetijdsklimaat: kunst en cultuur, sport, groen, spelen, leren, evenementen Binnen dit programma werken we aan een aantrekkelijk vrijetijdsaanbod dat bijdraagt aan een leefbare en vitale stad. We streven naar een breed en kwalitatief aanbod van voorzieningen in de stad. Dit helpt om inwoners en bezoekers te binden en boeien, en om doelstellingen van andere programma's te realiseren. De gemeente kan dit niet alleen. Samen met partners en inwoners in de stad blijven we inzetten op een sterk aanbod van cultuur, kunst, evenementen, boerderijen, natuureducatie en sport. De gemeente speelt hierbij de rol van aanjager, ondersteuner en organisator.

Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen Sport • • • • • • •

Tijdens de zomerstop zijn bij drie voetbalclubs (S.V.O. Buytenpark, FC Zoetermeer en DSO) vier nieuwe kunstgrasvelden aangelegd als vervanging van oude natuurgrasvelden. Dit verhoogt de capaciteit, omdat kunstgras langer bespeelbaar is. Bij DSO is bovendien een semi-openbaar kunstgrasveld toegevoegd met belijning voor junioren, zodat het beter aansluit bij die doelgroep. Bij veel voetbalvelden is de oude verlichting vervangen door ledverlichting. In 2024 is het onderzoek naar de capaciteit van zwemwater afgerond en aansluitend is het nieuwe investeringsplan voor sportaccommodaties tot 2030 naar de raad gestuurd. Zwembad De Watergeus is geopend en de renovatie van zwembad De Veur is gestart. De nieuwbouw van de sporthal in het Van Doornenplantsoen bleek duurder dan verwacht. Na extra budget van de gemeenteraad kon het project doorgaan. Begin 2024 werd het ontwerp voor de was- en kleedkamer aan de Scheglaan afgerond, maar de aannemersprijs lag boven budget. Samen met FC Zoetermeer worden oplossingen gezocht zonder extra budget. Dit loopt door in 2025 en vraagt om aanpassingen in het ontwerp. In 2024 zijn er verschillende aanvragen ingediend voor de Investeringssubsidie voor amateurverenigingen. Sommige zijn al goedgekeurd, andere worden in 2025 beoordeeld.

Voorbeelden hiervan zijn: ledverlichting bij de Grizzlies (honk- en softbal), materiaal voor melodisch slagwerk voor muziekvereniging Harpe Davids en investeringen voor materialen bij het nieuwe zwembad voor Zwemvereniging Zoetermeer (ZVZ).

Kunst & Cultuur • •

Vijf culturele instellingen in Zoetermeer hebben subsidie gekregen om hun voorzieningen te verbeteren: Stadstheater Zoetermeer, Openbare Bibliotheek Zoetermeer, CKC & partners, Kunstgarage Franx en Poppodium Boerderij. Er zijn plannen gemaakt voor een erfgoedinstelling in de stad.

85

• • • •

Wijck heeft samen met wijkbewoners het culturele aanbod in verschillende wijken vergroot. Het gaat om de wijken Seghwaert, Meerzicht, Palenstein, Rokkeveen, Buytenwegh en Oosterheem. Aan het eind van 2024 is de Uitvoeringsagenda Cultuurvisie 2030 samen met het culturele veld geëvalueerd. Aan het Zuidwaarts is een kunstetalage ingericht waar geïnteresseerden hun eigen tentoonstelling kunnen maken. Aanleiding hiervoor was motie 2111-05. Samen met inwoners zijn twee kunstwerken ontworpen: één in het Centraal Park bij de Dobbeplas en één langs de Singel in Palenstein. Daarnaast is bij zwembad De Watergeus het kunstwerk 4M opgeleverd, met betrokkenheid van inwoners en zwemverenigingen.

Groen, Spelen, Leren • • • • •

De renovatie van de stadsboerderijen en de wijk- en schooltuinen is voorbereid. Op de drie stadsboerderijen zijn veel activiteiten georganiseerd samen met buurtsportcoaches en lokale partners. Kinderen, ouders en begeleiders konden deelnemen aan speelse en educatieve programma's. Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs zijn er op alle drie de stadsboerderijen leerzame speurtochten ontwikkeld. Ook is er een Buiten Doe boek gemaakt voor leerlingen van groep 6 en is gestart met een themaweek en gastlessen op scholen. Beheerders hebben hard gewerkt aan de behandeling van dierziekten, zoals vogelgriep en blauwtong. De samenwerking tussen natuur- en milieuorganisaties en de gemeente is ook in 2024 weer versterkt door het organiseren van vier bijeenkomsten per jaar.

Waardering inwoners voor evenementen (Realisatie 2024) Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor grootschalige en kleinschalige evenementen gedeeld door 2. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

7,8

7,9

Realisatie

7,2

7,1

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: Meer dan een derde van de respondenten (38,9%) beoordeelt het totale evenementenaanbod in Zoetermeer als goed. Vijftien procent mist een onderdeel van het aanbod van grote evenementen, vooral op het gebied van muziek. Ongeveer tien procent van de respondenten (11,1%) mist middelgrote en kleinschalige evenementen in hun wijk of buurt, vooral door een gebrek aan informatie over de beschikbare evenementen. Veel respondenten geven aan niet te weten of er evenementen in hun wijk of buurt plaatsvinden.

86

Waardering inwoners voor culturele voorzieningen (Realisatie 2024) Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van voor het Nationaal Videogame Museum, CKC & partners, Bibliotheek Zoetermeer, Stadstheater Zoetermeer, Poppodium Boerderij en Franx gedeeld door 6. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

7,9

7,9

Realisatie

8,2

8,0

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Sinds 2024 worden alleen de 6 basisinstellingen meegenomen in de indicator.

87

Waardering inwoners voor sportvoorzieningen (Realisatie 2024) Som van de gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor binnensportvoorzieningen, buitensportvoorzieningen, zwembaden, commerciële sportvoorzieningen en sportverenigingen gedeeld door 5. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

7,2

7,2

Realisatie

7,1

7,1

Doel gehaald: Nee. Toelichting: De doelstelling is net niet gehaald. De stijging die vorig jaar is ingezet (van 6,6 naar 7,1) is wel gebleven. De stijging komt vooral door een hoger waarderingscijfer voor het zwembad.

Waardering inwoners voor speel- en stadsboerderijen (Realisatie 2024) Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten voor de speel- en stadsboerderijen. Bron: Stadspeiling Type

2023

Begroting Realisatie

2024 7,5

7,9

8,2

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: In de perspectiefnota 2024 is voorgesteld de indicator te wijzigen van 'groen- en speelvoorzieningen’ in twee aparte indicatoren namelijk: ‘Waardering inwoners voor speel- en stadsboerderijen’ en 'Waardering voor wijk- en schooltuinen'. Omdat deze waarderingscijfers wel al apart zijn gemeten, kunnen we hier een realisatiecijfer voor 2023 delen al was er nog geen doelstelling voor.

88

Waardering inwoners voor wijk- en schooltuinen (Realisatie 2024) Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten voor de wijk- en schooltuinen. Bron: Stadspeiling Type

2023

Begroting

2024 7,5

Realisatie

8,0

8,1

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: In de perspectiefnota 2024 is voorgesteld de indicator te wijzigen van 'groen- en speelvoorzieningen’ in twee aparte indicatoren namelijk: ‘Waardering inwoners voor speel- en stadsboerderijen’ en 'Waardering voor wijk- en schooltuinen'. Omdat deze waarderingscijfers wel al apart zijn gemeten, kunnen we hier een realisatiecijfer voor 2023 delen al was er nog geen doelstelling voor.

Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad Sport • •

• • • • •

De nieuwe 'Sportagenda 2025 en verder' is naar de raad gestuurd. In 2024 kreeg sport een hoger budget dan voorgaande jaren dankzij tijdelijke extra middelen van het Rijk (Brede SPUK) en de gemeenteraad. Dit werd onder andere gebruikt om de uren van de verenigingsondersteuner uit te breiden en 'clubkadercoaching' te starten. De verenigingsondersteuner helpt het bestuur, terwijl de clubkadercoach zich richt op begeleiding van trainers. Ook zijn er meer buurtsportcoaches ingezet, met extra aandacht voor jeugd, ouderen en gezondheid (hieronder verder toegelicht). Sportbeleid en de buurtsportcoaches zijn nauw betrokken bij de aanpak van 'Integraal werken aan de gezonde stad'. Zo is er gestart met JOGG (Jongeren Gewoon Gezond) en ZAGG (Zoetermeerse Aanpak Gewoon Gezond). Speciaal voor ouderen werd het ‘BRAVO-festival’ georganiseerd. Het gratis evenement bood een gevarieerd programma met volop bewegingsmogelijkheden, inspirerende sprekers en een gezellige dag met maatschappelijke- en sportpartners. De gemeente ondertekende samen met NOC*NSF, Rabobank, KNVB, POS en KNGU het convenant voor het sport- en beweegloket. Dit versterkt het gemeentelijk sportloket en verbetert kennisdeling. Met het Sportakkoord kunnen sportaanbieders met andere maatschappelijke partners een stimuleringsbijdrage aanvragen voor nieuwe sportinitiatieven.

Omdat hier weinig gebruik van werd gemaakt, is een ‘pitchavond’ georganiseerd om nog laagdrempeliger nieuwe ideeën te pitchen. De drie beste ideeën kregen een podiumplek op het eerstvolgende Sportgala. Door een motie van de gemeenteraad kregen Zoetermeerders gratis zwemkaartjes om het nieuwe zwembad te ontdekken. Hier werd weinig gebruik van gemaakt, daarom kunnen de kaartjes ook komend jaar nog enkele maanden worden ingewisseld.

89

•

De gemeente heeft een samenwerkingsovereenkomst ondertekend met de nieuw opgerichte Sportadviesraad. De Sportadviesraad geeft het college zowel gevraagd als ongevraagd advies.

Kunst & Cultuur •

• • • • • • • •

Met de subsidieregeling Cultuurcoaches hebben culturele organisaties coaches ingezet als belangrijke schakel tussen inwoners en cultuuraanbieders. Dit gebeurde via de Brede regeling combinatiefunctionarissen binnen de Brede SPUK. Zestien organisaties, waaronder Mevrouw Latenstaan, Oude Kerk Zoetermeer, Historisch Genootschap Oud Soetermeer, Theaterhart en Filmhuis Cameo ontvingen subsidie voor de uitvoering van hun jaarprogramma. Daarnaast ontvingen zeven projecten subsidie via de regeling culturele projecten. Deze projecten leverde een bijdrage aan de doelen van de Cultuurvisie 2030. Het Rijk heeft budget vrijgemaakt om jongeren (14-27 jaar) meer aan cultuur te laten meedoen. Veertien projecten, zoals MusicSoulHouse On Tour zijn goedgekeurd. Professionele culturele organisaties konden subsidie aanvragen om cultuurcoaches in te zetten op het snijvlak van Cultuur en Sociaal Domein. Zeven organisaties hebben hiervan gebruik gemaakt. Er is gewerkt aan een sociaal-culturele broedplaats voor jongeren in Palenstein. Greg & Baud Productions won de Kunst- en Cultuurprijs met hun voorstelling 'Taboe.' Illustrator en Street Artist Tobias Becker Hoff ontving de Stimuleringsprijs. De Raad heeft lokaal mediabeleid vastgesteld met richtlijnen voor de ondersteuning van lokale journalistieke organisaties. Er is onderhoud uitgevoerd aan 110 kunstwerken in de openbare ruimte.

Kunstspecials dit jaar waren: De IJsslee in het Dobbepark (renovatie), de RuikStruikenTuin naast het CKC (renovatie), de Witte Fietsen aan de Moerbeigaarde (renovatie, inclusief herstellen verlichting) en de fontein van Interaction in de Grote Dobbe (terugplaatsing 2025). Door de samenwerking met Kwaliteitsimpuls Openbare Ruimte zijn de wanden van zes fiets- en voetgangerstunnels voorzien van kleurrijke kunstwerken die het verhaal van Zoetermeer vertellen. De website met informatie over kunst in de openbare ruimte is vernieuwd.

Erfgoed • •

Voor cultuurhistorie lag de aandacht op het inventariseren en beschermen van het erfgoed van de groeikern uit de periode 1945-1990 (motie 1811-38 is afgedaan). Ook zijn de kerkenvisie en de cultuurhistorische waardenkaart opgesteld (hiermee is motie 2106-36 is afgedaan). Dit in samenwerking met partners Historisch Genootschap Oud Soetermeer, Schatbewakers en het ArchitectuurPunt. De Open Monumentendag had als thema 'Erfgoed van routes, netwerken en verbindingen'. Inwoners kregen informatie over deze dag in een gratis gidsje met artikelen over het jaarthema en informatie over de locaties en de activiteiten. Er deden 22 locaties mee met in totaal 2.500 bezoekers. Aan de Open Monumentendag klassendagen deden 900 kinderen mee van 13 verschillende scholen. Kinderen uit groep zeven en acht kregen uitleg op school en bezochten daarna een locatie.

90

Evenementen • • • • •

Er zijn verschillende grote en kleine evenementen ondersteund met subsidie die bijdragen aan cultuur, sport en verbinding. Voorbeelden zijn: Vijverpop, Oldtimerdag, Live at the Lake, Bevrijdingsfestival, Halloweenstad en Koningsdag. Op de website van de gemeente is de evenementenpagina aangepast zodat organisatoren makkelijker informatie kunnen vinden over het organiseren van evenementen. Organisatoren zien meteen welke locaties geschikt zijn voor het organiseren van evenementen. Dit zorgt voor een betere benutting van evenemententerreinen. Door vaker voorgesprekken te voeren met organisatoren is de subsidieverlening en ondersteuning van organisatoren efficiënter geworden. Milieuvriendelijke maatregelen bij evenementen zijn gestimuleerd, zoals het testen met herbruikbare bekers en afvalscheiding. Om de samenwerking tussen organisatoren, ondernemers en maatschappelijke partners te verbeteren zijn branche overleggen en een informatiemarkt georganiseerd.

Groen, Spelen, Leren • • •

De stadsboerderijen en wijk- en schooltuinen leren bezoekers over natuur, gezondheid en duurzaamheid. In totaal hebben 958 kinderen uit groep 5 en 6 schooltuinlessen gevolgd. Daarnaast hebben 108 klassen gastlessen gevolgd op verschillende groene locaties. Speelboerderij het Buitenbeest vierde haar 10-jarig jubileum met een feestelijk programma. In twee dagen kwamen er meer dan 2.000 bezoekers. De aanbesteding voor de bouw van het nieuwe Westpunt is afgerond. Het Westpunt is een bezoekerscentrum bij de natuurtuin in het Westerpark.

% Inwoners dat evenementen bezoekt (Realisatie 2024) % Respondenten van de Stadspeiling dat een groot, middelgroot en/of klein evenement bezoekt. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

42%

42%

Realisatie

66%

71%

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Van de respondenten van de Stadspeiling ging 71% naar een evenement in Zoetermeer. Dit is meer dan vorig jaar en past bij het doel om een breed en gevarieerd aanbod te bieden.

91

% Inwoners dat cultuur bezoekt of beoefent (Realisatie 2024) % Respondenten van de Stadspeiling dat een culturele voorziening heeft bezocht of dat een eigen culturele activiteit heeft beoefend. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

84%

84%

Realisatie

81%

83%

Toelichting Doel gehaald: Nee. Toelichting: De doelstelling is net niet gehaald, met een verschil van 1%. Maar de stijging van eerdere jaren zet wel door.

% Inwoners dat sport beoefent (Realisatie 2024) Som van het % respondenten van de stadspeiling dat aan georganiseerde of ongeorganiseerde sportactiviteiten doet, of beide. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

72%

72%

Realisatie

73%

77%

92

Toelichting Doel gehaald: Ja. Toelichting: Er is een stijging zichtbaar, en het cijfer is niet zo hoog geweest sinds 2017. Vooral inwoners onder de 30 jaar sporten meer.

Aantal bezoekers stads- en speelboerderijen (Realisatie 2024) Het aantal bezoeken op de stads- en speelboerderijen inclusief de bezoeken aan wijk- en schooltuinen en Speelmeeractiviteiten. Bron: Stadspeiling Type

2023

2024

Begroting

375.000

375.000

Realisatie

367.128

397.486

Toelichting Doel gehaald: Ja Toelichting: Het aantal bezoekers is gestegen. Dit is in lijn met de trend van meer interesse voor natuur- en buitenactiviteiten.

93

Totalen per doelstelling Bedragen x €1.000 Programma 4 Vrije tijd

Jaarrekening Lasten

Bevorderen laagdrempelig toegankelijke culturele en sportvoorzieningen (4.1)

Baten -28.212

Toevoegingen

Onttrekkingen

9.887

0

Saldo 307

-18.018

Bevorderen levendige stad (4.2)

-8.084

837

0

10

-7.237

TOTAAL PROGRAMMA

-36.295

10.724

0

317

-25.255

Financiën op hoofdlijnen Doelstelling 4.1 Met de uitgaven voor laagdrempelige culturele en sportvoorzieningen hebben we vooral de meerjarige subsidiëring van ongeveer € 9,6 mln. voor culturele basisinstellingen bekostigd. De exploitatie van onze voorzieningen voor natuur- en milieueducatie (de drie stadsboerderijen, de speelboerderij en de wijk- en schooltuinen) en de sport- en welzijnsaccommodaties bedraagt ongeveer € 16,1 mln. De inkomsten van ongeveer € 9,7 mln. komen vooral uit de huuropbrengsten van de accommodaties. Doelstelling 4.2 De uitgaven voor het bevorderen van een levendige stad bedroegen ongeveer € 8,1 mln. Deze uitgaven gingen vooral naar sport-, spel- en vrijetijdsontwikkeling, amateurkunst en cultuureducatie, het Centrum voor Kunst en Cultuur (CKC), het onderhoud van kunst in de openbare ruimte, evenementen en het monumentenbeleid. De inkomsten bestonden voor een groot deel uit € 0,7 mln. van de Brede SPUK-regeling van het Rijk. Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten.

94

Programma 5 Veiligheid

95

Algemene doelstelling: Veiligheid en leefbaarheid Veiligheid en leefbaarheid De speerpunten die zijn vastgelegd in de kadernota “Voor een veilig Zoetermeer, kadernota veiligheidsbeleid 2023-2026" zijn de basis voor de uitvoering van het veiligheidsbeleid. De speerpunten zijn: 1. 2. 3. 4. 5.

Problematische jeugd(groepen) Ondermijning Extremisme en maatschappelijk ongenoegen Digitale criminaliteit Zorg en Veiligheid

Samenwerking met veiligheidspartners zoals politie, brandweer, het Openbaar Ministerie en partners in het sociaal domein, zowel intern als extern, zoals zorgaanbieders, Veilig Thuis, jeugdreclassering- en bescherming en jongerenwerk, was hierbij essentieel.

Doelstelling 5.1 Bevorderen van de veiligheid in de woning Huiselijk geweld Het aantal gevallen van huiselijk geweld is met tien gestegen van 49 naar 59. In 2024 heeft de politie 228 meldingen geregistreerd. Dat zijn er 35 meer dan in 2023. De verhouding ‘politieregistraties-tijdelijk huisverbod’ (dit betreft het percentage tijdelijk huisverboden afgezet tegen het totale aantal politieregistraties van huiselijk geweld, met die kanttekening dat het aantal politieregistraties niet gelijk staat aan het aantal gevallen van huiselijk geweld; een aantal registraties kan betrekking hebben op één en hetzelfde adres) was in 2024 26%. In 2023 was deze verhouding 25%. Woonoverlast In totaal zijn in 2024 210 concrete casussen geregistreerd. Daarvan zijn er 68 afgerond. Het aantal lopende casussen is 142. In 39 van die lopende casussen gaat het om corporatiewoningen. Het aantal lopende casussen van koopwoningen is aanzienlijk lager, namelijk 34. De overige 9 lopende casussen hebben betrekking op particuliere huurwoningen. In 2023 had Seghwaert van alle wijken de meeste openstaande casussen. In 2023 was dat met 31 openstaande casussen de wijk Meerzicht. Onderstaand een aantal voorbeelden van woonoverlast waar het team Woonoverlast in de dagelijkse praktijk mee wordt geconfronteerd. • •

Geluidsoverlast die door één bewoner (de directe buurman, of –vrouw), maar soms ook door meer bewoners in een straat wordt ervaren. Geluidsoverlast veroorzaakt door personen met een zorgcomponent. 96

• • • • •

Buren die elkaar wederzijds beschuldigen van het veroorzaken van woonoverlast. Personen met verward gedrag en/of een verslavingscomponent. Personen die kampen met verzamelwoede. Personen die hun woning ernstig tot zeer ernstig bevuilen. Personen die veel huisdieren hebben. Dit leidt vooral tot ‘hygiënische overlast'. Denk aan stank en het aantrekken van ongedierte.

Tabel 5.1 bevat de aantallen uit 2024. Er is een onderverdeling gemaakt naar woonoverlast vanuit koopwoningen, huurwoningen van corporaties en huurwoningen van particulieren.

Koop Woonoverlast 2024

Lopende

Corporatie

Afgeronde

Lopende

Particulier

Afgeronde

Lopende

Afgeronde

Totaal

casuïstiek casuïstiek casuïstiek casuïstiek casuïstiek casuïstiek

Centrum

6

3

10

5

5

2

31

Meerzicht

4

6

24

9

3

0

46

Buytenweg

0

6

24

6

0

0

36

De Leyens

0

0

8

3

0

1

12

Seghwaert

8

3

14

9

0

1

35

Noordhove

8

1

0

1

0

0

10

Rokkeveen

5

4

8

5

0

1

23

Oosterheem

3

1

11

1

1

0

17

34

24

99

39

9

5

210

Afgeronde

Afgeronde

Afgeronde

Afgeronde

Afgeronde

Afgeronde

Totaal

Afgeronde AfgerondeAfgerondeAfgerondeAfgerondeAfgerondeAfgerondeAfgerondeAfgerondeAfgeronde

Aantal woninginbraken per jaar (Realisatie 2024) Het aantal geschatte woninginbraken per jaar op basis van misdrijfcijfers van politie. Bron: Politie Type

2023

2024

Begroting

180

180

Realisatie

97

89

97

Toelichting: Doel gehaald: Ja. Toelichting: Het aantal woninginbraken blijft dalen. Hiervoor is geen verklaring te geven. Daar staat tegenover dat digitale criminaliteit is gestegen met 30%.

Doelstelling 5.2 Bevorderen/ behouden veiligheid en leefbaarheid in de wijk Handhaving In 2024 heeft Team Handhaving in totaal 13.939 meldingen verwerkt. Dit is een stijging van 30,8% ten opzichte van 2023. De top 3 categorie van meldingen bestaat uit: voertuigen, brommers/fietsen en gebruik openbare ruimte. Meldingen die behoren tot de categorie ‘Voertuigen’ hadden vooral betrekking op foutgeparkeerde voertuigen. Het gaat om 3.877 meldingen. Het gros van de meldingen in de categorie ‘Brommers/fietsen’, ongeveer 900, is gemaakt over wees- en wrakfietsen. In de laatste categorie, ‘Gebruik openbare ruimte’, zijn er diverse onderwerpen waarover is gemeld. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan winkelwagens, bouwcontainer/-keet en overhangend groen. Het team heeft zich ook in 2024 gericht op het ritme van de stad, waaronder scholenaanpak, parkeerproblematiek, wrak- en weesfietsen en de specialismen 98

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zoetermeer&id=5350fe79-f91d-41fc-b322-f29c5e51af37